s p – Page 27 – Dielli

Campaign Announcement – Gino Mulliqi Wylie City Council, Place 6!!!!!!!!

January 3, 2026 by s p

I am humbled, grateful, and honored to announce that I am running for re-election to the Wylie City Council, Place 6.

Serving the City of Wylie has been one of the greatest honors of my life. Over the past term, I have worked every day to represent our residents with integrity, accountability, and a deep respect for the responsibility you entrusted to me. I am especially thankful for the opportunity to continue serving as Wylie City Council Place 6 , a role that has allowed me to support our city’s leadership and help guide Wylie through a period of growth and opportunity.

Wylie is more than just a fast-growing city it is a community built on families, faith, hard work, and neighbors who look out for one another. Our strength comes from people of different backgrounds coming together with a shared commitment to this city we proudly call home. I believe strongly that when we lead with respect, common sense, and collaboration, Wylie succeeds.

During my time on Council, my priorities have been clear:

• Protecting public safety and ensuring our police, fire, and first responders have the resources they need

• Supporting responsible growth and smart development that preserves Wylie’s character while planning for the future

• Practicing fiscal responsibility, being a careful steward of taxpayer dollars

• Improving infrastructure, city services, and quality of life for our residents

• Maintaining open communication and transparency, so residents always have a voice in city government

If re-elected, I will continue working to ensure that growth does not outpace infrastructure, that neighborhoods are protected, that small businesses are supported, and that Wylie remains a safe and welcoming place for families and future generations.

Leadership is about listening, showing up, and making decisions based on what is best for the community not politics, not pressure, and not personal gain. I take that responsibility seriously, and I am committed to continuing to serve with honesty, humility, and hard work.

I am deeply thankful to my family, friends, supporters, fellow council members, city staff, and most importantly the residents of Wylie for their trust and encouragement. Your support has meant everything to me, and I do not take it for granted.

I respectfully ask for your continued support and your vote so I may continue serving Wylie and representing you with pride as your Councilman and Mayor Pro Tem.

Together, we will continue building a strong, responsible, and united Wylie today and for generations to come.

With gratitude,

Gino Mulliqi

Candidate for Wylie City Council, Place 6

Mayor Pro Tem

Nëpunësit-patriotë publikë dhe tradhtari publik

January 3, 2026 by s p

Fatmir Konja/

Në institucionet dhe administratën publike në Shqipëri gjenden pa asnjë dyshim një mijë, a shumë më shumë nëpunës, që mund të cilësohen patriotë publikë, kur shfrytëzimi i dijeve dhe përkushtimi i tyre i tejkalon objektivat e punës rutinore administrative.

Fatmirësisht, ata, pra nëpunësit-patriotë publikë nuk i kanë munguar kurrë administratës dhe institucioneve publike, gjithmonë të gatshëm për të dhënë më të mirën e tyre, sa herë që thirren “nën armë”.

Ky duhet të jetë edhe rasti, i të gjithë atyre që kryeministri i Shqipërisë, në mbrëmjen e fundit të vitit 2025, i cilësoi patriotë publikë, ndërsa janë duke punuar mbi kapitujt e negociatave të anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Çështja është se jo për të vlerësuar meritorët, por në hall për të gjetur një strehë, a shteg shpëtimi për veten dhe qeverinë e tij, kryeministri po tenton t’u servirë shqiptarëve një fabul të re.

Në këtë fabul ai po udhëheq njëmijë patriotë publikë në përpjekjen për t’ia bashkuar Shqipërinë Bashkimit Evropian, përpjekje të cilën “kush të dojë” ta përngjasojë me “ekspeditën e të njëmijëve” të Garibaldit për t’ia bashkuar Sicilinë, mbretërisë italiane.

Me imazhin e stisur të udhëheqësit të patriotëve publikë, ky kryeministër po bën përpjekjen e fundme për të fshehur fytyrën e vërtetë të tij, atë të tradhtarit publik.

Ai ka tradhtuar së pari, pikërisht ata që krejt për qëllime të pushtetit të tij politik, po i quan patriotë publikë.

I ka tradhtuar duke u vënë mbi krye titullarë të korruptuar, të cilët i përzgjedh me dorën e tij, e i mbron deri kur nuk janë më të zotë të fshehin çfarë kanë vjedhur.

I ka tradhtuar duke i lënë nën kërcënimin e çdo banditi që gëzon mbështetjen e tij dhe të qeverisë së tij.

I ka tradhtuar duke i justifikuar me “interesa strategjike” vjedhjet e fondeve publike për projektet e investimeve në infrastrukturë, e madje edhe vjedhjet në atë çfarë ka mbetur pas vjedhjes “strategjike’.

I ka tradhtuar duke ua kriminalizuar punën administrative, në të cilën dyshi bëhet me kollajllëk katër korruptive.

I ka tradhtuar duke i përdorur si patronazhistë partiakë, kur në ndërkohë dija, puna dhe këmbëngulja e tyre, natyrshëm synon drejt shndërrimit në patriotë publikë.

Nëpunësit e institucioneve dhe administratës publike e dinë megjithatë se ky kryeministër ka tradhtuar të gjithë shqiptarët, e jo thjesht sepse nuk i ka mbajtur premtimet qeverisëse, por sepse me ortakërinë e qeverisjes së tij me krimin, ka goditur drejtpërdrejt paqen sociale, mirëqenien dhe konceptin e kërkimit të lumturisë së qytetarëve shqiptarë në vendin e vet.

E për këtë mjafton të përmendet fakti se pothuaj një ndër tre shqiptarë që ky kryeministër gjeti në 2013-ën, tani nuk jeton më në Shqipëri.

Është shumë e gjatë radha e shqiptarëve që gjatë dymbëdhjetë viteve kanë parë te fytyra e këtij kryeministri, fytyrën e tradhtarit publik.

Është një radhë aq e gjatë, sa në mbrëmjen e fundit të vitit 2025, arrinte në “25 mijë rrotullime rreth Tokës”.

Roli i gjuhës shqipe në formimin e identitetit kombëtar te shqiptarët

January 3, 2026 by s p

Dr. Nikollë Loka/

Gjuha ka qenë një nga shtyllat më të qëndrueshme të identitetit kolektiv në historinë e popujve evropianë. Në kushtet e mungesës së shtetit dhe të presioneve të vazhdueshme politike, ajo shpesh u shndërrua në mjetin kryesor të vetëdijes kombëtare. Për shqiptarët, gjuha nuk ishte thjesht një mjet komunikimi, por një hapësirë simbolike e ruajtjes së përkatësisë dhe vazhdimësisë historike në trojet e veta. Në një shoqëri të fragmentuar fetarisht dhe të sunduar për shekuj nga shtete të huaja, shqipja u bë elementi më i prekshëm i unitetit. Përmes saj u artikuluan aspirata kulturore, politike dhe arsimore. Rrjedhimisht, historia e formimit të identitetit kombëtar shqiptar nuk mund të kuptohet pa analizuar rolin e gjuhës.

Deri në shekullin e shtatëmbëdhjetë, letërsia e Evropës dominohej nga latinishtja dhe greqishtja, e deri diku edhe nga sllavishtja. Në këto rrethana, gjuhët popullore mbeteshin në periferi të jetës kulturore dhe intelektuale. Pikërisht për këtë arsye, gjuha u shndërrua në hapësirën ku mbijetoi identiteti kombëtar i shtypur. Autorët dhe poetët, në shumë vende evropiane, ndiheshin të thirrur të trajtonin tema patriotike dhe kombëtare, duke marrë shpesh rolin e zëdhënësve moralë të komuniteteve të tyre. Nëse mund të thuhet se ekzistojnë kombe, duhet pranuar se në shumë raste u formësuan nga elitat fetare dhe kulturore, nga priftërinjtë dhe mësuesit. Gjuha dhe dallimet kombëtare gjetën në krishterim dhe veçanërisht në manifestimet e tij mesianike, një mbështetje të rëndësishme kulturore dhe simbolike. Tre filozofë francezë, Pierre Caussat, Dariusz Adamski dhe Marc Crépon, në veprën “La langue source de la nation. Messianismes séculiers en Europe centrale et orientale du XVIII au XX siècle” (1996), treguan përmes një antologjie tekstesh nga autorë të Evropës Qendrore dhe Perëndimore të shekujve XVIII-XX se ideja e gjuhës ishte pothuajse e shenjtë dhe se ajo luante një rol themelor në lindjen dhe rilindjen e kombeve.

Kisha Katolike e mbështeti përdorimin e gjuhës popullore gjatë periudhës së Kundër-Reformës, çka shpjegon pjesërisht botimin e veprave fetare në gjuhët amtare, përfshirë edhe shqipen. Megjithatë, konkurrenca e ashpër mes Reformës dhe Kundër-Reformës nuk pati një ndikim të drejtpërdrejtë dhe të gjerë në territoret shqiptare. Kisha Ortodokse, nga ana tjetër, tregoi më pak interes për përkthimin sistematik të teksteve fetare në gjuhën popullore; megjithatë, për të frenuar procesin e islamizimit, u hartuan disa vepra në shqip. Paradoksalisht, një kontribut i rëndësishëm në këtë drejtim erdhi nga protestantët gjatë shekullit XIX, të cilët e panë gjuhën amtare si mjet thelbësor për përhapjen e besimit dhe arsimit.

Arsimimi në gjuhën shqipe nisi në të njëjtën periudhë historike kur në Evropë po lindnin dhe po konsolidoheshin gjuhët popullore. Vatikani u lejoi priftërinjve të zhvillonin veprimtarinë e tyre baritore në gjuhët e popujve, me kusht që ritet liturgjike të vazhdonin të kryheshin në latinisht. Ishin klerikët shqiptarë ata që përdorën të parët gjuhën shqipe në mënyrë të qëndrueshme dhe që hodhën themelet e shkollave të para shqipe në trojet shqiptare. Megjithatë, për shkak të pushtimit osman, ky proces u zhvillua ngadalë dhe u përball me vështirësi të shumta administrative, politike dhe shoqërore. Në fazat e para, mësuesit e shqipes ishin kryesisht misionarë që e kishin mësuar gjuhën shqipe, si dhe disa klerikë shqiptarë të arsimuar jashtë vendit. Papa Klementi XI e konsideroi gjuhën shqipe si një element thelbësor të identitetit shqiptar, sidomos në kushtet e një realiteti shumëfetar dhe shumëkulturor në trojet shqiptare. Ai u angazhua fuqimisht për zhvillimin e arsimit në gjuhën shqipe dhe për rritjen e rolit të klerikëve shqiptarë në këtë mision.

Në këtë mënyrë, ai punoi për shqiptarizimin e klerit dhe të kishës shqiptare, duke krijuar bazën për formimin e elitave kulturore që do t’i paraprinin zhvillimeve kombëtare. Për të organizuar më mirë veprimtarinë e klerit katolik dhe për të nxitur arsimin në gjuhën amtare, me nismën e tij u mbajt Kuvendi i Arbnit. Në këtë kuvend, shqiptarët krijuan një lloj “Shqipërie shpirtërore” të pavarur, parashtetërore, sikur pushtimi osman të mos kishte ekzistuar. Ndër vendimet kryesore të Kuvendit të Arbnit ishin vazhdimi i shkollave në gjuhën shqipe, kultivimi i shqipes dhe i traditave vendase, si dhe botimi i librave në shqip, duke e vendosur arsimin shqip në qendër të jetës kishtare dhe kulturore. Botimi në shqip i punimeve të Kuvendit të Arbnit është vlerësuar si një dëshmi e rëndësishme historike e shkrimit të shqipes dhe, krahas Mesharit, si një “margaritar i çmuar” në përpjekjet për kalimin nga tradita gojore në gjuhën e shkruar.

Varianti shqip i vendimeve të Kuvendit u përdor gjithashtu si tekst mësimor në shkollat e para shqipe, duke kontribuar drejtpërdrejt në standardizimin e hershëm të gjuhës. Kur gjuha merr funksionin e identifikimit dhe shndërrohet në simbol politik të një grupi të caktuar, ajo fiton një rol vendimtar në formimin e vetëdijes politike. Në Ballkan, gjuha u bë një shenjë dalluese e përkatësisë etnike dhe, më vonë, e kombësisë. Për shqiptarët, çështja e gjuhës ishte veçanërisht e rëndësishme, pasi ata ishin populli i vetëm “transfetar” në rajon, me një identitet që nuk mund të mbështetej mbi fenë. Në rastin shqiptar, ishte gjuha ajo që u etnicizua në vend të fesë, duke ushqyer gradualisht një ideologji të mirëfilltë kombëtare. Intelektualët shqiptarë, të frymëzuar nga nacionalizmi evropian, përdorën tekste gjuhësore, letrare, historike dhe publicistike për t’i paraqitur shqiptarët si një komb më vete, brenda vendit, ashtu dhe para opinionit ndërkombëtar.

Pavarësisht bindjes së përhapur, nacionalizmi shqiptar nuk u shfaq shumë më vonë se nacionalizmat e popujve të tjerë evropianë. “Zgjuesit” e parë të kombit shqiptar vepruan në të njëjtën periudhë kur Vuk Karaxhiçi mblidhte folklorin serb, kur Njegoshi shkruante epikat e tij kombëtare, kur Lëvizja Ilire në Kroaci përpiqej të hidhte themelet e një identiteti jugosllav, kur romantikët gjermanë luftonin për bashkimin e tokave gjermane dhe kur fisnikëria liberale hungareze po vendoste gjuhën hungareze si gjuhë zyrtare dhe po krijonte institucione kombëtare. Ajo që e dallon nacionalizmin shqiptar është fakti se ai u shndërrua në një fenomen masiv relativisht vonë. Për shkak të kushteve penguese historike, si dhe të prapambetjes sociale, ekonomike dhe kulturore, format premoderne të identitetit mbijetuan më gjatë te shqiptarët sesa te popujt e tjerë të Evropës.

Studiuesit bien pothuajse njëzëri dakord se gjuha luajti rolin kyç në formimin e identitetit kombëtar modern të shqiptarëve, për shkak të përkatësive të ndryshme fetare: myslimanë sunitë, myslimanë shiitë, ortodoksë dhe katolikë.

Në këtë kontekst, gjuha u bë elementi kryesor bashkues dhe mjeti kryesor i vetëpërcaktimit kombëtar. Si një gjuhë indoevropiane që përbën një degë më vete, shqipja e lehtësoi dallimin e shqiptarëve nga grekët, turqit dhe sllavët, duke forcuar vetëdijen për veçantinë e tyre historike dhe kulturore. Megjithëse disa intelektualë shqiptarë e kishin shtruar nevojën për një alfabet të unifikuar që në vitet 1840–1850, përpjekja e parë serioze kolektive u ndërmor në fund të viteve 1860 në Stamboll. Rreth vitit 1867, figura të shquara si Kostandin Kristoforidhi, Jani Vreto, Ismail Qemali, Pashko Vasa dhe Hasan Tahsini nisën diskutime të rregullta mbi alfabetin më të përshtatshëm për shqipen.

Zhvillimi i shqipes së shkruar, miratimi i një alfabeti të përbashkët dhe shqiptarizimi gradual i arsimit dëshmuan qartë vullnetin për ndërtimin e një identiteti kombëtar të veçantë. Thirrja e Kongresit të Manastirit u konsiderua kulmi i këtij procesi. Përtej ndikimit të Kishës Katolike dhe të diplomacisë austro-hungareze e italiane, zgjedhja e alfabetit latin lidhej drejtpërdrejt me identitetin europian të shqiptarëve. Ky identifikim bëri që përkatësia kombëtare të mbizotërojë mbi ndarjet fetare. Me Kongresin e Manastirit, elita shqiptare i dha shtytjen përfundimtare bashkimit të shqiptarëve rreth një gjuhe, një kulture dhe një kombi të vetëm. Shumë aktivitete që dukej se kishin qëllime kulturore, mbartnin me vete edhe qëllime politike. Për shembull, çështje të tilla si alfabeti i gjuhës shqipe dhe arsimi shqip kanë qenë temat kryesore të diskutimit të shoqërisë shqiptare, të cilat kanë hedhur bazat për autonominë shqiptare.

SHBA kap presidentin e Venezuelës Maduro dhe bashkëshorten e tij

January 3, 2026 by s p

Rafael Floqi, sipas agjencive te lajmeve/

Shtetet e Bashkuara kapën Presidentin e Venezuelës, Nicolás Maduro, dhe e nxorën nga vendi me avion në një operacion të jashtëzakonshëm gjatë natës, i shoqëruar nga një seri sulmesh pas muajsh presioni në rritje nga administrata Trump ndaj këtij vendi të pasur me naftë në Amerikën e Jugut. SHBA tani po vendos për hapat e ardhshëm për Venezuelën, tha Presidenti Donald Trump të shtunën në Fox News, duke shtuar: “Do të përfshihemi shumë në këtë.”

Prokurorja e Përgjithshme e SHBA-së, Pam Bondi, tha se Maduro dhe bashkëshortja e tij do të përballen me akuza pas një aktakuze në Nju Jork. Bondi u zotua në një postim në rrjetet sociale se çifti do të “përballet së shpejti me gjithë peshën e drejtësisë amerikane në tokën amerikane dhe në gjykatat amerikane.”

Veprimi tronditës ushtarak amerikan, që nxori nga pushteti udhëheqësin në detyrë të një shteti, kujtoi pushtimin amerikan të Panamasë që çoi në dorëzimin dhe kapjen e udhëheqësit të saj, Manuel Antonio Noriega, në vitin 1990 — pikërisht 36 vjet më parë, këtë të shtunë.

Vetë sulmi zgjati më pak se 30 minuta dhe shpërthimet — të paktën shtatë — i shtynë njerëzit të dalin në rrugë, ndërsa të tjerë përdorën rrjetet sociale për të raportuar atë që panë dhe dëgjuan. Nuk dihet nëse pati të vdekur apo të plagosur nga asnjëra palë.

Trump tha se gjatë operacionit në Venezuelë një helikopter u godit dhe disa pjesëtarë amerikanë u plagosën, por sipas tij, ai beson se asnjë prej tyre nuk u vra.

“Disa djem u goditën, por u kthyen dhe supozohet se janë në gjendje mjaft të mirë,” tha ai. Ai shtoi se SHBA nuk humbi asnjë mjet ajror gjatë operacionit. “I morëm të gjitha mjetet mbrapsht. Njëri prej tyre u godit mjaft rëndë – një helikopter – por e rikthyem,” tha ai.

“Duhej ta bënim, sepse është luftë,” shtoi ai disa çaste më vonë.

SHBA nuk e njeh juridiksionin e Gjykatës Penale Ndërkombëtare dhe implikimet ligjore të sulmit sipas ligjit amerikan nuk ishin menjëherë të qarta. Administrata Trump këmbëngul se Maduro nuk është udhëheqësi legjitim i Venezuelës dhe pretendon se ai e ka shndërruar në thelb Venezuelën në një ndërmarrje kriminale në shërbim të trafikantëve të drogës dhe grupeve terroriste.

Sipas ligjit, zëvendëspresidentja Delcy Rodríguez duhet të marrë pushtetin, por nuk kishte konfirmim se kjo kishte ndodhur. Qeveria e Maduros akuzoi SHBA-në për një “sulm imperialist” ndaj objekteve civile dhe ushtarake dhe u bëri thirrje qytetarëve të dalin në rrugë.

Sulmi tronditës dhe kapja e paprecedentë e një presidenti në detyrë vijnë pas muajsh presioni intensiv nga SHBA ndaj Venezuelës. Që nga shtatori, marina amerikane ka grumbulluar një flotë të madhe pranë brigjeve venezueliane dhe ka kryer sulme ajrore kundër anijeve të dyshuara për trafik droge në Karaibe dhe Paqësor, si dhe ka sekuestruar cisterna venezueliane të naftës. Të paktën 110 persona janë vrarë në sulmet ndaj anijeve, të cilat grupet e të drejtave të njeriut thonë se mund të përbëjnë krime lufte.

Zyrtarët venezuelianë kanë akuzuar SHBA-në se po përpiqet të sigurojë akses në rezervat e naftës së vendit – më të mëdhatë në botë. Në një intervistë për Fox News, disa orë pas operacionit, Trump tha se SHBA do të jetë “fort e përfshirë” në industrinë e naftës së Venezuelës në vazhdim. Bombardimi i Venezuelës dhe kapja e Madurros përbëjnë një përshkallëzim serioz dhe dramatik të fushatës amerikane. E ardhmja e regjimit qeverisës të Venezuelës mbetet e paqartë.

E ardhmja e regjimit qeverisës të Venezuelës mbetet e paqartë.

Që kur Trump mori detyrën për mandatin e tij të dytë, ai e ka vënë Maduron drejtpërdrejt në shënjestër, duke ndjekur një fushatë presioni maksimal kundër regjimit venezuelian. Ai e ka akuzuar Maduron se qëndron pas veprimtarive destabilizuese në Amerikë, përfshirë trafikun e drogës dhe emigracionin e paligjshëm drejt SHBA-së. Në korrik, SHBA shpalli një shpërblim prej 50 milionë dollarësh (37 milionë paund) për kapjen e Madurros, duke e akuzuar si një nga trafikantët më të mëdhenj të drogës në botë.

Administrata Trump shpalli bandat venezueliane, si Tren de Aragua, organizata terroriste dhe filloi sulme ajrore kundër trafikantëve të dyshuar të drogës në Detin e Karaibeve. Së shpejti, SHBA nisi të sekuestronte cisterna venezueliane dhe të rriste praninë e saj ushtarake në ujërat përreth vendit të Amerikës së Jugut.

Trump ka flirtuar hapur me idenë e ndryshimit të regjimit në Venezuelë. Në fund të nëntorit, ai i dha Madurros një ultimatum për të hequr dorë nga pushteti, duke i ofruar dalje të sigurt nga vendi. Maduro e refuzoi ofertën, duke u thënë mbështetësve se nuk donte “një paqe skllavi” dhe duke akuzuar SHBA-në se synon të kontrollojë rezervat e naftës së vendit të tij.

Ndërsa administrata Trump rriti presionin, qeveria në Karakas herë pas here dukej e hutuar. Maduro përsëriti se Venezuela nuk donte luftë me SHBA-në; në një rast ai kërceu para studentëve venezuelianë me tekstin “jo luftë, po paqe”, duke imituar edhe lëvizjen e famshme të kërcimit të Trump-it. Të enjten, dy ditë para kapjes, Maduro tha në një intervistë televizive se do ta mirëpriste investimin amerikan në sektorin e naftës.

Pse janë SHBA dhe Venezuela në konflikt?

Marrëdhëniet mes SHBA-së dhe Venezuelës janë të tensionuara që prej ardhjes në pushtet të Hugo Chávez në vitin 1999. I vetëshpallur socialist dhe anti-imperialist, Chávez e zemëroi SHBA-në me kundërshtimin e tij ndaj pushtimeve të Afganistanit dhe Irakut, si dhe me aleancat me vende si Kuba dhe Irani. Marrëdhëniet u përkeqësuan më tej pasi Chávez akuzoi SHBA-në se mbështeti një tentativë grushti shteti në vitin 2002.

Për shumëkënd në SHBA, veçanërisht në krahun më luftarak të Partisë Republikane, orientimi ideologjik socialist i qeverisë venezueliane e ka bërë atë një kundërshtar natyror të SHBA-së, së bashku me aleaten e saj Kubën.

Ndërsa Chávez konsolidoi pushtetin, ndëshkoi kundërshtarët politikë dhe shpronësoi pjesën më të madhe të sektorit privat, SHBA e dënoi Venezuelën për bilancin e dobët të të drejtave të njeriut. Pavarësisht disa ngrohjeve të vogla të herëpashershme të marrëdhënieve ndër vite, raportet kanë vazhduar të përkeqësohen, veçanërisht pas ardhjes në pushtet të Madurros në vitin 2013.

Nën administratën Trump, SHBA e ka portretizuar qeverinë e Madurros si të paligjshme, duke njohur Juan Guaidón, kryetarin e parlamentit, si president të Venezuelës në vitin 2019.

Në korrik 2024, Maduro dukej se pësoi një humbje dërrmuese në zgjedhjet presidenciale, mes zemërimit të gjerë ndaj sundimit të tij gjithnjë e më autoritar dhe kolapsit ekonomik të vendit. Administrata Biden e njohu kandidatin e opozitës, Edmundo González, si fitues. Të dhënat e detajuara të votimit, të publikuara nga opozita dhe të verifikuara nga ekspertë të pavarur, treguan se González kishte fituar, por Maduro u mbajt në pushtet pasi ndërmori një shtypje të ashpër.

Në fillim të dhjetorit, administrata Trump publikoi atë që e quajti “korolari Trump”, sipas të cilit hemisfera perëndimore duhet të kontrollohet nga SHBA politikisht, ekonomikisht, tregtarisht dhe ushtarakisht. Si pjesë e kësaj doktrine të re, ushtria amerikane mund të përdoret për të siguruar akses në burime energjetike dhe minerare në rajon.

Kush është Nicolás Maduro dhe pse e kapi Trump?

Maduro është president i Venezuelës që nga viti 2013. Ish-shofer autobusi, ai u ngrit në skenë nën Chávez-in, duke shërbyer si ministër i jashtëm përpara se të bëhej president pas vdekjes së Chávez-it.

Sundimi i Madurros konsiderohet diktatorial, me OKB-në që vlerëson në vitin 2019 se më shumë se 20,000 venezuelianë u vranë në ekzekutime jashtëgjyqësore. Institucione kyçe, si gjyqësori, janë dobësuar dhe sundimi i ligjit është përkeqësuar. Marrëdhëniet me SHBA-në gjithashtu janë përkeqësuar gjatë sundimit të tij.

Gjatë muajve të fundit, Trump ka kërkuar vazhdimisht rrëzimin e Madurros, duke e akuzuar se po dërgon drogë dhe kriminelë në SHBA – një pretendim për të cilin ekspertët thonë se mungojnë provat.

Pavarësisht muajve të retorikës në rritje, kapja e presidentit në detyrë të shtunën erdhi pa paralajmërim dhe autoritetet venezueliane duket se u kapën në befasi nga operacioni i guximshëm.

Çfarë ndodh tani?

E ardhmja është e paqartë. Ministri i mbrojtjes së Venezuelës është zotuar të vazhdojë luftën dhe u ka bërë thirrje qytetarëve të bashkohen për t’i rezistuar “pushtimit” të huaj, duke e quajtur rezistencën ndaj SHBA-së një “luftë për liri”.

Megjithëse Maduro është kapur, institucionet dhe ushtria e Venezuelës duket se mbeten të paprekura. Nuk është e qartë nëse sulmi i së shtunës ishte fillimi i një konflikti më të gjerë apo një operacion i vetëm. Udhëheqësit e opozitës venezueliane, në krye me fituesen e çmimit Nobel për paqen María Corina Machado, i kanë bërë thirrje Trump-it të ndihmojë mbështetjen e një kryengritjeje në vend.

Ajo që është e qartë është se SHBA është e vendosur të luajë një rol të madh në të ardhmen e Venezuelës, qoftë përmes forcës ushtarake apo mjeteve të tjera. Trump tha të shtunën se do të jetë SHBA ajo që do të marrë vendimet për hapat e ardhshëm për Venezuelën.

“Nuk mund të rrezikojmë duke lënë dikë tjetër të drejtojë dhe thjesht të marrë përsipër atë që ai la, ose ku e la,” tha Trump. Ai shtoi se SHBA po mendon nëse Machado do të marrë drejtimin, por për momentin, sipas tij, në krye është nënpresidentja e Venezuelës.

SHBA ka zhvilluar më parë stërvitje lufte për të simuluar një skenar ku udhëheqja venezueliane “pritet në kokë”. Simulimet parashikuan kaos të zgjatur, me refugjatë që do të derdheshin jashtë Venezuelës dhe grupe rivale që do të luftonin mes tyre për kontrollin e vendit.

“Do të kishe kaos të zgjatur… pa një rrugë të qartë daljeje,” tha Douglas Farah, ekspert i Amerikës Latine që ndihmoi në drejtimin e këtyre simulimeve.

https://www.youtube.com/watch?v=SsdkClL2_bg

Fjala e Lirë: Gazetari i dy epokave për një epokë

January 3, 2026 by s p

Dr Fatmir Terziu/

Ashtu sikurse në shumë media online dhe në print, dhe tek media që drejtoj unë në Londër, „Fjala e Lirë“ dhe revista „Albanian Post“, prezenca dhe shkrimet e tij më kanë dhën ëtë qartë të kuptoj se Frank Shkreli nuk u bë gazetar rastësisht. Ai erdhi nga një realitet ku fjala mund të kishte pasoja, prandaj e mësoi herët se liria nuk është dhuratë automatike. Kur jeta e çoi në Shtetet e Bashkuara, ai gjeti jo vetëm hapësirën për të folur lirshëm, por edhe përgjegjësinë që kjo liri sjell. Në redaksinë e Zërit të Amerikës, ai nuk u kufizua të përcillte lajme; ai u përpoq t’u jepte kuptim. Për shumë shqiptarë, programet ku ai punonte ishin dritarja e vetme për të parë se si funksionon një shoqëri e lirë.

Por historia e tij nuk mbaron me mbylljen e mikrofonit. Pas daljes në pension, Frank Shkreli mund të ishte tërhequr në qetësi. Në vend të kësaj, ai zgjodhi të vazhdojë të flasë këtë herë përmes publicistikës së pavarur. Artikujt e tij sot lexohen në media brenda dhe jashtë Shqipërisë, dhe kanë një tipar të përbashkët. Nuk i shërbejnë asnjë pale, veç lexuesit. Ai kritikon kur duhet, lavdëron kur është e merituar dhe mbi të gjitha kërkon që shoqëria të mos pajtohet me mediokritetin.

Një pjesë e mirë e këtyre shkrimeve u përmblodhën në librin “Demokracia nuk pret”. Titulli është tepër domethënës. Demokracia nuk është një ritual që kryejmë gjatë zgjedhjeve dhe pastaj e harrojmë. Ajo kërkon kujdes të përditshëm, vëmendje, guxim dhe përgjegjësi qytetare. Në faqet e këtij libri, Shkreli flet për politikën, mediat, diasporën, moralin publik, por mbi të gjitha flet për njeriun dhe për rolin që secili prej nesh ka në mbrojtjen e lirisë.

Ajo që e dallon Frank Shkrelin nuk është retorika e madhe, por qartësia e arsyetimit. Ai nuk kërkon të fitojë debat me çdo kusht; kërkon të nxisë reflektim. Edhe kur kritikon ashpër, ai ruan një ton qytetar. Edhe kur paralajmëron për rreziqe, ai nuk humb shpresën. Në shkrimet e tij ndien gjithmonë një mesazh të nënkuptuar: Shqipëria dhe shqiptarët meritojnë më shumë, por kjo varet nga ne. Në një kohë kur gazetaria shpesh ngatërrohet me propagandën, shembuj si ai i Frank Shkrelit janë të rrallë. Ai na kujton se gazetari nuk është thjesht raportues i ngjarjeve, por rojtar i së vërtetës publike. Dhe për aq kohë sa do të ketë zëra që flasin me ndershmëri, demokracia ka ende shpresë. Kjo është arsyeja pse Frank Shkreli mbetet aktual edhe sot. Dhe kjo jo sepse Frank Shkreli e flet më fort se të tjerët, por sepse flet me ndërgjegje. Dhe në një botë ku zhurma është e madhe, ndërgjegjja është luks, dhe domosdoshmëri njëkohësisht.

Mbi të gjitha tri vëllimet “Demokracia nuk pret” nuk janë thjesht libra, por janë kujtesë se liria kërkon përditë angazhim. Përmes analizave të tij, Frank Shkreli na tregon se demokracia nuk funksionon pa qytetarë aktivë, pa media të përgjegjshme dhe pa moral publik. Në fund, lexuesi mbetet me një mesazh të thjeshtë, por të domosdoshëm: ndryshimi është i mundur, por vetëm nëse nuk presim që ta bëjnë të tjerët.

Në fund, arsyeja pse zgjedh të shkruaj për Frank Shkrelin është e thjeshtë. Ajo dallon, sepse na duhen njerëz që na kujtojnë se fjala ka përgjegjësi. Në një kohë kur shumë gjëra relativizohen, ai mbetet dëshmi se gazetaria mund të jetë e ndershme pa qenë naïve, kritike pa qenë cinike dhe e fortë pa qenë e zhurmshme. Shkrimet e tij nuk na japin receta, por na ftojnë të mendojmë. Dhe kjo, për mua, është vlera më e madhe.