Fejton – Page 58 – Dielli

VERA LETRARE ME SHKRIMTARÊT SUEDEZO-SHQIPTAR NE SOFJE

August 4, 2023 by s p

Angela Dimçeva/

Le të mos habiten lexuesit nga ky titull. Për 33 vjet, identiteti kombëtar i qytetarëve europianë ka mjegulluar dhe mbivendosur shtresa të reja gjuhësore dhe historike. Kufijtë nuk ranë vetëm – udhëtimet fizike u shndërruan në shumësi etno-kulturore. Faktet flasin shumë: miliona qytetarë shqiptarë janë në emigracion në Evropë dhe në mbarë botën. Ka një prezencë serioze shqiptare në Suedi – këtë e pashë vetë në verën e vitit 2019, kur gjatë qëndrimit tim në qytetin suedez të Strömstad komunikova dhe u shoqërova me poeten e re shqiptare Gladiola Yorbus për 30 ditë. Ajo më prezantoi me përfaqësues të komunitetit shqiptar, ku përfshiheshin njerëz të profesioneve të ndryshme.
Kështu, tre nga shkrimtarët shqiptarë që jetojnë në qytetin historik të Borås, afër Goteborgut, vendosën në fillim të korrikut të vizitojnë Unionin e Shkrimtarëve Bullgarë me dëshirën e tyre për të krijuar një bashkëpunim afatgjatë krijues me kolegët e tyre bullgarë. Forca shtytëse e idesë ishte Sokol Demaku – poet, shkrimtar, përkthyes që di bullgarisht dhe i përkthen autorët tanë në suedisht dhe shqip.
Më 6 korrik në Galerinë-Librari “Sofia-press” u mbajt një mbrëmje krijuese me titull “Zëri i këngës suaj” – sipas titullit të librit më të ri në bullgarisht të Sokol Demakut. Aktiviteti u drejtua nga poeti Bojan Angelov – kryetar i LSHB-së dhe dhjetëra poetë dhe shkrimtarë tanë të letërsisë mbushën sallën për të mësuar se si tre poetë shqiptar kanë arritur të ruajnë energjinë e tyre krijuese në territorin e huaj për dekada të tëra.
Sokol Demaku lexoi poezitë e tij në bullgarisht dhe tha se shoqata e tyre “Migjeni” punon në projekte ndërkombëtare në bashkëpunim me Shoqatën e Shkrimtarëve Suedezë; merr mbështetje nga ambasadat e Suedisë në Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut. Ata tashmë kanë mbajtur “Javën e Letërsisë Suedeze në Shqipëri” dhe “Javën e Letërsisë Suedeze në Maqedoninë e Veriut” për disa vite me radhë.
Të tre shkrimtarët kanë pas vetes vepra serioze: Hamit Gurguri është poliglot: ka botuar 60 libra në shqip, 6 në gjuhët sllave dhe 9 romane në suedisht; ka përkthyer më shumë se 2000 faqe nga suedishtja në shqip. Në mbrëmjen krijuese në Sofje, ai prezantoi një skicë teatrale që ilustron lidhjen mes kulturës suedeze dhe shqiptare.
Sokol Demaku është diplomuar për pedagogji në Universitetin e Goteborgut, është botues i revistës kulturore Dituria në Borås dhe punon në radiostacionin lokal në gjuhën shqipe Radio Dituria dhe në TV Dituria, që transmetohet në Open Channel në Goteborg.
Bahtir Latifi ka diplomuar për gazetari në Prishtinë, por që nga viti 2006 jeton në Suedi dhe performon profesionalisht si prezantues radiofonik. Ai është poet, shkrimtar dhe gazetar dhe bashkëpunon ngushtë me Sokol Demakun në botimet e lartpërmendura, kanalet televizive dhe radiofonike.
Dr.Rusana Bejleri – profesoreshë e gjuhës dhe letërsisë shqipe nga Universitet në Sofie “Sht. Cl. Ohridski”, i cila jo vetëm realizoi urën gjuhësore, por edhe ndriçoi fakte nga letërsia e përkthyer lidhur me Shqipërinë: “Letërsia shqipe përfshin të gjithë autorët shqipfolës, kudo që ndodhen. Përveç Shqipërisë, Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut, ka komunitete shqiptare në Mal të Zi, Itali, Zvicër, Belgjikë, Gjermani, madje edhe në Australi.
Cilido qoftë profesioni i tyre, shqiptarët ruajnë frymën e tyre kombëtare dhe shumë prej tyre shkruajnë. Shtëpia botuese “Persei” ka botuar vitet e fundit në vendin tonë 7-8 libra të përkthyera nga gjuha shqipe.
Në recitalin e mëpasshëm morën pjesë Bojan Angelov, Petar Andasarov, Vasil Lyutskanov, Slavka Marinovska, Elisaveta Shapkareva, Stojanka Bojanov, Minko Tanev, Dobrin Finiotis, Alexandra Ivoilova, Niko Stojanov, Ivan Vunchev dhe Radka Atanasova-Topalova. Pak orë më parë, në një takim biznesi të mbajtur në godinën e LSHB, Bojan Angelov pranoi propozimin për të organizuar një “Javë të letërsisë suedeze në Bullgari” ku të përfshihen shkrimtarët tanë që jetojnë në Suedi dhe poetët shqiptarë atje. Në të ardhmen e afërt do të zhvillohet edhe një projekt për një antologji tregjuhëshe që bashkon poetët bullgarë, shqiptarë dhe suedezë.
Sokol Demaku prezantoi para të pranishmëve dhe u prezantoi kolegëve të tij nga Bullgaria Antologjinë e poezisë bashkëkohore të hartuar prej tij në 12 gjuhë, e cila përmban veprat e gjashtë autorëve bullgarë. Ai lëshoi një ftesë zyrtare për LSHB për të marrë pjesë në një festival ndërkombëtar në qytetin e Boråsit në prill 2024.
“Shqiptarët janë trashëgimtarë të Ilirëve të lashtë, ne jemi trashëgimtarë të trakëve të vjetër, sllavëve dhe protobullgarëve – diku larg në shekuj kemi qenë vëllezër. Prof. Marin Drinov në studimet e tij historike flet me shumë dashuri për shqiptarët. Asgjë nuk na pengon të jemi miq në shekullin e 21-të”, përmblodhi Bojan Angelov.
Mikpritësit dhe të ftuarit shkëmbyen dhurata dhe botime simbolike. Gjatë qëndrimit treditor në Sofje, tre poetët shqiptarë dhanë një intervistë për Radio Bullgarinë (BNR, botimi shqip) dhe vizituan shtëpinë-muze “Ivan Vazov”, ku kryekuratorja Nadezhda Terzi i magjepsi me interes.

Vrasja e Pleqve në Lashtësi

July 27, 2023 by s p

NGA NDREK GJINI/

Njerëzit në lashtësi nuk brakstisnin dhe vrisnin vetëm fëmijët sakatë dhe ato të padeshiruar por edhe pleqtë.

Pak kohë më parë pata shkruar rreth braktisjes dhe vrasjes së fëmijëve. Por e njëta gjë ndodhte edhe me pleqtë. Kur grupet e njerëzve të lashtë e ndjenin se një plak është barrë e rëndë për fisin ato e vrisnin apo e braktisnin në pyll në mënyrë qe ai të vdiste.

Senicid, ose geronticid, quhet praktika e vrasjes së të moshuarve ose braktisjes së tyre, apo ajo e hedhjes së tyre nga shkembinjtë në rastet kur ato nuk mund të kujdeseshin më për veten e tyre dhe ishin të pa-aftë të punonin më për të siguruar ushqimin e tyre.

India

Në shtetin jugor indian të Tamil Nadu, kjo praktike megjithëse e paligjshme ekziston ende dhe njihet si thalaikoothal. Thuhet se kjo praktikë ndodh dhjetra ose ndoshta qindra herë çdo vit. Kjo gjë realisht është e paligjshme, por gjithësesi praktikohet fshehtësisht.

Inuitët

Edhe tek Inuitët të cilët janë një grup fisesh indigjenë që banojnë në rajonet arktike dhe subarktike të Greenlandës, Kanadasë, Alaskës dhe Rusisë praktikohej vrasja e pleqve.

Në kohët e hershme, Inuitët i linin të moshuarit e tyre në akull për të vdekur. Kjo ndodhte sidomos kur kishte mungesa në ushqime. Rasti i fundit i njohur i kësaj praktike tek Inuitët ka ndodhur në vitin 1939.

Një praktikë e tillë ka ekzistuar edhe në Japoninë e lashtë. Ajo quhej Ubasute, që do të thotë braktisja e të moshuarve. Në të kaluarën e largët, thuhej se një i afërm e merrte plakën ose plakun e sëmure dhe e çonte në një mal, ose ndonjë vend tjetër të largët të shkretë dhe linte atje për të vdekur.

Skandinavia

Edhe në Skandinavi në kohët e lashta praktikohej vrasja e pleqve. Ajo quhej Attestupa. Në folklorin nordik, Attestupa është një shkëmb ku njerëzit e moshuar thuhej se hidheshin për të vdekur.

Madje edhe në Serbi zbatohej një praktikë e tillë. Quhej Lapot. Lapot është një praktikë e vjetër serbe e vrasjes së prindërve ose anëtarëve të tjerë të moshuar të familjes pasi ato bëheshin barrë financiare për familjen. Fjala “lapot” do të thotë “baltë” në serbisht, dhe kjo praktikë thuhet se e ka origjinën në malësitë lindore të Serbisë, në rajonin e Zajeçarit.

T. R. Georgevitch (Dordevic), në vitin 1918 shruan, se vrasjet kryheshin me sëpatë ose shkop dhe i gjithë fshati ftohej të merrte pjesë. Në disa raste, shkruan ai, viktimës i hidhnin miell misri në kokë që të nënkuptonte atë që vrasësi ishte mungesa e misrit dhe jo familja.

Greqia dhe Roma e Lashtë

Tim G.Parkin në librin e tij Old Age in the Roman World, naofron tetëmbëdhjetë raste të vrasjes se pleqve. Nga këto raste, thotë ai, vetëm dy prej tyre ndodhën në shoqërinë e lashtë greke; një tjetër ndodhi në shoqërinë romake, ndërsa pjesa tjetër ndodhën në vende të tjera. Një shembull që ofron Parkin është ai i ishullit Keos në Detin Egje. Megjithëse ekzistojnë shumë variante të ndryshme të këtyre historive thuhet se kjo praktikë mund të ketë filluar kur Athinasit rrethuan ishullin Keian. Në një përpjekje për të patur një furnizim të bollshëm me ushqim, Keianët votuan që të gjithë njerëzit mbi 60 vjeç të vdisnin përmes vetëvrasjes ose duke pirë helmin. Rasti tjetër i vrasjes së pleqve është ai që ndodhi gjatë kohës romake në ishullin e Sardenjës, ku vrasjet e baballarëve mbi 70-vjeçarë u bënë nga djemtë e tyre.

Pra në shumicën e rasteve në lashtësi kur ushqimi mbaronte, të moshuarit dhe të sëmurët shiheshin si barrë e rëndë që shpenzonin burimet ushqimore të komunitetit. Kështu që në raste jo të rralla ata vriteshin ose hidheshin në det. Madje ndonjëherë edhe varroseshin të gjallë, mbylleshin në të ftohtë ose i linin të vdisnin nga uria. Shumë më shpesh ata thjesht braktiseshin në pyll për të vdekur. Viktima mund të dërgohej në shkretëtirë dhe të lihej atje. Ose natën i gjithë fisi mund të largohej pasi i moshuari te flinte dhe e linin aty që ai të vdiste. Nëse fisi do të rimëkëmbëshin papritur me pasuri dhe ushqime, ata edhe mund të ktheheshin për t’i marrë sërish pleqtë që kishin lënë pas. Plaku i braktisur do të mirëpritet gjithashtu si një anëtar i plotë i komunitetit nëse ai mund të ishte i zoti të bënte rrugën e tij për tek vendbanimi i ri i fisit që kishin ikur duke e braktisur atë në pyll. Por në të shumtën e rasteve ai nuk ia arrinte ta bënte këtë rrugë për shkak të moshës, sëmundjeve dhe mungesës së ushqimit.

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mori sot pjesë në lansimin e platformës dedikuar mërgatës, ”Shijo Kosovën”

July 26, 2023 by s p

Në fjalën e tij, kryeministri duke iu uruar mirëseardhje atyre tha se si çdo verë, Kosova i pret me krahë të hapur dhe me zemër të mbushur plotë dhe se rikthimi i tyre në atdhe, në shtëpitë e tyre e shënon një moment të veçantë, e simbolizon lidhjen e përjetshme midis nesh edhe jush, aq të fortë sa që nuk kemi dy palë por jemi i njëjti popull.

‘’Si mërgatë, ju keni luajtur një rol shumë të rëndësishëm dhe vazhdoni të luani sa i përket zhvillimit ekonomik e social, politik e kulturor të Kosovës’’, u shpreh kryeministri.

Në këtë vit, kryeministri njoftoi se kemi arritur një nivel tjetër të bashkërendimit dhe bashkëpunimit me bashkatdhetarët. Idetë e tyre për të ofruar mënyra inovative për përfshirje të diasporës në jetën politike, sociale, ekonomike dhe kulturore të Kosovës kanë filluar të marrin formë, dhe shumë programe janë zhvilluar duke pasur në mendje idetë dhe sugjerimet e tyre; programe sikurse Programi për Diplomaci Qytetare dhe Java e Kulturës në Kosovë.. Dhe për këtë, kryeministri i falënderoi përzemërsisht!

E tash, tha më tej ai, edhe platforma “Shijo Kosovën” këtë vit përfshinë shumë më shumë aktivitete, partnerë dhe bashkëpunëtorë të ndryshëm duke e bërë këtë platformë bashkë-udhëtar të rëndësishëm të qëndrimit tuaj në Kosovë, jo vetëm gjatë verës, por gjatë tërë vitit.

Në këtë pritje, të pranishëm ishin edhe zëvendëskryeministrja, njëherësh ministre e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, zonja Donika Gërvalla-Schwarz, ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu zëvendësministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Liza Gashi, zëvendësministrat Daulina Osmani nga Ministria e Kulturës. Rinisë dhe Sportit, përgjegjëse për sportin, Getoar Mjeku nga Ministria e Ekonomisë, dhe Agon Dobruna, nga Ministria e Financave, Punëve dhe Transfereve.

Ndarë nga një gjuhë

July 21, 2023 by s p

Astrit Lulushi/

Pothuajse të gjithë – herë pas here do të luftojnë me shenjat e pikësimit. Pikat përfundojnë një fjali, dhe pikëpyetjet i japin fund një pyetjeje, por çfarë ndodh me shenjat e tjera?

Thonjëzat, për shembull, shërbejnë për qëllime të shumta. Si të tilla, janë një shenjë pikësimi e dobishme. Ato e bëjnë të qartë kur lexojmë prozë dhe kur zëra të ndryshëm ndërhyjnë. Në rrëfimet faktike, një shkrimtar mund të citojë një burim për të treguar pikëpamjet e tij mbi një temë.

Në letërsi, në mënyrë të ngjashme, thonjëzat nisin dialogun: Thonjëzat mund të rrethojnë gjithashtu dialogun e brendshëm të një personazhi. Megjithatë, ato nuk janë të nevojshme kur parafrazojnë atë që dikush tha.

Kur përdorni thonjëza të drejtpërdrejta, është e rëndësishme të mbani mend se shumica e shenjave të pikësimit të lidhura me thonjëza (si pikat dhe presjet) duhet të futen brenda thonjëzave. “Këtë nuk e dija.”

Nëse thonjëza përfshin një pyetje, pikëpyetja duhet të jetë brenda thonjëzave. Por nëse e gjithë fjalia që përfshin thonjëzat është një pyetje, ajo duhet të dalë jashtë shenjës mbyllëse. E njëjta gjë vlen edhe për pikëçuditjet.

Shembull: Ai pyeti:

A thotë ai kupon “blej një dhe tjetrën e merr falas”?

Thonjëzat e vetme (që duken si shenja apostrofi) përdoren për të zëvendësuar thonjëzat kur ka një thonjëza brenda thonjëzave.

Shembull: “Banorët thoshin, ‘Duam një pishinë të përditësuar’, kështu që ne u përgjigjëm në përputhje me rrethanat,” shpjegoi kryebashkiaku.

Kuotat me shkronjë të madhe

Kur citoni një fjali të plotë, shkruani me shkronjë të madhe fillimin e citatit, pavarësisht se ku shfaqet brenda fjalisë.

Shembull: Donna pyeti: “Kush do të shkojë në qendër të martën?”

Megjithatë, nëse citati është pjesë e një fjalie të plotë, shkronja e parë e frazës së cituar nuk ka nevojë të shkruhen me shkronjë të madhe. E njëjta gjë vlen edhe për fjalët ose frazat e shkurtra që funksionojnë si pjesë e fjalisë dhe nuk dallohen si pasazhe të veçanta, të cituara.

Shembuj: Nëna ime shpesh më kujton se “fëmijët janë e ardhmja”.

“Citimet e frikësimit” janë thonjëza të vendosura rreth një fjale ose fraze për të treguar se kjo fjalë ose frazë nuk përdoret zakonisht në këtë mënyrë, ose për të tërhequr vëmendjen ndaj saj ose për të demonstruar ndonjë dyshim. Nuk ka rregulla strikte gramatikore për përdorimin e thonjëzave të frikës, por ato janë më shumë një zgjedhje stilistike.

Shembuj: Miu nuk është “kafshë shtëpiake”.

Në varësi të udhëzuesit të stilit, titujt e veprave krijuese si këngë, poezi, artikuj, filma, libra dhe vepra arti mund të shfaqen në thonjëza. Sipas Associated Press Stylebook, titujt e librave duhet të shfaqen në thonjëza. Megjithatë, Manuali i stilit të Çikagos thotë se ato duhet të jenë të pjerrëta.

Klasa lexoi poezinë “Zjarri dhe akulli” nga Robert Frost.

Thonjëzat mund të përdoren gjithashtu për të vendosur pseudonime. Sidoqoftë, nëse pseudonimi bëhet emri me të cilin njihet kryesisht personi i famshëm, atëherë thonjëzat nuk nevojiten.

Shembull: Aleksandri i Madh

Amerikanët dhe britanikët mund të flasin të njëjtën gjuhë, por nëse e gjeni veten përtej oqeanit, mund të duket sikur përdorin një fjalor krejtësisht të ndryshëm. Në SHBA, një mbulesë koke është pothuajse ekskluzivisht një mbulesë koke e modës së vjetër, por është kapuç në Mbretërinë e Bashkuar; “Kapo” është fjala për një kapuç automobili dhe mbulesa të tjera metalike, të tilla si mbulesa e oxhakut.

Për të ndihmuar çdo anglofon të hutuar:

“Bangers and mash” është një vakt i rëndësishëm britanik. Në Mbretërinë e Bashkuar, bangers janë salcice. Termi ka të ngjarë të ketë origjinën në Luftën e Parë Botërore, kur mungesa e mishit bëri që salçiçet të mbusheshin me mbushës shtesë, duke përfshirë ujë, i bëri ato të shpërthenin kur gatuheshin. Pjesa “pure” e gjellës është pure patatesh.

“Barista” mund të tingëllojë afër fjalës për dikë që punon në një kafene (shih: barista), por në fakt është fjala britanike për atë që amerikanët e quajnë “avokat”. Titujt e punës amerikane të “avokatit” dhe janë të pazakontë në MB; në vend të kësaj, “avokat” është titulli për dikë që jep këshilla ligjore nga prapa një tavoline (ose në gjykatat më të ulëta), dhe “avokati” i referohet dikujt që parashtron çështje në gjykatat më të larta.

Ideja britanike e një kimisti është pak më ndryshe nga versioni amerikan. Në MB, të shkosh te kimisti është i ngjashëm me të shkuarit në farmaci në SHBA. Është një vend që shet produkte tualeti dhe pajisje mjekësore. Termi mund të përdoret gjithashtu si sinonim për “farmacist”.

Në MB, flat “e sheshtë” është termi më i zakonshëm për atë që amerikanët do ta quajnë “apartament”. Condos janë referuar edhe si banesa. Britanikët kanë apartamente, megjithëse – në MB, kjo fjalë përdoret për të përshkruar një apartament shumë të pasur. Në mënyrë të ngjashme, një papafingo në Amerikë mund të quhet një “papafingo” në Mbretërinë e Bashkuar, dhe një sobë është një “subjekt gatimi”.

Likuidizues

Ajo që tingëllon si arma e një superheroi është në fakt vetëm një pajisje e vogël në kuzhinat britanike. Një likuidizues (i shkruar gjithashtu “likuidues”) është e njëjta gjë si një blender amerikan, me tehe që përdoren për prerje dhe përzierje.

“Loo” është një fjalë joformale për atë që amerikanët e quajnë “banjë”. Teoria më e popullarizuar për origjinën e “loo” është se shërbëtorët mesjetarë thërrisnin frazën franceze “regardez l’eau” (kujdes nga uji) kur zbraznin enët nga dritarja. Britanikët e kthyen atë në “gardyloo”, e cila përfundimisht u shkurtua në “loo”. Vëmendje për udhëtarët: Mund të shihni gjithashtu “WC” ose “dollap uji” të shënuar në dyert e banjës.

Në anglishten britanike, një kamion është një kamion i madh – emri ka të ngjarë të ketë ardhur nga folja e mëparshme “lurry”, që do të thotë “të tërheqësh”. Është përdorur që nga vitet 1800 dhe ka origjinën si një fjalë hekurudhore për një vagon të gjatë me një shtrat të sheshtë dhe rrota. Sot, “kamoni” po bëhet më i popullarizuar në anglisht britanike, por “kamoni” përdoret ende shpesh për të përshkruar një automjet të madh që përdoret në autostrada për transportin e mallrave.

“Jumper”, versioni britanik i fjalës “pulovër”, është padyshim më argëtues. Është një fjalë e vjetër, që vjen nga fjala “kërcim”, e mesit të shekullit të 17-të, e cila përshkruante pallton e shkurtër të një njeriu. Termi origjinal është me origjinë të panjohur, por mund të lidhet me fjalën franceze jupe, për “fund”.

Në Amerikë, sherbet është një trajtim i ëmbël i ngrirë i ngjashëm me akulloren, por në MB, fjala ka një kuptim krejtësisht të ndryshëm. Për britanikët, sherbeti është një pluhur i ëmbël, i ngjashëm me karamele, i cili gazon. Kohët e fundit, ajo është bërë një bisedë për birrën ose lager. Pra, të ftoni miqtë tuaj në pijetore për disa sherbeta do të thotë t’u jepni atyre pije, jo karamele (ose akullore). Lidhja ka të ngjarë të vijë nga majat e shkumëzuara të birrës që kanë ngjashmëri me karamele me gaz.

Në SHBA, frekuentuesit e palestrës mund të marrin ndihmë për stërvitje nga një trajner, por në MB, ata veshin trajnerë ose atlete në palestër. Me shumë mundësi vjen nga ideja që këpucët vishen gjatë stërvitjes. Termi mund të përdoret për çdo këpucë atletike, me taban gome.

Për britanikët, një karrocë është një karrocë blerjesh që përdoret në një dyqan ushqimesh. Fjala përdoret gjithashtu për të përshkruar një tryezë me katër rrota (ajo që amerikanët e quajnë “karrocë”) ose një shtrat spitali me rrota.

Zëvendëskryeministri Bislimi: Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni

July 20, 2023 by s p

Zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, qëndroi ditën e sotme në Bruksel ku mori pjesë në raundin e radhës të negociatave të nivelit të kryenegociatorëve, në kuadër të procesit të dialogut. Ai pati takim bilateral me Përfaqësuesin Special të Bashkimit Evropian për Dialogun Kosovë-Serbi dhe çështje të tjera rajonale të Ballkanit Perëndimor, Miroslav Lajčák.

Në këtë takim, u diskutuan 4 tema kryesore. Tema e parë ishte ajo e planit të sekuencimit të zbatimit të Marrëveshjes Bazike, për të cilën zëvendëskryeministri Bislimi tha se:

“Eshtë parë nevoja të punohet më tej në konkretizimin e disa dokumentave të rëndësishme për të siguruar zbatim të plotë të Marrëveshjes Bazike. Tek plani i sekuencimit, ne kemi brenga me draftet e deritanishme që z. Lajçak i ka dërguar palëve tona, për arsye se mendojmë se ai plan fillimisht është selektiv, lë anash disa provizione të rëndësishme të Marrëveshjes Bazike, në mënyrë të njëanshme i kushton më shumë vëmendje kërkesave dhe preferencave të Serbisë dhe po ashtu nuk garanton zbatim të plotë të marrëveshjes. Në këtë drejtim ne kemi tentuar që sot bashkë me palën serbe, në një takim trilateral të vendosim të gjitha obligimet që palët ndërmarrin nga Marrëveshja Bazike, në një plan të detajizuar të sekuencimit. Nuk kemi arritur ta përfundojmë këtë mision, por kemi përmirësim apo ecje tutje.’’

“Fatkeqësisht nuk ka patur takim trilateral, por z. Lajçak ka menduar që kjo nuk mund të ndodh në këtë fazë sepse nuk e garanton konkretizimin final të planit të zbatimit. Ne ia kemi listuar dhe dhënë me shkrim BE-së të gjitha kërkesat tona apo obligimet që mendojmë se duhet të bijnë mbi palën serbe dhe duhet të konkretizohen përmes planit të zbatimit. Tani presim për hapat e rradhës.”

Tema e radhës ishte ajo e termave të referencës për Komisionin e Përbashkët që ka të bëjë me zbatimin e Deklaratës për Personat e Pagjetur: “Këtu kemi pas disa komente, pjesa më e madhe e të cilave është përshëndetur dhe pranuar nga ana e z. Lajçak. Ka mbetur vetëm një koment substancial me të cilin ata duhet të merren dhe mendoj që ky dokument është shumë afër adoptimit final që kishte me i hap rrugë dhe funksionalizimit të Komisionit të Përbashkët.” tha zëvendëskryeministri Bislimi.

Tema e tretë e diskutuar është për termat e referencës për Komitetin e Përbashkët i cili merret me monitorimin e zbatimit të Marrëshjes Bazike: “Edhe këtu pala jonë ka prezantuar komentet që kanë të bëjnë kryesisht me nevojën që Komiteti i Përbashkët të mbetet brenda kornizave të parapara dhe në Marrëveshjen Bazike, që nënkupton një komitet që merret vetëm me monitorimin e zbatimit të marrëveshjes dhe nuk ka kompetenca vendimmarrëse, ekzekutive, nuk mund të zëvendësojë trupa të tjerë dhe mendoj që dhe këtu kemi patur gjuhë të përbashkët, kemi shkëmbyer dokumentet e edhe këtu presim ecje tutje.” sqaroi zëvendëskryeministri Bislimi.

Tema e katërt është ajo e energjisë. Në lidhje me këtë, zëvendëskryeministri Bislimi shpjegoi se “Në takimin e fundit që kemi patur në Bruksel ka patur një keqinterpretim nga ana e BE-së për atë se si duhet të duket marrëveshja që garanton nënshkrimin e kontratës. Në Bratisllavë është eliminuar ky keqkuptim dhe mendojmë se jemi shumë afër nënshkrimit të kontratës mes Keds-it dhe Elektrosever-it.”

I pyetur nga gazetarë sa i përket masave ndëshkuese të BE-së, ai tha se: “Dakordimi (i Bratisllavës) ka të bëjë me zbatimin e kërkesave të BE-së dhe i përgjigjet këtyre kërkesave. Për ne ka qenë e qartë që nga fillimi që kjo është rruga për heqjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës dhe është habi që ende nuk kemi një letër shpjeguese nga ana e z. Borrell që kërkon heqjen e masave nga ana e Komisionit Evropian.”

Në fund, zëvendëskryeministri Bislimi shpjegoi më gjerësisht mbi planin e sekuencimit dhe kërkesat e Kosovës: “Nga propozimet tona të sotme në takimin bilateral me z. Lajçak, kemi treguar për secilën masë apo veprim, se nga cili nen i Marrëveshjes Bazike buron dhe kemi kërkuar interpretim nga BE-ja se a pajtohen që kjo masë buron nga Marrëveshja Bazike apo jo.”

“Për aq kohë sa nuk mund të dokumentohet që kërkesat e Kosovës nuk derivojnë nga Marrëveshja Bazike është problem për BE-në të thotë që këto nuk duhet të jenë pjesë e zbatimit, për arsye se Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni.”

“Ne kemi kërkuar që të ketë qartësim të plotë të hapave në mënyrë që të respektohet vetë kriteri i dhënë nga BE-ja ku thuhet që zbatimi duhet të ketë një mënyrë konsekutive ku Kosova bën diçka e Serbia bën diçka. Për çdo masë, për çdo veprim që kërkohet nga Kosova, ne kemi kërkuar të dijmë se cili është kundërveprimi nga ana e Serbisë dhe mendoj që do të jetë problematike për palën serbe të argumentojë se ata nuk duan të zbatojnë ndonjë pjesë të marrëveshjes ose duan që pjesë kryesore të marrëveshjes t’i zhvendosin për në fund, për arsye se kriteri i veprimeve ku të dyja palët bëjnë diçka duhet të respektohet në plotni.” përfundoi zëvendëskryeministri Bislimi.