Sokol Paja/

New York, 8 Shkurt 2025 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra priti në një vizitë patriotike deputetët e Partisë Demokratike të Shqipërisë z.Gazmend Bardhi nënkryetar i PD, dhe deputetët zonja Jorida Tabaku e z. Bledjon Nallbati. Sekretari i Vatrës Dr. Pashko Camaj në fjalën e mirëseardhjes theksoi punën institucionale të Vatrës në dobi të çështjes kombëtare në mërgatën e Amerikës, partneritetin e vazhdueshëm të Federatës Vatra me institucionet shtetërore amerikane dhe punën voluminoze për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe shpirtërore të shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Dr. Camaj uroj suksese dhe mbarësi për deputetët e opozitës dhe ngulmoi se zgjedhjet demokratike janë themel i një shoqërie të zhvilluar dhe të një demokracie të qëndrueshme. Dr. Camaj theksoi gjithashtu se vota është forca dhe fuqia e qytetarëve shqiptarë, ndaj pjesëmarrja në votime e diasporës është përgjegjshmëri e lartë qytetare. Vatra qëndron mbi partitë politike dhe mbështet interesin kombëtar e përparimin e Shqipërisë demokratike dhe euroatlantike, theksoi sekretari i Vatrës Dr. Camaj. Deputetja Jorida Tabaku i shprehu mirënjohje Vatrës për mikpritjen. Ajo theksoi se Vatra ka qenë bazë e shembull shqiptarie. Respekte maksimale për patriotët që kanë shërbyer te Vatra. Jemi të impresionuar tha zonja Tabaku nga puna e shqiptarëve për ruajtjen e gjuhës shqipe dhe kulturës shqiptare. Në mërgatë na bashkon shqiptaria, tha ndër të tjera deputetja Jorida Tabaku. Nënkryetari i Partisë Demokratike z.Gazmend Bardhi deklaroi se: “Jemi këtu për të ngritur zërin tuaj sidomos për të mbështetur shkollat shqipe dhe punën e mësuesve për të ruajtur gjuhën e kulturën kombëtare në diasporë”. Gjatë takimit diskutuan aktivistët e komunitetit shqiptar në New York z.Luigj Rakaj, z.Mehdi Hoxha dhe zonja Firzileta Gjika rreth situatës politike në Shqipëri, procesin e regjistrimit të diasporës dhe kauza të ndryshme kombëtare që shqetësojnë shqiptarët në Shqipëri dhe diasporë.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë vizitës në Washington D.C, takoi Kongresistin Brian Mast, Kryetar i Komitetit për Punë të Jashtme, Kongresistin Keith Self, Kryesues i Nënkomitetit për Evropën në Komisionin për Punë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve, si dhe Kongresistin Mike Lawler.

Në qendër të diskutimeve ishte forcimi i partneritetit strategjik ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, me fokus në sigurinë, investimet dhe avancimin e marrëdhënieve dypalëshe.

Gjatë takimit me Kongresistin Brian Mast, Presidentja Osmani ka theksuar se me administratën e Presidentit Trump, synohet thellimi i bashkëpunimit në fusha të ndryshme, përfshirë mbrojtjen, investimet strategjike dhe vazhdimin e punës së përbashkët për forcimin e pozitës ndërkombëtare të Kosovës.

Në takimin me Kongresistin Keith Self, Presidentja Osmani theksoi nevojën për mbështetje të vazhdueshme nga SHBA-të për stabilitetin dhe sigurinë në Ballkanin Perëndimor. Ajo potencoi rëndësinë e partneritetit të ngushtë me Shtetet e Bashkuara në përmbushjen e synimeve euroatlantike të Kosovës dhe përballjen me sfidat rajonale të sigurisë.

Ndërkaq në takimin me Kongresistin Mike Lawler, Presidentja Osmani theksoi rëndësinë e zgjerimit të bashkëpunimit në fusha të interesit strategjik, me qëllim të përforcimit të marrëdhënieve dypalëshe dhe avancimit të projekteve të përbashkëta.

Mos mungoni në votime – zgjidhni më të mirët – dita e votës është një ditë e shenjtë për demokracinë.

Nga Harry Bajraktari

Ditën e 9 Shkurtit, Kosova do të shkojë në zgjedhjet parlamentare të radhës.

Bashkatdhetarët tanë brenda dhe jashtë vendit duhet të votojnë masivisht. Vota është mënyra me të cilën të gjithë themi fjalën tonë për të ardhmen e vendit.

Populli i Kosovës ka sakrifikuar shumë për të siguruar votën e lirë. Për të fituar të drejtën që të zgjedhë ata që e qeverisin. Tani e kemi vetë në dorë se kë duam që të kujdeset për ekonominë tonë, se kë duam që të jetë përgjegjës për sigurinë tonë brenda dhe jashtë vendit. Se kë duam të drejtojë arsimin dhe shëndetësinë në Kosovë.

Është dashur shumë mund, dhimbje, dhe gjak, për të fituar këtë të drejtë prandaj nuk mund ta injorojmë. Po nuk votuat sot, mos u ankoni nesër për qeverisjen dhe njerëzit në pushtet.

Shqiptarët duhet të shkojnë në votime këtë të dielë dhe të votojnë për partitë dhe kandidatët që duan. Duhet të votojnë të lirë atë që u thotë mendja dhe zemra.

Mes kandidatëve të shumtë, duhet votuar për ata që kanë dëshmuar seriozitet në punën për ta begatuar Kosovën. Një ekonomi e fortë e bën shtetin të fortë dhe i jep autoritet edhe në fushat e tjera, sidomos në sigurinë e vendit dhe të qytetarëve, në politikën e jashtme dhe kudo tjetër. Të votojnë për ata që dinë se si të ndihmojnë sektorin privat, sepse ai sjell hapjen e vendeve të punës. Vendet e punës me paga të mira ndihmojnë shqiptarët që të ardhmen e tyre ta shohin në Kosovë, që të kenë një jetë me dinjitet për vete dhe familjet e tyre.

Vota duhet të shkojë për ata politikanë që tregojnë vëmendje dhe kujdes për edukimin dhe shëndetësinë. Ka shumë probleme në Kosovë sot, por ka edhe potencial të madh. Duhet të votojmë për ata që kanë treguar se kanë vizionin e duhur për ta çuar Kosovën përpara.

Mendoni të gjitha këto e probleme të tjera të jetës përpara se të votoni – jo vetëm çështjet e mëdha ndërkombëtare.

Dita e Zgjedhjeve është Ditë e Shenjtë, sepse vota eshtë e shenjtë. Është dita që i jep popullit mundësinë që të zgjedhë se kush do ta qeverisë për katër vitet e ardhshme.

Prandaj i lus shqiptarët e Kosovës brenda dhe jashtë atdheut. Të mos mungojnë në votime. Të dalin i madh e i vogël dhe të thonë fjalën e tyre.

Për katër vjet më radhë kanë folur politikanët. Tani e ka radhën populli të thotë fjalën e tij.

Harry Bajraktari është themeluesi dhe ish-botues i gazetës “Illyria” (1991-1998). Ai është një veprimtar, biznesmen dhe filantropist shqiptaro-amerikan, i nderuar me shumë çmime mes tyre edhe Nderi i Kombit nga Presidenti i Shqipërisë, Medalja Presidenciale e Kosovës për Merita si dhe Dekorata e Thirrjes Presidenciale për Shërbim nga Shtëpia e Bardhë në SHBA.

Patrioti Rrustem Berisha, xhaxhai i kryetarit të Vatrës do të nderohet nga komuniteti në New York më 6 shkurt 2025 dhe do të përcillet për në banesën e përjetshme më 7 shkurt 2025 në orën 11 am.

NJOFTIMI I PLOTË NGA FAMILJA BERISHA:

Visitation for my father, Rustem Berisha, will be held at Riverview Funeral home: 2 Beekman Street, Beacon NY 12508 on Thursday February 6th from 3:00-9:00pm.

The funeral will take place on February 7th at 11:00 am at Fishkill Rural Cemetery: 801 Route 9, Fishkill, NY 12524

Thank you for your dearest condolences during this difficult time with our family.

Gjekë Gjonaj/

Shqiptarët në Malin e Zi siç dihet janë popull autokton në trojet e tyre etnike. Megjithatë shumica e tyre (për fat të keq) nuk i mbajnë mbiemrat autentik. Prej kur? Që nga fillimet e shekullit njëzet, gjatë Mbretërisë Serbe, Kroate e Sllovene, Luftës së Parë Botërore e deri në Luftën e Dytë Botërore, pothuaj të gjtha familjet shqiptare kanë qenë të detyruara nga pushteti që mbiemrat të tyre t’u shtojnë edhe mbaresën sllave ” iq“ ose “viq“. Ky imponim i padrejtë, i paligjshëm, në kundërshtim me të gjitha konventat ndërkombëtare për të drejtat themelore të njeriut dhe të pakicave, që iu bë shqiptarëve nga pushteti sllav (serbo-malazias), kishte për qëllim asimilimin (sllavizinin) e qytetarëve të përkatësisë shqiptare. Ky veprim ishte jo vetëm vepër e rëndë e pushtetit serbo-malazias, por ishte shkelje flagrante e të drejtave të njeriut dhe atyre nacionale. Kështu brenda natës Gjoni është bërë Gjonoviq, Gjeloshi është bërë Gjelosheviq, Gashi është bërë Gasheviq, Lekoçi është bërë Lekoçeviq, Gjoka është bërë Gjokiq, Luca është bërë Lucoviq, Luli është bërë Luliq, Kovaçi është bërë Kovaçeviq, Mehmeti është bërë Mehmedoviq, Bardhi është bërë Bardiq ose Barlloviq, Fici është bërë Ficiq, Resulbegu ësdhtë bërë Resulbegoviq, Beci është bërë Beciq, Kollari është bërë Kollareviq, Elezaga është bërë Elezagiq, Kasmi është bërë Kasmiq, Cungu është bërë Cungoviq , Bushatlia është bërë Bushatliq e Hasani është bërë Hasanoviq. Pra, identitet krejt tjetër.

Ndërrimin e mbiemrave shqiptarë në variantin malazez e gjejmë të vërtetuar vetëm në Librin e regjistrimit të familjarëve dhe pronarëve për evidentimin e pasurisë së paluajtshme në bazë të të të cilave popullata i paguente shtetit tatimin shtetëror apo „ Protokolli i Dacijeve“ ( Protokol Dacia) i vitit 1905 dhe më vonë në regjistrat e amzës të popullatës shqiptare.

Vlenë të përmendet se në regjistrimet e mëhershme 1878-1904 nuk ekzistonte ky element i shkombëtarizimit dhe asimilimit të shqiptarëve në Mal të Zi. Gjatë periudhës së përmendur kohore mbiemrat e familjarëve shqiptarë shënoheshin në disa forma ( mënyra) . Sipas emrit të babës. Sipas emrit fshatit të tyre. Sipas nofkës ose llagapit. Sipas profesionit. Sipas thirrjes fetare. Sipas ndonjë grade ushtarake. Në trajtën e të folurës sllave e të tjera, por pa iu shtuar prefiksin „iq „ apo „ viq“.

Pas Luftës së Dytë Botërore shqiptarëve të Malit të Zi u është lejuar t’i ndryshojnë mbiemrat e tyre, gjë që një pjesë e tyre simbolike edhe e kanë bërë. Pjesa më e madhe e familjeve të shqiptarëve në Mal të Zi i kanë mbiemrat e sotëm që nga kjo kohë. Ndryshimi i mbiemrit është i lejuar me ligj edhe tash, por pak familje a individë e shfrytëzojnë këtë të drejtë. Çuditërisht korrigjmin e mbiemrave të shkruara me dhunë „ gabim“ në librat ( regjistrat) amëz po e bën një numër jashtëzakonisht i vogël shqiptarësh. Këtë mundësi tashmë ligjore nuk po e shfrytëzojnë as disa persona e individë që do të duhej të ishin nismëtarët e parë të largimit të prapashtesave „ viq“ e „ iq“ nga mbiemrat e shqiptarëve – intelektualët, në mesin e të cilëve edhe mësimdhënës. Ata dhe qytetarët e tjerë shqiptarë brenda dhe jashtë vendlindjes të cilët me fanatizëm , besnikëri e tolerancë sot e kësaj dite vazhdojnë të mbajnë në pronësi mbiemra të „ veshur“ me një stolisje prapashtesore duhet ta kenë të qartë se veprojnë kundër identitetit të tyre dhe në dobi të atyre sunduesve që me shekuj rrinë gati të tjetërsojnë historinë, kulturën dhe identitetin tonë .

Dua të them me dashamirësi vëllazërore se këta shqiptarë nga Mali Zi që sot jetojnë në demokraci brenda dhe jashtë shtetit dhe ligji ua mundëson rikthimin e mbiemrave të tyre në shqip, duhet të mos kenë frikë nga askush, pra as nga shteti, e të bëjnë me vetëiniciativë një gjë të tillë . Në këtë mënyrë ata në rend të parë do të respektojnë paraardhësit e tyre, që para dhunës për ndryshimin e mbiemrave janë thirrur pa prapashtesë sllave.

Fenomenin e sllavizimit të mbiemrave që ka ngjarë edhe te shqiptarët e Malit të Zi e kanë trajtuar në studimet e tyre gjuhësore edhe gjuhëtarët e shquar Aleksandër Xhuvani dhe Eqrem Çabeji. Sipas tyre të gjtha këto elemente e kanë pasur prapavinë e qëllimshme politike të mohimit enik dhe gjuhësor të shqipes dhe të etnosit shqiptar. Nga këta dhe shumë shembuj të tjerë shihet një “dhunim” gju­hësor-prapashtesor mbi bazën e emrit shqip, të cilin shqiptarët duhet patjetër ta mënjanojnë.