NË UDDEVALLA TË SUEDISË U MBAJT SESIONI I III SHKENCOR I SHOQATËS SË SHKRIMTARËVE DHE ARTISTËVE SHQIPTAR NË SUEDI
– Një organzimin madhështor dhe me shumë përmbajtje/
Nga Sokol Demaku/
Në pranin e shumë bashkëkombasëve, miqëve suedez, mysafirëve nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Gjermania, Austria, Norvegjia e Finlanda në Uddevalla të Suedisë u mbajt Sesioni i tretë shkencor i Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptar në Suedi ”Papa Klementi i XI Albani”.
Një organzimin madhështor dhe me shumë përmbajtje nga Këshilli organziativ me në krye anëtarin e Krysisë së kësaj shoqate me vendbanim në këtë qytete, pedagogut, mësuesit dhe shkrimtarit të njohur Fetah Bahtiri, Sesioni tretë shkencor përmbushi ate cka ishte vu në realizim nga ana e Krysisë së shoqatës dhe se kjo është një realitet me të cilin shihet se kjo shoqatë është një ndër më aktivet në ruajtjen dhe kultivimine gjuhës, kulturës dhe traditës shqipe në mërgatë.
Këtë tubim madhështor të poetëve dhe shkrimtarëve të mërgatës sonë e nderuan me prezencën e tyre edhe Kryetari i komunës Uddevalla Rolf Sten, pastaj nënkryetari i kësaj komune Magnus Jakobsson, komunë e cila edhe ishte finansuese e mabjtjes së këtij sesioni. Ishte i pranishëm dhe pershendeti manifestimin miku i madh i shqiptarëve, mësuesi dhe humnaisti Anders Westman.
Sesionin prezentoi moderatorja mjaft sharmante dhe anëtare Krysisë së Shoqatës Saranda Iseni, e cila i dha fjalën Kryetarit të shoqatës Hysen Ibrahimit i cili shpalli të hapur punën e Sesionit të tretë shkencor të SHSHASH në Suedi. Në fillim Kryetari Ibrahim i përshendeti dhe u deshirpjë mirëseradhje mysafirëve nga Kosova Shani Hamitaga përfaqësuses i Ministrisë së Diasporës, Rrrahaman Paqarizi Kryetar i Bordit drejtues të RTK, Azem Bujupi, drejtor në Radio Kosova, nga Shqipëria Jaho Margjekaj, drejtor në Radio Tirana, Selajdin Skeja Kryetar i komunës së Strugës, Besim Xhelili përfaqësues i Shoqatës së shkrimtarëve shqiptar nga Austria, Hasan Qyqalla perfaqësues i Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptar nga Gjermani, Hasim Hoti e atyre nga Finlanda dhe Ymeri Trena nga Norvegjia. Mirëseardhje të veqant iu deshiua nikoqirëve nga Komuna Uddevalla, krytarit dhe nënkryetarit të kesaj komuna e cila ishte edhe finansuese e mbajtjes së këtij sesioni.
Mbi punën dhe aktivitetin e shoqatës foli sekretari i shoqatës Osman Ahmetgjekaj, i cili në menyrë të detajuar prezentoj të arriturat e këtij asociacioni të shkrimtarëve këtu në Suedi, me cka sipas tij ata janë të kenaqur dhe flamurtar në Europë.
Mysafirët përshendeten sesion in duke ju deshirua këtyre penave entuziaste suksese edhe më të medha në të ardhmen dhe duke ftuar të njejtit që pas daljes në dritë të librit të tretë ”Thesari Kombëtar Shqiptar i mërgatës shqiptare në Suedi” që në vendet nga ata vinë të bëhet promovimi i Thesarit atje në menyrë madheshtore nën pëkujdesjne e tyre. Cka kjo kërkesë u pranua me dëshirë nga ana e anëtareve të kësaj shoqate.
U prezentuan libra të botuarë, punime artisitike, piktura si dhe revista e broshuara të publikuara nga ana e Shoqatës dhe anëtarëve të saj, cka ishte për lakmi. Ishte një prezentim i denjë i punës së paldhoshme të këtyre penave shumë frytëdhense në mërgatë për të rezentua dhe cua përpara ceshtjen e gjuhës, kulturës dhe traditës shiqpe në mërgatë. Eshtë për tu marrë lakmi një punë e tillë dhe të jetë shembull edhe për shoqatatë si motra në vendet tjera se si duhet punua dhe prezetnua gjuha dhe kultura jonë në mërgatë, dhe se besojmë me një bashkëpunim dhe kordinim të punëve mund të vehen në funksion edhe shoqtat tjera si motra në vendet e ndryshme Europiane dhe ato të jenë aktive në punëne e tyre.
Sipas organizatorëve të Sesionit u tha se ”Thesari Kombëtar i mërgatës Shqiptare në Suedi” është gati dhe se në qershor do dal inga shtypi ku edhe do bëhet promovimi tij në menyrë madheshtore në të gjitha trojet Shqiptare.
“Kryqi i harresës” i Flutura Açka në gjuhën Hollandeze
Nga Sonia Memoci/
Në muajin Maj (2014), u prezantua roman “Kryqi i harresës” i shkrimtares shqiptare Flutura Acka i përkthyer në gjuhën holandeze. Për lexuesin shqiptar ky libër është botuar në vitin (2003)
Ndodh rrallë që letërsia shqiptare të përkthehet në gjuhën Hollandeze. Roman i dytë i shkrimtares shqiptare Flutura Acka (1966), është botuar fillimisht në vitin 2004, dhe është përkthyer nga Roel Schuyt.
Tema e romanit është gjakëmarrja dhe një marrëdhënie Holandeze-Shqiptare. Në Shqipëri Flutura Acka njihet si një autore e shquar letrare. Roman i saj satirik (e pesta) (2013) “Kukullat nuk kanë atdhe”.
Një ndër dy gazetat më të mëdha të përditshme të Holandës “De Volkskrant” botoi gjithashtu një shkrim për romanin e Flutura Ackës, “Kryqi i harreses” i cili vlerësohet me nota të larta.
Nga pesë yje të mundshem Flutura Acka merr katër yje, për stilin e saj poetik dhe ndërtimin e historisë mes Shqipërisë-Holandës.
Përkthyesi Roel Schuyt
Roel Schuyt ka lindur në vitin 1948 në Amsterdam, ku ai ka studiuar Spinoza Liceut vizitoi dhe sllave gjuhët dhe letërsitë.
Si gjuhë kryesore ai studioi gjuhën Ruse. Njeh dhe flet disa gjuhë të ndyshme Ballkanike, Serbo-Kroate, Bullgare, Rumune, Maqedonse e atë Shqiptare. Në vitin 1990 ai u diplomua nga Universiteti në Leiden në tezën sllave.
Roel Schuyt ka përkthyer në gjuhën Shqipe -Hollandeze dhe shkrime të shkrimtarve të ndryshëm shqiptar si, Ismail Kadare, Rexhep Qosja, Xhevahir Spahiu, Eqrem Basha, Ardian Klosi, Helena Gushi-Kadare.
Përmbajtja e Romanit “Kryqi i harresës”
Për shkak të një fluturimi ajror të mbyllur, një shkrimtare e re gjendet në mes të një historie tronditëse që ngjet mes Shqipërisë dhe Holandës. Rikthimi i një gjaku gjashtëdhjetëvjeçar, një fëmijë dëshmitar dhe peng i tij, një djalë i ri me dilemat e emigrimit, një dashuri e fuqishme, por e dyzuar, një tjetër burrë fatkeq nën hije paranojash, një e huaj në udhëkryqet shqiptare, një familje, një qytet e më gjerë në “grackën” e Kanunit të Lekë Dukagjinit, si njerëz me fatin e varur te befasia – plazmojnë bashkë jetën në një libër të vetëm. Fatalitet, rikthimi përmbysës i së shkuarës, kërcënimi nga barbaria, shpresë diabolike, marrëzi dashurore, seks, udhëtime të prera, besë, mosbesim, gjak që përzjen personazhe të tërë, dy botë që përplasen herë pa u pajtuar, herë duke u tretur në një. Autorja sjell në këtë roman një kryq harrese, me qëllimin për të trokitur dhe zgjuar kujtesën kolektive shqiptare
“Loja” me Kanunin
Marrja përsipër e një teme të tillë “burrash”, nuk ka qenë aq e lehtë për autoren. Situata të çuditshme dhe absurde, të prekshme, që janë aq afër, që i dimë, por i harrojmë, të kujtojnë që e keqja nuk fle asnjë sekondë. Më shumë se me vetë Kanunin e Lekë Dukagjinit, një nga dashuritë e saj të hershme, siç thotë ajo diku, autorja parapëlqen të merret me hijen e tij. Kanuni është aty i plotë në pjesën e tij që ajo vendos të përdorë, mbase që nga “urëzat” e citimeve të tij, që ajo përdor shpesh. E parë në sy të tillë vëzhgues, ajo parapëlqen të shkojë më tej, të prekë hijen e tij, të zhbrilojë nëpër të, si nëpër një truall që ndjell vdekje, më shumë se vetë Kanuni. Subjekti është i thjeshtë për t’u thënë me pak fjalë, por i vështirë për të krijuar konceptin e një proze thjeshtë narrative. Qënia dëshmitar në një vrasje kanuni, të një njeriu të çfarëdoshëm, aq më shumë, të një fëmije, dhe përzierja me të, për analistët e Kanunit do të ishte e pavend. Por Açka as ka ndërmend të hyjë në këto ujëra. Ndjehet një tjetër shqetësim, i skajshëm dhe i frikshëm. Shpërdorimi i Kanunit, shënimi i të keqes mbi të keqen, shkatërrimi i kodeve, që edhe të rikthyer qartë, prapë mbajnë erë primitivizëm. Një frikë nga barbaria që sjell kjo shprishje, duket që e shqetëson autoren, që i qartëson situatat absurde me njerëz që mbajnë peshë gati paragonale. Edhe “negativët”, nuk mund të jenë negativë për të, përderisa janë pjesë e një qytetërimi që herët ka ditur t’i bëjë gjërat e zakonshme, jo fenomene të zakonshme, por sublime.
Erotika në vepër
Shpesh është pyetur: a dinë femrat të shkruajnë bukur? Po, më tej akoma: a dinë femrat të shkruajnë bukur për erotikën? Një hap sado i vogël këtu, shpie në vulgaritet. Por Açka, mban një ekuilibër të qartë. Erotika është art te “Kryqi i harresës”. Guximi është qartësi poetike, poetika vetë është arma që e bën të sigurtë rrëfimin e saj, edhe kur është në nuanca të tilla delikate. Açka “nuk ka turp” për gjëra që të tjerë përpiqen të fshihen, jeta për të e ka në të njëjtën kohë, në njëjtën lartësi dhe me të njëjtën peshë: vrasjen dhe seksin, lotin dhe vallen, gjëmën dhe dehjen. Poezia e ka ndihmuar gjithmonë. Po të mos ishte një vepër e tillë që lexohet me një frymë, do të ishte patjetër një poezi e gjatë, fati i së cilës tani nuk dihet më. Është shkrirë dhe është pjesë e këtij libri. Skenat në libër janë pak, por mjaf për të kompensuar atë ngarkesë që ka vetë ngjarja. Në radhët e skenave të tilla, ti mbetesh si lexues i zënë në befasinë mes së vërtetës së thënë jo troç, dhe së vërtetës që është aty e palëkundshme. Lakonika dhe sensi i masës, loja me nëntekset dhe harmonia mes fjalës dhe imazhit që të jep ajo, i bëjnë skenat erotike të këtij libri mbresuese.
Paralelet njerëzore dhe ato psikologjike
Personazhi emigrant Gjergj Nika, duhet t’i ketë kushtuar shtrenjtë rrëfimit të saj. Lëvizjet e tij skajore në hapësirë dhe ende më skajore në mendim, e bëjnë një nga personazhet më të admirueshëm të librit.
Mergrimi, lëvizjet e brendshme, aq problematike të viteve të fundit, janë nëpër urëkalimet e “Kryqit të harresës”. Duket gati-gati që akuzon. Ajo flet për ikje të vogla, që bëjnë një ikje të madhe, flet për zbrazje sporadike, për t’i vënë emrin e përveçëm një ikjeje të madhe. I kujt është faji?
Të huajt në Shqipëri, lidhjet me ta, është paralele tjetër e librit. Sjellja e një personazhi të huaj, që sillet në mënyrë krejt të çuditshme, e bën Açkën jo pak të keqkuptuar me lexuesin. Por ajo e le shtegun e hapur, lexuesi vetë të vendosë për fatin e personazhit të saj, nëse do t’i dojë ose jo shqiptarët. Ajo nuk do t’i japë nga dashuria e saj e lindur personazhit të huaj, nuk e bën këtë me një kokëfortësi, duke i dhënë një vertikale analizës së këtij personazhi me një mbyllje të beftë.
Femra si pjesë me dinjitet superan. Ky është një roman emancipues. Tek ky roman femra është në kufijtë e të paprekshmes. Çdo grua që do ta lexonte këtë roman do ta ndjente këtë, do ta ndjente veten më mirë dhe më të mbrojtur.
Të gjitha këto paralele njerëzore përshkohen nga vertikalet psikologjike që i veshin analizat e personazheve. Açka në këtë libër i dominon situatat dhe personazhet e saj nuk janë jetimë, ajo është pjesë e lojës së tyre, qoftë dhe me një frazë të vetme.
Cila është shkrimtarja Flutura Açka
E lindur në qytetin e bukur të Elbasanit (1966). Njihet si poeteshë, shkrimtare ,botuese.
E diplomuar për Statistikë në Fakultetin e Ekonomisë në Universitetin e Tiranës më (1988) e më vonë për Gjuhë-Letërsi më (2001) në Universitetin e Elbasanit.
Punoi si gazetare dhe më pas administratore dhe redaktore e botimeve në shtëpi botuese. Më (2001), bashkë me të shoqin e saj Holandez, krijoi shtëpinë e saj botuese me qendër në Tiranë.
Poezia e saj i theu shpejt muret e krahinore. Libri i parë “Tri vjeshta larg” i botuar më (1993) do të paralajmëronte një krijuese “të befasishme”.
Vijnë me radhë librat poetikë “Mure vetmie” (1995), “Festë me ankthin” (1997) ky libër i siguroi autores dy vlerësime ndërkombëtare.
Merr çmimin ndërkombëtar “Lira e Strugës”, në vitin (1997) në Netët e Poezisë Strugane.
Më (1998), atëherë kur vetë poetët e kishin të vështirë të hynin në Kosovë, Flutura Açka hyn me vëllimin e zgjedhur dhe prezantuar nga e mirënjohura Flora Brovina dhe të titulluar “Kënga e Aretuzës”.
Në vitin (1998), zgjidhet si një nga trembëdhjetë (13) poetët më të mirë Evropianë në konkurrimin për çmimin e madh Tivoli-Europa në Itali për gjeneratën e re.
Romani i saj “Kukullat nuk kanë atdhe”, botim i “ Librave Skanderbeg” Tiranë, vlerësohet në panair me çmimin e romanit më të mirë.
Kritika në gjithë këto vite u mor gjatë, duke e lakuar shpesh emrin e saj si të një talenti Edhe romani i shkurtër “Vetmi gruaje” i vitit (2001) dhe i ribotuar tri herë, tërhoqi vëmendjen e lexuesit e kritikës.
Pas tij publikoi vëllimin poetik “Kurth i diellit”, një libër ambicioz dhe në njëfarë mënyre përcaktues në stilin e saj poetik, dhe romanin e saj të dytë “Kryqi i harresës”.
Në vitin 2009 mori çmimin “Serembe”, me romanin “Kryqi i harresës”.
Si brenda dhe jashtë vendit proza e saj po tërheq gjithnjë e më shumë vëmendje te lexuesve.
Shumë libra të saj janë botuar në gjuhë të ndryshme të huaja, Francë, Itali, Greqi, Rumani, Gjermani, SHBA, Maqedoni, Bullgari, Hollandë.
Romani i saj i parë “Vetmi gruaje”, është përkthyer dhe botuar në gjuhën bullgare. Dhe tani (2014) “Kryqi i harresës” përkthehet në gjuhën Hollandeze.
Mentor Quku, Intelektuali shumëdimensional që solli qytetarinë në politikë
Nga Ylli PATA/Ndarja nga jeta, dy ditë më parë e intelektualit të njohur Mentor Quku, ka lënë një boshllëk të konsiderueshëm jo vetëm një jetën e qytetit të Shkodrës, të cilit ai i përkiste, por edhe kulturës shqiptare.
Janë shumë intelektualë dhe studiues shqiptarë që kanë shprehur hidhërimin për shuarjen e profesor Qukut, i cili ka lënë një trashëgimi të rëndësishme shumëdimensionale për vendin.
Mentor Quku, i përket atyre dijetarëve që e konsideronte pasurinë e tij intelektuale si një e mirë që duhet të vihet në dobi të njerëzve, qytetarëve që ai i respektonte dhe u shërbeu.
Një mësues model, që rriti sa e sa gjenerata që nga viti 1954 e deri në vitin 1991, Profesor Mentor Quku, u shërbeu nxënësve të tij duke dhënë në të gjithë Shqipërinë ku punoi, dijen dhe mirësinë e tij intelektuale. U nderua me titullin “Mësues i Merituar”, megjithëse kurrë nuk u pa më sy të mirë nga regjimi komunist.
Si një pinjoll i qytetarisë shkodrane, Mentor Quku, u rreshtua ndër ë parët në zhvillimin demokratik të Shqipërisë, por me një armë ndryshe nga ajo që ishte “modë” në vitet ’90 të shekullit të shkuar, qytetarinë dhe argumentin intelektual.
Mentor Quku, rithemeloi bashkë me disa bashkëqytetarë të tij të djathtën e persekutuar nga regjimi komunist. Pikërisht në këtë pjesë të kontributit të tij, në politikë, profesor Quku la një trashëgimi briliante që u bë precendent i një politike të qetë e qytetare.
Drejtoi një nga partitë më të vjetra në vend, “Ballin Kombëtar” dhe me një vizion perfekt themeloi dhe udhëhoqi një lëvizje qytetare që frenoi revanshizmin dhe hapi bazat për një politikë ndryshe.
Në vitin 1996, Mentor Quku, bashkë me një grup qytetarësh ish-të përndjekur të regjimit komunist themeloi grupimin politik “E Djathta e Bashkueme Shkodrane”, një lëvizje e cila i kthye në pasqyrën morale të shoqërisë, e cila me sjelljen në politikë të disa njerëzve të mirë e të ndershëm rifuti në politikën shqiptare qytetarinë- dhe triumfoi.
Me një fushatë model, udhëheqësi Mentor Quku, fitoi në zgjedhjet e tetorit 1996, duke konkuruar me Partinë Demokratike, e cila ishte më e fortë se kurrë atëherë. Në krye ë bashkisë së Shkodrës zgjidhet Bahri Boriçi, një pinjoll i një familje me emër por edhe një qytetar model. Kur në atë kohë, si reporter i Shkkodrës për një të përditshme kombëtare e pyeta profesor Qukun pse nuk kandidoi personalisht ai u përgjigj: “Misioni im u krye, pasi risollëm në politikë qytetarinë, por unë kam rrugëtimin tim intelektual”.
Profesor Quku, e arriti një objektiv të jetës së tij duke luftuar me qytetari dhe pa e hequr kurrë të qeshurën dhe gazin. Kurrë, asnjë sharje apo fjalë denigruese për kundërshtarët, por vetëm argument dhe doktrinë. Shkodra e kuptoi dhe e përkrahu Mentor Qukun, i cili më pas u tërhoq në jetën e tij intelektuale në vitin 1997 kur politika u egërsua dhe kur argumenti u braktis. Në skenë dolën të fortët dhe mjetet e egra.
Iu rikthye studimeve të tij, atyre të “rëndave” për të cilat ishte angazhuar prej vitesh. Dhe zgjodhi “Gjigandin e pazbuluar” apo ‘Ajzbergun e Kulturës”, të madhin Ndre Mjeda, për ta sjellë tek shqiptarët me gjithçka ka bërë, gjithçka me detaje, pasi Mjeda njihej vetëm për një pjesë të vogël të veprës së tij.
Dhe me një përjekje titanike studimore e arriti misionin e radhës.
Përgatiti dhe botoi plot 14 vepra studimore me një kolanë të plotë të Ndre Mjedës, duke i lënë kulturës shqiptare, një pasuri të jashtëzakonshme.
Mjedisi intelektual i qytetit të Shkodrës, si edhe mbarë komuniteti i studiuesve të letërsisë shqipe, e kanë vlerësuar dhe e çmojnë në mënyrë të veçantë kontributin e Mentor Qukut, puna e të cilit tashmë shërben si referencë e pazëvendësueshme për studimet shqiptare, e në veçanti për studimet mbi Ndre Mjedën dhe mbi veprën e tij. Këtë e dëshmon, së fundi, edhe botimi i numrit të parë të revistës studimore “Mjedologji”, e cila përmban njëzet punime mbi Ndre Mjedën nga studiues të konfirmuar të të gjitha trojeve shqiptare dhe i kushtohet mjedologut Mentor Quku.
Për kontributin e tij, Z. Mentor Quku është vlerësuar me medaljen “Mësues i Merituar” (1991) dhe “Mirënjohje e qytetit të Shkodrës” (2011). Së fundi atij iu akordua edhe titulli ” Profesor Nderi”, i Universitetit të Shkodrës.
SERBËT PROVOKOJNË ME FLAMURIN E SERBISË TEK KATEDRALJA
Ndërsa aktivistët e Aleancës Kuq e Zi protestonin kundër pjesëmarrjes së kryepeshkopit serb Irinej në ceremoninë e shenjtërimit të Katedrales “Ngjallja e Krishtit” në Tiranë, një grup të rinjsh kanë shpalosur flamurin serb në oborrin e Katedrales/
Shenjtërimi i Katedrales “Ngjallja e Krishtit” në Tiranë nuk ka kaluar pa incidente në pjesën e jashtme të saj. Policia e Tiranës gjatë kësaj ceremonie ka shoqëruar për në komisariat 3 persona, 2 meshkuj dhe një femër, News24 mundi të regjistroje shoqërimet gjatë ceremonisë. Një tjetër incident u regjistrua nga disa të rinj serbe të cilët kanë hapur flamurin e tyre ne dalje të katedrales para mediave shqiptare.
Ka qenë ora 09:00 e paradites ku një burrë rreth të 50 filloi të shtonte tonin e zërit gjatë kalimit para katedrales por menjëherë është shoqëruar për në komisariat. Pak minuta me vonë një femër e cila qëndronte përballë katedrales mbante në dorë foton e Fan Nolit në shenjë proteste dhe kundërpërgjigje për mbajtjen e meshës në gjuhën greke. Shqiptarja ortodokse Elida Jorgoni kërkon që në krye të ortodoksisë shqiptare të jetë një person me gjak shqiptar dhe jo një grek.
“Themelusi i Autoqefalisë, ai që në 10 mars 1914 mbajti meshën e parë në gjuhën shqipe. dhe është turp që sot pas 100 vitesh gjuha greke mbizotëron në kishën shqiptare. Intelektualët dhe njerëzit që jetojnë në atdhe nuk duhet të pranojnë këtë turp kombëtar. Fan Noli na e përkthehu biblën në gjuhën shqipe dhe para 100 vit4esh e mbajti. Dhe jo mesha jonë të bëhet në gjuhën Greke. Kjo është kërkesa ime, unë jam ortodokse, dhe dua një kryepeshkop shqiptar. Kaluan 23 vite, e nuk mund të presim më.”- kështu deklaroi Elida Jorgonit.
Protesta e Elida Jorgonit së bashku më një tjetër mashkull pranë saj do të zgjaste vetëm pak minuta pasi ata u shoqëruan për ne komisariat. Nderkohe prane Katedrales kishte forca të shumta policie por edhe struktura të sigurimit grek dhe serb të cilët ishin civil dhe vigjilent ndërsa nuk munguan as agjentët e shërbimeve informative shqiptare për çdo situatë të mundshme. Gjatë përfundimit të ceremonisë brenda katedrales ortodokse ku ndodheshin krerët më të larte të ortodoksisë botërore disa të rinj serb shpalosen flamurin serb në shkallët e katedrales duke bërë edhe fotografinë e rastit.
Gjë e cila nuk u prit mirë nga shqiptarët e ndodhur aty pranë. Pas shkrepjes se fotos të rinjtë serbe morën flamurin dhe e futën e në çantën e dorës duke u larguar të qetë. Ndërkohë që Aleanca KuqeZi nuk është lejuar nga policia të protestojë kundër Patriarkut të Serbisë Irinei për qëndrimet e tij kundër shqiptarëve.(TV News24)
Patriarku Serb plas bombën në Tiranë: Kosova, e shenjtë për Serbinë!
E ka plasë bombën në kryeqytetin shqiptar kryeptriarku serb, I nohur për deklaratat antishqiptare.I ftuar në Tiranë për shenjtërimin e Katedrales Ortodokse “Ngjallja e Krishtit”, së bashku me drejtuesit e tjerë më të lartë të fesë ortodokse, Patriarku i Serbisë, Fortlumturia e Tij Irenej, në një intervistë ekskluzive për Top Channel komenton reagimet lidhur me vizitën e tij në Shqipëri.
Duke iu referuar rolit të Kishës serbe në marrëdhëniet e shtetit për çështjen e Kosovës, ai thekson se krahina e Kosovës është pjesa më e shenjtë për popullin serb.
“Në këto vise jetojnë një numër shumë i madh shqiptarësh, por kjo nuk është vetëm tani. Ne më shqiptarët kemi jetuar në shekuj. Asnjëherë nuk kemi pasur probleme midis dy popujve tanë. Ato që po ndodh në këto kohëra midis nesh, pra shkëputja e Kosovës dhe krijimi i një shtetit të pavarura nga Serbia, ne na rëndon shumë. Kosova dhe Metohija për ne serbët është pjesa më e shenjte, aty është zhvilluar e gjithë historia e popullit tonë. Është zhvilluar kultura dhe ana jonë shpirtërore. Numri i madh i shenjtorëve që ne ndërtojmë në Kishën tonë është nga kjo krahinë. Rezidenca e Patriarkanës Serbe faktikisht është në Pejë dhe i bie që Rezidenca e Patriarkanës Serbe të jetë në një shtet tjetër dhe jo në Serbi. Këtë ne nuk mund ta pranojmë dhe ta kuptojmë. Ne jemi të gatshëm që të gjejmë një zgjidhje të drejtë që të dyja palët të jenë të kënaqura. Nëse ne kemi jetuar me shekuj bashkë, pse të mos vazhdojmë të jetojmë përsëri bashkë. Një tjetër problem është se për rreth 200 -250 mijë serbë u është dashur që të lënë shtëpitë e tyre dhe të largohen nga Kosova dhe Metohija dhe nuk e kuptojmë pse ky popull nuk mund të kthehet në shtëpitë e veta, atje ku me qindra vjet kanë jetuar dhe të ketë një jetë normale midis dy popujve tanë”, u shpreh Irenej.
Pa e përmendur në asnjë moment gjurmën më të fundit të dhunës serbe në Kosovë, varrezën masive të Rashkës, por duke cituar vetëm dëmtimet që i janë bërë sipas tij varreve serbe, patriarku Irinej i mëshon idesë së kthimit të të larguarve si një zgjidhje të mundshme të situatës.
“E para do ishte që t’i krijohet mundësia që të gjithë atyre të larguarve të kthehen në shtëpitë e tyre dhe të gjendet mënyra që të jetohet përsëri qetë në Kosovë. Ata kanë jetuar momente të vështira, shtëpitë e tyre janë djegur, pronat janë përvetësuar nga banorët shqiptarë dhe nuk i lejohet atyre që të kthehen në shtëpitë e tyre. Tani kemi marr vesh që edhe shumë nga varret tona po humbasin apo po dëmtohen. Me përjashtim të disa vendeve që u ruajtën nga KFOR-i, pjesa tjetër janë të shkatërruara dhe të djegura. Serbët asnjëherë nuk kanë qenë armiqësor në raport me shqiptarët. Në 1912 kur Kosova u çlirua nga Turqia, asnjë shqiptar nuk është përzënë nga Kosova dhe Metohija”, shtoi Irenej.
Edhe në këtë rast, patriarku Irinej shmang komentet e drejtpërdrejta mbi genocidin serb në Kosovë, kur historia e pas Pavarësisë dëshmon krejtësisht të kundërtën në marrëdhëniet mes shqiptarëve dhe serbëve dhe ku sërish ka qenë Kisha që ka pasur një rol kyç në prodhimin dhe ekzekutimin e politikave anti-shqiptare.