Prof. Dr. Muhamet Racaj/
Rikthimi i kërcënimeve nga organizata terroriste “Severna Brigada” nuk duhet të shihet si një incident i izoluar apo vetëm si një kërcënim virtual në rrjetet sociale. Përkundrazi, ai paraqet një indikator serioz se strukturat ekstremiste që kanë vepruar në veri të Kosovës nuk janë çmontuar plotësisht dhe se ekziston mundësia që ato të vazhdojnë të funksionojnë, të mbështeten ose të koordinohen nga qendra jashtë territorit të Kosovës, përkatësisht nga Serbia, përmes mekanizmave të luftës hibride. Nga këndvështrimi profesional dhe shkencor i sigurisë, kërcënimi ndaj institucioneve kushtetuese është një kërcënim ndaj vetë rendit kushtetues dhe sovranitetit të Republikës së Kosovës. Kur objekt i kërcënimit bëhen Presidentja, Kryeministri, Kryetari i Kuvendit apo institucionet e tjera shtetërore, atëherë nuk kemi të bëjmë me kërcënime ndaj individëve, por ndaj funksionimit normal të shtetit.
Përvoja e viteve të fundit ka dëshmuar se grupet terroriste dhe paramilitare në veri kanë qenë pjesë e një strategjie më të gjerë të destabilizimit. Ngjarjet në Banjskë, sulmet ndaj Policisë së Kosovës, sulmet ndaj pjesëtarëve të KFOR-it dhe veprimet e organizuara kriminale tregojnë se këto struktura kanë poseduar organizim, financim dhe mbështetje logjistike. Për këtë arsye, çdo kërcënim i ri duhet të trajtohet me seriozitet maksimal dhe jo të nënvlerësohet si propagandë.
Policia e Kosovës, Agjencia Kosovare e Inteligjencës, Prokuroria Speciale dhe institucionet e tjera të sigurisë kanë bërë përparim të dukshëm në goditjen e grupeve kriminale dhe terroriste. Megjithatë, fakti që “Severna Brigada” vazhdon të shfaqet në forma të ndryshme tregon se lufta kundër ekstremizmit nuk ka përfunduar dhe se kërkon monitorim të vazhdueshëm, inteligjencë proaktive dhe bashkëpunim të ngushtë me KFOR-in, EULEX-in dhe partnerët euroatlantikë.
Këto kërcënime ndikojnë drejtpërdrejt në sigurinë e zyrtarëve shtetërorë dhe në klimën politike në vend. Njëkohësisht, ato synojnë të krijojnë pasiguri psikologjike, të ushtrojnë presion mbi vendimmarrjen institucionale dhe të minojnë besimin e qytetarëve në aftësinë e shtetit për të garantuar rendin dhe sigurinë. Pikërisht ky është një nga objektivat kryesore të luftës hibride moderne: krijimi i frikës dhe destabilizimi institucional pa përdorur domosdoshmërisht një konflikt të hapur ushtarak.
Prandaj, siguria e bartësve të funksioneve më të larta shtetërore duhet të mbështetet ekskluzivisht në analiza profesionale të rrezikut dhe në standardet ndërkombëtare të mbrojtjes së personaliteteve. Nuk janë individët ata që vendosin për nivelin e mbrojtjes së tyre, por institucionet kompetente të sigurisë, të cilat duhet të zbatojnë masa statike dhe dinamike, eskortë të specializuar, mjete të blinduara dhe procedura të avancuara operative sa herë që analiza e kërcënimit e kërkon këtë.
Në vlerësimin tim, situata aktuale kërkon një koordinim edhe më të fuqishëm ndërinstitucional. Policia e Kosovës, AKI-ja, Prokuroria Speciale, Ministria e Punëve të Brendshme, Forca e Sigurisë së Kosovës, KFOR-i dhe partnerët ndërkombëtarë duhet të shkëmbejnë informacion në kohë reale, të identifikojnë burimet e financimit dhe komandimit të këtyre grupeve dhe të ndërmarrin masa parandaluese për neutralizimin e çdo rrjeti ekstremist.
Kosova nuk duhet të lejojë që strukturat terroriste të krijojnë perceptimin se janë ende faktor ndikimi. Çdo kërcënim ndaj institucioneve duhet të marrë përgjigje të menjëhershme ligjore, operative dhe diplomatike. Lufta kundër terrorizmit nuk zhvillohet vetëm me arrestime, por edhe me inteligjencë cilësore, bashkëpunim ndërkombëtar dhe vendosmëri politike.
Në përfundim, konsideroj se kërcënimet e fundit ndaj institucioneve të Republikës së Kosovës janë një kujtesë se sfidat e sigurisë në rajon vazhdojnë të jenë reale. Mbrojtja e institucioneve shtetërore nuk është privilegj, por detyrim kushtetues dhe interes strategjik kombëtar. Vetëm institucione të sigurta mund të garantojnë stabilitetin demokratik, sundimin e ligjit dhe funksionimin normal të shtetit.