Mergata – Page 61 – Dielli

Në Frasnitë, atje ku rron ende gjaku i arbrit

July 15, 2016 by dgreca

Nga Sergio Sejdi Bitiçi/Dielli arkiv/

Në mëngjesin e bukur të 26 nëntorit 2011, shoferi na solli nga Cosenza (Kozenca) në Frascineto, për një orë, duke kaluar nëpër fushat, luginat dhe malet piktoreske, të zbukuruara me shtëpi të arkitekturës mesjetare, me vreshta të gjëra përreth autostradës Cosenza- Sorrento dhe kodra të tëra të veshura me gështenja ose ullishte, të mbjellura me estetikë, si dhe fusha me limona e portokaj. Eshtë hera e parë që ndodhem mysafir në Calabrinë panoramike, që i përngjan aq shumë viseve të Shqipërisë.
Frascineto është një qytezë e hijshme, me një popullsi prej 30000 banorësh, rrëzë mali, matanë të cilit shtrihet krahina e Campanjës (La regione di Campagna), ku më 1430 janë dyndë kolonitë më të para të shqiptarëve. Nga maja e malit shihet Vlora, ndërsa shqiptarët në Frasnitë kanë ardhur më 1480, ku gjenden deri sot.
Po sa taksia hyri në qytet, dalluam shenjën e parë, tabelën, ku shkruhej: Frascineto (Frasnitë), më vonë pamë emrat e tjerë të shesheve (piazza) dhe rrugëve, të shkruara në gjuhën shqipe, apo arbëreshe, siç i thonë vendasit, madje edhe website i bashkisë është në dy gjuhë, italisht dhe shqip. Në hyrje të kishës treqindvjeçare arbëreshe, Shën Maria e Butë, grupi i madh muzikor, Banda di Doria, priste mysafirët me muzikë tradicionale.
Kisha ishte mbushur plot atë mëngjes, për ta celebruar 50 vjetorin e priftërimit të Papas Antonio Bellusci. Ishte një festë e përgatitur me kujdes në këtë kishë madhështore, që dukej se posa ishte restauruar për rastin në fjalë, me program të pasur, që zgjati tre orë. Mikpritësit na prijnë drejtë karrigeve të rezervuara dhe na ulën në dy vendet e para. Nuk vonoi shumë dhe Papas Antonio Bellusci erdhi plot mirësi, na përshëndeti duke na përqafuar me ngrohtësi, e duke na uruar mirëseardhjen. Mikëpritja bujare arbëreshe prekej gjithkund. Pas pak një burrë elegant i moshës mesatare, m’u afrua dhe me buzeqeshje m’u drejtua, me një theks të kulluar arbëresh:
– Bitiçi?
– Po, – i them.
– Tommaso Bellusci jam, u prezantua ai. Nuk jemi takuar ndonjëherë, por unë ju njoha menjëherë, sapo ju pashë, ju njoh nga fotografitë që na ka treguar Papas Bellusci.
U përqafuam si të njohur të vjetër.Na dëshiroi mirëseardhje.Ceremonia e festimit kishte një program të pasur fetar dhe kombëtar. Skena e mbushur plot, ofronte një spektakël me petkat klerikale dhe tradicionale, që gjithë kësaj ia shtonte bukurinë grupi i të rinjve dhe të rejave, veshur me kostume kombëtare të mbarë krahinave shqiptare. Kostumet kombëtare të femrave ishin të qendisura me flori.Më ra në sy bukuria fort e rrallë e kostumeve arbëreshe. Aty mësova se arbëreshët i paskan kostumet më të bukura në mbarë Italinë! Po ashtu këta janë i vetmi grup etnik, që kanë ruajtur doket, zakonet, ritet dhe traditat e origjinës shqiptare.
U njoha me Ipeshkvin Ercole Lupinacci, i cili sapo me takoi thirri hareshëm:
– Oh Vatra! Vatra ka bërë aktivitet të madh kombëtar me 1969, kur ishte 60 vjetori i gazetës “Dielli”.Kam qenë në Boston, shtoi më tutje.
Kryetari i Bashkisë së Frasnitës Francesco Pellicano më foli rrjedhshëm në gjuhën arbëreshe. Ndërsa ish-kryetari i Bashkisë Tommaso Ferrari, me profesion inxhinier, na shoqëroi deri në mbrëmje vonë, fliste kthjellët gjuhën arbëreshe. Duke ndjekur bisedat, vërejta se me Papas Antonio-n, të rinj e të vjetër flisnin vetëm në të folmen arbëreshe, si duket ishte standardi, që kishte vendosur vetë Bellusci. Tek Liturgjia solemne e Shenjtit Jani Krizostomit që u mbajt në Frasnitë të shtunën 26 nëntor 2011 morën pjesë episkopi arbëresh, Monsinjor Ercole Lupinacci, arbëresh nga katundi i Jul Varibobës (Mbuzati-S.Giorgio Albanese) bashkë me 35 priftërinj arbëreshë, të cilët kishin ardhur për të nderuar 50-vjetorin e priftërisë së Antonio Belluscin. Liturgjia e shenjtë u mbajt në ritin bizantin-grek dhe me këngët në gjuhën greqishte, sipas zakonit, dhe disa pjesë në gjuhën arbëreshe.Kori i kishës u drejtua nga prifti arbëresh Arcangelo Capparelli nga katundi Firmoza.Ishin të pranishëm gjithë banorët e katundit me kryetarin Francesco Pellicano. Kishin ardhur dhe nga Roma dhe nga Reggio Calabria shumë miq për të nderuar dy priftërinjtë A. Bellusci, famullitari i kishës së Shën Mërisë së Fjetjes në Frasnitë, dhe ish-famullitarin Vincenzo Scarvaglione. Episkopi E.Lupinacci, kryetari i Bashkisë Ngjisk Pellicani dhe të tjeret, krahas dhuratave, vunë në dukje rolin e madh të A.Belluscit, famullitar në Frasnitë, dhe priftit V.Scarvaglione, ish-famullitar, për ruajtjen dhe mbatjen gjallë të kulturës arbëreshe dhe të traditës kombëtare. Antonio Bellusci, famullitar i Frasnitës, duke marrë fjalën në fund të Liturgjisë falenderoi jo vetëm besimtarët e pranishëm, por edhe vëllaun shqiptar Sejdi Bitiçin, vëllezërit e tij, dhe gjithë shqiptarët në Amerikë dhe në Canada, të cilët, siç u shpreh ai, gjatë udhëtimëvet të shumta të Papas A. Belluscit për çështjen e Kosovës dhe për studime etnografike, e kanë ndihmuar dhe i kanë dhënë mikpritje të madhe në vatrat e tyre. Falenderoi edhe anëtarët e Vatrës historike në Boston dhe në New York.
Pas ceremonisë u shtrua një drekë për më shumë se njëqind mysafirë, në lokalin më të mirë të vendit.Moment emocional ishte surpriza që më ofroi Papas Antonio Bellusci, i cili solli priftërinjtë tek tavolina ime dhe ata kënduan në kor këngën e Vektores.Para se të largohemi nga salla, më sollën nga një tavolinë në tjetrën, ku këndoheshin këngë arbëreshe.Kush e ka provuar aromën e këngëve arbëreshe, e ka të lehtë të kuptojë emocionet e fuqishme që përjetuam ato çaste.Zonja Rina, motra e Antonios, i dinte tekstet e të gjitha këngëve dhe u printe në shumicën e rasteve. Në grup dallohej çifti i ri; Vincenzo Frascina dhe Silvana La Rocca, që kishin zëra të bukur dhe këndonin me ngazëllim. I dëgjoja me radhë të gjitha këngët dhe zemra më flladitej nga aroma arbëreshe. Me vete thashë: Gjaku i arbërit rron dhe nuk shprishet. E lashta, gjuhë e ëmbël arbërore, rron mes vëllezërve dhe motrave të gjakut tonë! Në bllokun tim të shënimeve shkrova titujt e këngëve që u kënduan: Skënderbeg; Lule,lule; Kopile, moj kopile; Vajzë, moj vajzë. Nga fundi për të ma plotësuar dëshirën kënduan këngën “Moj e bukura More”, për të cilën, dikush që kisha afër më tha, se i pëlqente më fort versioni modern, që e transmeton Radio Tirana. Unë duke menduar se e njohin i prina këngës “Moj Korçare sa e bukur je”, ku më përcollën bukur. Në pasditen e vonë vajtëm tek lagja e vjetër e Frasnitë, ku familja Bellusci jeton me breza të tërë, për të vizituar Bibliotekën Internacionale A. Bellusci, themeluar nga vetë ai.Kjo bibliotekë është një muze, monument i vërtetë i historisë dhe kulturës shqiptare, që gjindet në shtëpinë ku ka lindur i ati. Shtëpinë e ka rindërtuar me duart e tij i vëllai, Tommaso, me material tradicional, gurë e beton, duke i ruajtur trarët dhe dërrasat origjinale të shtëpisë. Biblioteka ka më se 10000 libra në dy tre katet e shtëpisë, që mbetet gjithmonë e hapur dhe është e vetmja bibliotekë që funksionon. Në njërën nga odat e shtëpisë janë të instaluar vegje antike, ku motra e tij Rina thur basma e pëlhura artizanale të cilësisë së lartë. Papas Antonio bashkoi gjithë familjen e tij duke përfshirë edhe nipat Danile, avokat në Romë dhe Alessandro, ekonomist në Milano, të cilët janë të përgatitur ta trashëgojnë këtë thesar. Papas Antonio filloi ceremoninë duke valëvitur flamurin kuq e zi, me fjalime të matura për rastin, të gjitha të vëna në dukje me video dhe foto. Si surprizë, në shenjë mirënjohje, për pritjen që i kemi bërë Sabit Bitiçi dhe unë me vëllezër e familje, disa herë qysh më 1989, për përkrahjen e ndihmën materiale në restorantet tona, në Manhattan: Minetta, Grand Ticino, Toscana dhe Chelsea Trattoria Italiana, ku unë isha bashkë pronar me Mustafën dhe Sabitin. Përmendi gjithë antarët e AACL (Lidhja Qytetare Shqiptaro Amerikane të formacionit të vitit 1989, në krye me Joseph Dioguardin.) Zoti Antonio Bellusci, i rrethuar nga i vëllai Tommaso, nga e motra Rina dhe nga nipërit Alessandro e Daniele si edhe bashkëshortet e tyre Benedetta e Francesca, më nderoi me: “Urdhërin nderi Kulturor “Lidhja/L’Unione” për kontribut të shquar në zhvillimin të bashkëpunimit dhe të vëllazërimit të Diasporës shqiptare në SHBA me arbëreshët në Calabri, me këtë Bibliotekë Shqiptare dhe me revisten time “Lidhja”, për pavarësinë e Kosovës dhe për “Përparimin e Shqipërisë”, Frasnita më 26.XI.2011. Presidenti dhe themelluesi Antonio Bellusci, prift arbëresh me shtetësi shqiptare, gazetar shkrimtar etnolog”. Kjo ceremoni përfundoi me nënshkrimin tim të Librit të Biblotekës, ku pata nderin edhe unë të kem pjesëmarrje dhe pjesënë libër, që kanë nënshkruar intelektualët më të njohur të kombit, nga mbarë bota. Nënshkrimi im u shndërrua në koment e dedikim me hapsirë një faqe, ku shfaqa vetëm një pjesë të ndjenjave që kam për Belluscin si patriot dhe punëtor i zellshëm për kombin.Ndoshta ka qenë De Rada, por në jetën time kam njohur vetëm Tahir Kërrnajën, i cili po ashtu ka punuar vetëm për interes të kombit.Bellusci me dedikimet e veprat tij ka pasuruar kulturën e historisë tonë kombëtare. Ai më tregon me pasionin e studiuesit: arbëreshët që jetojnë në Calabri kanë ardhur nga gadishulli ballkanik në Calabri që në fund të shekullit XV pas vdekjes së Skënderbeut. Veçanërisht janë larguar nga jugu i Shqipërisë së sotme: Epiri, Himara, Dibra, dhe nga krahina të Helladhes, veçanerisht nga Peloponezi. Ne arbëreshët në Calabri, tha ai, nga e folmja, kostumi dhe mbiemrat, kemi prejardhje nga toskëria.Siç dihet toskëria, nga pikëpamja fetare, ishte ortodokse me ritin bizantin-grek dhe nën juridiksionin e Mitropolitit të Ohrit, i cili ishte nën juridiksionin e Patriarkut në Kostandinopojë. Papas Bellusci përdor të folmen arbëreshe, që i tingëllon bukur: “Kur Atrat tanë kanë emigruar këtu në Itali, – shton ai-, kishën priftrat si udhë-heqës e si kapedanë, të cilët i kanë mbajtur gjithmonë të bashkuar dhe kanë mbrojtur grupet e emigrantëve prej pushtetëve të vendit. Atrat tanë kanë gjetur strehë në vende të humbura dhe të shkatërruara, afër maleve, dhe atje ata për shekuj e shekuj kanë punuar dhe ripopulluar vendin. Dhe si besimtarë ata kanë mbajtur dhe ruajtur gjithmonë ritin bizantin-grek të Atravet të tyre si edhe gjuhën dhe zakonet e prindërve.Italianët të vendit ishin fetarë katolikë me ritin roman-latin, dhe ne arbëreshët ishëm fetarë katolikë me ritin bizantin-grek.Dhe kështu, duke luftuar shumë për ruajtje të identitetit tonë lindor, kemi mbajtur ritin bizantin, gjuhen dhe zakonet deri në ditën e sotme”, shpjegon ai.
Më pas ai më tregoi se “Papa Benedikti XV, në vitin 1919, ka themeluar dioqezën arbëreshe me ritin bizantin-grek në katundin Unger, italisht Lungro (Cosenza), dhe ka emëruar një episkop arbëresh, i cili sot ka juridiksion në disa katunde arbëreshe në Calabri dhe në Basilikata.Frasnita (Frascineto-Cosenza) është një nder ata katunde arbëreshë që ka mbajtur që nga viti 1490 (viti i themelimit) deri sot ritin bizantin-grek e Atravet tanë, gjuhën dhe zakonet arbëreshe. Afër Frasnites janë edhe këta katunde arbëreshë: Ejanina, Cifti, Shën Vasili, Ferma, Ungra, Firmoza.”
U larguam nga Biblioteka A. Bellusci me kujtimet më të prekshme dhe ai bashkë me vëllain Tommaso dhe tjetrin Tommaso Ferrari na përcollën me makinë, natën vonë. Tek Arbëreshët, në Calabria, përveç traditës, gjuhës e zakoneve ekziston edhe bujaria shqiptare, për të cilën jemi kryelartë.

Kosovë-Zvicër, bashkëpunim për mësimin shqip në diasporë

July 15, 2016 by dgreca

-Ministri Murati viziton institucione arsimore dhe ekonomike të Zvicrës/

PRISHTINË, 15 Korrik 2016/ Gjatë vizitës në Zvicër, ministri kosovar i Diasporës, Valon Murati, i shoqëruar nga konsulli i përgjithshëm i Republikës së Kosovës në Gjenevë, Ramadan Avdiu, zhvilloi takime zyrtare me udhëheqësit e departamenteve të arsimit për kantonin e Friburgut, Jean –Pierre Siggen, dhe të Gjenevës, Anne Emery-Torracinta.

Njoftimi i dërguar sot thekson se, në të dyja takimet ministri Murati shpalosi punën që po bëhet nga qeveria e Kosovës për ta ndihmuar mësimin shqip në diasporë dhe, njëkohësisht, shtroi nevojën që komuniteti shqiptar në këto dy kantone të vazhdojë të ndihmohet nga qeveria kantonale.

Ministri Murati theksoi se politikat e kantonit të Gjenevës, i cili edhe e financon mësimin plotësues, janë jashtëzakonisht të favorshme dhe falënderoi udhëheqjen kantonale për trajtimin e tillë të këtij projekti.

Po ashtu, në këto takime u bisedua për bashkërendimin e përpjekjeve mes dy shteteve për ta rritur numrin e nxënësve në shkollën shqipe, edhe për shkak se, ashtu siç e theksuan edhe udhëheqësit e departamentit të arsimit të të dy kantoneve, të gjitha hulumtimet shkencore dhe pedagogjike vërtetojnë se fëmijët që e mësojnë mirë gjuhën e nënës, i mësojnë më mirë edhe gjuhët e tjera.

Ishte përfundim i përbashkët që komuniteti shqiptar çdo herë e më shumë po integrohet në Zvicër dhe po shndërrohet në urë lidhëse mes dy vendeve. Gjithashtu, u konstatua se mësimi shqip është një metodë e duhur për integrimin e këtij komuniteti dhe se duhet të gjenden format e bashkëpunimit në këtë drejtim.

Delegacioni vizitoi edhe Dhomën e Tregtisë, Industrisë dhe të Shërbimeve Zvicër-Kosovë, ku u prit nga presidenti i dhomës, Stefan Sarkany, me bashkëpunëtorë.

Në këtë takim, mikpritësit ia prezantuan ministrit Murati një sërë projektesh, të cilat mendojnë t’i investojnë në të ardhmen në Kosovë, në fushën e aftësimit profesional, hotelerisë, industrisë së përpunimit të qumështit etj./b.j/

BOTIME NE DIASPORE- “Dallgë në zemër” & “Sy të pafajshëm…”, dy vëllime me poezi nga BESIM XHELILI

July 15, 2016 by dgreca

Pas botimit të dy veprave të fundit, vëllimit poetik “Besa” dhe romanit të tij të parë “1803”, që dolën nga botimi në mars të këtij viti, shkrimtari tetovar Besim Xhelili, i cili jeton dhe vepron në Vjenë të Austrisë, në prag të pushimeve verore sjell për lexuesit edhe dy vëllime të reja me poezi. Përmbledhja e gjashtë me poezi titullohet “Dallgë në zemër”, një poemëe gjatëliriko-epike me 183 strofë të shkurta 4-vargëshe lirike,kurse e shtata “Sy të pafajshëm…”,një përplasje klithmash emocionale-psikolirike. Botuesi të dy vepraveështëShtëpia Botuese “Atunis” nga Prishtina, ndërsa recensent PrendBuzhala.

“Të njëqind e tetëdhjetë e tri njësitë strofike me temë dashurinë në lirikat e vëllimit “Dallgë në zemër“, poeti Besim Xhelili i përkufizon me shenjën autoriale “183 lirika të dhimbshme dashurie“. Si është e mundshme që pikërisht emocioni më sublim i qenies njerëzore ngërthyeka dhe vuajtjen, dhembjen? Kjo tematikë e shndërruar tashmë në obsesion krijues, te libri i Besimit, posi te tema e librit të dytë të Komedisë Hyjnore të Dantes, Purgatori, përpiqet ta japë këtë përgjigje, gjithnjë në universin e erosit, në hapësirat e këndimit lirik mbi dashurinë.”, shprehet Buzhala. Ndërsa për vëllimin “Sy të pafajshëm…”, ai thotë: “Te ky vëllim, që mban një titull të metaforikes engjëllore, autori i drejtohet, si në librat tjerë, qenies që do, të dashurës. Dhe kjo thirrmë drejtuar ndjesive të tij, mendjes dhe zemrës së erosit, përplaset midis dy realiteteve, largësisë së kësaj qenieje dhe përgjërimeve të përmallshme, kujtesës, shpesh trajtën e klithmës, kurse poezia merr trajtën e një psikolirike të situatës emocionale, në të cilën gjendet protagonisti a folësi lirik që ligjëron në veten e parë. Është po ajo ndjesi që ligjëron tej fushë-hapësirave të arsyes, sikur ngjitet në lartësitë sublime të ekzistimit, një si kulm jete e gjallimi. Ai ligjëron me zemër të hapur, se asisoj dhuron dhe dhurohet, merr dhe jep:

“Nga unë ke çka të marrësh, më të fortën

Më natyroren, të fshehtën e të çiltrën.”

Edhe redaktorët e librave kanë dhënë nga një vështrim mbi opusin e krijimeve të autorit në këto dy vepra. Bardha Mançe librin “Dallgë në zemër” e quan një shportë me vargje plot tallaze dashurie dhe dhembjeje. “Herë mistik dhe i pakapshëm, herë nostalgjik dhe i mbytur në të shkuarën, ai kërkon të dalë në zgjidhje ekstreme në raportin jetë–vdekje, që përshkon shumë momente të poezisë së tij në mënyrë fatale. E dashura e protagonistit identifikohet me frymimin e jetës së tij, gjakun në deje, çdo lëvizje të zemrës dhe të trurit të tij. Ajo e nguros apo e gjallëron, e vdes apo e ngjall, i jep dritë apo e lë në terr, i sjell tallaze kënaqësie apo stuhi të fuqishme dhimbjeje.”, shprehet ajo.

Engjëll I. Berisha nga ana tjetër, mbi vëllimin “Sy të pafajshëm…” thotë: “Kush është personazhi aktiv i veprave të Besim Xhelilit? Nëse themi se personazh figurativ është dashuria, pa emër, por e tëra e përshkruar në ndjenjë, ky është realiteti dhe besimi e pranimi i vetvetes, me këtë e ushtron mendjen për bindje të sinqertë, edhe pse në fakt bie një dozë lajthitjeje, pasi që kësaj dashurie ia zë frymën një zemërim, ku duket edhe si mekanizëm mbrojtës për ta ruajtur nga lëndimi dhe kurrsesi të ndryshojë sistemin e bindjeve që e ka ndaj kësaj ndjenje: “Kanë mbetur fshehur çastet e lumturisë, oh vdiqa/ Ankthi më përmbys shpirtin e lodhur, sa larg që je! /Ndodh dhe qaj e qesh e tek ti më shkon mendja /Mall i madh më pushton papritmas dhe m’lëndon…”.

Këto dy vepra do të promovohen më 5 gusht 2016 në Bibliotekën Kombëtare në Prishtinë, në kuadër të promovimeve që organizon Lidhja e Krijuesve Shqiptarë në Mërgatë.

DIASPORA-“KRUSHQIT” SHKOJNË E VIJNË NGA ROMA NË ATHINË ? !

July 15, 2016 by dgreca

Këto “krushqi” pa “nuse”, pa një “grusht shtetit që s’bëzan” rrezik të kthehen në ekskursione turistike të krerëve të tubimeve!!!/

“Krushq” i quajti në prezantimin e saj zëdhënësja e Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi Brikena Qama grupin e FNAI – (FederazioneNazionaleDelleAssociazioneAlbanesi in Itali),Federatës Nacionale të Shoqatave Shqiptare në Itali, në takimin e përbashkët në Athinë.
Domethënia lidhej me udhëtimin e një grupi të Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi në Itali, prezantimet e palëve atje, lidhjen e një marrëveshje bashkëpunimi, koordinimin e zërave për qëndrimet ndaj shteteve ku punojnë e jetojnë dhe shtetit amë, qorr dhe shurdh ndaj mërgatës 1.5 milionëshe të shqiptarëve në Greqi, Itali e më gjerë.
Delegacioni i FNAI përbëhej nga PresidentiNdueLazri, zëvendës presidenti HamidCorogjafi, kryetari i komisionit të përbashkët KlodianCami etj.
Takimi u zhvillua “qendrën kulturore 100 metro katrore në Athinë” në kuadrin e bashkëpunimit të ngushtë midis dy federatave të komunitetit shqiptar në mërgim.
Kronikën e takimit mund ta përmbledhim në prezantimet përkatëse, të miqve nga Italia dhe të anëtarëve të kryesisë së Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi, të dy të deleguarve, punonjës të Ambasadës Shqiptare në Greqi dhe pjesëmarrësve të tjerë veprimtarë të dalluar të komunitetit shqiptar në Greqi.
Paraqitja me pak fjalë e veprimtarive të Federatës së Shoqatave Shqiptare në Greqi nga ana e kryetarit Etmond Guri në tri ditët në vijim do të shtrihej në njohjen e miqve me tubime shqiptare në Athinë e më gjerë, me njohjen e vendeve historike në kryeqytetin grek, me shkëmbim përvoje dhe me kafe miqësie me njeri tjetrin.
Në takim, në fjalët e zotërinjve Lazri, Corografi dhe Cami nga ana e FNAI-t si dhe të z. Guri dhe pjesëmarrësve të tjerë “çekiçi” ra mbi “gozhdën” e problemeve që lidhen me gjuhën shqipe në mërgim dhe domosdoshmërinë e ngrirjes së Ministrisë së Diasporës, probleme këto që lidhen me të ardhmen e mërgatës shqiptare, asimilimin e saj gjuhësor që në brezin e parë të mërgimtarëve, me jetën kulturore e artistike në rrënjë të vendlindjes dhe anë të tjera që mbajnë gjallë mërgatën shqiptare me vendlindjen e tyre.
“Çekiçi” ra, pa e lëvizur “gozhdën” as edhe një mikron përpara në trupin e e betonuar të shtetit.
Për model diskutuesit, nga të dy krahët, morën organizimin institucional të shtetit më të ri në botë, Kosovës, shtet i cili me vendime kuvendare e trajton mërgatën kosovare si pjesë dhe shtetas kosovarë me të gjitha të drejtat dhe detyrimet kushtetuese. Ministra e Arsimit dhe Teknologjisë e Kosovë ka në organikëne saj një ekip që merret dhe kujdeset për mësuesit dhe nxënësit e mërgimtarëve në Evropë dhe më gjerë, jo thjesht duke dërguar libra mësimorë por edhe si inspektorë dhe ndihmës të mësuesve në organizimin e mësimdhënës, madje duke i ftuar në hapësirën e muajve korrik e gusht për të pushuar në vendlindjen e prindërve dhe gjyshërve të tyre dhe, nëpërmjet veprimtarive të shumta kulturore, sportive etj. edhe për njohjen e Kosovës në hapësirën e gjerë të saj gjeografike e historike në qytete dhe në fshatra.
Një diskutuese, pjesëmarrëse në disa seminare të mësimit plotësues të gjuhës shqipe në diasporë deklaroi se “e vetmja mbështetje për ne është Ministria e Arsimit dhe Teknologjisë dhe Ministria e Diasporës e Kosovës…”, deklaratë e cila u pohua edhe nga Presidenti i Federatës të Shoqatave Shqiptare në Itali NdueLazri.
Një pohim që nuk të bën të tundësh kokën mendueshëm por të ngresh grushtin e protestës.
Shteti shqiptar zhytur në vorbullën e korrupsionit, as është kujtuar (dhe as pritet të kujtohet) për problemet e mërgatës shqiptare që janë të lidhura me mbijetesën e tyre etnike, gjuhësore e kulturore. Detyrimi kushtetues shprehur në nenet 8 dhe 57 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë për mbrojtjen kombëtare të popullit shqiptar që jeton jashtë kufijve të tij, për mbrojtjen e të drejtave të tyre, për zhvillimin e lidhjeve me trashëgiminë kulturore dhe për të drejtën për arsimim në gjuhën e nënës, është i vdekur dhe i pakallur, i shkruar dhe i pa zbatuar.
Dhe ndërsa këto detyrime kushtetuese citohen e fliten në tubime të ngushta sallave të vogla, “çekiçi” nuk godet fort mbi “gozhdë” e veprimi zbehet.
Në nenin 81 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë shkruhet:
1. Të drejtën për të propozuar ligje e ka Këshilli i Ministrave, çdo deputet, si dhe 20 mijë zgjedhës.
Nga kjo e drejtë kushtetuese nuk përjashtohen mërgimtarët shqiptarë me të drejtë vote. A është shfrytëzuar nga mërgata shqiptare kjo e drejtë nëpërmjet një nisme ligjore për gjuhën shqipe, për krijimin e ministrisë së emigracionit (diasporës) dhe problemeve të tjera që e kanë lënë mërgatën jashtë zgjedhjeve kuvendare?
Ka një rast kur është kërkuar publikisht (botuar në shtypin e shkruar dhe atë elektronik dhe në change.org) nënshkrimi i një nisme për një ligj kuvendar për mësimin e gjuhës shqipe në mërgatë, nismë që edhe në tubimin e dy federatave u përqesh me shprehjen “Pse e bëre ti ?” shprehje kjo e xhelozisë dhe e “gurëve nën rrota” ndaj gjuhës shqipe në Greqi.
Çfarë do të sillte nënshkrimi “nga njëzet mijë zgjedhës” i një projekt ligji për gjuhën shqipe, për një ministri për diasporën shqiptare, për votën e emigrantëve etj. ?
Do të sillte detyrimin kushtetues për shqyrtimin e tij në Kuvend por mbi të gjitha do të sillte bashkimin e mërgatës shqiptare, unifikimin në një zë të saj për të qenë pjesë e vendimmarrjes ligjore për probleme që lidhen me të.
Do tu jepte zë mbarëkombëtar e ndërkombëtar shoqatave e tubimeve të shqiptarëve në vende të ndryshme dhe veçanërisht në dy vendet ku ata përbëjnë rreth një të tretën e zgjedhësve si Greqia dhe Italia. Do të rritej autoriteti i tyre dhe zëri protestues do ngjitej në shkallët e larta të pentagramit.
Në takimin midis FSHSHG dhe FNAI u fol edhe për takime të përbashkëta kulturore e sportive, për zgjerimin e nismës së tyre me tubimet e organizuara shqiptare në vende të tjera të Evropës, për një takim së shpejti në Vjenë etj., për “krushqi” të reja në udhëtime jo vetëm nga Roma në Athinë por edhe nga Vjena, Londra…në Athinë.
Veçse këto “krushqi” pa “nuse”, pa një “grusht shtetit që s’bëzan” rrezik të kthehen në ekskursione turistike të krerëve të tubimeve!!!

Abdurahim Ashiku

Athinë, 12 korrik 2016

Kosovë-Promovohet Regjistri e Diasporës

July 9, 2016 by dgreca

-Kosova regjistron diasporën. Me moton “Ti je pjesë e atdheut”, Ministria e Diasporës nisi fushatën, me të cilën qeveria kosovare synon ta afroj Kosovën me bashkatdhetarët që jetojnë dhe veprojnë në mërgatë/

-Një e treta e kosovarëve vlerësohet se jetojnë e punojnë jashtë vendit, në 2015-tën u regjistruan 200 mijë, regjistrimi vazhdon në 2016-tën/

PRISHTINË, 9 Korrik 2016-Gazeta DIELLI-Behlul Jashari/ Ministria e Diasporës, me moton “Ti je pjesë e atdheut”, sot në Prishtinë, nisi fushatën për promovimin e Regjistrit e Diasporës, me të cilën qeveria kosovare synon ta afroj Kosovën me bashkatdhetarët që jetojnë dhe veprojnë në mërgatë. Fushata do të zgjasë dy muaj me aktivitete në gjithë territorin e Kosovës.

Fushata gjithëpërfshirëse për promovimin e Regjistrit të Diasporës është vazhdimësi e zhvillimit gjatë vitit 2015.

Në fjalën hapjes, ministri i diasporës Valon Murati tregoi qëllimin dhe rëndësinë e kësaj fushate. “Ne po futemi në këtë proces sivjet pas sukseseve të vitit të kaluar, ku vetëm gjatë muajve të verës, në bashkëpunim me partnerët tanë kemi regjistruar mbi 200.000 bashkatdhetarë”, theksoi ai.

Ministri Murati bëri të ditur se, sivjet mbi 200 regjistrues anë e kënd Kosovës do të jenë në shërbimin e bashkatdhetarëve për t’ua mundësuar regjistrimin.

“Unë shpresoj se ju do t’i përgjigjeni pozitivisht procesit të regjistrimit sepse ju jeni pjesë e atdheut. Procesi i regjistrimit është i rëndësishëm sepse përveç që ne do të dimë për numrin dhe shtrirjen e bashkatdhetarëve tanë, ne do të dimë edhe për strukturën e familjes sonë në diasporë, shkollimin, profesionet, shoqatat dhe bizneset dhe si rrjedhojë do të jemi më të përgatitur si shtet të ndërtojmë politika të duhura në raport me diasporën tonë”, përfundoi ministri Murati.

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Kadri Veseli, pjesëmarrës në hapjen e fushatës për promovimin e Regjistrit të Diasporës, me moton “Ti je pjesë e atdheut”, nën organizimin e Ministrisë së Diasporës, duke e konsideruar ditën e sotme si shumë të veçantë, theksoi se fushata e regjistrimit të diasporës përbën një veprim shumë të qëlluar në drejtim të adresimit të problemeve me të cilat ballafaqohen bashkatdhetarët tanë. Veseli tha se diaspora është pjesë e atdheut, e qenësisë dhe e historisë së dhimbshme nga vitet më të rënda të popullit tonë, të cilët u larguan nga vendi të rrethuar nga shumë rreziqe.

“Ata sot me krenari janë pjesë e universiteteve më të mira evropiane dhe botërore, janë pjesë e kulturës dhe e zhvillimit ekonomik të vendeve ku jetojnë, gjë e cila neve na bën shumë krenarë. Ata kanë arritur të krijojnë ndërmarrje dhe të kenë dhjetëra mijëra të punësuar”, theksoi ai.

Më tej, kryetari Veseli përmendi personalitete nga kultura, të cilët dhanë kontribut në vendet ku jetojnë.

“Ata jetojnë me neve, me të arriturat tona, vështirësitë dhe sakrificat tona. Ata jetojnë me shpirt në Kosovë dhe duan ta shohin Kosovën të zhvilluar e të përparuar”, theksoi kryeparlamentari kosovar.

Ai shtoi se bashkatdhetarët tanë nuk janë numra, por janë vlerë e popullit tonë, e të gjitha profileve, dhe aseti më i vlefshëm i popullit tonë, që ende nuk është kyçur sa duhet në zhvillimin e vendit.

Kryeparlamentari Veseli theksoi se regjistrimi do të evidentojë kapacitetet e diasporës, kapacitetet i cili ende nuk është shfrytëzuar sa duhet, ndërsa shtoi se Kuvendi i Republikës së Kosovës i ka dyert i hapura për të gjithë bashkatdhetarët dhe tashmë organizon në mënyrë tradicionale “Dyert e hapura për diasporën”.

Sipas regjistrimit të popullsisë të pranverës 2011, në Kosovë, pa veriun, u numëran 1.739. 825 banorë rezidentë, 92.93 % shqiptarë. Pjesa tjetër e përqindjeve iu takon komuniteteve pakicë, 1.58% boshnjakë, 1.47 % serbë, 1.08 % turqë, etj.

Por, numri i banorëve-shtetasëve të Kosovës është më i madh, meqë regjistrimi i popullsisë nuk ka përfshirë një të tretën e kosovarëve që vlerësohet se jetojnë e punojnë jashtë vendit.

Ministria e Diasporës e qeverisë së Kosovës në vitin 2015 ka regjistruar rreth 200 mijë bashkatdhetarë në botë. Procesi i regjistrimit vazhdon edhe në vitin 2016 dhe pritet një publikim përfundimtar i shifrave të detajuara në fillim të vitit 2017.

Përqindja e komunitetit serb do ishte më e lartë me përfshirjen e veriut në regjistrim. Në veri të Mitrovicës dhe tre komuna tjera veriore – Leposaviç, Zubin Potok e Zveçan, ku është refuzuar regjistrimi i popullsisë, sipas një shifre që e kanë përmendur autoritetet kosovare, jetojnë rreth 40 mijë serbë.

Në vjeshtën e këtij viti, edhe në veriun me shumicë serbe pritet regjistrimi i popullsisë, pasi qeveria në pranverë ka miratuar Projektligjin për Regjistrimin e Popullsisë, të Ekonomive Familjare dhe të Banesave në Komunat e Kosovës që nuk kanë marrë pjesë në regjistrimin e popullsisë në vitin 2011.

Kosova para më shumë se gjysëm shekulli arrinte numrin prej një milion banorëve. Në 6 korrikun e vitit 1962, gazeta tradicionale kosovare Rilindja shkruante se Kosova “fitoi këto ditë banorin e njimilionit…”

Sipas statistikave kosovare, në regjistrimin e popullsisë së vitit 1981, ku u përfshinë të gjitha etnitë, Kosova kishte një popullsi prej 1.584.440 banorësh.

NGA 20 KORRIKU, BASHKATDHETARËT MUND TË PAJISEN ONLINE ME POLISËN E SIGURISË

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Kadri Veseli, pas takimeve me bashkatdhetarët, nga të cilët u informua për vështirësitë që u shfaqen atyre në hyrje të Republikës së Kosovës, pritjet dhe kolonat për t’u pajisur me sigurim të makinës, ka takuar edhe kryetarin i Këshillit të Byrosë Kosovare të Sigurimeve, Rrahim Pacollin, me të cilin diskutoi rreth kësaj çështjeje.

Bashkëbiseduesit u dakorduan që nga 20 korriku, bashkatdhetarët që jetojnë në diasporë do të mund të pajisen online (përmes internetit) me polisën e sigurisë për të hyrë në Kosovë.

Kryetari Veseli falënderoi Zyrën e sigurimeve për gatishmërinë dhe mirëkuptimin e evitimit të kësaj vështirësie për bashkatdhetarët.