Mihal Ciko/
Silvana Muço Dogani është një emër që lidhet ngushtë me përkushtimin, sakrificën dhe dashurinë për gjuhën shqipe në diasporë. Në zemër të Italisë, në rajonin e Abruzzos, ajo ka ndërtuar prej vitesh një mision të heshtur, por me një jehonë të madhe për komunitetin shqiptar: ruajtjen e identitetit kombëtar tek brezat e rinj që rriten larg atdheut.
Si një emigrante shqiptare që e njeh nga afër mallin për vendlindjen dhe frikën se gjuha e nënës mund të humbasë në brezat që lindin jashtë Shqipërisë, Silvana Muço Dogani vendosi të mos qëndrojë spektatore. Me durim, përkushtim dhe një punë të pandalur “kokë më kokë” me familjet shqiptare, ajo nisi të hapë shkolla dhe kurse të gjuhës shqipe kudo ku kishte komunitet shqiptar në Itali.
Aktiviteti i saj nuk ka qenë thjesht organizim kursesh. Ai ka qenë një mision shpirtëror dhe kombëtar. Duke trokitur në dyert e familjeve shqiptare, duke biseduar me prindërit dhe duke i bindur ata për rëndësinë që fëmijët të mos humbasin gjuhën e origjinës, ajo ka krijuar ura të forta mes brezave. Për Silvanën, mësimi i shqipes nuk është vetëm një proces arsimor, por një mënyrë për të ruajtur rrënjët, kujtesën dhe krenarinë kombëtare.
Një nga momentet më domethënëse të këtij rrugëtimi ishte inaugurimi i shkollës shqipe në Francavilla al Mare, një aktivitet i mbushur me emocion dhe ndjenjë atdhedashurie. Ceremonia u zhvillua në një atmosferë festive, ku u bashkuan autoritete italiane e shqiptare, artistë dhe përfaqësues të komunitetit shqiptar. Prania e Ambasadores së Republikës së Shqipërisë në Itali, Anila Bitri, si dhe e Kryetares së Bashkisë së Francavilla al Mare, Luisa Russo, i dha këtij aktiviteti një rëndësi të veçantë institucionale dhe kulturore.
Në këtë ngjarje u ndje qartë fryma e punës dhe përkushtimit të Silvana Muço Doganit, e cila me kujdesin e saj arriti të bashkojë familje, mësues, artistë dhe institucione rreth një qëllimi të përbashkët: që fëmijët shqiptarë të mos harrojnë gjuhën e nënës. Programi artistik, me interpretimet e artistes Blerina Shera dhe rapsodit kosovar Gzim Javori Kodraliu, solli emocione të forta dhe kujtoi traditat e kulturës shqiptare që vazhdojnë të jetojnë edhe larg atdheut.
Në fjalën e saj përshëndetëse, Ambasadorja Bitri theksoi rëndësinë e këtyre nismave për ruajtjen e identitetit kombëtar tek brezat e rinj të diasporës, duke garantuar mbështetjen e institucioneve shqiptare për sigurimin e librave dhe abetareve në gjuhën shqipe.
Por mbi të gjitha, kjo histori është historia e një gruaje emigrante shqiptare që nuk pranoi të shuhet gjuha dhe kultura e saj në dhe të huaj. Përmes sakrificës, vullnetit dhe dashurisë për kombin, Silvana Muço Dogani ka kthyer shkollat shqipe në vende ku fëmijët jo vetëm mësojnë të lexojnë e të shkruajnë shqip, por mësojnë të ndihen krenarë për origjinën e tyre.
Puna e saj mbetet një shembull frymëzues për gjithë diasporën shqiptare: se identiteti ruhet kur ka njerëz që punojnë me zemër, pranë familjeve dhe pranë fëmijëve, për të mbajtur gjallë gjuhën, traditat dhe shpirtin shqiptar kudo në botë.