Trajtimi çnjerëzor te kangjellat e Ministrisë së Arsimit kërkon përgjegjësi.
Nga Fadil Ferizi
Prangosja e një të riu të gjakosur te kangjellat e Ministrisë së Arsimit është trajtim çnjerëzor. Është barbarizëm policor që cenon dinjitetin e personit pikërisht në çastin kur ai ndodhet nën kontrollin dhe përgjegjësinë e policisë. Asnjë veprim i mëparshëm nuk e shfajëson poshtërimin e tij në këtë mënyrë.
Ky është thelbi i çështjes. Përgjegjësia për një veprim të mundshëm të kundërligjshëm shqyrtohet sipas ligjit. Dinjiteti njerëzor mbetet i pacenueshëm edhe kur personi dyshohet se ka shkelur ligjin. Ai nuk është shpërblim për sjellje të mirë dhe as privilegj që autoritetet mund ta heqin gjatë një përplasjeje.
Pamja e të riut të lidhur te hekurat e një institucioni arsimor e bën të dukshme pabarazinë e forcës. Në njërën anë qëndron një person i lënduar, me lirinë e lëvizjes të kufizuar; në anën tjetër, një institucion i pajisur me mjete, personel dhe kompetenca. Kjo epërsi e ngarkon policinë me përgjegjësi të shtuar për jetën, sigurinë dhe dinjitetin e atij që mban nën kontroll.
Pikërisht këtu provohet profesionalizmi i saj: te aftësia për të vepruar me vetëpërmbajtje edhe në rrethana tensioni, për ta mbrojtur të lënduarin dhe për ta kryer detyrën pa e poshtëruar. Prangosja në atë mënyrë e cenon këtë standard. Nevoja për të kufizuar lëvizjen e një personi nuk e shpjegon vetvetiu mënyrën e trajtimit të tij.
Për këtë arsye, debati nuk mund të kushtëzohet me pyetjen se çfarë ka bërë i riu përpara ndalimit. Edhe sikur të provohej një shkelje prej tij, ajo nuk do ta shfajësonte trajtimin çnjerëzor. Secili përgjigjet për veprimin e vet. Përgjegjësia e të ndaluarit dhe përgjegjësia e policisë shqyrtohen veçmas; njëra nuk e fshin tjetrën.
Fotografia nuk e përmban gjithë kronologjinë e ngjarjes. Pamjet e plota dhe dëshmitë janë të domosdoshme për hetimin. Por mungesa e gjithë kronologjisë në një fotografi nuk kërkon heshtje për trajtimin që ajo dokumenton. Gjykimi moral për poshtërimin e personit dhe kërkesa për hetim të plotë qëndrojnë së bashku.
Edhe vendi ku ndodh skena ka peshë. Ministria e Arsimit ka përgjegjësi për mundësitë që u krijohen të rinjve. Prangosja e një të riu të gjakosur te kangjellat e saj krijon një kundërthënie të rëndë ndërmjet këtij misioni dhe trajtimit të personit në hyrjen e institucionit. Një shoqëri që kërkon besimin e studentëve duhet të përballet seriozisht me këtë pamje.
Përgjigjja institucionale duhet të fillojë nga rrethanat konkrete: kush vendosi prangosjen në atë mënyrë, përse u veprua kështu, sa zgjati ajo gjendje dhe çfarë ndihme iu dha të lënduarit? Këto pyetje kërkojnë dokumente, pamje dhe dëshmi. Përgjegjësia duhet të përcaktohet për secilin që ka vepruar, urdhëruar ose lejuar një shkelje, në masën që e provojnë faktet.
Duhet të ruhen regjistrimet, të dokumentohen lëndimet dhe të bëhen publike përfundimet e hetimit. Drejtuesit e policisë dhe autoritetet politike kanë përgjegjësi të mundësojnë zbardhjen e ngjarjes dhe të japin shpjegime brenda kompetencave të tyre. Mbrojtja institucionale e një abuzimi do ta zgjeronte dëmin, duke cenuar edhe besueshmërinë e policëve që kryejnë detyrën me korrektësi.
Në këtë kontekst, marshimi i thirrur nga Sindikata e Punonjësve të Universiteteve të Shqipërisë merr rëndësi të drejtpërdrejtë qytetare. SPUSH ka njoftuar tubimin më 20 tetor 2026, në orën 10:00, në sheshin përpara Universitetit Politeknik të Tiranës, me moton “Stop dhunës ndaj studentëve!”. Njoftimi e lidh pjesëmarrjen me mbrojtjen e studentëve dhe hapjen e rrugës për dialog.
Prania e pedagogëve përkrah studentëve i jep përmbajtje përgjegjësisë publike të universitetit. Mbrojtja e mendimit kritik përfshin mbrojtjen e njeriut që e shpreh atë. Universiteti ka arsye ta ngrejë zërin kur dinjiteti i të rinjve cenohet dhe kur institucionet duhet të japin llogari.
Marshimi paqësor mund ta kthejë indinjatën në një kërkesë të qartë e të qëndrueshme: ndalimin e dhunës ndaj studentëve, hetimin e abuzimeve, përgjegjësinë për shkeljet e provuara dhe dialogun serioz për kërkesat e tyre.
Asnjë veprim i mëparshëm nuk e shfajëson poshtërimin e një personi të prangosur. Trajtimi çnjerëzor kërkon dënim publik dhe përgjegjësi institucionale. Dinjiteti i të riut te kangjellat e Ministrisë së Arsimit është çështje që prek sigurinë dhe lirinë e çdo qytetari.
STOP DHUNËS NDAJ STUDENTËVE!