Nga ALDO CAZZULLO – “Corriere della Sera”, 4 nëndor 2023 – Përktheu: Eugjen Merlika/

Kundërsemitizmi ekziston, rritet, duhet pranuar e luftuar. Është në të majtën skajore e në të djathtën skajore (shumë më e shpeshtë, mjafton të mendohen lakoret e disa stadiumeve). Ekziston edhe në rrjeshtimet pro-Palestinës: nëse nuk është kundërsemitizëm grisja e flamurit të Izraelit, pra mospranimi i të qënit, çfarë është? Megjithatë nuk mund t’i shënojmë me gisht në tërësi si kundërsemitë gjimnazistët dhe universitarët italianë, siç orvatet ndonjëri të bëjë. Do t’ishte e padrejtë e nuk do të ndihmonte njohjen e luftimin e kundërsionizmit, atij të vërtetit.

Mbas shumë prej kritikave Izraelit, përtej mëshirës së sinqertë për civilët e Gazës, është edhe kritika që i bëhet Perëndimit, e në veçanti kolonializmit, historisë së tij, trashëgimisë së tij. Nuk është një qëndrim i ri. Duke urryer Perëndimin, në sheshet e viteve të para 70 të rinjtë e së majtës skajore hymnizonin Pol Potin dhe Maon, ndërkohë që ata masakronin milionë bashkatdhetarë të tyre. Kritika e Perëndimit prej kohësh ishte një klasike e mendimit të së djathtës skajore, e pandjeshme ndaj idesë së demokracisë e barazisë mes njerëzve. Qëndrimi që zotëron sot në universitetet anglosaksone por edhe në shumë gjimnaze dhe universitete italiane, është kritika e trashëgimisë së kolonializmit. Dhe këtu duhet të dallojmë ndërmjet teprive ideologjike – duke filluar nga marrëzia e rrëzimit të statujave të Kristofor Kolombit – dhe rishikimit të pashmangshëm të së shkuarës sonë.

Karli III në Kenia kërkon falje për “prapësitë e  kolonializmit”, Scholz bën të njëjtën gjë me Tanzaninë – e lindur nga bashkimi i Zanzibarit me Tanganikën, koloni gjermane deri në luftën e parë botërore, Macroni në fushatën zgjedhore të 2017 shkoi në Algjeri dhe e përcaktoi kolonializmin si “krim kundër njerëzimit”. Nuk jemi duke folur  për skajorë të qëndrave shoqërore por për mbretin e Anglisë, Kançelarin gjerman, presidentin e Republikës franceze. Në fakt të vdekurit e luftës së Algjerisë numërohen në qindra mijra, ata të kolonializmit belg në Kongo me milionë (ne italianët, dihet, jemi njerëz të mirë: dhjetra mijrat viktima në Libi dhe Etiopi janë krejtësisht të munguar në kujtesën kombëtare, madje i kemi ngritur një mauzole “guvernatorit të Adis-Abebës”, Graziani, që bëri të masakrohen priftërinjtë e krishterë të Debra Libanos).

Sigurisht historia nuk është vetëm llogari e përmortëshme. Sepse, duke arsyetuar kështu duhej kujtuar se anglezët e mbanin Hindinë me ushtri të përbërë më së shumti me ushtarë indianë, dhe ploja e Amritsarit ku më 13 prill 1919, gjenerali Dyer hapi zjarr mbi civilët – “një vurratë shënake e turpëshme” ka thënë kryeministreja konservatore Thereza May – është një pikë uji në detin e gjakut të derdhur nga hindutë dhe myslimanët në ditët e Ndarjes; edhe se kritikët skajorë të kolonializmit do të thoshin se edhe ato ploja ishin pasojë e pushtimeve. Por nëse sot Hindia shpallet si një fuqi e madhe, është edhe në sajë të gjuhës së kolonizatorit, amglishtes, që e bën gjuhë të zakonshme  të nënkontinentit dhe e vë në komunikim me botën globale. Rrahja e mendimeve mund të vazhdonte deri në pafundësi. Ajo që është e rëndësishme sot, për t’u përballuar me të rinjtë tanë e për të përsosur aftësinë e të lexuarit të luftës së Gazës e të çështjes izraelo-palestineze, është për të ritheksuar se historia e Izraelit nuk është një histori kolonializmi. Studentët e  mendojnë Izraelin  si pararojën e Perëndimit, e në një farë drejtimi është: por për fat të mirë me që përfaqëson një ishull demokracie, ku qeveritarët kritikohen lirisht kur gabojnë, siç ndodh sot me Netaniahun. Veçanërisht lindja e Izraelit është mjaft e ndryshme nga kolonializmi. Hebrenjtë arritën në Lindjen e Mesme si refugjatë të shpëtuar nga pogromet e Evropës së Lindjes, të mbijetuar të Shoahut. Fuqia koloniale n’atë çast Anglia, mundohej të pengonte ardhjen e tyre, e jo rastësisht u sulmua nga luftëtarët hebrenj, herë herë me metoda terroriste. Pastaj sigurisht arritën ngulimet e kolonëve në Gaza, që u hoqën, e në Çizjordani , ku me Netaniahun janë nxitur; por kjo është një tjetër histori.

Rishikimi i historisë sonë, diskutimi lirisht, është tregues i kulturës kritike e pjekurisë. Është tipike e demokracive e parimeve të tyre, ndërmjet të tyre lirisë së mësimit. Urrejtja, pasiguria mbi vlerat e saj, është shënjë e dobësisë: sepse liria dhe demokracia nuk mund të eksportohen me armë, kryesisht nëse janë të dhëna si një mbrojtje të një zotërimi ekonomik e ushtarak; por liria dhe demokracia mbeten shumë më të mira se sa shtypja dhe tirania. Po ashtu sikurse intoleranca fetare që frymëzon Hamasin dhe aleatët e tij iranianë, dhe agresivitetin e atyre që janë sot kolonializmi i vërtetë: jo ai perëndimor , por ai kinez e rus. Kina shtyp pakicat tibetane dhe ujgure, blen porte  e toka në Afrikë, n’Azi deri n’Evropë, xhvat konçesione dhe monopole. Rusia ndërhyn në Siri e në Libi, ku është shumë aktive Turqia e Erdoganit, që lakmon të risjellë ndikimin e saj në të gjitha provincat e hershme të perandorisë otomane. Nëse ka sot artileri në afërsi të zonave të krizave, nuk mbajnë vetëm flamurët e Perëndimit.

“Corriere della Sera”, 4 nëndor 2023 – Përktheu: Eugjen Merlika

Kryetari i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA z.Elmi Berisha u prit në takim nga Kryeparlamentari i Republikës së Maqedonisë së Veriut z.Talat Xhaferri. Në faqen zyrtare në Fb z.Xhaferri shkroi: “Në takimin me kryetarin e Federatës Pan-Shqiptare e Amerikës “VATRA”, Elmi Berisha, i shoqëruar nga Naim Dedushaj, bisedonim për çështjet politike, koordinimin dhe thellimin e bashkëpunimit ndërmjet Kuvendit dhe Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA”.

_______________

На средбата со претседателот на Пан – Албанската федерација на Америка „ВАТРА“, Елми Бериша, во придружба на Наим Дедушај, разговаравме за политичките прашања, координацијата и продлабочувањето на соработката меѓу Собранието и Пан – Албанската федерација на Америка „ВАТРА“.

________________

At the Meeting with the President of the Pan-Albanian Federation of America VATRA, Mr. Elmi Berisha, accompanied by Mr. Naim Dedushaj, we discussed the political affairs, coordination and deepening of cooperation between the Assemblyand the Pan-Albanian Federation of America “VATRA”.

Nga dr. Agim Z. Dobruna/

Nuk ka alegori (personifikim) më të qartë të pushtetit se veprimtaria e dirigjentit. Çfarëdo që ai bën, hedhë dritë mbi natyrën e pushtetit. Ky është në të vërtetë thelbi i esesë së nobelistit Elias Canetti. Dirigjenti qëndron në këmbë në një vend të ngritur, në ndërkohë që orkestra para dhe publiku pas shpine i japin atij pushtet absolut. Ai jep urdhra me një shkop që mban në dorë. Me një lëvizje të lehtë zgjon dhe gjallëron befas këtë apo atë zë, ndërsa zërat e tjerë heshtin. Ai në këtë mënyrë ka pushtet mbi jetën dhe vdekjen e zërave. Një zë i vdekur prej kohësh mund të ringjallet me urdhër të tij. Kështu larmia e zërave të instrumenteve mishëron larminë e njerëzve. Ai ka në dorë partiturën (ligjin) e tërë, për dallim nga anëtarët e orkestrës, të cilët e kanë vetëm pjesën e vet. Kjo e bën atë të gjithëdijshëm madje me pushtet absolut.
Ai është mësuar që të gjithë ta shikojnë dhe kjo i jep pushtet. I kthyer me shpinë nga publiku ai e imponon pushtetin mbi të si një heshtje varri. Sapo të ketë përfunduar, ai kthehet nga publiku, i cili ngjallet dhe është i detyruar ta duartrokasë. Hyn e del në skenë me duartrokitje deri në urdhrin e radhës, si brohoritja e lashtë për fitimtarin.
Ai ka një vështrim të mprehtë dhe e di çfarë bën e çfarë duhet të bëj secili instrumentist. Ai përfaqëson tërë veprën muzikore dhe përderisa zgjatë koncerti ai është mbreti i botës. Populli shqiptar është i pafat me liderët e vet, ndërkohë qe është në pritje të liderit (dirigjentit ) jo në kuptimin e një lideri autoritar, por të një autoriteti moral, që instrumentisti (individi), orkestra (familja), publiku (populli) t’i binden pa kushte në interes shtetëror e kombëtar.
Pushteti
Pushteti është fuqi. Pushteti politik është fuqi legjitime e institucionalizuar. Si duket, që nga lashtësia ai kushtëzohet me dy elemente që sot përkthehen si shkopi e karrota. Në traditën shqiptare thuhet se nëse dëshiron ta kuptosh dikë më mirë, jepi pak pushtet.
Në librin “Pushteti i të Papushtetshmëve” të Vaclav Havel, më kishte bërë shumë përshtypje mekanizmi shtytës (motori) i efikasitetit të pushtetit në botën e shteteve socialiste, pra shkopi e karrota.
Në disa diktatura ku prona private nuk i ishte nënshtruar shtetit, pushteti ushtrohej përmes brutalitetit të policisë. Ndërsa në diktatura tjera si ajo e socializmit shqiptar ku shteti ishte bërë punëdhënësi i vetëm dhe çdo pronë private ishte ndaluar, pushteti ushtrohej nëpërmjet kushtëzimit të punësimit. Këtyre dy elementeve kryesore iu bashkëngjitej një si dekor: pasioni revolucionar, heroizmi, shpirti i sakrificës dhe entuziazmit.
Personifikimi i pushtetit është politikani. Në shumicën e studimeve psikologjike politikanët në të vërtetë në rininë e tyre kanë pasur dëshirë të bëhen aktorë. Kjo tregon për nevojën e tyre për vëmendje, që është një nga karakteristikat kryesore të narcizmit. Ato madje janë përzierje e karaktereve narciste, makiaveliste, paranojake deri te psikopatia. Elementet kryesore të këtyre karaktereve janë nevoja për vëmendje dhe madhështia deri në ekzibicionizëm , të cilëve kur nuk u shkojnë punët mirë kërkojnë fajtorë kujdestarë (armiku i jashtëm dhe ai i brendshëm). Ata përherë kanë nevojë për një “kokë turku”. Ata janë gënjeshtarë shumë bindës, mashtrues, kërkojnë besnikëri nga të tjerët ndërsa vet nuk janë besnikë. Karakteri makiavelist i tyre ilustrohet me domosdonë e fitores, pastaj bisedojmë. Ose “qëllimi arsyeton mjetin”. Nuk çajnë kokën për etikë e moral. Karakteri paranojak i tyre ka të bëjë me mosbesim të përhershëm ndaj bashkëpunëtorëve e miqve. Ata kanë ego të tepruar dhe janë pjesë e aferave kriminale, financiare, seksuale dhe janë gënjeshtarë të përhershëm dhe të papërmirësueshëm.
Çdo ngjashmëri me politikanë real të rajonit NUK është tërësisht rastësore.
foto: kultplus.com

26 tetor, 2023

Republika e Kosovës e ka pranuar Marrëveshjen Bazike të Brukselit të 27 shkurtit 2023 dhe Aneksin Zbatues të Ohrit të 18 marsit 2023. Këto dokumente të dakorduara janë një sukses i përbashkët me Bashkimin Evropian. Marrëveshja duhet zbatuar në tërësi, pa kushte, pa vonesa.

Në takimin e sotëm, me Kancelarin e Gjermanisë, Olaf Scholz, me Presidentin e Francës, Emmanuel Macron, Kryeministren e Italisë, Giorgia Meloni, Presidentin e Këshillit Evropian, Charles Michel, zëvendës Presidentin e Komisionit Evropian dhe Përfaqësuesin e Lartë për Politikë të Jashtme dhe të Sigurisë, Josep Borrell, si dhe emisarin e tij, Miroslav Lajcak, Kryeministri Kurti i falënderoi të gjithë ata për rolin, angazhimin dhe kontributin për paqe dhe normalizim të marrëdhënieve ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Serbisë.

Kryeministri Kurti theksoi që, pas sulmit të agresionit të 24 shtatorit, në Zveçan, prioritet për të është siguria në Kosovë, në veçanti siguria e kufirit me Serbinë, meqë nga ana tjetër erdhën paramilitarët të cilët kryen sulm terrorist e kriminal duke vrarë e plagosur policë të Kosovës. Që kjo të mos përsëritet kurrë më, nevojiten sanksione dhe ndëshkim për Serbinë.

Hetimet për grupin paramilitar e terrorist të sponsorizuar nga Serbia, duhet të përcaktojnë saktë se kush krejt çka bëri dhe si e ekzekutoi këtë akt agresioni, ndërkohë që nuk ka më dilema as te faktorët ndërkombëtarë mbi fajtorin.

Kryeministri Kurti potencoi që Kosova është kampion në sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor, gjë që është konstatuar edhe nga organizata prestigjioze ndërkombëtare World Justice Project. Grupi paramilitar terrorist i Milan Radoicic dhe përgjegjësit e tjerë duhet të ekstradohen në Kosovë, ku do të kishte një gjykim të drejtë dhe fer, aq më tepër kur dihet se sistemi i drejtësisë në Kosovë dhe proceset gjyqësore monitorohen nga Misioni i Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit, EULEX.

Kryeministri Kurti rikujtoi që ai ishte i gatshëm të nënshkruaj edhe në Bruksel më 27 shkurt 2023 edhe në Ohër më 18 mars 2023, edhe sonte, më 26 tetor 2023, duke theksuar që pikërisht Samiti i Këshillit Evropian në Bruksel është ngjarja e duhur, në vendin e duhur për nënshkrim të Marrëveshjes Bazike, përfshirë edhe draftin e ofruar nga BE-ja dhe ShBA-të për zbatimin e nenit 7 në ndërlidhje të nenit 10 të Marrëveshjes Bazike. Përkundër kësaj oferte gjeneroze të Kryeministrit Kurti, Presidenti i Serbisë, Vucic, ka refuzuar të nënshkruajë marrëveshje me Kosovën, dhe ka kërkuar që t’i pranohet një letër anësore me të cilën praktikisht i zhbën tri parime të Marrëveshjes Bazë, të Aneksit të Zbatimit si dhe të draftit të propozuar nga pesë emisarët me 21 tetor 2023.

Për progresin demokratik dhe ekonomik të saj, Kryeministri Kurti tha që Kosova e meriton statusin e vendit kandidat për BE, pra edhe bashkimin e pesë shteteve të mbetura të Bashkimit Evropian me shumicën prej 22 sosh, në njohjen e pavarësisë së Kosovës. Ndërkaq siguria e kufijve për Kosovën, bashkë me sigurinë kolektive në rajonin e Ballkanit Perëndimor, ngriten cilësisht nëpërmjet Marrëveshjes për Partneritet për Paqe me NATO-n drejt anëtarësimit të Kosovës në aleancën veri-atlantike.

Në fund të takimit, Kryeministri Kurti tha: Pranimi nënkupton nënshkrim, vetëm nënshkrimi nënkupton pranimin dhe garanton zbatimin.

Faton Bislimi/

Kisha nderin e veçantë të takoja Ndihmës Sekretarin e Shtetit për Evropën, z. Jim O’Brien, i cili mori këtë pozitë para pak dite, pas nominimit nga Presidenti Biden dhe aprovimit nga Senati i SHBA-ve.

Biseduam për gjendjen aktuale në Kosovë dhe angazhimin më të shtuar të SHBA-ve në procesin e dialogut në mes Kosovës e Serbisë. Ai është i njohur me sfidat në rajon e veçanërisht ato në Kosovë.

Vetëm Washingtoni mund të sjellë një përfundim të suksesshëm për procesin tanimë të stërzgjatur të dialogut me Serbinë! Vetëm këtu dhe në bashkëpunim me njerzë kyç të politikës së jashtme amerikane si O’Brien, ne mund dhe do ta fitojmë edhe këtë betejë me Serbinë! Ky angazhim për mua mbetet mision i shejtë!

Një veteran i politikës së jashtme amerikane, e veçanërisht përkitazi me Ballkanin, O’Brien ishte këshilltar kryesor e bashkëpunëtor i afërt i Sekretarës Albright dhe një nga njerzit kyç në sigurimin e suksesit të Rambujesë për palën shqiptare dhe diplomati me profesion avokat që ideoi dhe siguroi përkrahjen amerikane për themelimin e Gjykatës së Hagës për ish-Jugosllavinë.