Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Durrës- “Kuarteti i Kremonës” në “Kopshtin e kënaqësive tokësore” të Bienales 2021…

by

– Solistët e rinj durrsakë, veç Spanjës edhe çmimi “Simone Gramaglia”- fituesit do të nderohen publikisht në koncertin e se Dieles, 8 gusht….

Nga Gëzim Kabashi-Durrës/Dielli

Të pasionuarit e muzikës janë magjepsur mbrëmjen e kaluar nga tingujt e veprave ntë Beethoven dhe Brahms, të cilat kumbuan në sallën e teatrit “Aleksandër Moisiu” të Durrësit. 

“Kuarteti i Kremonës”, me seli në Gjenova, i cili prej 21 vitesh ka sjellë në auditoret më të njohur të botës kompozimet e autorëve të mëdhenj, këtë herë ishte mysafir i Bienales “Netët e Muzikës Klasike”, themeluar në vitin 2003 dhe që drejtohet nga violinisti durrsak Florian Vlashi.

Ndërkaq, paraditen e 5 gushtit kanë konkuruar 12 solistë të rinj, që të gjithë nxënës durrsakë, të cilët bashkë me çmimin kryesor, që u siguron një qëndrim të shkurtër si dhe një apo dy koncerte si solistë në Spanjë, do të kërkojnë të jenë edhe fitues të çmimit më të ri “Simone Gramaglia”, që siguron të njejtin kujdes edhe për fituesin alternativ të konkursit. 

Beethoven dhe Brahms në “Kopshtin e kënaqësive tokësore”

Vlashi, që prej vitit 1992 jeton dhe punon në Spanjë thotë se “Vepra e jashtëzakonshme dhe enigmatike “Kopshti I kënaqësive” e vitit nga Hieronymos Bosch – El Bosco është origjina e titullit të këtij edicioni të Bienales.

Sipas Florian Vlashit, “mbi bazën e numrit të përkryer 3 (Fillimi dhe Fundi), si dhe numrit të shenjtë 7 (Netët e Bienales) është ndërtuar kjo shëtitje “Në kopshtet sekrete të Muzikës dhe Pikturës”, dhe sekreteve u afrohesh vetëm kur botën e shikon dhe e dëgjon me ndihmën e dy arteve që njeriu krijoi para Fjalës: Muzika dhe Piktura”.

Në dy mbrëmjet me të cilat staroi ky edicion, i cili ka thyer për të dytën herë traditën e koncerteve falas, duke vendosur biletën si një kontratë artistike mes palëve, kanë interpretuar tashmë artistë të shquar nga vendi ynë, nga Kosova dhe nga Italia.

Që nga koncerti i parë, në sallën me ajër të kondicionuar të teatrit “A. Moisiu” ka nisur të shfaqet “harmonia mes muzikës dhe projeksioneve të pikturave, tingujt e Kukuzelit, Bach, Beethoven, Granados, Strauss, Scoenberg, etj që shkrihen me kryeveprat bptërore nga El Bosco, Onufri, Caravaggio, Goya, Dali’, Klimt, …”.

Pas interpretimit të këngëtarëve lirikë nga Prishtina, Kaltrina Miftari dhe Safet Berisha, në koncertin “Stabat Mater” kushtuar regjisorit, përkthyesit dhe shkrimtarit Gjergj Vlashi, In Memoriam, mbrëmja e se premtes  solli për publikun disa nga kuartetet e Bethovenit dhe Brahmsit.

“Quartetto di Cremona” shpërfaqi seriozitetin profesional të ansamblit instrumental si dhe përvojën e gjatë prej më shumë se dy dekadash së bashku në interpretimin e veprave në kuartet.

Artistët nga Gjenova krijuan një atmosferë të veçantë në sallën “Moisiu”, e cila deri tani ka njohur kryesisht interpretimet dramatike të trupave shqiptare.

Që nga viti 2004 Cristiano Gualco, Paolo Andreoli, Simone Gramaglia dhe Giovanni Scagliones janë mjaft të njohur në podiumet shqiptare të muzikës klasike, dhe për Bienalen e Durrësit kishin zgjedhur dy vepra impenjative nga L. Van Bethoven “Kuarteti nr 12” dhe “Gran Fuga”, që merituan duartrokitjet e gjata të publikut të pranishëm.

Për interpretimin e kuartetit me dy viola nga J. Brahms instrumeentistët nga Gjenova kishin ftuar edhe violistin e njohur nga Tirana, Arben Llozi, i cili prej disa vitesh është pjesë e Kuartetit për koncertet në skenat shqiptare.

Koncerti I Kuartetit të Kremonës në sallën e teatrit “Moisiu” konsiderohet si një nga interpretimet më të mira të muzikës klasike në Durrrës, duke sjellë mjaft kënaqësi tek artdashësit vendas dhe të huaj.

Solistët e rinj durrsakë, veç Spanjës edhe çmimi “Simone Gramaglia”

Artistët italianë ia lanë në dispozicion solistëve të rinj skenën e teatrit të Durrësit, ku sot u ngjitën 12 fëmijë dhe të rinj, kryesisht nxënës në shkollën e mesme artistike “Jan Kukuzeli” të qytetit.

Për më shumë se tre orë, juria e drejtuar nga Simone Gramaglia, një nga komponentët e Kuartetit të Kremonës, ndoqi me kujdes interpretimin e nxënësve durrsakë:  nëntë pianistë të rinj, një violinist dhe tre kitaristë të ardhshëm.

Megjithëse fituesit do të nderohen publikisht në koncertin e se Dieles, 8 gusht, Kristel Karagjozi, 16 vjeç dhe Erin Bajo, 14 vjeç janë njohur me verdiktinn e jurisë. 

Pianistja 16-vjeçare gëzon të drejtën të jetë mysafire e familjes Rediana dhe Florian Vlashi në Korunja (Spanjë), ku sipas traditës që  nga viti 2007 mikpritësit organizojnë edhe një apo dy koncerte të mysafirit fitues të konkursit të Yjeve të Rinj. Kristel Karagjozi, nxënëse e pedagoges Linda Zemblaku, do të jetë soliste edhe në një koncert të organizuar në Gjenova të ofruar nga “Gioventu’ Musicale d’Italia”.

Risia e këtij viti ka emrin e çmimit special “Simone Gramaglia”, instrumentist i Kuartetit të Kremonës, i cili në muajt e ardhshëm do të mbështesë qëndrimin e artistit të ri fitues Erin Bajo në Itali për një Materclass.

Gramaglia tha se artistët e rinj shqiptarë janë mjaft premtues dhe duhet të mbështeten fuqimisht. 

“Ata duhet të përballen me publikun si koncertistë që në moshë të re, dhe ky çmim ia jep mundësinë fituesit të shfaqë talentin e tij në një nga auditoret italianë të muzikës – tha artisti italian.

Sipas Simone Gramaglias, çmimi me emrin e tij do të jetë pjesë e Bienales së Durrësit edhe në edicionet e ardhshme.

Që nga edicioni i tretë i Bienales në vitin 2007  kur filloi të ndahej kky çmim, fituesit e konkursit “Nata e Yjeve të Rinj” në Durrës kanë qenë: Albana Karaj, Kamela Haxholli, Erli Lila, Rolando Deda, Laura Sulaj dhe Klaudia Gjini.

Tashmë një pjesë e tyre ka nisur karrierën artistike në Shqipëri dhe në vende të ndryshme të botës.

Koncerti i radhës në Edicionin nr 10 te Bienales ‘21 do të jetë mbrëmjen e së premtes me “Sonata Espanola” (nga Goya te Dali’) dhe me interpretët Florian Vlashi dhe Etrita Ibrahimi e Martin Vlashi.

IT IS TIME FOR PRESIDENT BIDEN TO SAY ENOUGH IS ENOUGH

by

A NATO membership for Kosova, visa liberalization and full EU recognition is the only solution

By MA. AGIM ALIÇKAJ *

“Albanians suffer from short memory, so short that after a short time they call their butchers friends.”- LEO FREUNDLICH        

 I chose this quote of Austrian publicist, politician, and author of the document on Serbian crimes “Albanian Golgotha”, not as proof of Albanian “national stupidity,” but to reveal to the democratic world the human values of the Albanian nation, the values that are lacking in Serbian society. The Serbian rulers in coordination with the Serbian church and the Academy of science and culture have pursued their policies of hegemony, chauvinism, inhumanity and aggressive hostility against others. This has been open and well-documented. Detailed plans to exterminate the Albanian population and to annex Albanian lands have been published by Serbian representatives over the years, dating from Načertanije (1884) of Ilija Garašanin to the infamous memorandum “The Expulsion of the Albanians” (1937) by Vasa Cubrilovic. Terrifying facts show the implementation of these sick ideas by systematic killing of the civilian population and forceful expulsion of hundreds of thousands of Albanians to Turkey and other countries in the world. This long-term effort has culminated with the Serbian genocide against Albanians in 1999.

         After all these miseries, the question arises: how can one talk in equal terms to an enemy so unrepentant, obscene and dangerous? A state guilty of atrocities, led by politicians whose views cannot be distinguished from those of the war criminal Milosevic, and who show no remorse. If anything, they are showing frustration that their goal of getting rid of all Albanians was not fulfilled. A chauvinist government that declares openly that Serbia will never recognize the independence of Kosova – their only sincere declaration. The rest of their statements of “cooperation” are simply lies and propaganda with the intention to manipulate the international community. 

Logically, the side that behaves like an enemy should be treated as an enemy. There should be no talks with Serbia until it recognizes the crimes committed, asks forgiveness for the genocide, hands over its war criminals, returns the bodies of the massacred civilians, and pays war reparations. On the other hand, the democratic world expects an unconditional dialogue which Government of the Republic of Kosova cannot ignore. In these circumstances, the dialogue has to continue, but it should be real and based on facts and equality. 

         Serbia can and must be defeated with the power of arguments, armed with justice and truth with the support of the international community. The democratic world, who is appeasing Serbia, should be confronted with the very principles and values of diversity and inclusion, which it has been cultivating and promoting continuously and which they cannot ignore, deny or violate openly.

         Building and strengthening the state of Kosova should be a priority, based on a real possibility that the dialogue with Serbia will continue forever. The need to fight corruption is urgent and should be done without compromise. Talented, educated and professional experts should be employed based on their capabilities and performances. All state institutions need to be improved, while setting strong foundations for effective health and social services. The economic development should look toward Albania and other friendly countries, as well as those who don’t express open hostility against Kosova. Law and order should be strengthened. The legal framework that regulates foreign investments should be simplified while offering competitiveness and quality. All these elements will make Kosova’s position stronger in the dialogue and everything else.   

         The Kosova delegation led by Prime Minister Kurti has wisely and competently started the difficult dialogue with the hostile and abnormal Serbian state. Seeking responsibility for the past and constructive peaceful proposals for the future are the right strategy and the only formula for victory.

AMERICAN INVOLVEMENT IN DIALOGUE IS ESSENTIAL

         Dialogue can be led by Europe, but can never be successfully concluded without direct participation of the United States of America. The Albanian people love and trust America and view it as a symbol for democracy, strength, fairness and justice. Without America there will be no real justice for Kosova and no guarantees for the implementation of any agreement. Strategic interests of the American nation, most of the European nations and the Albanian nation are very much aligned. America is the only country that can confront Russian support for Serbian domination in the Balkans. 

        Mediators in dialogue must be impartial. This is the minimum that European representative Mr. Miroslav Lajcak does not meet. With his request for amendment of the constitution of the Republic of Kosova in order to implement anti-constitutional agreement for pure Serbian associations, he has come out against Kosova and the multi-ethnic European and American values. He looks more like a Serbian spokesperson than a mediator in the conflict. 

         We expect President Biden to urgently appoint an American representative who must get involved immediately in the ongoing Brussels talks. It certainly should not be someone like Mr. Palmer. He is an accomplished foreign affairs politician but with family ties to Serbia. This disqualifies him from being an impartial mediator. In the absence of the former pro-Serbian American ambassador Grenell, he showed his true stance by putting pressure on Kosova to implement the failed Washington agreement and no pressure on Serbia, who has already violated it without any hesitation and consideration for America.

         Mr. Grenell’s so called agreement for “normalization of the economic relationship” between Kosova and Serbia is one of the strangest agreements ever “negotiated“. It is an illusion to pretend that  economic relations between an aggressor and the victim can be normalized, while the aggressor does not recognize and openly tries to destroy the victim. Mr. Grenell orchestrated this charade to help Serbia and get the Serbian-American vote for President Trump but still, lost the election. The Republic of Kosova was saved by the American people this time.

LOBBYING IN AMERICA

        There is only one way to hold accountable undiplomatic, biased politicians like Mr. Grenell-lobbying in Washington through the US Congress. Pro-Serbian politicians and diplomats like Grenell can be called in Congressional hearings to explain their views and relationship with anti-American, pro-Russian countries like Serbia. And, there is only one Lobby who can do it properly- the Albanian American Civic League led by two impressive personalities, national Albanian rights activists and experts, former congressman Joe DioGuardi and Shirley Cloyes DioGuardi. Among many accomplishments, the League has successfully confronted Secretary of State Lawrence Eagleburger who had sympathies and ties to Serbia and stopped Ambassador Robert Gelbard from declaring Kosova Liberation Army a terrorist organization.

         The Albanian American Civic League is the only registered, uncompromising Albanian-American lobbying organization in Washington. The League’s work in Washington for the independence of Kosova and on behalf of the human and political rights of all Albanian people has been legendary. This can be verified by visiting its website aacl.com. Almost every American Senator and Congressmen such as Biden, Dole, McCain, Lantos, Gilman, Hyde, Ros-Lehtinen among many others were informed by the League and came to support the Albanian quest for freedom and democracy. 

         This historical work of the Albanian American Civic League has still to be evaluated and properly recognized by our nation, especially by the Republic of Kosova. The expectation is that President Vjosa Osmani and Prime Minister Albin Kurti will do the right thing, the one that their corrupt predecessors failed to do, start the process of building a Statue and naming a square or an important street in Prishtina dedicated to Joseph J. DioGuardi and Shirley Cloyes DioGuardi. Without it the history of the independence of Kosova will not be true and complete.

         Every Albanian-American has a right and a duty to help our both nations in its own way. However, it is very important not to confuse lobbying with diplomacy. The representatives from our Homeland are there to perform diplomacy. To get necessary support on important issues from the US officials, they can present facts and arguments in closed meetings without any unnecessary public confrontation. 

         Lobbyists are not there to be diplomatic. They are American tax payers who have the right to promote policies or challenge possible wrong policies of certain administration through the US Congress. It really doesn’t make sense to support and praise officials like Ambassador Grenell for “doing a great job”, while he, in coordination with sell-out politicians of Kosova, was ruining democracy in Kosova and trying to give Serbia access to the Albanian lands. That is not lobbying on behalf of a nation.  It appears to be an opposite, anti-lobbying activity to get favorable treatment from an US official for personal gain.

UNFAIR AND UNJUST SOLUTION CANNOT BE IMPOSED ON KOSOVA BY ANYONE

         There is no power in the world that can impose an unfair and unjust solution of the conflict with Serbia against the will of the people of Kosova. One of the gravest mistakes in a long confrontation with Serbia was that the Albanian people have always been on the defensive, without any plan or strategy, responding to the organized Serbian state terrorism. With new Kurti government in place everything is changing. America and Europe now have a strong partner to work with. A well-prepared strategy in dealing with Serbia should be based on following:

– The territorial integrity and the sovereignty of the Republic of Kosova cannot be negotiated by anyone and with no one. The people of Dardania have paid for it with blood and sacrifice. PERIOD. PIKË. TAčKA. (for all parties to understand)

– Serbian demands for associations of purely ethnic municipalities within the state of Kosova are baseless and unnecessary. They are in sharp contradiction with the multi-ethnic values of the Western civilization. Kosova would become an unfunctional country dependent on Serbia forever. They should never even be discussed. PERIOD. PIKË. TAčKA.

-The Republic of Kosova has no obligation to implement the Brussels agreement for Serbian ethnically clean associations and Washington agreement for economic stabilization. All countries break harmful agreements all the time. Serbia has already broken Washington’s agreement and most agreements.

– Serbia should be treated as an aggressor who has lost the war. It should undergo a process of pacification and denazification. It is necessary to be cured of the disease of hate for other nations and the illusions for land-grab and domination in SE Europe.

–  Serbia must be pressured to admit and apologize for genocide against Albanian civilian population. Kosova has the right to sue Serbia for genocide and also demand the investigation of President Vuciq and other Serbian politicians who were part of Milosevic’s regime. His statement that all sides are guilty is ridiculous and unacceptable. 

 – it is about time that Europe understands that their policy of appeasing Serbia to bring it out of the Russian influence has failed. A strong economical, political and diplomatic pressure will be successful. 

– Any negotiations with Serbia should never be about the internal affairs of the Republic of Kosova, they should be only about two neighboring countries issues and relations.

– The rights of the Serbian minority in Kosova should be addressed properly, regularly and directly with their representatives in the presence of international mediators (excluding Russia). The principle of reciprocity and equality should be applied to protect the rights of the Albanians living in their ancestry land in South Serbia.

– The extra-territoriality demand for the religious orthodox places of worship and cultural monuments is baseless. They are part of the national and cultural treasure of the country of Kosova. They have been protected and preserved by the Albanian people throughout history. A joint commission of international historians and scholars should be formed to research and study historical facts, to finally put to rest the nationalist Serbian medieval myth claiming Kosova as “the cradle of the Serbian civilization”. This false claim has been misused for too long by Serbia to justify chauvinistic policies and state-sponsored violence.

         In reality, it is easy to prove the undeniable truth that, as the patriot Bardhyl Mahmuti put it “Kosova is the cradle of the Serbian barbarism and genocide against the Albanian people”, PM Kurti said “Serbia entered Kosova with genocide and left with genocide” and we all believe “Kosova is the grave of the Serbian nationalism, chauvinism, barbarism, hegemonism, expansionism and uncivilized behavior”.

WHO CARES IF SERBIA DOESN’T RECOGNIZE THE INDEPENDENCE OF KOSOVA

         The people of Dardania voted massively for President Vjosa Osmani and Prime Minister Albin Kurti mostly for two especially important reasons: fighting corruption and standing up to the Serbian enemy. The voters expect them to emerge victorious from the dialogue with Serbia as well as to build and strengthen the statehood of the Republic of Kosova. If they fail in any of them, they will lose their popular support. Any constructive criticism by the opposition and political opponents should be taken into consideration, evaluated, and properly answered. Any insults and unprincipled criticism should be ignored completely.

          The latest threats of another war by Serbian chauvinists are empty. With the establishment of the NATO forces in SE Europe, the time of wars has passed. What is more likely to happen is the extended hostile activity by Serbia in different ways and using various methods, exploiting religious and other concerns of the Serbian minority, potential infiltration of certain regions of Kosova with Serbian hooligans and bandits to incite unrest and so on. It is imperative for the Albanian nation to be ready to defend itself with all necessary means and counter any Serbian attack.

         The reality is that if the people of Kosova and other Albanian lands are organized and acting as one nation, they are much stronger than Serbia. They have the unconditional support of the patriotic and powerful diaspora.  Who cares if Serbia doesn’t recognize the independence of the Republic of Kosova?! Within the lifetime of our generation alone, from 1981, Kosova has endured and resisted Serbian state terrorism for two long decades. Since 1999, following another two decades after the liberation from Serbia, Kosova continued its life without Serbian recognition. It has fared quite well even with a string of bad governments after the death of the historical President Ibrahim Rugova. With the new uncorrupt capable government of PM Albin Kurti and President Vjosa Osmani in charge, Kosova can continue building its glorious path for a better future without Serbian recognition, for as long as there is life on Earth.

         The national reunification of the Albanian people always was and remains the desire and the ideal of the greatest patriots of our nation. It is a legitimate need and a right of the Albanian nation, unjustly divided by World Powers led by Russia, living in six different countries today. This is something that Europe and America know and understand very well. It is not about changing the borders with force against the norms of the democratic world. It can and should be achieved gradually, peacefully, with a free movement and cooperation in all fields and all levels, with the final noble goal of becoming part of the European Union.

         This is meaningfully in stark difference with the well-planned dark project of “Greater Serbia” which was pursued by Serbia by murdering and massacring hundreds of thousands of people, through ethnic cleansing and territorial annexation. 

IN CONCLUSION

          While the dialogue goes on, the possibility of Serbia recognizing Kosova’s independence through talks is unrealistic. In order to protect American strategic interests and bring its investment in Kosova to a successful conclusion, it is time for President Biden to say enough is enough, same as President Bush did in June of 2007. No one knows the situation in the Balkans and the conflict between Kosova and Serbia better than President Biden. Give the most pro-American country in the world membership in NATO, convince 5 remaining EU countries to recognize Kosova’s independence, approve visa liberalization and start the long process of Kosova’s entry in the European Union. 

         There is nothing that Serbia and Russia can do to stop it. On the other hand, this might help Serbia come to terms with reality, begin with necessary changes of joining civilized democratic world and accepting the fact that the independence of the Republic of Kosova is eternal.

         It is time for both US and EU leadership to stop corrupt and authoritarian, possibly criminal rulers of Serbia led by Vuciq and his destructive collaborators, PM Rama of Albania, PM Zaev of North Macedonia and Milorad Dodik of Bosnia, from promoting Serbo-Russian hegemonic interests in the Balkans and destabilizing whole Europe. Their so-called “Balkan open” agenda is directly against European and American interests.

          The Albanian nation is peaceful, freedom loving, enduring, invincible and unbreakable, with great traditions and high human values. As one of the oldest civilized nations in SE Europe, Albanian people have given to the world many great personalities like Skanderbeg, who for 25 years defended Europe from invading Ottoman Empire and Saint Mother Teresa, the symbol of humanity and care for people in need all over the world.         

*Member of the Executive Board of the Albanian American Civic League and the Council of Vatra.

SHQIPTARËT PËRFITUESIT MË TË MËDHENJ NË RAJON NGA HAPJA E KUFIJVE, TREGJEVE DHE INTEGRIMI

by

Arben Çejku, Drejtor i Qendrës Shqiptare për Qeverisje të Mirë, Ish-Ambasador, në një rrëfim për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, dhënë Editorit Sokol Paja, shprehet se Shqipëria duhet të mbështesë Kosovën, ta inkurajojë dhe ndihmojë me çdo formë që të jenë krah për krah në çdo hap diplomatik në rajon. Qeveria aktuale e Kosovës ka ende shumë punë për të bërë për të siguruar mbrojtjen e tregjeve kosovare nga “agresioni” i produkteve serbe. Shqipëria duhet të luajë rolin e saj në rajonin e Ballkanit, si vend anëtar në NATO dhe kandidat për në BE dhe ka përgjegjësinë e mbrojtjes së interesave shqiptare kudo në rajon.

  1. Çfarë fiton realisht Shqipëria dhe çfarë humbet Kosova nga Mini-Shengeni Ballkanik?
  • Nisma rajonale “Ballkani i Hapur”, si vijim i konceptit “mini-Shengeni ballkanik”, synon të zhvendosë marrëdhëniet bilaterale në një rrafsh bashkëpunimi multilateral duke synuar arritjen e disa treguesve konkret në dobi të qytetarëve. Rajonit tonë, edhe më parë nuk i kanë munguar nismat apo formatet e tilla të bashkëpunimit, pavarësisht emërtesave që kanë pasur. Programet e mbështetjes së Bashkimit Europian për Ballkanin si IPA, ERASMUS, CEFTA etj apo së fundi Procesi i Berlinit (2014), në thelb synojnë forcimin e bashkëpunimit mes vendeve të rajonit tonë. Mbi të gjitha, vetë mbështetja e Brukselit për Ballkanin Perëndimor, nxit europianizimin e këtyre marrëdhënieve. Mirëpo, janë një seri faktorësh lokal që kanë penguar realizimin e disa marrëveshjeve të nënshkruara më parë. Unë mendoj se kjo nismë, sido që ta quajmë, qoftë “mini-Shengen”, qoftë “Open Balkan”, apo “SEFTA”, siç e ka propozuar Albin Kurti, nuk është ende një garanci ekskluzive për zbatimin e marrëveshjeve të nënshkruara mes shteteve të rajonit tonë. Duhet ende shume pune dhe vullnet politik nga qeveritë tona. Unë besoj se është shumë e dobishme të mbështeten nisma dhe procese, që synojnë lëvizjen e lirë të njerëzve dhe mallrave. Nga liria e lëvizjes, nga liria e tregjeve dhe investimeve reciproke, ka përfitim për secilin. Ne jemi vende që kemi provuar se çfarë kostoje kishte izolimi dhe luftrat ndër-etnike. Nga hapja e kufijve, tregjeve dhe nga integrimi shqiptarët janë ndër përfituesit më të mëdhenj në rajon. Pozita e tyre gjeostrategjike dhe resurset ekonomike e shoqërore që ato kanë i bëjnë konkurrent të denjë në tregun e hapsirës ballkanike. Lëvizja e lirë dhe e lehtësuar nga aspekti administrativ, i ka ndihmuar shumë qytetarët shqiptarë të Shqipërisë, të cilët lëvizin pa pashaporta në disa vende të rajonit tonë dhe anasjelltas. Kjo duhet të përfshijë patjetër edhe qytetarët e Kosovës, pavarësisht nëse e njeh apo nuk e njeh Serbia Kosovën. Për mendimin tim, pa përfshirjen e plotë të Kosovës në këtë proces, çdo nismë rajonale do të dështojë. Nga ana tjetër, vetë Kosova, siç e kam theksuar, duhet të jetë më proaktive në çdo përpjekje që synon çlirimin e Ballkanit nga e kaluara dhe të mos paragjykojë marrëveshje, ku vetë ajo mund dhe duhet të jetë pjesëmarrëse.

2. Shqipëria merr pjesë në Mini-Shengenin Ballkanik, në një forum kaq të rëndësishëm, pa Kosovën, si e komentoni?

Në marrëveshjen e nënshkruar mes Kosovës dhe Serbisë në Shtëpinë e Bardhë në Uashington më 4 shtator 2020, tek aneksi “Normalizimi ekonomik”, në mes të tjerave thuhet se “të dyja palët do t’i bashkohen “zonës së mini- Shengenit” të inicuar nga Serbia, Shqipëria dhe Maqedonia Veriore…”. Me mospjesëmarrjen e saj, Kosova ka treguar injorim të zbatimit të këtij traktati, vlefshmërinë e të cilit e ka rikonfirmuar presidenca Biden. Unë nuk kam dijeni për natyrën e bisedimeve që janë bërë mes palëve për organizimin e takimit të fundit në Shkup, por theksoj se Kosova duhet të tregojë seriozitet në plotësimin e detyrimeve të saj ndërkombëtare. Qëndrimi i paqartë i qeverisë Kurti në raport me zbatimin e këtij traktati (që u shoqërua me njohjen e Kosovës nga Izraeli) nuk tregon seriozitet dhe lidership. Në vijim do të thoja se Kosova është shtet Sovran dhe i pavarur, prandaj vendimet e saj nuk duhet të diktohen as nga paternalizimi i Tiranës e as nga presionet serbe. Kosova ka vendin e saj në çdo nismë rajonale dhe vetëizolimi apo refuzimi për të ecur përkrah fqinjëve nuk sjell kurrfarë dobie. Natyrisht, Shqipërisë i takon të punojë më shumë me Serbinë, që për disa çështje që përfshijnë nismat rajonale të tipit “Open Balkan”, të kondicionojë pjesëmarrjen e saj me përfshirjen e Kosovës. Por nëse Kosova, për shkak të vendimeve të liderëve të saj zgjedh të refuzojë pjesëmarrjen, atëherë askush nuk mund ta detyrojë të jetë pjesë e tryezës ballkanike. Kosova ka institucionet e saj dhe përfaqësuesit e zgjedhur dhe janë ata që përcaktojnë se çfarë është më mirë për Kosovën dhe çfarë jo. Kjo do të thotë se secili politikan përgjigjet para institucioneve të shtetit të tij. Shqipëria duhet të mbështesë Kosovën, ta inkurajojë dhe ndihmojë me çdo formë që të jenë krah për krah në çdo hap diplomatik në rajon. Personalisht mendoj se qeveria aktuale e Kosovës ka ende shumë punë për të bërë për të siguruar mbrojtjen e tregjeve kosovare nga “agresioni” i produkteve serbe, të cilat thithin miliarda euro nga xhepat e qytetarëve, para se të përdorë retorikë politike dhe antagoniste ndaj nismave që kërkojnë hapje të tregjeve dhe kufijve rajonal. 

3. A duhet Shqipëria të ndërtojë marrëdhënie politike dhe ekonomike me Serbinë, duke lënë jashtë dhe aq më keq, duke antagonizuar Kosovën?

  • Shqipëria duhet të luajë rolin e saj në rajonin e Ballkanit, si vend anëtar në NATO dhe kandidat për në BE. Po ashtu, ajo ka edhe përgjegjësinë e mbrojtjes së interesave shqiptare kudo në rajon, duke respektuar shtetet fqinje dhe duke bashkëpunuar ngushtesisht me to. Serbia, pavarësisht se nuk është një shtet fqinj me Shqipërinë, vitet e fundit ka shtuar përpjekjet për intensifikim të marrëdhënieve shumëplanëshe me Tiranën. Vihet re tendenca e saj që në këtë marrëdhënie të injorohet satë jetë e mundur faktori Kosovë. Mirëpo duhet të jetë Shqipëria ajo që marrëdhëniet e saj me Serbinë t’i konsiderojë të rëndësishme, aq saato nuk cënojnë interesat e Kosovës. Po ashtu, këto marrëdhënie, kurrë nuk duhet të kapërcejnë dhe lënë në hije liritë dhe të drejtat e shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Shqipëria duhet të ushqejë marrëdhënie të mira me fqinjët, përfshi edhe Serbinë, por gjithnjë duke patur si prioritet interesat e shqiptarëve kudo që jetojnë. Pavarësisht propagandës politike që bëhet kohëve të fundit, unë nuk besoj se Shqipëria po “antagonizon” Kosovën në ndonjë segment të marrëdhënieve të saj rajonale. Përkundrazi, shpreh besimin tim se Shqipëria është aty ku janë interesat e Kosovës dhe, pavarësisht “antagonizmave” politike mes liderëve të caktuar këtej apo andej kufirit, shteti shqiptar në tërësinë e vet është dhe duhet te jetë me interesat kombëtare. Për më tepër që, në shumicën e marrëdhënieve rajonale, Shqipëria ka mirëkuptimin dhe mbështetjen e partnerëve tanë strategjikë, SHBA-BE, që janë edhe partner të Kosovës. 

4. Replikat Rama – Kurti, dy kryeministra shqiptarë të shkëmbejnë kritika publikisht, në vend që të merren vesh privatisht dhe të ruajnë imazhin e unitetit në publik; a i dëmton shtetet tona në sytë e perëndimit dhe të fqinjëve?

  • Jo vetëm unë, por çdo shqiptar shpreh dëshpërim sa here kur shikon se mes udhëheqësve tanë në Kosovë e Shqipëri ka replika të pahijshme dhe më keq akoma, qëndrime inatçore që nuk reflektojnë aspak marrëdhënien mes nesh. Zoti Rama dhe Kurti kanë patur marrëdhënie shumë të mira vite më parë, por kohët e fundit, mes tyre ka mungesë urash të komunikimit e bashkëpunimit. Duhet që faktorë të tjerë shqiptar, të ndikojnë në afrimin mes tyre dhe jo në thellimin e përçarjes, duke krijuar kësisoj dy kampe; një pro-Kurti e një pro-Rama! Ne jemi e duhet të mbetemi deri në fund promotorrë të interesit tonë kombëtar, dhe jo ushtarë të njërit apo tjetrit politikan. Politikanët shkojnë e vijnë, por kombi ynë dhe sfidat e tij mbeten ndër shekuj! Secili nga ne duhet të shohë përtej hundës së tij, përtej interesit të tij personal e partiak dhe të shtrijë dorën pajtimit e bashkëpunimit. Inatet dhe egot personale të liderëve të caktuar nuk duhen ushqyer me retorika boshe dhe lajka. Kryeministri Rama, gjithësesi, duhet të ekspolorojë më shumë mundësi për të bashkëpunuar me Kurtin, sepse kështu ai bashkëpunon me Kryeministrin e Kosovës. Inatet dhe përshtypjet personale t’i ruaj për Albinin e jo për qeverinë Kurti. Nga ana tjetër, zoti Kurti duhet të kuptojë seriozisht se shteti i Kosovës ka rrënjë të thella dhe në ngritjen e tij kanë dhënë kontribut shumë njerëz e shumë breza dhe nuk do të sjellë asnjë dobi për të dhe të ardhmen e tij politike, tendenca për të anashkaluar apo fshirë realitete që janë gurthemel të Kosovës! Kjo vlen edhe për marrëveshjet ndërkombëtare. Kjo vlen edhe për marrëdhëniet me Tiranën zyrtare. Personalizimi i marrëdhënieve institucionale, nuk është në dobi të fuqizimit të marrëdhënieve mes Kosovës e Shqipërisë e anasjelltas.
  • 5. Mini-Shengeni a është produkt i autoritarizmit dhe etjes për protagonizëm i Ramës, Vuçiq e Zaev?
  • Unë nuk mendoj se nisma e mini-Shengenit apo “Open Ballkan” është rrjedhojë dhe produkt i autoritarizmit. Autoritarizmin në qeverisjen e vendeve tona e ndjejmë në raportet që kanë këto qeveri me qytetarët e tyre. Protagonizmi i kryeministrave është i pashmangshëm, kurse autoritarizmi duhet luftuar kudo që shfaqet. Sidomos veprimet arbitrare, anti-ligjore dhe keq-qeverisja janë pjesë e autoritarizmit në qeverisje, pavarësisht retorikës që secili person përdor për t’i mbuluar ato. Ne kemi nevojë për qeverisje të mirë, për respektim të ligjit, për drejtësi dhe shance të barabarta, për transparencë dhe gjithëpërfshirje në vendimarrje.
  • 6.Mini-Shengeni Ballkanik a është një përpjekje e Ballkanit për të “shantazhuar” Perëndimin?
  • Pavarësisht retorikës që liderët e Ballkanit përdorin herë pas here, në formën e “presionit” apo “shantazhit” ndaj Brukselit, unë e di që ata e bëjnë këtë për të justifikuar dështimet e tyre në zbatimin e reformave të kërkuara. Asnjë lloj retorike nuk mund ta mbulojë diellin e dështimeve tona, prandaj duhet që të punojmë më shumë në shtëpinë tonë pa akuzuar fqinjin. Ne kemi nevojë për t’u integruar në BE dhe jo BE për t’u ballkanizuar.
  • 7. Shqipëria e ndarë nga Kosova a humbet peshë në politikën rajonale?
  • Pavarësisht disa problemeve që janë aktualisht në marrëdhëniet ndër-shtetërore, Kosova dhe Shqipëria nuk janë të ndara nga mbrojtja dhe promovimi i interesit kombëtar. Shqipëria e Kosova kanë qenë, janë dhe do të jenë së bashku krah për krah në forcimin e faktorit shqiptar në rajon. Në marrëdhëniet mes vëllezërve mund të ndodhë që të ketë keqkuptime, por vëllezërit mbeten gjithmonë vëllezër.

Shqipëria lufton me flakët, VATRA ndjek me shqetësim situatën

by

Federata Panshqiptare e Amerikës VATRA ndjek me shqetësim të thellë situatën e rëndë të zjarreve në Shqipëri dhe bën apel të fortë për autoritetet shtetërore, pushtetin vendor, Emergjencat Civile dhe banorëve të zonave të prekura për më shumë bashkëpunim në kalimin e kësaj emergjence të rëndë. Në Shqipëri zjarret janë përhapur pothuajse në të gjithë territorin e vendit të favorizuar nga temperaturat e larta, terreni malor, erërat e forta në disa zona, pamjaftueshmëria e mjeteve dhe kapaciteteve të strukturave të emergjencave civile në përballimin e fatkeqësive, emergjencave apo zjarreve masive. Kapacitetet e shtetit dhe strukturave të qeverisjes vendore për përballimin e situates së frikshme shkaktuar nga zjarret janë modeste ndaj VATRA i bën thirrje autoritetetve shqiptare që të kërkojnë ndihmë nga partnerët strategjikë, miqtë e Shqipërisë dhe çdo organizatë që të ndihmojë në kapërcimin e kësaj fatkeqësie me pasoja të rënda për vendin. Situata e krijuar le ti shërbejë institucioneve që të rrisin masat dhe kapacitetet që emergjenca kombëtare si kjo e zjarreve të mos përsëriten më në të ardhmen. Prej ditësh nga veriu në jug të Shqipërisë pyje, kullota dhe prona private në disa fshatra në 13 rrethe të Shqipërisë si Shkodër, Lezhë, Pukë, Elbasan, Fier, Skrapar, Durrës, Tiranë, Vlorë, Gjirokastër, Përmet dhe Sarandë, janë përfshirë nga flakët që kanë përpirë gjithçka pa mëshirë. VATRA shpreh ngushëllime për jetën e humbur të Andrea Haxhiaj në fshatin “Asim Zeneli” në zonën e Lunxherisë në Gjirokastër dhe lutet për të dëmtuarit nga zjarret. VATRA i bën thirrje faktorit politik në Shqipëri, institucioneve, banorëve të prekur dhe të gjithë faktorëve që të bashkëpunojnë më shumë në kapërcimin e kësaj situatë të krijuar.

The Path Ahead for the U.S.- Albania Relationship

by

By Ambassador Yuri Kim

August in Albania is a time for well-earned rest and relaxation, and like many of you, I will also be taking a break from work.

At the same time, August this year is not the usual August of years past.  It comes after a year of unprecedented challenge, as Albania, has worked to chart a steady course through the COVID pandemic and continued its recovery from the November 2019 earthquake.

Albania has concluded an election that will mark the return of the opposition to Parliament, a critical event.  As ODIHR has noted in its final report, the April 25 election was good, but not perfect, and the United States looks forward to working with the majority and opposition in Parliament to address persisting problems in elections as they engage in serious, bipartisan work to ensure that the next elections meet the highest standards.  Likewise, the United States will continue to strongly support reforms that will bring Albania fully into the European family.  Five years after laws were passed, justice reform is delivering real results that will help end impunity.

Albania’s role in the region and relationship with the United States are stronger than ever.  Albania successfully navigated its term as Chair-in-Office of the OSCE in 2020 despite the COVID 19 pandemic. In March last year, the EU invited Albania to join the accession path to become an EU member.  Earlier this year, Albania was the main host of the largest U.S.-led military exercise in the Balkans since World War II.  Since the United States and Albania signed an historic Memorandum on Economic Cooperation in October 2020, plans to build the Skavica hydropower plant and bring Liquefied Natural Gas (LNG) through Vlora are moving forward swiftly.  This will mean more energy to power a growing economy, more jobs for Albanians as well as Americans, and more U.S. investment in Albania.

But the United States and Albania should not be satisfied merely to look back in satisfaction.  We must look forward with hope and determination to make even more progress in democracy, defense, and business.

Thirty years after the Albanian people – with full support from the United States – threw off the shackles of communist dictatorship, Albania has arrived at a new moment of historic opportunity.  In this respect, August this year is not only a time for rest and relaxation, it is a time for reflection and planning, to learn from the past and seize the opportunities ahead.

On January 1, 2022, Albania will take on its most significant role ever on the world stage, sitting alongside the United States, the UK, China, Russia, and France on the UN Security Council.  As Albania continues to implement necessary reforms, the country moves closer, day by day, to the first Intergovernmental Conference that will formally begin negotiations for EU membership – a process and goal that the United States strongly supports.  Building on Defender Europe 21, we are looking forward to significantly enhancing our defense cooperation.  We also expect that more U.S. investment will come to Albania.

Much will depend on the demands of the Albanian people and the choices of Albanian leaders.

We look forward to seeing Parliament return with full participation so that Albanians across the political spectrum are represented.  We urge leaders on all sides to return with renewed determination to work hard on behalf of the Albanian people.  This will require change, vision, and real leadership to eradicate crime and corruption so that everyone has a fair shot and a better future.  It will require Edi Rama, Lulzim Basha, and other leaders to review their rosters once again to ensure that when they return to Parliament, people can be truly proud of their representatives.  It will also require parties to rise above their partisan interests and find ways to compromise and cooperate with each other for a higher cause, for the future of Albania.

For too long, corruption has been weaponized by state and non-state actors to buy off politicians, win contracts, and interfere in democratic processes.  President Biden and Secretary Blinken have made clear through their words and actions that fighting corruption is a national security priority for the United States.  We want an Ally that is strong, capable, and prosperous.  We want a partner, not a problem.

In the last year and a half, I have had the opportunity to travel around this beautiful country and try to meet as many people as I can.  Bajram Curri, Shkodra, Kukësi, Tirana, Durres, Korca, Pogradec, Elbasan, Gjirokaster, Himara, Saranda, Vlora – every city, town, and village – has its distinct flavor, but they are united in one thing: People are sick and tired of the old ways; they want real change; they want an end to corruption; they want a justice system in which no one is above the law; they want criminals out of government and politics; they want a country that attracts young people to stay for the opportunities; they want a country that is moving forward, not backwards.

It is time for leaders to reflect and take courageous action.  It is time for leaders to show who you are and what you think this country deserves.  It is time to lead.

As we take a break this summer, my colleagues and I at the American Embassy will be reflecting and planning for how best to intensify our efforts on democracy, defense, and business.  We hope Albania’s leaders – those in power and those who hope one day to be in power – will likewise reflect and plan for the future, for a more democratic, secure, and prosperous Albania.