Nga Enver Lepenica

Këto ditë kam nxjerrë në qarkullim librin e ri “Kongreset e Organizatës dhe Partisë Balli Kombëtar”

Në këtë libër përshkruhet Kongresi i Parë të Organizatës Balli Kombëtar mbajtur në Berat më 3 dhe 4 janar 1944 dhe gjashtë kongrese të tjera tashmë të Partisë Balli Kombëtar mbajtur në Itali dhe i fundit në Detroit të SH.B.A.

Balli Kombëtar lindi në vitin 1939 në shtëpinë e Mid’hat Frashërit si alternativë për të luftuar për lirinë e vendit kundër pushtuesit të huaj. 

Studjuesit kanë arritur në përfundim se «Asnji lëvizje kombëtare në Shqipni nuk ka pasë jetën dhe gjallninë e Ballit Kombëtar. Asnji parti politike nuk ka qindrue me punë, me luftë me ballë hapët, sikurse ka qindrue Partia e Mid’hat Frashërit.

Asnji lëvizje shoqënore nuk ka përcaktue nji drejtim aqë të qartë për mirësimin e jetës shqiptare sesa Balli i lindun në luftë, i rritun në luftë, i burrënuem dhe i brumuem me djersë dhe gjak në kohën e robnisë fatale». (Shih: prof. Zef Pali)

Me marrjen e pushtetit nga Partia Komuniste, duke e njohur natyrën kriminale e diktatoriale të kësaj partie, shumë udhëheqës, komandnatë dhe ushtarë të Ballit Kombëtar emigruan në vendet e lira të Europës. 

Para se Mid’hat Frashëri të hypte në barkën për të dalë në emigrimin e pa dëshiruar në botën e lirë deklaroi shpërndarjen e organizatës Balli Kombëtar e cila e kishte kryer misionin e vet. Në mërgim i pari kongres u bë në Reggio Emilia me 150 veta më 31.12.1945. Aty Balli Kombëtar u shpall Parti Demokratike. U pranua statuti, Dekalogu, Tetë pikat e Nacionalizmës Shqiptare, si dhe parimet politike.

Tashmë Partia e Ballit Kombëtar Demokrat do të luftonte me të gjitha mjetet për të shpëtuar popullin shqiptar nga robëria komuniste. Për realizimin e këtij qëllimi të lartë Partia e Ballit Kombëtar vazhdoi të jetë e bashkuar dhe organizuar. Duke mbajtur Kongresin e Dytë në Romë në vitin 1948, Kongresi Tretë u mbajt në Napoli më 29 nëntor 1949, Kongresi i Katërt u mbajt Napoli më 24 shkurt 1954, Kongresi i Pestë u mbajt në Napoli më 10 mars 1957, Kongresi i Gjashtë u mbajt në Detroit më 10 – 11 tetor 1970. 

Udhëheqësit e Ballit Kombëtar ishin politikanë vizionarë prandaj ata bashkëpunuan ngushtësisht me anglo- amerikan siç kishin vepruar edhe gjatë Luftës Antifashiste në Shqipëri. 

Kështu Partia Balli Kombëtar do të ishte arkitekt i marrëdhënieve dhe aleancave me perëndimin demokratik. Ndërsa partia Balli Kombëtar ishte pranuar në NATO që në vitin 1949, Shqipëria u pranua vetëm pas 60 vjetësh më 1 prill 2009! 

”Në mërgimin e pa dëshëruem Mid’hat Frashëri, punoi për Shqipni me vrull djaloshar tue i dhanë zemër dhe kuxim gjithkuj. Si fryt i përpjekjeve të Tij qe krijimi i Komitetit Kombëtar “Shqipëria e Lirë”, edhe mbas pak ditësh dha shpirt, i kënaqun se i dhuroi Shqipnisë nji vepër të çmueshme…”, shkruan prof. Vasil Andoni. 

Bota demokratike, anglezët dhe amerikanët gjithnjë menduan se ç ‘duhej bërë për të rrëzuar regjimin gjakësor e diktatorial të Tiranës, për këtë arsye pas Komitetit Kombëtar “Shqipëria e Lirë”, anglo-amerikanët ngritën “Kompaninë 4000”, krahu i armatosur i Komitetit Kombëtar.

Në kuadër të Ditës Kombëtare të Kujtesës së Martirëve dhe Viktimave të regjimit komunist, Presidenti i Republikës, Sh. T. Z. Bujar Nishani nderoi me Dekoratën e Lartë “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” efektivët e “Kompanisë 4000”, me këtë motivacion: 

“Në shenjë vlerësimi të lartë për kontributin e vyer dhe të pamohueshëm në përpjekje për rrëzimin e shtetit diktatorial hoxhist në Shqipëri, duke nxjerrë në pah vlera të çmuara atdhetare si dhe duke sakrifikuar jetën e tyre dhe të familjarëve të tyre për një Shqipëri të lirë, demokratike dhe euroatlantike”.  

Partia Balli Kombëtar është e para parti politike shqiptare që pranohet në një organizatë ndërkombëtar “ Lidhja Katundare”.

*          *          *

Në pjesën e parë të librit përshkruhet Kongresi Parë i Organizatës Balli Kombëtar mbajtur në Berat më 3 dhe 4 janar 1944. 

Ky Kongres përshkruhet e analizohet me hollësi, për herë të parë në historinë tonë, duke saktësuar e kritikuar shumë shtrembërime që janë bërë në shkrime të ndryshme me qëllim apo pa qëllim. Një vend të veçantë zë kapitulli i kritikës së komunistëve të vjetër dhe atyre të ditëve tona të cilit vazhdojnë të falsifikojnë historinë. 

Në pjesën e dytë përshkruhen e analizohen Kongreset e Partisë Balli Kombëtar Demokrat dhe Partisë Agrare Demokratike Balli Kombëtar, në mërgim, rezolutat dhe rëndësia e kongreseve.

Fryma e kongreseve, rezolutat dhe vendimet ishin në harmoni me zhvillimet demokratike në Evropë. Kështu p.sh. në Kongresin IV theksohet: “Duhet të punohet për realizimin e idesë së Federatës Evropiane , nga e cila, të gjitha shtetet dhe sidomos kombet e vegjël si Shqipnia presin siguri, mirëqenie dhe liri”. (Gazeta ”Flamuri”, nr. 49 – 51, Vol. V – (VIII), dt. 31.3.1954, f. 2.)

Kjo frymë vazhdoi nga Kongresi Parë deri te i gjashti. 

Në pjesën e tretë përshkruhen e analizohen Kongreset e Partisë Balli Kombëtar pas vitit 1990 në Shqipëri.

Ri ngritja e Ballit Kombëtar, Kongresi Tetë, 17 -18 shtator 1993, Kongresi i Nëntë 31 maj – 1 qershor 1998 dhe ndarja e Ballit Kombëtar në dy parti. Kongresi i dhjetë u mbajt në vitin 2002. Kongresi njëmbëdhjetë mbahet në vitin 2003. Kongresi i dymbëdhjetë i Ballit Kombëtar u mbajt në vitin 2008.

Në një kapitull botohen Pankarta të lëshuara gjatë Luftës Antifashiste ku i bëhet thirrje popullit që të mos besonte mashtrimet e Partisë Komuniste, pasi ata janë diktatorë e prishës së familjes. 

Në fund në libër janë botuar 45 faqe me faksimile të dokumenteve historike shumica botohen për herë të parë dhe bibliografia. 

Libri gjendet në librarin ART’S në Tiranë, Bulevardi ZOG I dhe në Vlorë në librarin “TOENA” 

Gëzim Mekuli, Oslo/

Mos e kërko fajin te bota: asimilimi është zgjedhje familjare.

Një mbrëmje, kur u kthye nga universiteti, shkrimtari i madh Ernesto Sabato, dëgjoi se djemtë e tij po flisinin frëngjisht me njëri-tjetrin. Atëherë ai mblodhi familjen dhe, duke treguar derën e shtëpisë, tha: “Kjo derë mbyllet jo vetëm për të mos hyrë qentë dhe furtunat, por edhe për të mos dalë prej këtej ajo që na përket vetëm neve. Nën këtë çati do të flitet vetëm gjuha jonë. Kurrë mos harroni se kush jemi.” Kështu reagoi ky prind, pedagog dhe intelektual, i cili jetonte në Paris, ku jepte kurse të gjuhës dhe letërsisë italiane. Ky është modeli i intelektualit që unë e vlerësoj dhe e dua.

Sepse gjuha shqipe nuk humbet rastësisht; ajo humbet kur nuk mbrohet nga ne prindërit. Në mërgim, asimilimi dhe humbja e identitetit sot nuk vijnë nga jashtë shtëpisë, por brenda saj. Është familja ajo që e asimilon fëmijën; jo Norvegjia, Gjermania, Amerika, Franca apo Italia. Kur prindërit zgjedhin gjuhën e huaj për të biseduar me fëmijët e tyre, kinse për “prakticitet”, ata nuk po e ndihmojnë fëmijën, por po e marrin në qafë dhe po ia thajnë rrënjët. Akoma më keq është kur prindërit nuk e flasin si duhet as gjuhën e vendit dhe këtë gjuhë të cunguar e përdorin si mjet komunikimi me fëmijët e tyre. Në këtë mënyrë fëmija mëson gabim gjuhën e vendit dhe, në anën tjetër, nuk mëson fare shqip. Pasojat janë të këqija edhe në shkollë…

Një fëmijë i lindur dhe i rritur jashtë hapsirës shqiptare, që nuk flet shqip, është rezultat i mospunës së prindërve, e jo i ndonjë domosdoshmërie të jashtme të shtetit ku jeton. Të gjitha institucionet arsimore të shteteve ku jetojnë mërgimtarët shqiptarë i këshillojnë prindërit që në shtëpi të flasin me fëmijët e tyre në gjuhën e nënës apo të babait; në rastin tonë, në shqip.
Si mësimdhënës dhe prind në Norvegji, e përjetoj këtë realitet (thuaja) çdo ditë. Ja një shembull i thjeshtë: ka prindër që, kur flasin shqip me fëmijët e tyre në qerdhe apo në shkollë, flasin me zë të ulët, disi me turp dhe me pasiguri; ndërsa kur flasin norvegjisht, flasin me zë të lartë, krenarë dhe me një kënaqësi të tepruar. E këtë aktrim të keq të prindërit fëmiu e kupton ndryshe: “Gjuha shqipe qenka më e dobët, më e pavlefshme dhe më e pavlerë se gjuha norvegjeze”.

Këtu fillon edhe të ndërtohet ndjenja e pasigurisë, krizës së identitetit, dhe “kompleksi i vlerave të vogla” tek fëmiu: “Ne shqiptarët qenkemi të vegjël e qenka turp të flitet shqip, andaj ne duhet të identifikohemi me kulturën tjetër, me gjuhën tjetër, me kombin tjetër, po jo me kombin shqiptar, me gjuhën shqipe e me rrënjët shqiptare.” Këto janë rezultate të arritura nga hulumtiet shkencore të shkencave të pedagogjisë shumëkulturore. Mund ti vërtetoni, të dashur lexues!

Më e rënda dhe më e dhimbshme është hipokrizia e disa intelektualëve në mërgim. Ata shkruajnë për kombin shqiptar, mbajnë ligjërata për identitetin, krekosen dhe kritikojnë politikën në Kosovë e Shqipëri pse nuk ka shkolla shqipe në mërgim, ndërsa në shtëpitë e tyre fëmijët e tyre nuk flasin shqip, belbëzojnë keq dhe nuk duan as të dëgjojnë për prejardhjen e tyre. Këta “intelektualë” luajnë rol të dyfishtë: patriotë në publik, asimilim në familje. A ka peshë fjala e tyre për gjuhën si vlerë kombëtare e njerëzore, kur “intelektuali” i tillë e ka përjashtuar nga shtëpia dhe familja e vet gjuhën shqipe?

Popujt përparimtarë e dinë se gjuha nuk është dekor kulture, por themel identiteti. Vetëm ne sillemi sikur kultura shqiptare është ngarkesë dhe e pavlerë. Pastaj pyesim pse gjenrata e re nuk ka lidhje të fortë me hapsirën shqiptare, pse nuk emocionohet, pse nuk reagon. Si mund ta dojë një fëmijë atdheun e prindërve nëse ti si prind, pa ndalë hiq, ke kritikuar dhe ke gjuajtur “gurë e dru” në gjuhën dhe kodin kulturor shqiptar? Çfarë vlere kanë shkrimet e tua pë kombin, nëse fëmiu yt nuk kupton asnjë fjali shqip dhe nuk ndjen asgjë kur përmenden Kosova, Shqipëria apo shqiptaria?

Të dashur lexues,
E fillova me shkrimtarin e madh argjentinas me nam botëror, Ernesto Sabaton por, po e përfundoj me Fishtën:
“Pra mallkue njai bir Shqyptari,
qi këtë gjuhë të Perëndis’,
trashigim që na la i pari,
trashigim s’ia len ai fmis.”

Prof.as.dr. Hasan Bello/

Në fjalorin enciklopedik “Kamusu’l-Alam” të botuar në Stamboll në vitin 1890, intelektuali dhe rilindasi i njohur Sami Frashëri i ndante qytetet shqiptare në tre kategori.

1-Shkodrën, Prizrenin, Manastirin dhe Janinën ai i konsideronte si qytete të kategorisë së parë, popullsia e të cilave ishte mbi 30 mijë banorë.

2-Pejën, Gjakovën, Prishtinën, Shkupin, Tetovën, Dibrën, Tiranën, Elbasanin, Beratin, Ohrin, Korçën, Kosturin, Gjirokastrën dhe Prevezën ai i konsideronte si qytete të kategorisë së dytë, popullsia e të cilëve ishte ndërmjet 10 mijë – 20 mijë banorë.

3-Ndërsa në kategorinë e tretë ai klasifikonte Lezhën, Gucinë, Plavën, Mitrovicën, Kumanovën, Gostivarin, Velesin, Prilepin, Resnjen, Krujën, Durrësin, Kavajën, Vlorën, Tepelenën, Përmetin, Delvinën, Konicën, Miçovën, Filatin, Ajdonatin, Margëlliçin dhe Pargën, të cilat i konsideronte qyteza me popullsi mbi 3 mijë banorë.

Katër qytetet e para ishin edhe qendrat e vilajeteve shqiptare, ku përveç administratës lokale ishte përqendruar një pjesë e madhe e popullsisë.

Ky kategorizim kishte një rëndësi të madhe për kohën, për shkak se krijonte një perceptim gjeografik e politik në opinionin publik të atyre viteve (dhe në studimet e mëvonshme), lidhur me territoret shqiptare në pjesën evropiane të Perandorisë Osmane.

Isuf B.Bajrami/

Deklaratat e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, se Kroacia, Shqipëria dhe Kosova kanë krijuar një “aleancë ushtarake kundër popullit serb” nuk janë një keqkuptim diplomatik apo një teprim retorik. Ato përbëjnë një formë të qëllimshme agresioni psikologjik, e cila synon të destabilizojë besimin rajonal, të manipulojë opinionin e brendshëm dhe të deformojë realitetin përmes frikës, jo fakteve. 

Kjo nuk është diplomaci. Është presion strategjik përmes narrativës.

Në realitet, nuk ekziston asnjë aleancë sekrete dhe asnjë pakt ushtarak i fshehtë. Ekziston NATO – një arkitekturë sigurie transparente dhe e institucionalizuar – si dhe bashkëpunimi mes shteteve që kanë zgjedhur integrimin euroatlantik si bazë të sigurisë së tyre. Kroacia dhe Shqipëria janë anëtare të NATO-s prej vitesh, ndërsa Kosova strehon misionin e KFOR-it pikërisht për shkak të përvojës historike që tregoi se garancitë ndërkombëtare të sigurisë janë të domosdoshme. 

Narrativa e Vuçiçit nuk u përgjigjet fakteve – ajo i mohon ato. Prodhimi i kërcënimeve për të ruajtur pushtetin

Logjika e kësaj gjuhe është e qartë. Liderët me prirje autoritare kanë nevojë për armiq për të legjitimuar pushtetin. Duke e paraqitur Serbinë si të rrethuar dhe të kërcënuar, Vuçiçi ushqen një mentalitet rrethimi që largon vëmendjen nga regresi demokratik, kontrolli i mediave dhe problemet strukturore ekonomike brenda vendit. Frika shndërrohet në mjet qeverisjeje. Paranoja, në politikë shtetërore. 

Kjo strategji nuk është e re në Ballkan. Ajo u përdor në vitet ’90 me pasoja katastrofike. Sot, ajo rikthehet në një formë më të sofistikuar: agresion informativ dhe psikologjik, jo ende ushtarak, por po aq destabilizues. 

Duke e përdorur termin “populli serb”, Vuçiçi i jep konfliktit një dimension etno-politik, duke e zhvendosur debatin nga marrëdhëniet ndërmjet shteteve te viktimizimi kolektiv. Kjo është një teknikë klasike propagandistike që synon të delegjitimojë fqinjët dhe ta paraqesë çdo bashkëpunim rajonal si akt armiqësor. 

Jehona e narrativës së Kremlinit

Paralelet me diskursin strategjik të Rusisë janë të pamohueshme. Moska ka ndërtuar prej vitesh narrativa rreth “rrethimit”, “kërcënimeve ekzistenciale” dhe “aleancave armiqësore” për të justifikuar militarizimin dhe agresionin, veçanërisht në Ukrainë. Refuzimi i Serbisë për t’u bashkuar me sanksionet e BE-së kundër Rusisë, si dhe varësia e saj nga armatimet dhe energjia ruse, e pozicionojnë Beogradin brenda orbitës së ndikimit narrativ të Kremlinit. 

Rusia nuk ka nevojë për trupa në Ballkan. I mjafton një diskurs që minon besimin te NATO, dobëson perspektivën evropiane dhe mban gjallë konfliktet e ngrira. Në këtë kuptim, retorika e Vuçiçit shërben drejtpërdrejt interesave strategjike të Moskës. 

Kosova si shënjestër qendrore

Kosova mbetet objektivi kryesor i këtij agresioni psikologjik. Çdo hap i saj drejt ndërtimit të kapaciteteve mbrojtëse dhe çdo bashkëpunim me vendet e NATO-s portretizohet si provokim. Kjo qasje injoron një fakt themelor: prania e NATO-s në Kosovë nuk është kërcënim për paqen, por kushti i saj themelor. 

KFOR-i ekziston sepse Serbia, përmes veprimeve të saj në të kaluarën, humbi kredibilitetin si garant i sigurisë për popullsinë e Kosovës. Përmbysja e këtij realiteti – duke e paraqitur NATO-n si agresor dhe Serbinë si viktimë – nuk është çështje interpretimi, por revizionizëm historik. 

Rrezik rajonal dhe ndërkombëtar

Kjo gjuhë nuk është e padëmshme. Përsëritja e vazhdueshme e narrativave për kërcënim normalizon militarizimin, ul pragun e përshkallëzimit dhe e largon rajonin nga pajtimi. Edhe në mungesë të një konflikti të hapur, dëmi strategjik është real: besimi zhduket, dialogu paralizohet dhe Ballkani mbetet i ekspozuar ndaj ndërhyrjeve të jashtme. 

Për komunitetin ndërkombëtar, veçanërisht për Bashkimin Evropian dhe NATO-n, kjo duhet të shihet si sinjal alarmi. Serbia nuk mund të pretendojë rrugë evropiane, ndërsa përdor një gjuhë që pasqyron dezinformimin strategjik të Kremlinit dhe e trajton bashkëpunimin rajonal si kërcënim. 

 Emërtimi i problemit është domosdoshmëri

Ajo që po ndodh nuk është keqkuptim, as krizë komunikimi. Është një strategji e vetëdijshme e agresionit psikologjik. Dhe emërtimi i saj si e tillë është hapi i parë për ta ndalur. 

Ballkani Perëndimor nuk ka nevojë për mite të reja rreth rrethimeve dhe aleancave imagjinare. Ka nevojë për qartësi, përgjegjshmëri dhe refuzim të politikës së frikës. Stabiliteti nuk ndërtohet duke toleruar narrativa paranojake, por duke i sfiduar ato me fakte, parime dhe angazhim të qartë euroatlantik. 

Retorika e Aleksandar Vuçiçit nuk e mbron Serbinë. Ajo e izolon. Dhe nëse nuk përballet me një reagim të qartë dhe parimor ndërkombëtar, rrezikon ta mbajë të gjithë rajonin peng të një politike frike që Evropa nuk mund ta përballojë më.

Ergin Oda/

A Celebration of Kosovo’s Independence and the Ancient Albanian Musical Heritage

Now in its seventh year, VENDI IM rises once more not simply as a concert, but as a ritual of remembering. Rooted in the celebration of Kosovo’s Independence, the evening summons the echoes of an entire people: their triumphs, their longing, and their unbroken spirit.

Here, the Ancient Albanian Musical Tradition becomes the storyteller. Melodies first sung in distant valleys, safeguarded by generations, and carried across oceans find new life on a New York stage. Through these songs raw, pure, and timeless, we hear the heartbeat of a culture that has endured through courage and risen through art.

Renowned Albanian-American artists gather to honor this legacy, weaving together the past and the present with voices shaped by tradition and journeys shaped by diaspora. Their performance is not merely heard, it is felt: a reminder of homeland, ancestry, and the quiet fire of identity that distance can never dim.

VENDI IM stands as a tribute to freedom, a blessing for the future and a homecoming for every soul who recognizes the call of its music.

Pritja mbaroi! Biletat në dispozicion tani!..

https://www.kaufmanmusiccenter.org/…/vendi-im-7th…

VENDI IM / 7th Annual Concert

Cast:

Merita Halili / Vocal

Raif Hyseni / Accordion

Alberije Hadergjonaj / Vocal

Mariza Ikonomi / Vocal

Vedat Ademi / Vocal

Ergin Oda / Baritone

Carlyle Quinn / Mezzo-Soprano

Estelina Syla / Soprano

Kimi / Vocal

Nora Noli / Vocal

Oda Quartet

E. Oda, J. Kaimi, Gj. Lucaj-Cohen, E. Kwon

Joana Kaimi / Violin

Margret Radovani / Violin

Suel Shtalbi / Viola

Gjilberta Lucaj Cohen / Cello

Marcos Varela / Contrabass

Sean Harkness / Guitar

Ginevra Petrucci / Flute

Boris Shpitalnik / Clarinet

Slava Znatchenii / Oboe

Klajdi Cerriku / Accordion

Elaine Kwon / Piano

Ariana Krasniqi Dupont / Piano

Rob Mitzner / Drums

Timothy Eng / Conductor

Lirijeta Rexhepi / Manager

Ginevra Petrucci / Assistant Producer

Ergin Oda / Producer & Artistic Director