• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

White House Briefing Room Statements

January 26, 2021 by dgreca

January 26/

Readout of  President Joseph R. Biden, Jr. Call with Secretary General Jens Stoltenberg of NATO/

President Joseph R. Biden, Jr. spoke today with Secretary General Jens Stoltenberg of the North Atlantic Treaty Organization (NATO). The President thanked the Secretary General for his steadfast leadership of the Alliance, and conveyed his intention to consult and work with allies on the full range of shared security concerns, including Afghanistan, Iraq, and Russia. President Biden reaffirmed the United States’ commitment to collective defense under Article 5 of the North Atlantic Treaty and underscored his commitment to strengthening transatlantic security. The President also emphasized the importance of shared values, consultation, and capabilities to strengthen deterrence and counter new and emerging threats, including climate change and global health security.

Readout of President Joseph R. Biden, Jr. Call with President Vladimir Putin of Russia

President Joseph R. Biden, Jr. spoke today with President Vladimir Putin of Russia. They discussed both countries’ willingness to extend New START for five years, agreeing to have their teams work urgently to complete the extension by February 5. They also agreed to explore strategic stability discussions on a range of arms control and emerging security issues. President Biden reaffirmed the United States’ firm support for Ukraine’s sovereignty. He also raised other matters of concern, including the SolarWinds hack, reports of Russia placing bounties on United States soldiers in Afghanistan, interference in the 2020 United States election, and the poisoning of Aleksey Navalny. President Biden made clear that the United States will act firmly in defense of its national interests in response to actions by Russia that harm us or our allies. The two presidents agreed to maintain transparent and consistent communication going forward.

January 25

Readout of President Joseph R. Biden, Jr. Call with Chancellor Angela Merkel of Germany

President Joseph R. Biden, Jr. spoke today with German Chancellor Angela Merkel, conveying his desire to deepen relations between our countries. He expressed his intention to revitalize the transatlantic alliance, including through NATO and with the European Union, as the cornerstone of our collective security and shared democratic values. The leaders agreed to work together on common foreign policy priorities, including Afghanistan, China, Iran, Russia, Ukraine, and the Western Balkans. The leaders also agreed on the importance of global cooperation, including via renewed American commitment to multilateral organizations, on combating climate change, containing COVID-19 and advancing health security, and pursuing a sustainable global economic recovery.

January 24

Readout of President Joseph R. Biden, Jr. Call with President Emmanuel Macron of France

President Joseph R. Biden, Jr. spoke today with President Emmanuel Macron of France to express his desire to strengthen bilateral ties with our oldest ally. President Biden also stressed his commitment to bolstering the transatlantic relationship, including through NATO and the United States’ partnership with the European Union. The leaders agreed on the need for close coordination, including through multilateral organizations, in tackling common challenges such as climate change, COVID-19, and the global economic recovery.  They also agreed to work together on shared foreign policy priorities, including China, the Middle East, Russia, and the Sahel.

Filed Under: Politike Tagged With: Briefing Room, Statements, White House

SHKODRËS IA KANË BLLOKUAR RRUGËT E FRYMËARRJES

January 26, 2021 by dgreca

QYTETI E QARKU I SHKODRËS I KANË RRUGËT E FRYMËMARRJES TË BLLOKUEME!/

NGA FILIP GURAZIU- Qyteti, e në përgjithësi nji vendbanim, asht vendi ku jeta e shoqnisë njerëzore ndërthuret organikisht me mjedisin jo organik ( ndërtesa, rrugë, ura etj). Në kët kuptim ” qyteti” merr nji trajtë të dyzueme; si objekt i shkencave shoqnore  mundet me u trajtue edhe si ” qenie e gjallë”, kurse në fushën e shkencave të tjera trajtimi asht  ndryshe.

Si çdo qenie e gjallë që lenë, zhvillohet, plaket  e vdes edhe ” qyteti” i trajtuem si ma nalt, ka të njajtin fat. Shumë qytete që  njihen si qytete të lulëzuem në periudha të caktueme të historisë, si rezultat i ” sëmundjeve “kronike të frymëmarrjes” të lidhuna ngusht me zhvillimet gjeo-politike të kohës, sot janë vetem gërmadha për hulumtime arkeologjike. Në rastin e qyteteve, ” frymëmarrja” identifikohet prej ” hapsinave jetike” të nevojshme  me zhvillue aktivitetin ekonomik e kulturor. Këto hapsina frymëdhanëse-jetike në varësi prej vend ndodhjes së tyne mund të jenë të jashtme ose të mbrendshme.  Mungesa e frymëmarrjes që vjen prej jashtë asht fatale për qytetin, kurse frymëmarrja e mbrendëshme i jep qytetit agoni. Kur kombinohen të dyja, qyteti vdes e asgjasohet.

    Të dhanat e fiilimit të shekullit XIX-të e radhisin Shkodrën ndër qytetet ma të zhvillueme të Perandorisë Turke në Ballkan. Rreth portit lumor të qytetit funksiononte nji qender tregtare me 2500 dyqane e magazina që për qarkullimin e mallnave u dallonte në tregtinë ballkanike. Në atë periudhë Shkodra numëronte rreth 40.000 banorë në nji kohë që Athina e Beogradi së bashku kishin vetëm 27.000 ! Ky zhvillim i dedikohej  kryesisht” frymëmarrjes prej jashtë” që vinte kryesisht  prej pozicionit të veçantë gjeografik ku shtrihet qyteti; pranë autostradave të lashtësisë; rrugëve ujore prej detit Adriatik, lumi Buna e Liqeni i Shkodrës si dhe   kalimit të detyrueshëm të rrugëve tokësore që lidhin Europen me thellësinë e Ballkanit, si prej prendimit në lindje  ashtu prej e veriut në jug.

     Zhvillimet  gjeopolitike  gjatë gjysës së dytë të  shekullit të kaluem, fatkeqësisht damtuen interesat ekonomike të qytetit. Hekurudha Nish-Shkup-Selanik ndikoi  për spostimin e tregtisë tradicionale prej Shkodrës drejt lindjes, por dami ma i madh i erdhi qytetit prej krijimit të shteteve të rij në Ballkan, në kurriz të tokave me shumic  shqiptarë autokton (në kuadrin e perandorisë Turke). Kufijt e ri politikë, ngushtuen teper tregjet tradicionale ( frymëmarrjen ekonomike) me pasojë izolimin ekonomik të Shkodrës, dukuni që për arsye ideologjike u thellue ma tepër gjatë periudhës së diktaturës komuniste.

    Duket se shprehja e famëshme e Galileo-s e thanë nën trysninë e inkuizicionit fetar ” E pra…,   rrotullohet” ( bota), nuk lidhet me Shkodrën e veriun shqiptar, sepse  deri sot që po shkruej këto rreshta, megjithëse kane kalue gadi 30 vjetë prej vetëshembjes se komunizmit asgja  thelbësore për zhvillimet  strategjike  në lidhje me shbllokimin e rrugëve të frymëmarrjes së qytetit e Qarkut të Shkodrës nuk shihet. Asgja nuk lëvizë, asgja “nuk rrotullohet”!

Po të ishte organizue  nji pytësor i thjeshtë, me vetem nji pyetje  drejtue   institucioneve përgjegjësëe ( qëndrore e vendore) për  zhvillimet e ardhme strategjike në Qarkun Shkodër si:  ” Cila  asht strategjia e zhvillimit për rritjen e mirëqenies së popullsisë së Qarkut Shkoder që jep shpresë për jetesë dinjitoze të familjeve të reja?, simbas bindjes time, pytesori kishte me mbetë pa përgjigje !  Jo se nuk duen me dhanë përgjigje, por nuk duen me e  gjetë përgjigjen ! Arsyen e mosgjetjes e dijnë ata!

    Nuk don shumë mend me e kuptue se  elementët bazë, kryesorë  që  munden me  shbllokue ” rrugët e jashtme të frymëmarrjes” së qyteti e Qarkut të Shkodrës me pasojë  risjelljen e optimizmit për jetesë dinjitoze të  brezit të ri në vendin amë janë ” dy “:

    a. Pozicioni gjeografik mbi të cilin shtrihet qarku i Shkodrës  merr vlera strategjike të veçanta për zhvillimin e ekonomisë së  Shqipnisë veri prendimore e ma gjanë,  për faktin se në ultësinën mbi, rreth e poshtë Shkodrës parashikohet zbritja drejt jugut për në Greqi  e dy autostradave trans-europiane që bashkohen në Podgoricë; ajo ” Adriatiko-Joniane” dhe ” Beograd – Podgoricë”. “Pruemja” njerëzore e materiale e këtyne dy autostradave trans-europiane, që detyrimisht duhet të kalojnë rreth e pranë qytetit të Shkodrës, natyrisht që i jep zonës ” frymëmarrje jetike” për zhvillimet në perespektivë. Projektimi me ” vullnet të mirë” e zgjuersi  i “gjurmës” ku  ka me kalue  kjo autostrade , detyrë e institucioneve qendrore në konsultim me vendorët  ka me qenë vendimtare për të ardhmen ekonomike të nji popullsie prej 260.000 banorësh.

    Universiteti U-Polis (urbanizim e arkitekturë) – Tiranë, i cili realizoi para pesë vjetëve detyrën qeveritare per “strategjinë e zhvillimit afat gjatë të Qarkut të Shkodrës”, me të drejtë, gjurmën ku do të kalojë autostrada, e përcaktoi në anën lindore e afer qytetit të Shkodrës, gja që u votue unanimisht prej Këshilit të Bashkisë  Shkodër, por këtu fillon e çfaqet njeni prej absurditeteve ma të çuditëshme në Shqipninë demokratile. Qeveria Shqiptare, qe e pati dhanë detyrën si dhe  financimin për studimin e strategjisë  zhvillimore afat  gjatë të Qarkut Shkodër dhe e pati aprovue atë studim, në praktikë i del kundër ! Sot qeveria e majtë  në pushtet  po ban çmos me bindë palen malazeze që autostrada “Adriatiko-Joniane” të futet në territorin shqiptar në Velipojë e jo në zonën e mbi Shkodrës. Kujtojmë se për kët çeshtje edhe qeveria e djathtë (e para 2013-tës) ishte për variantin e kalimit të autostrafës nëpër  Velipojë. Çdo kush lehtësisht e kupton se përpjekja e qeverisë Shqiptare ( e kundërt me studimin e ma sipërm ) që kërkon me e kalue autostraden në Velipojë drejt Tiranës  tue anashkalue  Shkodrën asht teper negative dhe e damshme për të ardhmen ekonomike drejt rritjes së mirëqenies së popullsisë së  Qarkut  Shkodër sepse i  “bllokon arterien e jashtme të frymëmarrjes”. Shumë i çuditëshëm dhe i pakuptueshëm mbetet “gjumi letargjik” i intitucioneve drejtuese vendore si dhe i shoqatave të shoqnisë civile që veprojnë në Shkodër; as edhe nji herë nuk e kanë çue zanin e tyne  kundër këtij varianti të qeverisë qendrore që denon randë ekonominë Shkodrane. Kjo në shërbim të mbrojtjes  të së drejtës primare të jetës së nji populli :” rritjen e mirëqenies se jetesës në vendin amë”                                                     

    b. Element tjeter( bazë) për strategjinë e zhvillimit të veriut të Shqipnisë, konsiderohet edhe sistemimi i bashkësisë ujore egzistues ( liqeni i Shkodrës, lumejt Buna,Drini, Kiri e Moraça-MN ), në të cilin element kryesor asht sistemimi i lumit të Bunës, si arter i jetës në historinë mijavjeçare të rajonit; i vetmi lum i lundrueshëm në pjesën lindore të Adriatikut  me gjatësi 42 Km e nji ndër lumejt ma të randësishëm të Mesdheut i cili bashkon detin Adriatik me liqenin e Shkodrës, ma i madhi i Europës jugore.

    Me iniciativen e Bashkisë së Shkodrës  në Shtator 1996 pati qenë realizue nji bashkëpunim me shumë vlerë, për projektimin e sistemimit të lumit Buna, me Istitutin ARNI-Boreto (RE)-IT ( Azienda Regionale per la Navigazione Interna – e lumit  Po). Simbas projekt-idesë së realizueme prej Institutit italian ARNI, nën drejtimin e Ing. Dalla Luna, nji ndër ekspertët ma në za  në botë në fushën e sistemimit të lumejve, rezultonte se sistemimi i shtratit të lumit Buna nuk ofron vetëm lundrimin e anijeve detare-lumore të klasës së V-të, me kapacitet 2000 Ton e me thellësi zhytje vetëm 3m., por edhe përmirësime kolosale në fushën mjedisore tue hapë rrugët e rritjes së mirëqenies për popullsinë e zonës. * Krijohen kushte reale për shërimin mjedisor – ekologjik të liqenit të Shkodrës ( kujtojmë  se specie të rralla të ekologjisë mesdhetare rrezikojnë të zhduken si  psh. blini etj. si efekt i fillimit të kënetizimit të liqenit)  *Parandalohen përmbytjet e zonës, që sidomos vjetët e fundit kanë qenë të shpeshta tue shkaktue dame të mëdhaja popullsisë. * Mbrohen fushat pjellore të bregut të Bunës prej grryemjeve erozionale, dukuni shumë alarmante e vjetëve të fundit. * Zhvillohet transporti ujor, tue i dhanë nxitje aktiviteteve ekonomike të mundshme për zonën; industria e çimentos, tregtia e mineraleve, e inerteve, aktiviteti i prodhimit të parafabrikateve prej betoni me dimensione shumë të mëdhaja, përpunimi i landës drusore si dhe implementimi i ekonomisë se ” Plepi kulturës” etj.

* Zhvillohet turizmi, edhe në mugesën e infrastrukturës toksore , tue ringjallë sektorin e shërbimeve, atë të prodhimeve të freskëta bujqësore e artizanatin me aq tradita për qytetin e Shkodrës. * Krijohen mundësi  reale për ndërtimin, organizimin e funksionimin e porteve turistike  per ankorimin e anijeve private  me tonazh të vogel  në lumin Buna ( gjatë periudhës dimnore), aktivitet ekonomik me shumë interes për zonën etj.

    Sa ma sipër don me thanë  zhvillim e rritje të mirëqenies jo vetem për Qarkun  Shkodër, por edhe ma gjanë, për veriun shqiptar me pasojë  frenimin e largimit të shqiptarëve prej vendit amë.     Fatkeqësisht projekt-idea e masipërme e cila përveç vlerave shkencore të ofrueme siguronte edhe  financimin e duhun për realizimin e projektit nuk pati qenë përfillë prej pushtetit të asaj kohe. 

    Historikisht, prej mija vjetësh Shkodra ka funksionue si qytet-port lumor me lidhje, nëpërmjet Bunës, me Adriatikun  dhe  liqenin e Shkodrës. Edhe në strategjinë e zhvillimit afat gjatë shënohet  qartë se  nji ndër elementët me vlerë për ekonominë e Shkodrës do të jetë “Shkodra-Port lumor” , por  përsëri në praktikë ndodhë e kundërta. Me fondet qeveritare, simbas nji projekti të realizuem prej specialistave në qender,  restaurohet ma së miri në shërbim të  turizmit lagja e Shirokës buzë liqenit të Shkodrës, por…, prapë por…, nuk parashikohet e nuk ndërtohet porti liqenor i Shirokës -Shkodrës! Si mundet me qenë në shërbim të turizmit nji qender turistike buzë liqenit, pa pasë portin turistik të sajë ? A mundemi me e  justifikue këtë lloj mungese në projekt me  fjalen ” lapsus” të projektuesave? Natyrisht që jo!  Simbas mendimit tim,  e verteta qëndron te mungesa e vullnetit në qender për me  trajtue me dashamirësi e korrektësi planin strategjik të investimeve për Qarkun Shkodër, të cilin po ata e paten aprovue në vjetin 2016 si dhe te indiferentizmi, për mos me thane “mungesën vizionare” të pushtetit vendor në Shkodër.

    E kuptoj se Shkodra nuk asht Shqipnia , por veç as Tirana nuk asht Shqipnia e kështu, as Vlona, Saranda etj. nuk janë Shqipnia! Ne veriorëve na bahet ” zemra mal” kur kuptojmë investimet strategjike pro zhvillimit e rritjes se mirëqenies në  jug të Shqipnisë, se Shqipnia asht e të tanëve. Gëzohemi se Vlona u lidh me kryeqytetin me autostradë, se Vlona u ba me ” lungo mare” madhështore e me tangenziale drejt jugut, se në Vlonë pritet të ndërtohet aeroporti ndërkombëtar si dhe porti i ri.  Po kështu gëzohemi që Saranda po ndërlidhet me nji rrugë të re bashkëkohore më Gjinokastren , që në Sarandë po ndërtohet nji ” lungo mare” e re cilësore , porti i ri turistik etj. I lumtë qeverisë shqiptare për të gjitha këto investime me vlerë, por për hir të së vertetës, krahas kënaqësisë që ndijmë, përjetojmë edhe ndjejën e diskriminimit,  sepse edhe veriu asht Shqipni, sepse edhe Shkodra ka nevojë për invesitime strategjike si ato që ma nalt i përshkruem.   

   Qeveritarë, mos i trajtoni shqiptarët; ” ky i imi e ky tjetri i njerkës” në bazë të kritereve politike.  Qarku i Shkodrës i ka të nevojshme e të domosdoshme dy ndëryhymje strategjike për të arëdhmen e jetesës së  brezave të rij : autostraden Adriatiko-Joniane me shtrimje në lindje të qytetit dhe sistemimin e shtrati të lumit Buna. “Zoti e ka krijue natyrën në shërbim të njeriut, asht vullneti e inteligjenca njerëzore, e sidomos dashamirësia, që së bashku duhet të gjejnë rrugët optimale për me e shfrytëzue”

      Urojmë e shpresojmë që mesazhi i artikullit mos të mbesin në ” veshë të shurdhuem”. Ndoshta situatat e reja u kan vue edhe ” veshë të rij” politikanëve e qeveritarëve tue i krijue ma shumë ndjeshmëni për realizimin e projekteve  që kanë si objektiv  përmirësimin e së  ardhmes të  nji popullsie relativisht të madhe e njikohësisht shumë të vorfën ai ajo e veriut Shqiptar!

Filed Under: Politike Tagged With: Filip Guraziu, Shkodra e bllokueme

NJË LETËR E PA NJOHUR E HYSNI LEPENICËS DHE PERSONALITETET QË LIDHEN ME KËTË LETËR

January 25, 2021 by dgreca

Sotir Peci, shoku veteran i vuajtjeve e mundimeve për kaq kohë në tokat e huaja...Hysni Lepenica /

Nga Enver MEMISHAJ/

Poeti, përkthyesi dhe studjuesi Agim Xh. Dëshnica me banim ne Boston, Ma,  SHBA, me fisnikërinë që e karakterizon më njohu me një letër që Hysni Lepenica ia dërgonte babait të tij, patriotit Xhevdet Dishnica, më 7 prill 1940, nxjerrë nga arkivi i babait tij. Kjo letër, e pa njohur nga ana ime, nuk është përfshire në tre vëllime, që unë kam botur për vendin që zë në historinë e popullit shqiptar Hysni Lepenica.   

Hysni Lepenica (1900- 1943) ishte luftëtar trim në Luftën e Vlorës më 1920, komandant dhe udhëheqës i rendësishëm i Luftës Antifashiste, firmëtar i Marrëveshjes së Mukjes, 1 – 2 gusht 1943, anëtar i “Komitetit për Shpëtimin e Shqipërisë”, komitet që doli nga kjo Marrëveshje, Komandant i Përgjithshëm i Fuqive të Ballit Kombëtar, Dëshmor i Atdheut, dekoruar pas vitit 1990 nga presidenti Sali Berisha, presidenti Alfred Moisiu dhe së fundi nga presidenti Bujar Nishani ”Nder i Kombit Shqiptar” ( Enver Memishaj – Lepenica “Hysni Lepenica…” në tre vëllime; Gazeta “Telegraf”, Tiranë, dt. 28.5.2019, f.14 – 15)

Xhevdet Dishnica lindi në vitin 1896 në Berat dhe u nda nga jeta në vitin 1972 ne Tiranë. 

Ai kishte hyrë në jetën politiko-shoqërore shqiptare që në moshën 19 vjeçare, në vitin 1915, kur qe kthyer mësues në qytetin e lindjes pas mbarimit të liceut të Manastritit dhe Normales së Elbasanit. 

Në vitin 1919, në një demonstratë, nga ballkoni  i bashkisë së Fierit me guxim iu drejtua pushtuesit italian me thirrje: “Na lironi atdheun, lironi Vlorën kreshnike”. 

Në vitin 1920, përkrah 500 luftëtarëve berates mori pjesë në Luftën e Vlorës kundër pushtuesit Italian. 

Më tutje ai do të ishte bashkëluftëtar i Avni Rustemit, Llazar Fundos, Halim Xhelos e Riza Cerovës  dhe u zgjodh kryetar i degës “Bashkimi” të Beratit. 

Nga shtypi i kohës mësojmë rolin e madh që ka luajtur Xhevdet Dishnica në udhëheqje të kësaj shoqërie: ”Sot në ora 3 u mbajt këtu në Berat një miting prej 5000 vetash. E para për të kundërshtuar mizoritë serbo-greke në Kosovë e Çamëri…” (Gazeta ”Bashkimi”, Tiranë dt. 29.8.1924)

Në mbështetje të ideve që u hodhën në këtë miting djalëria intelektuale e Vlorës, Fierit dhe Beratit shtuan presionin ndaj qeverisë së Fan Nolit: ”Mbasi Serbia po ther vëllezërit kosovarë djalëria intelektuale e Vlorës, Fierit dhe Beratit i kërkojnë governës kombëtare të protestojë në Lidhjen e Kombeve. Për djalërinë vlonjate Uan Filipi, për djalërinë e Fierit Zoi Xoxa, për djalërinë e Beratit Xhevdet Dishnica” (Gazeta ”Bashkimi”, Tiranë dt. 29.8.1924)

Në udhëheqje të shoqërisë “Bashkimi” Xhevdet Dishnica mori pjesë aktive në Revolucionin e Qershorti të vitit 1924 dhe në ditët e pazarit ai mbante konferenca para popullit dhe bënte thirrje për përkrahje të qeverisë së Fan Nolit. Me dështimin e revolucionit të qershorit pas një muaj maleve mundi të arratisej jashtë shtetit. U anëtarsua në KONARE dhe botoi artikuj në gazetën “Liria Kombëtare”.

U kthye në atdhe në vitin 1939, pas 15 vjetësh mërgimi. Mori pjesë aktive në Lëvizjen Antifashiste  dhe në vitin 1943 megjithëse në moshë të madhe doli partizan dhe luftoi me armë në dorë kundër pushtuesve nazi-fashist. (Esat Dishnica, gazeta “Bashkimi”, Tiranë dt. 12.8.1981, f. 3)

Me rastin e 100 vjetorit të shpalljes së Pavarësisë Kombëtare Këshilli i Bashkisë Berat i ka dhënë Xhevdet Dishnicës titullin: “Nderi i Qytetit”, me motivacion : “Për kontribut të shquar atdhetar dhe patriotik  në shtetformimin dhe shpalljen e Pavaresisë si një shtet i lirë dhe sovran, për sakrificën humane, intelektuale dhe qytetare në mbrojtje të vlerave më të mira morale dhe shoqërore të qytetit tonë dhe mbajtjen lart të emrit shqiptar dhe krenarise kombetare”. (Vendim i Këshillit Bashkiak Berat nr. 42 date 130.10.2012)

Letra (me shkrim dore në 4 faqe) që Hysni Lepenica, ish prefekt i Matit, i dërgon Xhevdet Dishnicës, bën fjalë për shqetësimin miqësor e shoqëror të Hysniut dhe Xhevdetit për fejesën e Uan Filipit (1901-1948) me vajzën e patriotit të shquar Sotir Peçi (1873-1932).

Kjo  letër ka rëndësi historike për ngjarjet që trajton, në kohën e pushtimit italian dhe personazhet historik që citohen e përmenden në këtë letër, prandaj po e botojmë më poshtë:

                                                                                                                           Burrel 7.IV.940

I dashur Xhevdet,

Kam ditë që mora letrën tëndë. Nuk t’u përgjegja menjëherë për shkak të dëshirave të flisja njëherë vetë me Uanin dhe për këtë qëllim i shkrova të vinte këtu. Mirëpo ai s’mund të vi se nuk i japin leje dhe unë gjithashtu veç kësaj kam dhe fëmijën vetëm këtu.

Megjiëkëtë përsa më shkruan nuk më duket një çështje pa rëndësi, për shumë arsye, sado që unë vajzën nuk e njoh, emri i saj meriton çdo respekt dhe gjith kujdesin tim. Në këtë mënyrë ju siguroj edhe për ndjenjat dhe mendimin e shokut tonë, Uanit.

Për sa i përket sjelljes dhe cilësirave të dhëndurit të ardhshëm si dhe pajtimit të natyrave të tyre u takon t’i peshoni juve që i njihni të dy. Unë u vë parpara vetëm një konditë, që është gjendja ekonomike e Uanit dhe dy motrave gati për t’u martuar me 10.000 franga ar boxh, akoma në Bankën Kombëtare Vlorë që rrjedhin nga martesa e motrës së tretë bërë në dimrin e kaluar.

2.

Diçka më shkruaje se shokët mendojnë të nxjerrin nga ana e qeveris 200 napolona për vajzën e Sotir Pecit. Sot qeveria po jep Zef Doçit e Hakik Menës me shokë të internuar politik për ushqimin e fëmijve nga 200 e 300 napolona. Kësaj here pra, për Sotir Pecin i njohur brenda dhe jashtë Shqipëris, mund të japë më tepër dhe është me vend e i ka hije qeveris, dhe unë kam bindje se po të parashtrohet mirë çështja, qeveria ka për të bërë një ndihmesë të meritueshme. 

Merru vesh mirë me shokët që duan të interesohen për shokë, dhe t’i vihen punës që t’i kërrejnë një pajë të meritueshme vajzës së S. Pecit.      

3. 

Jo 200 napolona, se kjo do të ishte qesharake, mbasi sot me 200 napolona nuk mund të ndërtohet e stoliset asnjë kasolle me kashtë, por të kërkojnë ndo 20 mijë frënga ar dhe fundi, të mos pranojnë nëqoftë se u japin më pak se 10 mijë frënga ar. 

Në rast se shokët mund t’i sigurojnë vajzës të paktën 10 mijë franga ar unë mund t’u ap pohimin e Uanit për të cilin jam i sigurt që s’ka asnjë kundërshtim, veç pa qënies në gjendje financiare nuk i përballon dot këto halle.

Kështu pra, shokve shumë të fala dhe përpiqi me e përgatit pajën, se janë të dy të varfër dhe për çdo gjë tjetër le ta kenë ndërgjegjen të qetë se e kanë përmbush plotësisht detyrën kundrjet shokut veteran të vuajtjeve e mundimeve për kaq kohë në tokat e huaja. 

4.

Shkruajmë mua në qoftë se puna mund të rregullohet për sa u mbetet shokëve, që unë të mbaroj pastaj për sa i takon Uanit, të cilin po marr përsipër.

                                    Të përqafoj

                                    Yti Hysni Lepenica

                                                               *        *        *

Letra e Hysni Lepenicës është nderim dhe vlerësim i lartë për patriotët, si rasti Sotir Pecit për të cilin Hysni Lepenica thotë: “Le ta kenë ndërgjegjen të qetë se e kanë përmbush plotësisht detyrën kundrjet shokut veteran të vuajtjeve e mundimeve për kaq kohë në tokat e huaja”. 

Korespodenca ndërmjet dy patriotëve është  shprehje e humanizmit, respektit dhe besnikërisë ndaj shokëve të idealit, ajo tregon jo vetëm shqetësimin miqësor të autorit por veçanërisht shqetësimin atdhetar për t’u qëndruar pranë dhe ndihmuar atdhetarët dhe fëmijët e tyre, sepse ata kishin shkrirë jetën për interesa të popullit të tyre si Sotir Peci, Uan Filipi, Xhevdet Dishnica etj.

Emri i saj, shkruan H. Lepenica për vajzën e Sotir Pecit, “meriton çdo respekt dhe gjith kujdesin tim”, çka do të thotë vlerësim i lartë për atdhetarin e shquar Sotir Peci dhe besnikërinë e detyrimin që ndien H. Lepenica për t’i ardhur në ndihmë vajzës së mikut dhe shokut të idealit. 

Në letrën e H. Lepenicës duket shqetësimi për mikun e shokun e idealit, Uan Filipin, që ta martojë por edhe t’i zgjedhë nusen, sipas personalitetit e vlerave qytetare e atdhetare të tij.  Në këtë letër si Hysni Lepenica ashtu edhe Xhevdet Dishnica na paraqiten si njerës fisnikë të preokupuar  dhe angazhuar  për shoqërinë dhe miqësinë, për t’i ndihmuar e përkrahuar ata.  

Në këtë angazhim të Dishnicës dhe Lepenicës del përpara një vështirësi e madhe, vështirësia ekonomike e personazheve që citohen në atë letër. Vështirësi që nuk u zgjidhën e për pasojë patrioti Uan Filipi nuk u martua dhe kaloi në amëshim beqar, ndërsa motrat e tij u martuan dhe u bënë me fëmijë, çka tregon shpirtin e tij fisnik e bujar duke sakrifikuar lumturinë e tij për familjen, motrat e tij.

                                                 *        *        *

Kush është Sotir Peçi (1873-1932)
Hysni Lepenica thotë për Pecin: “Shokut veteran të vuajtjeve e mundimeve për kaq kohë në tokat e huaja”. 

Ndërsa Kuteli e përcjell vdekjen e Peçit me këto fjalë: “Tani trupi i tij i rraskapitur prej dyzet vjet si  veteran, shlodhet në tokën e zhuritur të Atdheut, të cilin e pat dashuruar aq bujarisht… se virtytet e tij patën qenë regëtimat e mësë kthjelltës shqiptarizëm. Ky apostull i shndërritshëm që shqipëzoi shqipen dhe kombësoj kombin, kalon nga jeta në jetë…”
Sotir Peçi lindi në Dardhë të Korçës në vitin 1873. Më 1906 Peçi botoi gazetën “Kombi”, gazeta me më shumë lexues, sepse delte në Boston, ku po dyndej një turmë e madhe mërgimtarësh. Ishte meritë e veçantë e Peçit tërheqja në gazetë dhe përfshirja në lëvizjen kombëtare e Fan Nolit. Dyshja Peçi-Noli, “Kombi” dhe shoqatat e shumta të shqiptarëve të Amerikës, patën një rol të dorës së parë në përgatitjen e ditës së Pavarësisë. 

Në vitin 1908, në Kongresin e Manastirit Peçi ishte delegat i shqiptarëve të Amerikës dhe i kolonisë së Bukureshtit. Rrjedhat e patriotizmit do ta rrëmbenin për ta lënë përfundimisht në mëmëdhe.
Veprimtaria pedagogjike e Peçit, zë fill në shtator 1909 në trupën mësimore të shkollës së parë, Normales së Elbasanit, ku jepte lëndët e Shkencave të Natyrës dhe mbaron me detyrën e Ministrit të Arsimit, në qeverinë e dalë nga Kongresi i Lushnjes. 

Në vitet 1914 – 1918, Peçi strehohet në Shkodër, ku bashkë me patriotë vendas të prirë nga Nikollë Ivanaj, krijojnë organizatën “Krahu Kombëtar” që në ato vite, pati një rol tepër të madh. 

Në shkurt 1919, qeveria e Durrësit e emëroi Peçin drejtor të arsimit për Tiranën. Po atë muaj, një dërgatë amerikane e kryesuar nga konsulli Jozef Haven, kërkon takime me patriotë shqiptarë për të krijuar një ide sa më të saktë për të ardhmen e Shqipërisë. Një nga figurat kryesore që takoi ishte Sotir Peçi. 

Sotir Peci ishte nënkryetar i komisionit që mblodhi dhe organizoi Kongresin e Lushnjës.

Qeveria e dalë nga Kongresi historik i Lushnjes, duke njohur vlerat e Peçit, e futi në kabinetin qeveritar si Ministër të Arsimit. Ishte 47 vjeç dhe mbarte mbi supe jo vetëm përvojë, por mbi të gjitha një figurë të pastër morale. 

Në vitet që pasuan, Peçin e gjejmë deputet, ministër dhe njërin nga 4 anëtarët e Këshillit të Lartë, apo regjentë siç quheshin.
Gjatë viteve  1925- 1932, i dënuar fillimisht me vdekje në mungesë dhe i falur më pas, Peçi mbeti një emigrant politik, fillimisht në Itali dhe më pas në Greqi! Megjithëse iu bënë oferta për ofiqe e shpërblime, ai mbeti kokëfortë siç qe në bindjet e veta. 

I sëmurë e pa mjete financiare për t’u kuruar, i varfër, pa mbushur të 60-të vitet, mbylli sytë në Follorinë më 10 prill 1932. U varros në Korçë, me nderime të mëdha zyrtare, mbi shtratin e një topi. 

Patrioti i shquar Sotir Peci, përveç vajzës që përmëndet në letrën e Hysni Lepenicës kishte dhe një djalë Gaqo Peci që kishte lindur në vitin 1920. Kreu Liceun e Korçës, pastaj studimet e larta në Institutin Pedagogjik në Tiranë. Punoi si mësues i gjuhës frënge deri në ditën e arrestimit, në vitin  1976. Më 10 qershor 1977, me vendim nr. 118, Gjykata e Korçës e deklaroi fajtor për «agjitacion e propagandë kundër pushtetit popullor», dhe e dënoi me 10 vjet burg dhe humbjen e të drejtës elektorale për 5 vjet kohë. U lirua në vitin 1982.

E patën arrestuar për të shtuar terrorin dhe për t’ju treguar të gjithëve që asnjë nuk mund t’i shpëtonte “tehut të mprehtë të shpatës së Diktaturës së Proletariatit”, e as mësuesi i shquar 60-vjeçar pjesëmarrës në Luftën e Dytë në anën e fituesve, pasardhësi i atyre që kishin bërë Shqipërinë. Të katër të akuzuarit në grupin e Gaq Pecit morën dënime të rënda dhe vetëm Gaqoja doli i gjallë nga burgu. 

*

Uan Filipi (1901-1948), lindi në Mbrostar të Fierit në vitin 1901. Babanë e tij bashkëkohësit e quanin Tod Shqiptari, për shkak të përpjekjeve të tij në lëvizjet patriotike kundër pushtuesit të huaj. Uan Filipi u brumos nga prindërit me idenë e një Shqipërie të lirë, pa pushtues, pa bejlerë e pa agallarë.

Ai ishte një politikan dhe luftëtar i çështjes kombëtare, me mendime e bindje të majta. Fillimisht militoi në grupet fillestare komuniste. U dënua me vdekje në kryengritjen e Fierit në vitin 1935 dhe pas dajles nga burgu, në vitin 1938, ai militoi në Grupin Komunist “Zjarri” dhe më pas në Ballin Kombëtar, duke qenë në vijën e parë të luftës kundër pushtuesit të huaj. Në tetor të vitit 1943, ishte një nga themeluesit e Partinë Socialdemokrate.

Uan Filipi si politikan dhe veprimtar shoqëror i kaloi vetdijshëm kufijtë e një politikani të thjeshtë dhe u bë udhëheqës i masave popullore.Veprimtaria e tij nuk kishte vetëm konture politike, por kryesisht atdhetare. Arsyet se përse Uan Filipi është përmendur fare pak dihen. Ato janë politike, pra s’kanë të bëjnë me të vërtetën dhe historinë.

Uan Filipi u arrestua nga komunistët më 24 tetor të vitit 1947. U akuzua se “ka qenë iniciator i formimit të Komitetit Qëndror të Ballit Kombëtar që kishte si qëllim rrëzimin e pushtetit popullor. Lidhje me të arratisurit brenda dhe jashtë Shqipërisë”. Gjykata e Lartë Ushtarake me vendim nr. 25 dt. 22.1.1948, pas tre muaj tortura çnjerzore, në hetuesi, e dënoi me vdekje dhe e pushkatuan.

(Shih për më shumë: Enver lepenica “Uan Filipi, politikan dhe luftëtar i çështjes kombëtare”, Tiranë 2019)

*

Zef Doçi e Hakik Mena ishin të internuar dhe qeveia fashiste apo kolaboracioniste u paguante nga 200 napolona fëmijëve me që prindi nuk kontriubonte për famijlen sepse ishte i internuar. Tani lexuesi të bëjë vetë krahasimin me trajtimin e të internuarve që bëri Enver Hoxha për gati 50 vjet. 

Zef Doçi ka lindur në Fushe Lure të Dibrës. Kulla 3 Kateshe e Zef Doçi është një monument i trashëgimisë kulturore, i llojit “Arkitekture”, i miratuar me numër  47 dt. 27.07.2006.

Hakik Mena është nga Dibra. Atë e gjejmë pjesmarrës në Kuvendi i Arrasit, 13 gusht 1920.

Ramiz Daci, më 7 gusht 1920, ishte në Arras dhe organizoi një miting me pjesëmarrjen e mbi 3000 vetave (pari e hali), ku shprehën krenarinë për Luftën e Vlorës kundër italianëve dhe shprehën gatishmërinë për të mbrojtur me të gjitha mjete tokat e atdheun e tyre.

Figura e politikanit dhe luftëtarit Uan Filipi në librin e studiuesit Enver  Memishaj - Bota Sot
VOAL

Xhevdet Dishnica                Hysni Lepenica                      Uan Filipi

undefined

Sotir Peci

Sotir Peçi (portrait).jpg
LeterNga Hysni Lepenica- faqja- 1 1940
Nga Hysni Lepenica- f
Scan_20201016 (2)

Filed Under: Politike Tagged With: Agim Deshnica, Enver Lepenica, HYSNI LEPENICA, Letra e Panjohur, Sotir peci

Mësim për herë tjetër

January 25, 2021 by dgreca

Astrit Lulushi

Nga Astrit LULUSHI/

Në mos gjë tjetër, çdo komb ka një qëllim edhe kur s’e sheh qartë ose nuk e përcakton dot. Megjithatë, qëllimi është si sekreti i simbolit ‘V’, që do të thotë ‘Vazhdim’, por ne e lexojmë ‘Victory’, shenjë e fitores; dhe gëzimi na shkon kot.
Njeriu asnjëherë nuk është i kënaqur me arritjet e veta; Natyra, Perëndia a kushdo qoftë, flet në kohëra të ndryshme me mënyra të ndryshme për parët, për profetët, të cilët shumë herë tregojnë në shumë forma të ndryshme, duke parashtruar pak nga pak planet e tyre, duke provuar kotësinë e famës dhe fuqisë.
Përtëritja vjen dhe shkon, por toka mbetet përgjithmonë. Dielli lind e perëndon, ndërsa del i pikturuar përsëri atje ku u ngrit. Era fryn jug-veri, këtu-atje, përpara-prapa, e duke u sjellur rrotull. Dhe i njëjti fat i kap njerëzit, të mençurit e të budallepsurit e mjerë; mendja e urtë dhe mendja boshe gjithashtu vdesin të dyja njësoj.
Njerëzit nuk janë më të mirë se kafshët; marrin frymë në të njëjtin ajër dhe vdesin njësoj. Të gjithë shkojnë në një vend, mbulohen në pluhurin nga kanë ardhur dhe pluhur bëhen. Çfarëdo që bën Natyra a Zoti është përfundimtare; fjala nuk thyhet; vetëm fjalia kundër një vepre të keqe nuk është përfundimtare. 
Historia është grumbull rrënojash a kujtese e fituesit, fuqisë dhe qëllimit. Dhiata e vjetër është themeli i kulturës laike dhe fetare, krishtere e islame. Aty tregohet për kohërat kur të gjithë njerëzit kishin vetëm një Zot. Më vonë mbretërit krijuan zotër të tjerë dhe harruan se ishin zgjedhur për t’u kujdesur për njerëzit dhe jo për t’u pasuruar në kurriz të tyre dhe idhullizuar veten, ose për të pasur sa më shumë servilë a skllevër.
Kombi është si bari; gjithë lavdia është si lulja; bari thahet, lulja bie; kështu, për të mos humbur, fillimisht, herën tjetër, mbille farën thellë në zemër, pa dyshim, pa dualitete, nëse ke për qëllim, që barin ta shohësh gjithmonë me lule, të gjelbër.

Filed Under: Politike Tagged With: Astrit Lulushi, Mesim per here tjeter

THE TRUTH ABOUT CHRISTIANS IN KOSOVO

January 22, 2021 by dgreca

RESURFACED OLD FALSEHOODS ABOUT KOSOVO CHRISTIANS DEBUNKED/ In reference to the recent claims made by Arnaud Gouillon, the newly appointed Minister of the Serbian government, sounds every bit as false and outdated as any member of Serbian cabinet before him. On January 15, 2021, the new Minister just recycled the same lies about the Christian Serb communities in Kosovo to the National Catholic Register. Indeed the only new and true item about Mr. Gouillon’s interview is its date. Dielli has decided not to give space to the false claims of Mr. Guillon. And in response to the lies published by the National Catholic Register in The silent persecution of Christians in Kosovo”, we bring The Truth about Christians in Kosovo by Albert Bikaj, published in Catholic Arena website. 

A Political Scientist and MA student at the University of Zagreb, Albert Bikaj addressed each of Gouillon’s claims and debunked the falsehoods fueled by the Serb propaganda. Here is a summary: 

There’s a Catholic and Protestant Albanian community in Kosovo. The Medieval Albanian national hero Scanderbeg, (Gjergj Kastrioti) who was a Catholic. St. Mother Teresa, who was Albanian and raised in Kosovo. The Catholic Cathedral of Prishtina, which is the largest of the region, is dedicated to her.

Kosovo was always inhabited by Albanians long before Slavs, predecessors of the Serbs arrived there. Albanians are The ancestors of Albanians who were already evangelized and baptized by St. Paul himself, read Rom. 15:18–19. And a Church Father, St. Jeremy (Hieronymus) was of Illyrian heritage, just like the two Roman emperors Constantine the Great and Justinian the Great.

After World War II, in Tito’s Yugoslavia, who stopped the Serbian colonization of Kosovo. the Albanian community, just as the Albanian Catholic priests were often persecuted, two of them were killed by the Serbian nationalists.

After Tito’s death, Serbian nationalism rose. Kosovo lost autonomy, the Albanian schools and media were closed by Serbia. Rev. Anton Kqira, a Catholic priest/pastor of the Albanian community in Detroit (USA), was among the most vocal advocates of Kosovo’s independence. He, with the help of the Catholic Albanian Congressman Joe DioGuardi, organized protests and even met with the US President Bill Clinton and other US officials in order to seek support for Kosovo.

During the Kosovo war, Albanian Catholics were among the most persecuted, not by Albanian Muslims, but by the Serbian army. One incident, the massacre of Meja was committed by Serbia in the predominantly Catholic Albanian village of Gjakova. Being Catholic meant nothing, because they were Albanians; Kosovo War was an ethnic conflict not religious. It started in the 19th century and then culminated during the Balkans War in the 20th century.

The Serbian government, as the new Minister, has mentioned a few of Orthodox Churches which were desecrated, some even demolished, by a bunch of extremists. The shameful act was condemned, and the vandalists were convicted during the era of President Ibrahim Rugova. It’s worth mentioning that during the War, Kosovo’s pacifist President I. Rugova, known for his pro-Western views, fled to Rome, and was received in a private audience by the Pope St. John Paul II. The Polish Pontiff showed compassion and support for the Kosovo Albanian’s case. One more fact of the baseless religious argument, during the ‘90s, Serbia went to war with Croatia, a predominantly Catholic country. Just like in Kosovo, the Serbian army didn’t spare the Catholic Church, clergy, nor civilians in Croatia. 

The Serbian government, and the new Minister, have mentioned a few of Orthodox Churches which were desecrated, some even demolished, by a bunch of extremists. The shameful act was condemned, and the vandalists were convicted during the era of President Ibrahim Rugova.

The accusation that the Kosovo Albanians are Islamist radicals who persecute Christians, especially Serbian Orthodox, is baseless and untrue. During the war, hundreds of mosques were demolished by the Serbian Army, as well a dozen of the Catholic Churches.

There is testimony of the Kosovo Albanian Catholic clergy (Bishop Mark Sopi, Rev. Lush Gjergji) before the American Congress. They asked for the USA’s help and support for Kosovo’s independence, and assured them that there’s no religious danger in Kosovo. 

The claims for religious discrimination of Christians are false. The Catholic Albanian community is not discriminated against, it is rather an integral part of the nation and Kosovo.

Serbs, just like the Serbian government, refuse to accept Kosovo’s independence. Likewise, the Serbian Orthodox Church refuses to recognize Kosovo’s independence.

The Kosovo Albanians, especially the Catholic Albanian community of Kosovo feel offended by the publication of Mr. Gouillon’s article. The war has caused an unbelievable pain, therefore such claims hurt and offend not only us, but the families of the war victims.

READ THE TRUTH ABOUT CHRISTIANS IN KOSOVO…

****.

THE TRUTH ABOUT CHRISTIANS IN KOSOVO

By Albert Bikaj/Political Scientist and MA Student, University of Zagreb/

I’m writing this regarding the article “The silent persecution of Christians in Kosovo” which the National Catholic Register has posted. As an Albanian Catholic, born in Yugoslavia and raised during the horrific war, reading the aforementioned article upset and offended me deeply. As an historian, I can say that it is a baseless nationalist propaganda piece of the Serbian government. Or simply said, Fake News.

Mr. Arnaud Gouillon and his claims

Let me begin with the gentleman who has shared the information with you. Arnaud Gouillon, is a French political activist, often described by the media as member of the French far-right parties and organisations. As well as this, he is a supporter of the Irish Loyalist Protestants, historically known for being anti-Catholic. He married a Serbian woman, and converted to Serbian Orthodox. Recently, he was appointed as a Minister in the Serbian government. Now, he is spreading one-sided stories, propaganda, distorted historical facts, and this by using the holy name of Christ and Church. What the Serbian government and Mr. Gouillon are doing is a shame, and theologically speaking blasphemous. For information on Mr. Arnaud: https://balkaninsight.com/2019/11/19/young-patriots-serbias-role-in-the-european-far-right/

He is known as a “far-right” activist in the French Medias as well: https://t.co/9DTS8Q8Wjt?amp=1

https://blogs.mediapart.fr/edition/trans-europe-extremes/article/240511/arnaud-gouillon-extreme-droite-pur-porc

Mr. Gouillon claims that the war was religious and aimed to eradicate Christianity. But it’s a well-known fact that the war of Kosovo had an ethnic character, not a religious one. I will explain why. 

Besides Greeks, Albanians, as the only indigenous nation of the Balkans, belong to the two main religions, Christianity and Islam. Christianity is very distinctive, with Catholics in the North and Orthodox Christians in the South. Regardless of religious plurality, the Albanian national identity, and even the Albanian nationalism, is secular and promotes Western values. The claim that Kosovo is eradicating Christianity is false. Why? Because there’s a Catholic and Protestant Albanian community in Kosovo. Albanians, regardless of religion celebrate the Medieval Albanian national hero Scanderbeg, (Gjergj Kastrioti) who was a Catholic, and who not only defended Albanian kingdom, but the whole of Christendom from the Ottoman invasion. His statue is located in the square of the capital city of Kosovo. Another celebrated Catholic figure is the Catholic Albanian Bishop, theologian and poet, Pjeter Bogdani, who worked hard for the oppressed Albanian Catholic community during the 17th century. The Public Library of Kosovo bears his name.

And of course, St. Mother Teresa, who was Albanian and raised in Kosovo. The Catholic Cathedral of Prishtina, which is the largest of the region, is dedicated to her.

Is Kosovo the “cradle of Serbia”?

Another claim of his is that “Kosovo is the cradle of Serbia”, is simply a Serbian nationalists myth, refuted by the contemporary historians. Slavs, which are the ancestors of Serbs, have settled in the Balkans during the 7th century, meanwhile Albanians, as descends of Illyrians lived in the Balkans. The ancestors of Albanians were already evangelized and baptized by St. Paul himself, read Rom. 15:18–19. And a Church Father, St. Jeremy (Hieronymus) was of Illyrian heritage, just like the two Roman emperors Constantine the Great and Justinian the Great. Professor of Cambridge, at the Trinity College, Sir Noel Malcolm has debunked the Serbian nationalist myths of Kosovo in his book: “Kosovo: A short history” (Harper Perennial, 1999). 

As I said, Kosovo was always inhabited by Albanians, after the 7th century Slavs migrated to Balkans but not yet to Kosovo. After the Schism, most of Albanians remained loyal to the Pope, meanwhile the Slavs practiced the Greek, later the Slavic rite, embraced the Eastern Church. It was the 13th and 14th century when Serbia conquered Kosovo. During the mid 14th century, Tsar Dušan “the Mighty, who had conquered and ruled most of the Balkans, banned Catholicism by considering it as a “Latin heresy” and even labeled it as “Arbanaška vera” which in translation means “the Albanian’s religion”. During that time, Catholics were persecuted, many churches were demolished, and even forced to convert to Orthodoxy. Three decades later, the invaders from the East were heading towards Kosovo. Back then it was defended by Albanians and Serbs before being conquered in 1389 by the Ottoman Empire. The Ottoman rule lasted for 5 centuries, and during that time thousands of Catholics churches were either demolished or converted to mosques; Catholicism in the Ottoman Empire was illegal for many centuries, meanwhile the Orthodox Church enjoyed juridically a privileged and better status – unlike the Catholic community.

During the centuries, a high percentage of Albanians were forced to abandon their religion because the Ottomans imposed high taxation, which was unbearable for them. Therefore, the religious demographics changed, Serbs were not replaced. After many centuries under the Ottoman bondages, Kosovo was liberated from the Ottoman empire by the Albanians nationalist movement, but unfortunately, the Great Powers handed it to Serbia, this against the Albanians will – afterward the Serbian government committed massacres on the Albanian community, which made the majority. The myth of Kosovo as the “cradle of Serbia” was born. As a consequence, there was a plan to organize ethnic cleansing. Albanophobia was being promoted by the highest officials, including the Serbian PM Vladan Djordjević who wrote a book (Arnauti i velike sile) in which he claimed that Albanians were subhumans, uncivilized, Turks, etc. Many times, Albanians were deported. In the late ‘30s, there was a plan to organize an ethnic cleansing in Kosovo.

Even the notable Serbian writer, winner of the Nobel Prize for literature, Ivo Andrić supported and proposed such plans to be implemented. The government helped colonizing and populating Kosovo with Serbs. WW2, was another tragic episode of revenge from the both sides, but in the end, once again Kosovo was handed to Tito’s Yugoslavia, who stopped the Serbian colonization of Kosovo. Nonetheless, many Albanians regardless of religion, were jailed and even killed during his regime. 

The Albanian community, just as the Albanian Catholic priests were often persecuted, two of them were killed by the Serbian nationalists. Among the killed priests was Fr. Luigj Palaj, who was beatified recently by Pope Francis. In the ‘30s, three Albanian Catholic priests protested against the regime, and send a documented letter as evidence to the League of Nations. In the ‘50s, the only Catholic Albanian Church of Prishtina was demolished by the Yugoslav Communists.

The war of Kosovo

Now, I’ll focus on the ‘90s War. After Tito’s death, Serbian nationalism rose. Kosovo lost autonomy, the Albanian schools and media were closed by Serbia. Albanian Intellectuals who protested were abducted and killed. The protests began, and later when Kosovo Albanians became surrounded by the Serbian Police and Army, decided to organize a Liberation Army, called Kosovan Liberation Army. Formed and lead by Albanians of all religions, including Catholics who had high ranking positions. (For example: Commander Anton Çuni, Kolë Mirdita, etc.)

The Albanian Christian Democratic Party of Kosovo, founded during the ‘90s, has continuously supported the KLA, President Rugova, and Kosovo’s independence. Rev. Anton Kqira, a Catholic priest/pastor of the Albanian community in Detroit (USA), was among the most vocal advocate of Kosovo’s independence. He, with the help of the Catholic Albanian Congressman Joe DioGuardi, organized protests and even met with the US President Bill Clinton and other US officials in order to seek support for Kosovo.

Albanian Catholics were among the most persecuted during the Kosovo’s war, not by Albanian Muslims, but by the Serbian army. The Serbian-French Minister mentions the Serbian victims, I will mention one incident involving Albanians amongst many, the massacre of Meja. This was committed by Serbia in the predominantly Catholic Albanian village of Gjakova. Being Catholic meant nothing, because they were Albanians; the war itself was an ethnic conflict and the conflict between the two nations was not new carrying with it the resentments and prejudices of past generations. It started from the 19th century and then culminated during the Balkans War in the 20th century.

During the Kosovo’s war, around 800.000 Kosovo Albanians were forced by the Serbian Army to flee. More than 10.000 Albanian civilians were murdered by the Serbian army. Circa 20,000 Albanian women were raped. Corpses of many victims are still missing.

The aforementioned ethnic cleansing and the massacres are still denied by the former and current Serbian government. The attempts to make this a religious conflict is baseless, unacceptable and deeply offensive for every Albanian, especially for the Catholic Albanian community which has suffered for centuries. It’s worth mentioning that during the War, Kosovo’s pacifist President I. Rugova, known for being pro-Western, fled to Rome, and was received in a private audience by the Pope St. John Paul II. The Polish Pontiff showed compassion and support for the Kosovo Albanian’s case.

The Serbian government, just like the aforementioned Minister have mentioned a few of Orthodox Churches which were desecrated, some even demolished, by a bunch of extremists. The shameful act was condemned, and the vandalists were convicted during the era of President Ibrahim Rugova.

The accusation that the Kosovo Albanians are Islamist radicals who persecute Christians, especially Serbian Orthodox, is baseless and untrue. During the war, hundreds of mosques were demolished by the Serbian Army, as well a dozen of the Catholic Churches.

It’s worth mentioning that Serbia, during the ‘90s, had a war with Croatia, a predominantly Catholic country. Just like in Kosovo, the Serbian army didn’t spare the Catholic Church, clergy, nor civilians. The war and collapse in the former Yugoslavia, was ethnic rather than religious. This is an undisputed fact for the locals, as well for the historians of Balkans.

There is testimony of the Kosovo Albanian Catholic clergy (Bishop Mark Sopi, Rev. Lush Gjergji) before the American Congress. They asked for the USA’s help and support for Kosovo’s independence, and assured them that there’s no religious danger in Kosovo.

Therefore, the claims for religious discrimination of Christians are false. The Catholic Albanian community is not discriminated, rather is integral part of the nation and Kosovo.

The Serbian minority enjoys all the human rights, and have 10 guaranteed seats in the Parliament, as well as being part of the Government. The Serbian language is recognized as an official one and it is used by the government alongside the Albanian language. Regardless, the majority of the Kosovo Serbs, just like the Serbian government, refuses to accept Kosovo’s independence. Likewise, the Serbian Orthodox Church refuses to recognize Kosovo’s independence. And unfortunately, certain groups within the Serbian community in Kosovo often celebrate the war-criminals and far-right politics, calling for ethnic cleansing, and “getting Kosovo back.” Refusing to recognize Kosovo’s independence, the vast majority of Serbs have decided to live separately, in Mitrovica.

The war was a painful experience for the both communities, both had victims, even though, the highest number of victims was Albanian. Because, Albanians were the government’s target; it was an attempt for ethnic cleansing. Anyways, I mourn for every innocent victim, regardless their ethnicity and religion.

Reading such an article from a well known Catholic website was offensive and shocking, but I believe that the EWTN journalist was unaware of the situation and reality of Kosovo. The Kosovo Albanians, especially the Catholic Albanian community of Kosovo feel offended by the publication of this article. The war has caused an unbelievable pain, therefore such claims hurt and offend not only us, but the families of the war victims.

I’m addressing to this in bona fide, as an Albanian Catholic, who prays for peace, justice and reconciliation. And above all, as someone who desires to say the truth.

Albert Bikaj

Political Scientist and MA Student, University of Zagreb

Filed Under: Politike Tagged With: ABOUT CHRISTIANS, Albert Bija, in Kosovo, The truth

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 315
  • 316
  • 317
  • 318
  • 319
  • …
  • 670
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • The Alliance That Doesn’t Exist
  • MAXIMILIAN LAMBERTZ – DIJETARI AUSTRIAK QË IA KUSHTOI JETËN STUDIMIT TË GJUHËS DHE FOLKLORIT SHQIPTAR
  • Shkodër, 8 prill 1937, kur vetëdija jonë kombëtare u lartësua nga “Lahuta e Malcis”, rrokaqielli i eposit në vargje i At Gjergj Fishtës
  • MASAKRA E TIVARIT DHE AJO NË FRONTIN E SREMIT – KRIM KUNDËR NJERËZIMIT!
  • MËRGIM KORҪA – “HISTORI TË PASHKRUARA”
  • Një jetë në shërbim, një dekadë në bashkim
  • MBRESAT E MIA ME KOMUNITETIN SHQIPTAR KËRÇOVAR NË OLLTEN TË ZVICRRES
  • Misioni i Madh i Studentave të Shkupit! Shqiptar bashkohuni studentave!
  • NJË GJUHË, NJË IDENTITET – STUDENTËT DALIN NË MBROJTJE TË SHQIPËS
  • “Shqiptarët e Amerikës” ndjekin me shqetësim të thellë zhvillimet e fundit në Maqedoninë e Veriut
  • Eshtrat e Hasan Tahsinit duhet të sillen në atdhe
  • “Irani dhe Siguria Kombëtare”!
  • Pamja e Hënës të cilën nuk jemi mësuar ta shohim
  • Analizë strategjike: Roli i SHBA-ve dhe ndikimi i NATO-s në suksesin operacional ushtarak
  • MICKOSKI DHE POLITIKA E KAMUFLUAR NË BALLKAN

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT