• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Dr. Kimberly Kalaja*: An anthropological perspective on Albanian history, culture and literature

September 4, 2025 by s p

Interviewed: Sokol Paja/

*Dr. Kimberly Kalaja is a filmmaker, screenwriter, playwright, author, & Fulbright. She earned her Ph.D. in Comparative Literature from Princeton University, an MA in Irish Literature from The Queen’s University of Belfast, and a BA in English at Scripps College. After working for 25 years as a Professor, she now dedicates her time to writing. Kimberly believes that stories are the foundations of identities, that they have the uncanny power to shape our realities. Her ambition is to craft meaningful, entertaining stories that encourage self-awareness and initiate conversations about the way we define ourselves as local and global citizens. She is committed to the free exchange of ideas among individuals and cultures, to the celebration of intellectual and cultural diversity, to open debate, and to freedom of thought and speech.

Dr. Kimberly Kalaja, what was it like living in Tirana during your Fulbright?

Living in Tirana was an incredible experience. I had the honor of lecturing as a Fulbright professor on American literature and culture in the Fakulteti i Gjuhëve të Huaja at the University of Tirana back in 2010-11. Of course it was a different city 15 years ago. There has been considerable population growth and economic development since then. What I remember most is how welcoming the city and its people were, both at the university and in my personal life. Much of my husband’s extended family lives in Tirana. So, I was extremely lucky that, along with the formal experience of having an academic job, I also had the informal education of being integrated into an Albanian family as “nusja.” My memories of being in the classroom at the university are inextricably mixed with those of debating politics with my husband’s uncles and learning to cook traditional Albanian recipes with my adopted teze. I feel enormous warmth and gratitude whenever I think of Tirana.

How did you first become interested in Albanian literature and politics?

When I was in my doctoral program at Princeton University, my thesis advisor was David Bellos, who was Ismail Kadare’s English-language translator. I was the preceptor in his Modern European Literature course, and he put Kadare’s Broken April on the syllabus. Teaching Kadare to Princeton undergraduates, I realized how integral Kadare was to the European literary canon. As 20th century European literature was the focus of much of my teaching, I was eager to read more of Kadare’s work and learn more about Albanian literature in general. It must be said that Princeton’s comparative literature department is very strict: Ph.D. candidates are required to speak and read the language of any author they research and are not allowed to work exclusively with translations. So, I began the journey to learn the language. I was lucky enough to land a fellowship at the Comparative Language Institute in Arizona where I began my studies with Linda Mëniku – a professor of Albanian language and true cultural ambassador. Linda was the person who first encouraged me to apply for a Fulbright, and it sort of snowballed from there. Albanian has proved to be one of the most challenging languages I’ve studied so far. Luckily, as David Bellos was Kadare’s translator, I was allowed to work with English translations for teaching. I continue to be a student of the language.

What aspects of Albanian politics, culture and economics do you find most interesting?

It’s difficult to say, as an incredible amount of intellectual progress has been made in the last fifteen years. For example, back when I was first in Tirana, very few people would have been interested in my first book, Reading Games (Dalkey Archive Press 2007), which posited a literary theory of human creativity based on the intersection of mathematical game theories and post-modern experimental literature. Back then, discussions of artificial intelligence did not have the broad cultural appeal that they do today, though I have been interested in AI in my teaching and research for decades. Reading Games is not about AI per se; my focus is not on technology or marketing. I am interested in the nature and origin of human creativity and inspiration in the generative arts, and therefore that book has important ethical implications for the AI debate. I love that engineers like Mira Murati are becoming public figures and thought leaders. Mira has brought global awareness to Albania’s cultural contributions and potential — recognition long overdue. As a result of the proliferation and accessibility of products like OpenAI, there is more discussion of the ethical and philosophical issues at the heart of non-human creative potential. I would love it if there were more rigorous examinations and informed discussions concerning the intersection of technology and the humanities. The future holds a lot of promise, and Albanians will have a prominent seat at that table.

Are there any Albanian themes or subjects in your literary and artistic work?

I hope that the themes and ideas in my work are universal, but private and idiosyncratic experiences inevitably shape the subjectivity, perspective and voice of any writer. It is sometimes difficult to sift out which elements of my consciousness were shaped in what places. For example, I grew up in Orange County, California, earned my first master’s degree in Belfast Northern Ireland during the war, wrote my first book while living in Paris and Princeton, and finished writing my first feature-length play while living in a transitional Tirana. That said, the play I finished while living and working in Tirana — Night Moths on the Wing – is more deeply influenced by Balkan culture and politics than anything else I’ve written so far. Immersed in Balkan culture for the first time, I became very interested in how charismatic personalities – all throughout the Balkans — could rise to political power and what made people so devotedly loyal to leaders who were not always working in their best interests.

What were the differences between teaching at American Universities and at the University of Tirana?

American students who are privileged enough to enter higher education take their education for granted – there is no disguising this. Perhaps it is an inescapable aspect of privilege that when things are easy to come by, they are not always appreciated. But this was not the case with the students I worked with in Tirana. In this way, my experience at UT was inspiring. The students were curious and eager to learn; overall, they were self-aware and even self-conscious of their limited exposure to certain ideas; they felt “behind” and were painfully aware of how limited their opportunities would be without an education. I would describe them as hungry – for knowledge, for skills, for travel, for experience, for opportunities. Working with this kind of motivated student makes teaching meaningful. It was immensely rewarding.

Could you tell us a little about your film The Lesson? What inspired you to make this film?

The Lesson (2024) has just been released and is on the festival circuit. It is an adaptation of a play I wrote back in 2016 called The Shooter. It re-frames the dialogue about guns in America – shifting the discussion away from guns themselves and onto the human experience of gun ownership and gun violence. It is an unusual film about guns in that it is not really about guns at all – it is not a “statement” film; it is instead an exploration of survival and recovery. In the U.S. we have become highly polarized on a lot of political issues – and guns is one of the most sensitive issues around. Unfortunately, even in the arts, a place where voices that challenge the norm should be extolled, for the past couple of decades or so, audiences have become accustomed to seeking out stories that reinforce what they already believe and, consequently, have become increasingly suspicious of anything that doesn’t immediately announce a political stance. We are becoming trained to resist anything that challenges us. It is a scary time for artists; if we try to have a discussion that is genuinely non-partisan, we risk having people on all sides disengage or feel threatened. The Lesson is a consciously and vigilantly non-partisan film. I set out to make something in the tradition of the art that I admire – art in which conflicting values and ideas are sincerely and sensitively explored without judgment. My hope is that this small film will find its audience and spark meaningful discussions. It was screened at the Sedona International Film Festival earlier this year and was very well-received. That was amazing. It has since been invited to a couple of private screenings by art enthusiasts that will take place later this year. Slowly and steadily, I’m hoping to get the word out. Ngadalë Ngadalë as my husband would say.

What is your next project? Are you working on something now?

Currently I am in pre-production (that’s the fund-raising and team-building stage) for my next short film Acts Without Words. This screenplay too was written originally as a play, and I am adapting it for the screen. It is more formally experimental than The Shooter, in that it is dialogue-free and communicates the story exclusively through movement. It will be choreographed, like a ballet, but with natural movement. It will rely heavily of stunning visuals. So, scouting locations and finding a talented crew who can help me realize this new aesthetic are my first priorities. I am seriously considering shooting the film in Albania if I can find the perfect setting. I’ll start scouting locations later this year.

Photos / Attachments:
The Lesson movie poster
Kimberly with Ismail Kadare in Tirana 2011
Left to right: Dorjan Kalaja, Kimberly Kalaja and former U.S. Ambassador to Albania, Alexander Arvizu
Kimberly, Vlorë, 2011

Contact information:
www.kimberlykalaja.com
www.thelesson-thefilm.com
IG: @kimberlykalaja24
“The Lesson” Trailer

Filed Under: Opinion Tagged With: Dr. Kimberly Kalaja, Sokol Paja

“Paqja në Ukrainë pa damkën e legjitimimit të pushtuesit”

September 3, 2025 by s p

Gjeneral ® Piro Ahmetaj/

Pikësëpari, në kapacitetin e Senior Expertit për Sigurinë Kombëtare dhe çështjet e ShBA/NATO-s, si dhe për shkak të angazhimeve me Institutin e Luftës, AC, CSCE, etj, në Washington; Qëndrën Marshall, Gjermani, NDC, etj, kam ndjekur me interes të shtuar 1275 ditë/netë luftime të përgjakshme në fushëbetejën me/për Ukrainën.   Ndërsa në vijim, gjeni përmbledhje strategjike/përditësuar rreth dinamikës së luftës 3.5 vjeçare dhe përpjekjet për: “ndalimin e gjakderdhjes si dhe sfidën e vendosjes e paqes së qëndrueshme në Ukrainë, PA damkën e legjitimimit të pushtuesit, pra Rusisë-Putiniste”:

Në 22 shkurt 2022, Rusia ndërmori agresion ushtarak (të pa-preçedentë nga Lufta e II-Botërore) ndaj integritetit territorial të një vendi sovran. Ambicjet dhe qëllimi i ndërmarrjes/marrëzisë vrastare të Putinit ishte: “Jo vetëm të pushtonte shpejt Ukrainën (max. 9 Maj 2022), por edhe të poshtëronte rendin global, vlerat perëndimore, kohezionin, si dhe fuqinë ushtarake të Aleancës Euroatlantike (USA/NATO/BE)”.  

Por falë qëndresës martire të ukrainasve dhe mbështetjes jetike nga SHBA/NATO/BE, edhe mbas 3 vjetësh e 6 muaj luftime të përgjakshme Rusia – Putiniste nuk ka përmbushur asnjë nga këto objektiva strategjike. Po ashtu, përballja heroike e Ukrainës me mbështetjen jetike të perëndimit shërbejnë edhe si demostrim force ndaj Putinit të shpërfytyruar nga përgjegjësite e krimeve në Ukrainë, që: “nëse do të guxonte të sulmonte cilindo nga 32 vendet e NATO-s, e garantuar që do të mposhtej dhe do poshtërohej nga fuqia e pakonkurueshme ushtarake e Aleancës Euroatlantike (USA/NATO/BE)”.

Nga ana tjetër, duhet ta nënvizojmë se, ka një dallim të qartë mes paleve ndërluftuese, pasi ndërsa Ukraina brënda të drejtës të vetëmbrojtjes sovrane ka sulmuar vetëm njësi dhe infrastruktura ushtarake të pushtuesit, nga ana tjetër ushtria-Putiniste, vijon sulmet barbare mbi çerdhet, shkollat, spitatet, pallatet, ambasadat përëndimore, ujësjellsat, centralet elektrike si dhe infrastrukturat me peshë jetike për qytetarët e Ukrainës!

Së DYTI, gjëndja e palëve ndërluftuese mbas 42 muaj luftimesh. Megjithë rezistencën heroike, disa krahina të Ukrainës lindore (në total rreth 20 %) janë pushtuar nga Rusia, si Donbasi, Luhansk dhe Zaporizhzhia. Pra: “ndërsa Ukraina ka mbi 600 mijë km2, Rusia zotëron 3 herë më shumë se i gjithë territori RSh”! 

Humbjet njerëzore: Në total rreth 1.6 million ushtarë dhe civilë janë vrarë ose plagosur (mbi 1.1 milion Rusë dhe më pak se ½ milion Ukrainas), si dhe me kosto të jashtëzakonshme, p.sh Rusia shpenzon deri 1 Miliard € në ditë, pasi ka pësuar humbje të mëdha në armatime, avionë, dronë, tanke, raketa dhe në burime natyrore. Edhe Ukraina ka dëme kolosale (ekspozita në Rinas ilustron pasojat e sulmeve neo-naziste), të cilat do mbeten një sfidë mjaft e vështirë për t’u rimëkëmbur. 

Gjëndja e trupave Ruse. Pavarësisht mbi 1.3 milion të vrarë, moralit të rrënuar të ushtrisë dhe të kombit rreth luftës, Kremlini mban në frontin e luftës rreth 350,000 ushtarë nga mobilizimi i detyruar ose mercenarë nga Koreja e Veriut, Mali, Kina, etj. Ka ende shumë tanke T-80/T-90; flotë avionësh Su-30, 35 dhe 25; raketa balistike S-400 dhe Iskander; sisteme të avancuara të mbrojtjes ajrore S-400 dhe Pantsir, por ka probleme serioze për furnizimin e trupave me municione, etj.

Gjëndja e ushtrisë ukrainase. Aktualisht, ka mbi 300,000 ushtarë aktivë; tanke Leopard, Challenger dhe T-64/T-72; Avionë Su-27 dhe MiG-29; mbrojtje ajrore të fuqishme, përfshirë S-300, Patriot dhe NASAMS; sisteme të artilerisë së lëvizshme HIMARS dhe Dronë të gjeneratës së fundit.  Ukraina ka patur dhe vijon të ketë mbështetje konstante nga SHBA/Perëndimi (më shumë se gjysëm trilion €) me armatime dhe teknologji moderne si dhe sisteme të inteligjencës.

Me kundërmësymjen dhe ri-marjen e Khirsonit në 2023; pushtimin e Kursk-un (sipërfaqj e qarkut të Tiranës) brënda Rusisë; me goditjen e guximshme (breshër dronësh/117, në thellësitë stratagjike deri 5500 km) dhe shkatërrimi i  40 bombarduesve bërthamore me kosto mbi 7 miliard);  konfirmimi në ditën e pavarësisë (24 Gusht) i prodhimite të raketave me rreze deri 1000 Km, demostrojnë  fuqinë e pamposhtur ushtarake si dhe vendosmerinë sublime të kombit Ukrainas deri në çlirimin e territoreve të pushtuara. 

Pesha e Aleancës Euroatlatike: Në 3 vjet e gjysëm, mbi 500 Bilion € (tanke, raketa, avion dhe dronë të gjenerates së fundit). Menjëhere mbas takimit te Trump-Putin (dhe sigurisht me bekimin e Tij/USA), NATO konfirmoi mbështetjen e një liste nevojash për Ukrainën me 50 Miliard €. Përtej shifrave dhe makinerisë së deziformimit, kjo demostron kohezion dhe mbështetje të pakushtëzuar deri në fitoren e Ukrainës ndaj të keqes së përbashkët (Rusisë – Putiniste).

Së TRETI, Plani i Paqes, mbas takimit Trump-Putin. Përtej mendjeve të ushqyera nga makineria staliniste e dezinformimit (p.sh pritjen me qilimin e kuq, etj), Presidenti Trump para/pas takimit ka ri-konfirmuar “privalimin e interesave Amerikane”, por kurrësesi nuk ka “legjitimimuar pushtimet dhe as statusin e fitimtarit të luftës”. Prandaj e përsëris më fortë se: “Trump e nxorri/diskretitoi Bishën e plagosur rëndë nga ngujimi/izolimi në shpellën e krimeve”, si dhe për t’i imponuar: “ndalimin e menjëhershëm të gjakderdhjes si dhe negociata me Kievin për statusin e rajoneve të pushtuara nga Rusia”!   

Ndaj, prioriteti i Trump, ose çka i bashkon palët (Ukraine – Rusi) është ndalimi i gjakëderdhjes njerëzore. Ndërsa është fakt se Zelensky, mbështetur në Hartën -Kushtetuese këmbëngul të rikthejë çdo pëllëmbë të pushtuar (përfshi Krimenë), nga ana tjetër Putini kërkon të mbajë/legjitimojë territoret e pushtuara në Ukrainë. Por kush mund të jenë “tre opsionet” dhe a mund të arrihet një zgjidhje/paqe e qëndrueshme (?):

Opsioni Nr 1, ose pajtimi në tavolinë: “Rusia dhe Ukraina do duhet të dakordohen për të ndaluar luftimet si dhe nisjen e negiciatave për t’i dhënë zgjidhje diplomatike territoreve të pushtuara”. Në këtë opsion, pjesa më e madhe e teritoreve të pushtuara marrin Autonomi-Plus pa çënuar kufijt zyrtar të Ukrainës. Ky opsion do të ndalte luftën, por do të shkaktonte tensione të brendshme në Ukrainë, pasi ukrainasit do ta merrnin: “si një dorëzim në tavolinë të sovranitetit të vendit”. 

Opsioni Nr.2: Ndalimi luftimeve dhe krijimi i zonave të garantuar nga artikulli 5, për një periudhë kalimtare, si dhe vijimi negociatave deri te një marrëveshje afatgjatë. Forcat e vendeve të NATO-s, do të vendosen mes territoreve të pushtuara (Buffer-Zone/neutrale) për të garantuar paqen (siguria ajrore e konfirmuar nga USA). Ky opsion nuk e ndryshon hartën kushtetuese të Ukrainës, por do duhej angazhimi i ShBA/NATO/BE, të cilat mbas dështimit në Afganistan, etj, mund të mos marrin rol kaq të drejtëpërdrejtë!

Opsioni Nr.3: Fitore e plotë e Ukrainës ose Rusisë, ose “kapitullim” i njërës palë”: (A) Ukraina me ndihmën e Perëndimit arrin të çlirojë teritoret e pushtuara (përfshi Krimenë), duke imponuar një tërheqje të plotë ë ushtrisë Ruse nga Ukraina (si Millosheviçi në Qershor 1999) si dhe të ri-vendos dhe ushtrojë autoritin shtetëror mbi të gjithe tërësinë teritoriale të Ukrainës. 

(B) Rusia arrin të gjunjëzojë Ukrainën si dhe të vendos autoritetin e Mëmës-Rusi mbi territoret e pushtuara. Ky opsion është tërësisht i pamundur, si dhe do të përshkallëzonte luftën deri në shkatërrimin fatal të Ukrainës. Në këtë opsion (që s’ka për të ndodhur kurrë), Presidenti Trump, ShBANATO/BE, do të diskretitoheshin si “roje  e pushtimeve të Putinit” (!). Ndërsa në rrafshin global, një Rusi triumfatore, do të shërbente si “andora” për pushtime të tjera … ?!

Në SHTESE, si në dhjetra vlerësime, edhe këtë opinion po e përmbyll me disa “konsiderata strategjike”:

Historia botërore e luftërave nuk e njeh këtë model paqe (të gjithë fitimtare, ose Win-Win). Kjo, pasi marrëveshjet e përkohshme mes palëve ndërluftuese (si autonomia-Plus e Krimesë në 2014, apo asociacioni për Mitrovicën), mund ti kënaqë interesat e liderëve të kohës, por nuk kanë prodhuar paqe për qytetarët, përkundrazi destabilitet dhe gjakëderdhje. Shkurt, një “Rusi fitimtare”, do të zgjaste sundimin e “Carit të Ri të Kremlinit-Putini”, por nuk do të prodhonte paqe afatgjatë për Ukrainën e gjakosur si dhe hidhte në erë besimin në rendin global, vlerat e demokracisë dhe fuqinë ushtarake të aleances euroatlantike. 

Ndërsa për oshilacionet staliniste të Lavrovit, Vuçiçit, etj e përsëris edhe më fortë se nuk ka asnjë referencë krahasuese me rastin e Kosovës, pasi: “Lufta e NATO-s në 1999 ishte për çlirimin e Kosovës së pushtuar dhe përgjakur nga Serbia”, prandaj në 9 Qeshor 1999 në Kumanovë u nënëshkrua marrëveshja ushtarake midis “palës humbëse”, Ushtria e Millosheviçit si dhe “palës fitimtare”, USA/NATO/UK” !

Kështu, Ukraina shërben edhe si mesazh për Ministrin e Millosheviçit (z. Vučič), që: “të mos armatoset kot me Avion Mig-29, Rafale si dhe Raketa apo Dronë me 1.64 miliard € nga Izraeli, etj”. Kjo pasi gjithësesi Serbia ka ZERO këllqe për t’u përballur me aftësitë mbrojtëse në rritje të Kosovës (mbas pajisjes së FSK nga USA me Raketa-Jv, Dronë, etj) dhe kurrësesi me fuqinë e sprovuar (99) ushtarake të ShBA/NATO.

I gjej tërësisht mjerane kur: “bollshevikët e sëmurë, fatëkeqësisht edhe në Tiranë dhe Prishtinë” i ri-sjellin opinionit kombëtar oshilacionet e regjimit kriminal të Enver Hoxhës: “USA po sillet si xhandar ndërkombëtar, ndërsa Presidenti Trump si bixhozxhi/matrapaz fshati që sot shet/blen Ukrainën, nesër Kosovën, etj broçkulla”. Prandaj, e ri-theksoj se për interesat gjeopolitike mbarë-Kombëtare, nuk kemi opsion tjetër përveçse të mbështesim pa kushte vendimarrjet dhe programet e USA/NATO-s për Ukrainën, duke “dënuar fortë luftën neo-Staliniste, si nga më ç’njerëzoret në historinë moderne të njerëzimit”.  

Së fundmi, mbetem besimplotë se, falë fuqisë së pakonkurueshme ushtarake të ShBA/NATO si dhe Leadershipit të fortë të Presidentit Trump: “paqja në Ukrainë, rendi global i sigurisë, vlerat e qytetërimit dhe demokracisë; fuqia ushtarake dhe interesat Euroatlantike (përfshi Kombëtare) do të triumfojnë mbi neo-nazistët, neo-stalinistët, neo-Millosheviçët, shtetet dhe organizatat terroriste”! 

* Autori: Gjeneral ® Piro Ahmetaj:

Senior Ekspert për Sigurinë Kombëtare,

Ballkanit si dhe marrëdhëniet me USA/NATO,

Ish: zv/SHSHP, Këshilltar i Presidentit si dhe,

Përfaqësues i RSh në SHAPE/NATO.

Filed Under: Opinion

Dhimitër Anagnosti, in memoriam…

September 1, 2025 by s p

Bujar Leskaj/

Sot, datë 1 shtator 2025, është ndarë nga jeta kineasti i mirënjohur, Dhimitër Anagnosti, në moshën 89 vjeçare. Dhimitër Anagnosti përfaqëson një nga personalitet më të shquar shqiptar, një artist i madh; politikan, ministër kulture e deputet i Vlorës me integritet, si dhe një njeri i thjeshtë në jetën e përditshme, për të gjithë ata që e njohën dhe punuan me të nga afër.

Lindi në 23 janar 1936 në Vuno të Vlorës. Ai është një nga regjisorët shqiptarë më të rëndësishëm të shekullit XX. I vetmi regjisor shqiptar që ka patur guximin të meditojë publikisht mbi rolin e vet si kineast brenda propagandës së realizimit socialist, Dhimitër Anagnosti është njëkohësisht ndër ata që më pak se kushdo kanë qenë pjesë e kësaj propagande.

Filmat e tij janë ndër të paktit që edhe sot paraqesin interes nga ana artistike.

Viti 1991 e gjen të impenjuar në lëvizjen demokratike për pluralizmin në Shqipëri, motiv për të cilin zgjidhet edhe deputet i Partisë Demokratike në Kuvendin e Shqipërisë në Legjislaturën XIII(1991-1996), si deputet i Vlorës, i Partisë Demokratike. Në 12 prill 1992 u emërua ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, post të cilin e mbajti deri në 4 dhjetor 1994. Anagnosti ka qenë njeriu i mendimit të lirë, këmbëngulës në mbrojtjen e pikëpamjeve të tij, me një kurajë qytetare.

Në karrierën e tij 40-vjeçare ka realizuar 14 filma artistikë, 10 filma dokumentarë, ka fituar mjaft çmime në konkurse të ndryshme kombëtare e ndërkombëtare. Është autor e regjisor i 15 skenarëve dhe pothuajse në të gjithë filmat e tij skenarin e ka shkruar vetë. “Gjoleka, djali i Abazit” (2006), “Kthimi i ushtrisë së vdekur” (1989), “Përrallë nga e kaluara” (1987), “Gurët e shtëpisë sime” (1985), “Vëllezër dhe shokë” (1982), “Në shtëpinë tonë” (1979), “Monumenti” (1977), “Lulëkuqet mbi mure” (1976), “Cuca e maleve” (1974), “Plagë të vjetra” (1968), “Duel i heshtur” (1967) e shumë filma të tjerë.

Dhimitër Anagnosti ka pasur gjithmonë pasion për letërsinë. Ai ka botuar dy libra, romanin “Koburja nga Europa” (2017) dhe “Ulliri pema e dhembjes” (2019), në të cilin, i cili zbulon dy jetët e tij, atë të shkrimtarit dhe kineastit.

Për cilësitë e tij të rralla artistike, qëndrimin qytetar si dhe për veprat e tij dinjitoze është nderuar me titullin “Artist i Merituar”, “Artist i Popullit” dhe është vlerësuar me dekoratat “Nderi i Kombit” dhe “Gjergj Kastrioti Skënderbeu”.

I shpreh ngushëllimet e mia të sinqerta familjarëve, miqve e dashamirësve të kineastit Dhimitër Anagnosti. I paharruar kujtimi i tij !

Filed Under: Opinion

35 Vjet nga Vizita Historike e Senatorëve Amerikanë në Kosovë – 29 Gusht 1990 – 29 Gusht 2025

August 29, 2025 by s p

Sot shënojmë 35-vjetorin e një ngjarjeje historike që mbetet e pashlyeshme në kujtesën e popullit të Kosovës dhe nërrugëtimin tonë drejt lirisë e pavarësisë – vizita e delegacionit tësenatorëve amerikanë, të kryesuar nga miku i madh ishqiptarëve, Senator Bob Dole.

Kjo vizitë, e cila ndodhi në kohë të errëta të shtypjes dhemohimit të të drejtave elementare të shqiptarëve të Kosovës, u bë një dritë shprese dhe një mesazh i fuqishëm se botademokratike dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës po e dëgjoninzërin tonë. Në këtë delegacion historik ishin edhe senatorët John W. Warner, Jake Garn, Don Nickles, Alfonse D’Amato, Steve Symms dhe Connie Mack, të cilët me praninë dhe mbështetjen e tyre i dhanë legjitimitet ndërkombëtar aspiratave tona për liridhe vetëvendosje.

Në këtë ditë përkujtojmë gjithashtu kontributin e jashtëzakonshëm të veprimtarëve shqiptarë në SHBA në krye me Jim Xhema,Kongresmenin Joseph DioGuardi dhe shumë tëtjerë, të cilët me përkushtim e sakrificë e ngritën çështjen e Kosovës në qendrat vendimmarrëse të politikës amerikane. Falëangazhimit të tyre dhe lidhjes së ngushtë me personalitetetpolitike në Vashington, Kosova u bë një çështje e drejtësisë dhee të drejtave të njeriut në agjendën ndërkombëtare.

Vizita e senatorëve amerikanë në Prishtinë ishte një moment qëforcoi besimin e popullit tonë në të ardhmen dhe i dhambështetje të fuqishme Presidentit historik Ibrahim Rugova nëstrategjinë e tij të rezistencës paqësore. Ishte një dëshmi se demokracia amerikane dhe populli shqiptar ndajnë të njëjtatvlera të lirisë, paqes dhe drejtësisë.

Në emër të Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA” dhenë emër të mbarë komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara, shprehim mirënjohjen tonë më të thellë për Shtetet e Bashkuaratë Amerikës, për Senatorin Bob Dole dhe kolegët e tij, si dhe përtë gjithë ata që ndihmuan që zëri i Kosovës të dëgjohej.

Ky përvjetor na kujton se miqësia shqiptaro-amerikane është njëlidhje historike dhe e pathyeshme – një aleancë që vazhdon tëjetë themeli i paqes, stabilitetit dhe demokracisë në rajonin tonë. Lavdi kujtesës së atyre që punuan për lirinë e Kosovës!

Mirënjohje të përjetshme miqve tanë amerikanë!

Kryetari i Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA”

Dr. Elmi Berisha

Filed Under: Opinion

Gazeta prestigjioze amerikane Washington Examiner vlerëson Robert Lulgjuraj si kandidat cilësor 

August 29, 2025 by s p

Perktheu Rafael Floqi /

image.png

Gazeta prestigjioze amerikane Washington Examiner, përmes shkrimit të gazetares së njohur Salena Zito, ka vlerësuar lartë kandidaturën e Robert Lulgjurajt për Kongresin Amerikan. Me një stil të thellë analitik, Zito e paraqet Lulgjurajn si një figurë të fortë, me rrënjë të thella në komunitetin shqiptaro-amerikan dhe një histori personale që mishëron ëndrrën amerikane. Artikulli e cilëson atë si një kandidat cilësor që sjell në politikë jo vetëm përvojën si ish-prokuror, por edhe sakrificën e brezave të familjes së tij që erdhën në SHBA për të shpëtuar nga komunizmi dhe për të ndërtuar një jetë të re në Detroit.

Partia Republikane siguron një kandidat cilësor për Distriktin e 10-të të Miçiganit
Nga Salena Zito

Kur Robert Lulgjuraj, një republikan nga Sterling Heights, Michigan, filloi fushatën e tij për Distriktin e 10-të të Kongresit javën e kaluar, ku ish-prokurori fitoi shpejt mbështetjen e aktivistit republikan të bazës, Brian Pannebecker, një automekanik i dalë në pension nga Qarku Macomb, i cili punoi pa lodhje për të fituar Miçiganin për Presidentin Donald Trump në nëntorin e kaluar.

“Roberti, ashtu si unë, ka lindur dhe është rritur në Qarkun Macomb, dhe qyteti ku u rritëm, Sterling Heights, tani është i mbushur me banorë shumë patriotë me origjinë shqiptaro-amerikane dhe kaldease, shumë prej tyre punëtorë të industrisë së automobilave dhe anëtarë të U.A.W.,” tha Pannebecker, i cili udhëhoqi mbi 22 tubime jashtë fabrikave të automobilave të përfaqësuara nga sindikata United Auto Workers, për të ndihmuar fitoren e Trumpit në Miçigan.

Lulgjuraj, i cili ka shërbyer si prokuror në Zyrën e Prokurorisë së Qarkut Macomb, kandidon për vendin e hapur në Kongres që aktualisht mbahet nga përfaqësuesi John James (R-MI) nga Shelby Township. James po kërkon nominimin republikan për guvernator në zgjedhjet e mesmandatit të vitit të ardhshëm.

Gara për Distriktin e 10-të të Miçiganit do të jetë vendimtare për të përcaktuar se cila parti do të ketë shumicën në janar 2027. Aktualisht, republikanët mbajnë një shumicë prej 219-212 vendesh në Dhomën e Përfaqësuesve.

Nëse Lulgjuraj ia del me sukses, ai do të jetë shqiptaro-amerikani i parë që shërben në Kongres që nga fundi i viteve 1980, kur Joseph DioGuardi nga Nju Jorku (një gjysmë shqiptar dhe gjysmë italian) ishte pjesë e tij.  

Të dy prindërit e Lulgjurajt janë me origjinë shqiptare. Popullsia shqiptare në Shtetet e Bashkuara është e përqendruar kryesisht në disa shtete: Nju Jork, Miçigan dhe Masaçusets. Shumë prej tyre erdhën në SHBA në mesin dhe fundin e shekullit të 20-të për t’i shpëtuar komunizmit dhe persekutimit fetar.

Pannebecker shpjegoi se Distrikti i 10-të i Miçiganit përfshin Qarkun Macomb dhe pjesë të Qarkut Oakland.
“Është etnikisht i larmishëm, por gjithashtu me një prani të madhe shqiptaro-amerikane, gjë që do ta favorizojë Lulgjurajn,” tha ai, duke shtuar se përvoja e tij në zbatimin e ligjit dhe si prokuror e bën atë një përfaqësues të përshtatshëm për një distrikt me shpirt ‘America First’.

Distrikti i 10-të, i vizatuar nga një komision i pavarur në vitin 2022, është i ndarë pothuajse në mënyrë të barabartë. James mposhti ngushtësisht ish-gjyqtarin e Qarkut Macomb, Carl Marlinga, në garën e parë për këtë distrikt të ri, me vetëm 1,500 vota diferencë. Dy vite më vonë, James dhe Marlinga u përballën përsëri, dhe James fitoi bindshëm me mbi gjashtë pikë diferencë.

Në një intervistë për Washington Examiner, Lulgjuraj karizmatik tha se qëllimi dhe thirrja janë ato që e frymëzuan të kandidojë.
“Historia ime, unë e di me siguri, është e mundur vetëm në vendin më të madh në botë, që është Amerika. Kështu që unë besoj pa ekuivok në ëndrrën amerikane, dhe unë jam përfitues i saj,” tha ai.

Familja e Lulgjurajt erdhi në Detroit për industrinë e automobilave në vitet 1960.
“Gjyshërit e mi erdhën për t’i shpëtuar komunizmit, persekutimit fetar dhe tiranisë. Katolicizmi dhe mundësia për të ushtruar fenë e tyre ishin një pjesë e madhe e arsyes pse ata emigruan, si dhe mundësia për punë,” shpjegoi ai.

“Gjyshi im ishte punëtor në Chrysler në Detroit, dhe gjyshja ime punonte si pjata larëse. Ndërsa mamaja ime, edhe tani që po flasim, punon si kameriere, dhe babai im është punëtor mirëmbajtjeje,” vazhdoi Lulgjuraj, duke shtuar se fakti që dikush me këtë beckground arriti të bëhej prokuror dhe të kandidojë për Kongres është mishërim i ethosit amerikan.

“Prindërit e mi sakrifikuan pa masë për mua, dhe për këtë arsye unë dua të jap diçka në këmbim – për t’i falënderuar ata, për të falënderuar vendin tim dhe për të shërbyer komunitetit tim,” tha ai.

Partia Republikane synon Midwest-in ndërsa beteja për shumicën intensifikohet

Qarku Macomb, një bastion i klasës punëtore, përfaqëson një burim të rëndësishëm votash republikane në zonën metropolitane të Detroitit. Ai është zhvendosur më tej djathtas që nga viti 2012 dhe ka qenë i qëndrueshëm në mbështetjen për presidentin. Trump e fitoi ngushtësisht në vitin 2016, dhe deri në vitin 2024, ai e fitoi Qarkun Macomb me 13 pikë diferencë. Në prill, Trump festoi 100 ditët e para të presidencës së tij në këtë qark.

Sfida e demokratëve për vendin e Distriktit të 10-të do të jetë klasa punëtore që përbën shumicën e Qarkut Macomb. Mbështetja e tyre ka kaluar kryesisht nga vota për Obamën në 2008 dhe 2012, drejt përcaktimit të rezultatit në Miçigan në vitin 2024.

Filed Under: Opinion

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • …
  • 867
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Pashk Përvathi, poeti i peizazhit, virtuozi i ngjyrave të thella dhe dritës së vezullimtë të natyrës
  • Hormuzi – “Çil e mbyll”
  • Repertori i Mjeshtrit të Këngës Hajro Ceka bashkon Kombin
  • Vetëdija jonë kombëtare…
  • Kontributi për kulturën arbëreshe – thesar edhe për brezat që vijnë
  • “SHQIPËRIA IME”
  • Biodiversiteti në programin filatelik të Kosovës 2026
  • Pedagoge Paola Rrapaj Kraja: “European Piano Academy” një mundësi për fëmijët shqiptarë që duan të zhvillojnë talentin e tyre në muzikë
  • “Historia e shtypit arbëresh nga zanafilla deri në ditët e sotme”
  • Paradoksi i Samitit të Diasporës së Shqipërisë
  • ZËRI QË NUK SHUHET: NË KUJTIM TË LAHUTARIT TË MADH TË MALËSISË SË MADHE, JONUZ DELAJ
  • Po Itaka ime sa larg është?
  • Samiti dhe koha e diasporës si aktor e faktor jo vetëm si dekor…
  • Nga “city upon a hill” tek “America First”: reflektime mbi një kthesë që po trondit botën
  • KOL TROMARA – DREJTUES I FEDERATËS “VATRA”, VEPRIMTAR I DIASPORËS SHQIPTARE DHE FIGURË E RËNDËSISHME E LËVIZJES KOMBËTARE

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT