Politike – Page 429 – Dielli

VISAR ZHITI PER MITRUSH KUTELIN

May 4, 2019 by dgreca

Shkrimtari që i tejkalon vdekjet e veta duke lënë një vepër themeltare, të pavdekshme në letrat shqipe…/

-Një rrëfim i pa besueshëm, dramatik për Mitrush Kutelin tonë, nxjerrë nga burgologjia FERRI I ÇARË-/

nga Visar ZHITI/

* * *

– E di ti që e kanë varrosur njëherë të gjallë Kutelin? – më tha A. S., ndërsa pinim kafe. Shqeva sytë, por mendova se mos qe fjala për ndonjë metaforë. Sidoqoftë, jo kaq egër.
– Si?! – klitha.
– E kanë varrosur vërtet, ishte i dënuar në kënetën e…
– Këneta e Koçitas, e ferrit?
– E Vloçishtit. Duhet të ketë qenë viti ’48-49…
Po, po, e dija. Kisha pasur njerëz të mi atje. Edhe Makesen Bungo rrëfen për një shkrimtar të burgosur që e thërret polici dhe e pyet: “Ç’punë bëje ti më parë, ë?” – “Shkruaja libra”, – i përgjigjet i burgosuri. “Ashtu? – ulërin polici. – Pse, Lenini je ti? Vetëm ai shkruante libra”, – dhe e godet në kokë. Mitrush Kuteli nuk lëvizi. As u mënjanua. I plasi gjaku…
– Dëgjo tani, është e tmerrshme, e dëshmon Hamza Tusha nga Elbasani, është gjallë, e ka parë me sytë e vet, ka qenë dhe partizan dhe e burgosën, por i shkonte fjala te komandanti i burgut, Tasi Marko, me vëllanë lart, në Byro. O ky, o njëri nga kapterët, me urdhër të komandantit, s’dihej të cilit komandant, a iu shkrep vetë, se dëshirat e një kapteri të xhindosur ishin barabar me ato të shtetit, thërret pra ai, kapteri, që t’ia sjellin aty, menjëherë, atë shkrimtarin. Të burgosurit punonin si robër për tharjen e asaj kënete, këneta e ferrit, siç the ti. “Shpejt, hapni një gropë, aty në llum, e dua të thellë, – bërtiste kapteri me zë komandanti. – Hë, mbaruat? Shpejt, të dënuar, se… Ja, këtë, këtë shkrimtarin, hidheni brenda, lakuriq!”
Dhe i vërsulen Mitrush Kutelit – s’u pa ç’ishin, roja, të dënuar në shërbim të komandës – ia shkulin rrobat dhe ai, i hutuar, rri në këmbë, drejt, si një Krisht. – Hidheeeeni, në gropë! Mbulojeni shkrimtarrrrin!” – dëgjohet britma e kapterit si një armë. Lopatat hedhin baltë mbi të, kënetë… Sa veta kishin mbuluar ashtu pas punës, në llurbë…
– Kjo është makabre, e papërballueshme edhe ta dëgjosh.
– Po, po. Dëgjo vazhdimin. Hamzait i qaset bashkëqytetari i tij, i burgosur edhe ky, Tahir Çiftja, i përgjërohet që t’i thotë komandantit t’i lejojë që ta hapin varrin – e ç’varr ishte ai? krim, hatá… – thuaji, aman, turp, gjynah, thuaji: a ta shohim, ka vdekur apo jo? Sa duron robi… mbase gënjehet.
Komandanti turfulloi, ç’është kjo… hapeni gropën. Dhe e ashtu bënë. E zbuluan. Nxjerrin atë grumbull balte që pak më parë kishte qenë mish dhe kocka, gjë e gjallë, i burgosur, njeri. Mitrush Kuteli… regëtinte ende… Mbase llumi, uji, lëkura merrte ajër, lakuriq… prilli, ishte muaji prill… Zoti… Grahmat e fundit të baltës.
Mjeku i burgut, ai që të dënuarit e kishin shpëtimtar, engjëll mbrojtës, Dr. Isuf Hysenbegasi, u përkujdes shumë, e solli në jetë. E ngjalli…
U meka. S’po kisha më fjalë.
– E di ç’bënë me gropën? – e kishte vendosur, donte të më lemeriste prapë.
– E mbyllën, – bërtita – çfarë tjetër?!
– Po, po, “por më parë futni këta dy pleqtë”, urdhëruan. S’donin t’u shkonte dëm gropa dhe kapterët

DIELLI DENOUNCES THE FREEDOM OF PRESS VIOLATIONS IN ALBANIA

May 3, 2019 by dgreca

DIELLI condemns the attacks on the freedom of the media, supports the free press and the constitutional right to information as well as appeals for the media awareness of the dangerous trends of newspapers and online outlets of the smearing of the formerly persecuted by their abusers-

Dielli is the newspaper that shares its fate and history with the Albanian National Revival movement. Throughout its existence, Dielli has heralded crucial historic events of the nation beginning with the Independence of Albania. From the start of the 20th century the Albanian patriots of America have been at the frontlines of arousing the national consciousness of their compatriots through the actions and efforts of Vatra and Vatrans, as reflected in the pages of Dielli. During the time of communist Albania, Dielli defended the civil and human rights including the right to information. At the present time, Dielli acknowledges that the country’s freedom of information is under attack. The ongoing threats and acts of censoring free media directed by the political elite led by Prime Minister Edi Rama, are cause for Dielli’s denouncement of the pro-government institutions of Albania for undermining the independent media. Dielli fiercely believes in the freedom of expression as the foundation of the democratic state that aims to join the larger family of European democracies.
The 2019 World Press Freedom Index by Reporters without Borders ranked Albania down by 7 places compared to last year’s world ranking. The organization is sounding the alarm bells concerned with Albania’s media environment and the targeting of journalists by the governing officials. The aggressive rhetoric towards the media coupled with physical assaults of the reporters and censoring acts by the government seriously undermine Albania’s democracy and lengthen the transition period nearing its third decade. The violations of the freedom of expression and attacks on the independent media are explicit indications of a totalitarian regime and traces of an authoritarian mentality garnished with executive powers to exert control over democracy.
The Prime Minister’s response to the publishing of the latest report was that there are no truths in the reports about the independent media decline and restrictions on the freedom of speech. His denials are classic expressions of the authoritarian official who continues to berate the media with insults like “trash can”.
Additionally Dielli appeals to the media outlets in Albania to rise up to its as role as the fourth government and safeguard its independence in order to resist turning into an anti-democratic tool of politics.
Dielli acknowledges the dangerous trend of Tirana’s newspapers and portals of subjecting the innocent victims of the communist system to insults by their abusers. The case of the targeting Visar Zhiti by his prison torturer, Edmond Caja, sets a very dangerous precedent. The negative campaign towards Visar Zhiti indicates a weak democracy. Not only have the notorious abusers of communism not answered for their

crimes, but, to add to the insult, they are allowed to abuse once again the dissidents of tyranny.
Visar Zhiti has elevated to new levels the democratic Albanian literature in the genre of post-imprisonment while serving as a role model of resistance against communist dictatorship. As a matter of morality, our society should stand by his side and speak up for justice.
Hanging by the threads of the spider-web like autocratic rule of Edi Rama, Albania’s democracy has not been able to counteract a governmental launched war against the journalists. The outcome is a serious decline of freedom of expression. The absolute control by the Prime Minister Edi Rama and the brazen attacks against the media have contributed to undermining democracy, imposing a form of tyranny and falling back in the dark times of information.
The censoring of the free media and attacks on the journalists in Albania are legitimate concerns for which Dielli will alert the government institutions in America and around the world.
***
REAGIM I GAZETES DIELLI
– GAZETA “DIELLI” DENONCON CËNIMIN E LIRISË SË MEDIAS, MBRON LIRINË E SHTYPIT DHE TË DREJTËN KUSHTETUESE TË INFORMIMIT DHE APELON PËR TË MOS LEJUAR HAPSIRA KU PERSEKUTORËT TË SULMOJNË TË PERSEKUTUARIT-
DIELLI është i ndërgjegjshëm për rolin e vet në fushën mediale si gazeta që ka nderin të identifikohet me Rilindjen Kombëtare, dhe që në udhën e vet 110 vjeçare, i ka paraprirë Pavarësisë së Shqipërisë dhe momenteve kyçe të historisë. Qysh nga fillimi i shekullit të 20 patriotët shqiptarë të Amerikës i kanë prirë lëvizjes së zgjimit të ndërgjegjes kombëtare të bashkëatdhetarëve të tyre nëpërmjet veprimtarisë së Federatës VATRA të shprehura qartazi tek gazeta DIELLI. Gjatë Diktaturës komuniste ka qenë DIELLI që ka denocuar cënimin e lirive njerëzore, përfshirë dhe atë të informimit. Në ditët e sotme DIELLI konstaton se liria e medias në Shqipëri është e rrezikuar. Përballë akteve të rënda të censurimit të informimit nga elita politike e drejtuar nga kryeministri aktual Edi Rama, “DIELLI” denoncon shtetin shqiptar për hapat mbrapa në lirinë mediale. DIELLI mbron shprehjen e lirisë si “abetarja” e një vendi demokratik, që synon Demokracinë Europiane.
Raporti i Përvitshëm i “Gazetarëve pa Kufij” e rrëzoi Shqipërinë shtatë shkallë më poshtë se ç’ishte në raportin e vitit të mëparshëm. Organizata Boterore për Lirinë e Shtypit ka dhënë alarmin për gjendjen reale të medias shqiptare dhe presionet mediale nga institucionet qeveritare. Shantazhet, sulmet ndaj gazetarëve dhe shtimi i censurës qeveritare cënon vetë
Demokracinë Shqiptare dhe zgjat tranzicionin që po i afrohet dekadës së tretë. Shkelja e së drejtës së shprehjes dhe presionet ndaj lirisë së mjeteve të informimit flasin për përpjekjet agresive të mbetjeve të sistemit totalitar, dhe mendësisë totalitare, të veshura me pushtet ekzekutiv për të kontrolluar demokracinë shqiptare.
Reagimi i Kryeministrit Edi Rama se në qeverisjen e tij nuk ka media të shantazhuara e liri të mohuara është shprehja tipike e pushtetarit autoritar për të cilin media mbetet thjesht një kazan.
Në të njëjtën kohë, DIELLI i bën apel Medias Shqiptare që të vetëdijësohet për rolin e “pushtetit të katërt”, dhe ta ruaj pavarësinë e vet nga politika për të mos u bërë instrument anti-demokratik.
DIELLI e sheh me shqetësim që sulmet e ish persekutorëve të diktaturës komuniste ndaj ish viktimat e pafajshme, gjejnë hapsirë në gazetat dhe portalet e Tiranës. Rasti i sulmeve ndaj shkrimtarit Visar Zhiti prej ish torturuesit të tij, Edmond Caja, përbën një precedent të rrezikshëm. Të tilla akte sulmi ndaj Visar Zhitit tregojnë mosveprimin e demokracisë shqiptare që jo vetëm nuk i ka dënuar ish persekutorët dhe fajtorët për krimet e komunizmit por edhe i lejon të ri-viktimizojnë disidentët e diktaturës.
Visar Zhiti mbetet një ikonë e letërsisë shqiptare të pasburgut dhe demokracisë si edhe model për qendresën në diktaturë, prandaj është detyrë morale e shoqërisë që ta përkrah dhe ta mbrojë atë si të tillë.
Demokracia shqiptare, e ngecur nëpër labirinthet e merimangave të stilit të diktaturës së Ramës, po tregohet e pafuqishme për të kundërvepruar mbi qeverinë që ka hapur frontin e luftës ndaj gazetarëve dhë ka çuar në rrënimin e lirive të shprehjes. Kapja e të gjithë pushteteve nga Kryeministri Edi Rama dhe fronti i hapur i luftës me median po e kthen Shqipërinë në errësirën mediale që minon Demokracinë dhe kultivon tiraninë.
Gazeta DIELLI do ta përcjellë shqetësimin e vet për censurën mediale të ushtruar nga qeveritarët ndaj mjeteve të informimit dhe gazetareve shqiptarë në instancat amerikane dhe ato botërore.

Ending Impunity in Kosovo

May 3, 2019 by dgreca

Dr. Paul R. Williams /

Closing the Accountability Gap for Crimes Committed During the Kosovo Conflict/

Dr. Paul R. Williams delivered his oral testimony at the House Committee on Foreign Affairs hearing “Kosovo’s Wartime Victims: The Quest for Justice” on April 30. His written submission contained 22 pages focusing on the international legal violations committed during the Kosovo War of 1999.

Good morning Chairman Engel, Ranking Member McCaul, and members of the Committee. It is an honor to testify before you today. In particular, it is an honor to be invited here by Chairman Engel given his long-standing commitment to peace and justice in Kosovo. It is also a privilege to share this platform with the other individuals testifying before the committee.

It is clear that the Kosovo Albanian victims of the conflict in Kosovo suffer from an accountability gap.

During the course of the Yugoslav wars, armed forces associated with the Serbian regime carried out genocide, mass murder, torture, mass rape, and mass deportation as a means to achieve Serbia’s military and political objectives. This campaign of terror and destruction was 1) designed and implemented at the highest levels of the Serbian regime; 2) required tens of thousands of individuals willing to perpetrate such crimes; and 3) left hundreds of thousands of victims in its wake.

Every victim of an atrocity is entitled to justice, and every perpetrator should be held accountable for their actions.

It is equally important, however, not to embrace the mantra of “all sides are responsible,” which can create a false sense of moral equivalence among the parties. During the Kosovo conflict, the forces associated with the Serbian regime were responsible for the vast majority upwards of 80% of atrocities. They displaced nearly 1.4 million people (90% the Kosovo population), killed over 12,000 civilians, and raped over 20,000 women.

Yet, the UN Yugoslav Tribunal indicted an almost equal number of alleged Serbian Regime perpetrators and alleged Kosovo Liberation Army perpetrators. None of the indictments of the alleged Serbian perpetrators included charges of rape or sexual violence as a stand-alone atrocity crime. In total, the Yugoslavia Tribunal only convicted 6 Serbian perpetrators for the atrocities of the Kosovo conflict.

The domestic hybrid mechanisms created by the UN Mission in Kosovo and subsequently by the European Union Rule of Law Mission disproportionally indicted Kosovo Albanians by a factor of ten to one, and only convicted 4 Serbian perpetrators. Again, with no charges of rape as a stand-alone atrocity crime.

In 2015, the international community exerted substantial diplomatic pressure on the government of Kosovo to create the Kosovo Specialist Chambers, and Specialist Prosecutor’s Office. The general diplomatic characterization of the court is that it is designed to solely prosecute ethnic Albanians who served with the Kosovo Liberation Army. If this characterization is correct, then the court essentially grants de facto amnesty to perpetrators who committed atrocities on behalf of the Serbian regime, and it closes off effective justice for hundreds of thousands of victims in Kosovo including the estimated 20,000 victims of conflict-related sexual violence and rape.

No other international criminal tribunal has been ethnically-based or has denied justice to such a substantial number of victims.

The accountability gap created by the actions of the international community, including the United States, derives from the 20 years old approach of the European Union to the conflict in the former Yugoslavia – accommodation and appeasement of the Serbian regime. This approach requires maintaining a perception of moral equivalence among all parties to the conflict.

However, false moral equivalence, the creation of ethnic based courts, the denial of access to justice for victims, and the fostering of ethnic injustice undermines the legitimacy of accountability mechanisms and their ability to promote reconciliation – which is essential to create a durable peace.

The myopic focus of the international sponsors of the Specialist Chambers is disappointing for two reasons. First, as detailed in my written submission, the statute adopted by the Parliament of Kosovo does not actually preclude the prosecution of all individuals responsible for crimes committed in Kosovo, and thus could serve as a vehicle for justice for every atrocity victim, regardless of ethnicity. Second, the statute provides for state of the art victim representation and witness protection, which are key to the successful prosecution of conflict-related sexual violence. The court has the potential to be an ideal mechanism to bring about justice for the 20,000 victims of rape in Kosovo.

To accomplish the restoration of the integrity of the Specialist Chambers, the United States should work with the government of Kosovo to affirm, and if necessary clarify, that the mandate of the court covers all crimes committed in the territory of Kosovo and is not limited to prosecuting members of a specific ethnic group of alleged perpetrators. If necessary, the United States can work with Kosovo to amend the statute to make this mandate unambiguously clear.

The United States should also work with the government of Kosovo to encourage the Specialist Prosecutor’s Office, a part of the judicial system of Kosovo, to prioritize the investigation and prosecution of rape and other conflict-related sexual violence.

Thank you for the opportunity to testify today.

Dr. Paul R. Williams is a member of the Council of Foreign Relations and has served as a Counselor on the Executive Council of the American Society of International Law. He is a Rebecca I. Grazier Professor of Law and International Relations at the American University, as well as President/ Co-Founder of Public International Law and Policy Group.

MEDIA PËR DEMOKRACINË

May 2, 2019 by dgreca

GAZETARIA DHE ZGJEDHJET NË KOHËRA TË PËRHAPJES SË INFORMACIONIT FALS/

Me rastin e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit./

Nga Frank Shkreli, ish-Drejtor i VOA-s për Euro-Azinë/

Kjo është tema e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit sivjet që shënohet me 3 maj. Çdo vit, anë e mbanë botës, kjo ditë i kushtohet lirisë së shtypit dhe parimeve bazë të saj. Është një ditë e shpallur si e tillë, në mbështetje të lirisë së shtypit nga Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB), në vitin 1993. OKB-ja ka mandatuar organizatën UNESCO që kjo datë të shënohet çdo vit, për t’i kujtuar mbarë botës se liria e shtypit është e pazëvendësueshme për demokracinë, dhe për respektimin e të drejtave themelore të njeriut, pa dallim. Si një ent i Organizatës së Kombeve të Bashkuara, organizata UNESCO, ka si mision të saj të veçantë, “Promovimin e përhapjes së lirisë së fjalës dhe ideve, nëpërmjet fjalës së shkruar dhe imazheve, në mbështetje të medias së pavarur dhe të sigurisë fizike dhe profesionale të gazetarëve.”

Kjo ditë shërben gjithashtu si një rast për të informuar qytetarët mbi shkeljet e lirisë së shtypit – duke u kujtuar atyre se në shumë vende të botës censurohen botimet, gjobiten dhe mbyllen gazetat e revistat, ndërkohë që gazetarët, redaktorët dhe botuesit e tyre sulmohen, kërcënohen, burgosen e madje edhe vriten, si përfundim i profesionit të tyre. Qëllimi i kësaj dite botërore, në mbrojtje të lirisë së shtypit, është edhe për të inkurajuar nisma të reja në mbështetje të lirisë së medias dhe në përgjithësi për të vlerësuar gjëndjen e lirisë së shtypit në botë.

3 Maji, sipas Organizatës së Kombeve të Bashkuara dhe UNESCO-s, shërben gjithashtu si një kujtesë për qeveritë e ndryshme, që të respektojnë lirinë e shtypit, duke zbatuar angazhimet e tyre që kanë marrë përsipër, ndaj lirisë së medias në vendet e tyre, bazuar në marrëveshjet ndërkombëtare që ato kanë nënshkruar. Por, kjo datë është gjithashtu edhe një ditë reflektimi edhe për vetë gazetarët dhe profesionistë të tjerë të kësaj fushe, mbi çështje të lirisë së shtypit, me të cilat përballen në kryerjen e detyrës së tyre, përfshirë ushtrimin e etikës profesionale të gazetarëve.

Dita Botërore këtë vit do të shënohet, përveç të tjerash, edhe me një konferencë ndërkombëtare që po mbahet në Adis Abeba të Etiopisë, e që do të përqëndrohet në rolin e medias në zhvillimin e lirë të zgjedhjeve dhe rolit të saj në mbështetje të demokracisë në përgjithësi. Përveç kësaj konference ndërkombëtare, në këtë ditë do organizohen anë e mbanë botës edhe programe të ndryshme kombëtare dhe rajonale, për të theksuar rëndësinë e lirisë së shtypit dhe zbatimit të parimeve bazë të ushtrimit të fjalës së lirë për të gjithë. Njëkohësisht, Dita Botërore e Lirisë së Shtypit është edhe një rast për të vlerësuar gjendjen e lirisë së shtypit anë e mbanë botës, për të mbrojtur median në përgjithësi nga sulmet ndaj pavarësisë së saj nga qeveritë autoritare dhe grupe të tjera, në bashkëpunim me qeveritë, dhe për të kujtuar sakrificën dhe për të nderuar gazetarët, të cilët kanë humbur jetën në krye të detyrës.

Themelorja e mandatit dhënë UNESCO-s nga Organizata e Kombeve të Bashkuara është mbështetja ndaj lirisë së shtypit dhe lirisë së fjalës, duke besuar se këto liri – si pjesë e lirive bazë të njeriut — ashtu si dhe pavarësia dhe pluralizmi në fushën e medias, janë thelbi i demokracisë së vërtetë, i mirëkuptimit të përbashkët dhe i sigurimit të paqes, në shoqëri dhe në botë.

Në mesazhin e tij me rastin e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit, për vitin 2019, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Z. Antonio Guterres u shpreh se, “Liria e shtypit është jetike për paqen, drejtësinë, për zhvillimin e vazhdueshëm demokratik dhe ekonomik, si dhe për mbrojtjen e të drejtave bazë të njeriut. Asnjë demokraci nuk është e plotë” shtoi ai, “nëqoftëse nuk ka informacion transparent dhe të besueshëm. Informacioni i lirë, objektiv dhe i paanshëm, “Është gurthemeli për ndërtimin e institucioneve të pavarura dhe mjeti për të mbajtur udhëheqësit qeveritarë, përgjegjës për veprimet os mos veprimet e tyre”, ka thënë ai në mesazhin e tij, duke theksuar më tej se, “Kjo është e vërtetë, veçanërisht, gjatë fushatave zgjedhore” që sivjet është edhe fokusi i Ditës Botërore të Lirisë së shtypit, nënvijoi kryetari i OKB-së. “Faktet dhe jo gënjeshtrat duhet të udhëheqin votuesit kur zgjedhin përfaqësuesit e tyre…”, theksoi Z. Guterres, ndërsa shprehu shqetësimin e tij të thellë, në lidhje me sulmet dhe dhunën që ushtrohet ndaj gazetarëve, anë e mbanë botës. Sipas UNESCO-s, tha udhëheqësi i OKB-së, pothuajse 100 gazetarë janë vrarë gjatë vitit 2018 dhe me qindra të tjerë janë burgosur, ndërsa nga viti 1994 e deri më 2018 janë vrarë gjithsejt 1307 gazetarë. Kur përfaqësuesit e medias bëhen objekt i dhunës, atëherë shoqëritë në përgjithësi e pësojnë rëndë nga sulmet që i bëhen lirisë së fjalës, përfundoi ai mesazhin e tij, me rastin e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit.

Antonio Guterres

Audrey Azoulay

Ndërsa Drejtoresha e Përgjithshme e UNESCO-s Audrey Azoulay në mesazhin e saj me këtë rast e cilësoi lirinë e shtypit si gurthemelin e shoqërive demokratike. “Të gjitha shtetet, të gjitha kombet fuqizohen nga përhapja e lirë e informacionit, nga debati dhe shkëmbimi i lirë i opinioneve. Në një kohë mosbesimi dhe përpjekjesh për të sulmuar shtypin dhe gazetarinë, është e domosdoshme që të garantojmë shprehjen e lirë të mendimeve, nepërmjet shkëmbimit të lirë të ideve dhe informacionit, bazuar në të vërtetat”, është shprehur zyrtarja e lartë e UNESCO-s, në mesazhin që shpërndau në emër të entit që ajo udhëheq.

Në këtë Ditë Botërore të Lirisë së Shtypit, unë dua të kujtoj njërin prej dekanëve më të njohur të gazetarisë amerikane, të ndjerin Edward R. Murrow, një gazetar me integritet dhe influencë, i njohur jo vetëm në Amerikë, por anë e mbanë botës, si mbrojtës i fakteve dhe i të vërtetës në ushtrimin e gazetarisë. Për një kohë, ai ka kryesuar Entin Amerikan të Informacionit, (USIA) pjesë e të cilit ishte edhe Zëri i Amerikës (VOA), ku kam pasur nderin dhe privilegjin të punoja për 30 vjet. Fjalët dhe shkrimet e tija i konsideronim si udhëzuese dhe frymëzuese në punën tonë të përditshme: “Tradita amerikane dhe etika amerikane kërkojnë prej nesh që të jemi të drejtë dhe të themi të vërtetën. Por, arsyeja më kryesore për këtë është se e vërteta është propaganda më e mirë dhe gënjeshtrat janë propaganda më e keqe”, është shprehur ai. “Që të bindim të tjerët, ne duhet të jemi të besueshëm, e po të duam të jemi të besueshëm, atëherë duhet të themi e të shkruajmë të vërtetën”, ka thënë Edward Murrow, i cili gjithmonë insistonte se platforma e gazetarisë duhej të ishte, pa përjashtim dhe në të gjitha rrethanat, objektive dhe e paanshme.

Në mesashin e saj, Drejtoresha e UNESCO-s Audrey Azoulay, u bëri thirrje shteteve anëtare të organizatës që ajo kryeson si dhe shoqërisë civile dhe organizatave profesionale të medias, anë e mbanë botës, që të festojnë lirinë e shtypit dhe të drejtën për të qenë të mirë-informuar, pasi sipas saj, liria e shtypit dhe e vërteta e informacionit, janë jetike për zhvillimin normal të çdo shoqërie demokratike.

“Ne nuk mund të trillojmë lajme të mira për të justifikuar praktikat e këqija (qeveritare)”. Edward R. Murrow

“Një komb delesh do të ketë së shpejti një qeveri ujqërish”. Edward R. Murror

“Asnjë udhëheqës autoritar nuk mund të terrorizojë një komb, por nëqoftëse të gjithë jemi bashkëpunëtorë të tij, atëherë një gjë e tillë është e mundur”. Edward R. Murrow

TË NDARË DHE TË PËRÇARË?!

May 1, 2019 by dgreca

Një parashikim i dështimit të Samitit të Berlinit –tre vjetë më parë/

Shënim: Skema për ndryshim kufijsh ose shkëmbim territoresh, e tjera, e trojkës Rama-Vuqiç-Thaçi kishte filluar për së mbrapshti në Beograd me takimin Rama -Vuçiq në tetor të vitit 2016. Një shikim mbrapa dhe një parashikim, shkruar me 18 tetor, 2016 – pas takimit Rama Vuçiq në Beograd./

Nga Frank Shkreli/

Kam drojë se takimi Rama-Vuçiq, jo vetëm që nuk kontriboi aspak drejt pajtimit midis popujve, por nga ky takim nuk përfiton as paqa dhe stabiliteti në rajon, e shqiptarët jo se jo. Ishte predestinuar të dështonte dhe mund të çojë në përçarje midis shqiptarëve.

Ditët e fundit është ndezur debati në Shqipëri dhe në Kosovë në lidhje me deklaratat që bëri Kryeministri i Shqipërisë gjatë vizitës së tij të fundit në Beograd. Kryesisht debati përqëndrohet në faktin nëse Kryeministri Edi Rama gjatë takimeve të tija me serbët, kishte të drejtë të fliste në emër të Kosovës ose për Kosovën. Komentet dhe interpretimet mbi prononcimet e Z. Rama në Beograd vazhdojnë të jenë të ashpra nga komentues, si nga Shqipëria ashtu edhe nga Kosova, madje me akuza të ashpëra se kush po i frynë erës së ndasive dhe përçarjeve midis shqiptarëve — dashtë e pa dashtë — duke hedhur më shumë benzinë në flakët e kësaj gjëndjeje të krijuar, krejtsisht pa nevojë. Reagimeve të komentuesve të ndryshëm u praprinë deklaratat e qeverisë së Republikës Kosovës dhe të Ministrit të Jashtëm të Kosovës, Z. Enver Hoxhaj.

Qeveria e Kosovës, nepërmjet zëdhënsve të saj, përfshirë edhe Këshilltarin e Kryeministrit të Republikës së Kosovës, Bajram Gecaj, citohet nga media të ndryshme të ketë thënë se problemet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë duhen zgjidhur midis nesh, duke shtuar se “Ne mirëpresin angazhimet e të gjitha shteteve mike rreth shtensionimit të marrëdhënieve në mes Republikes së Kosovës dhe Republikës së Serbisë, posaçërisht angazhimet të cilat vijnë nga Shqipëria. Megjithatë, Republika e Kosovës është shtet i pavarur, i njohur ndërkombëtarisht nga shumica e shteteve të botës, posaçërisht nga shtetet me demokraci të zhvilluar, prandaj në emër te Kosoves flasin institucionet e shtetit tonë. Ne jemi në dialog për normalizimin e marrëdhënieve në mes Republikës së Kosoves dhe Repbulikës së Serbise, dhe ato probleme duhen zgjidhur kryekëput në mes nesh”, është cituar të ketë thënë këshilltari I Kryeministrit të Republikës së Kosovës. Ndërsa Kryeministri i Republikës së Shqipërisë, Z. Edi Rama duke reaguar ndaj atyre që disa i cilësuan si “përplasje” midis Tiranës dhe Prishtinës zyrtare në lidhje me ato që u njoftuan dhe ato që nuk u njoftuan në Beograd, u shpreh se në takimet me Kryeministrin serb Vuçiq ai, “Nuk kishte folur në emër të Kosovës, por për Kosovën.” Në rregull, sepse gjatë një vizite zyrtare në Beograd, Kryeministri i Republikës së Shqipërisë nuk kishte si mos të fliste për Kosovën, ndonëse deklarata e Z. Rama për njohjen e Kosovës nga Serbia nuk është asgjë e re. Ai e kishte thënë këtë edhe gjatë vizitës së parë në Beograd, ndërkohë që edhe udhëheqsit perëndimorë në çdo takim me zyrtarët serbë bëjnë thirrje për një gjë të tillë, që Serbia ta njohë Kosovën, shtet të pavarur. Kjo është një thirrje drejtuar Serbisë ç’prej shpalljes së pavarësisë së Kosovës, edhe nga Shtetet e Bashkuara dhe nga Bashkimi Europian.

Ndërsa edhe Prishtina zyrtare, qeveria dhe ministri i jashtëm Hoxhaj kishin të drejtë të shpreheshin – sidomos për faktin që të mos kishte ndonjë keq kuptim nga ana zyrtare e Beogradit – se janë ata që flasin në emër të shtetit të Kosovës dhe jo Kryeministri i Shqipërisë. Kaq e pranoi edhe vet Z. Rama, se ai kishte folur për Kosovën dhe në emër të Kosovës.

Por, cilat do qofshin interpretimet e deklaratave të Z. Rama në Serbi, në lidhje me marrëdhëniet Kosovë-Serbi dhe të reagimeve zyrtare nga Prishtina, një gjë duhet të jetë e qartë për të gjithë, se askush nuk i njeh serbët më mirë së shqiptarët e Kosovës. Gjithashtu duhet thënë se Z. Rama ka të drejtë kurë thotë se shqiptarët, për një jetë më normale duhet të ndërtojnë ura midis serbëve dhe shqiptarëve. Por urat duhet të ndërtohen midis serbëve dhe të gjithë shqiptarëve dhe jo vetëm gjysmës së shqiptarëve.

Shpesh është dhënë shembulli i pajtimit midis gjermanëve dhe francezëve pas Luftës së Dytë Botërore, ndoshta si model për pajtimin midis shqiptarëve dhe serbëve. Në rregull, historikisht, shqiptarët kanë qenë gjithmonë dhe janë për pajtim. Por ndryshimi është se shqiptarët e Kosovës, as shqiptarët në përgjithsi anë e mbanë trojeve shqiptare, nuk kanë qenë kurrë agresorë kundër asnjë populli dhe nuk kanë pushtuar tokat e askujt, përfshirë tokat serbe. E vërteta është anasjelltas. Duhet kuptuar gjithashtu se serbët nuk janë si gjermanët. Gjermanët, jo vetëm kërkuan falje për krimet e tyre gjatë luftës, por ata madje edhe kompensuan materialisht dhe financiarisht shumë prej viktimave të tyre anë e mbanë Europës. Fatkeqsisht, shqiptarët dhe serbët janë shumë larg pajtimit dhe për këtë nuk janë fajtorë shqiptarë dhe as Tirana dhe as Prishtina zyrtare. Për këtë, faji i duhet lenë të dera Serbisë. Por, për mua në këtë moment historik, kanë më shumë rëndësi marrëdhëniet dhe avancimi i tyre midis vet shqiptarëve – në radhë të parë midis Prishtinës dhe Tiranës zyrtare — se sa marrëdhiet midis Republikës së Shqipërisë dhe Serbisë, ndonëse të nevojshme. Sepse nëqoftse nuk ka bashkim dhe marrëdhënie vëllazërore midis shqiptarëve kudo, nuk na duhet gjë hiç as ndërtimi i urave me Serbinë, në kurrizë të bashkpunimit dhe të bashkimit të shqiptarëve. Të gjitha këto komente gjatë ditëve të fundit në lidhje me këtë situatë të krijuar pa nevojë, vetëm çojnë ujë në mullirin serb dhe përkeqësojnë edhe më shumë, ato që disa vëretjës po i cilësojnë si, “ndasi dhe përçarje” në rritje midis shqiptarëve, si rezultat i kësaj vizite në Beograd nga kryeministri shqiptar.

Të gjitha reagimet, zyrtare dhe jo-zyrtare ndaj kësaj vizite të Ramës në Beograd, tregojnë se nuk kishte asnjë bashkrendim të ideve dhe qëndrimeve të përbashkëta në lidhje me takimin shqiptaro-serb që Serbia e kishte cilësuar si një të ashtuquajtur, “Dialog për marrëdhëniet e shqiptarëve dhe serbëve në rajon”, ku fillimisht pritej të ftoheshin të merrnin pjesë edhe përfaqsues politikë të Republikës së Kosovës, gjë që nuk ndodhi. Ose nëqoftse ka patur këshillime zyrtare midis Tiranës dhe Prishtinës, atëherë qëndrimet mund të kenë qenë diametrikisht të kundërta në lidhje me takimin midis kryeministrit zë Shqipërisë dhe atij serb.

Në mendimin tim, gjëja që duhet të kritikohet më shumë me këtë rast, nuk është vizita e Edi Ramës në Serbi, por është mungesa e bashkpunimit, e këshillimeve dhe e koordinimit të qëndrimeve midis Tiranës dhe Prishtinës, në muajt dhe javët para vizitës së Kryeministrit Rama në Serbi. Me një bashkrendim të tillë, besoj se gjithë ky debat krejtësisht i pafrutshëm për interesat shqiptare në Ballkan, do të ishte mënjanuar.

Prandaj, në vend të akuzave dhe kundër akuzave të analistëve që njellin zi, duke fajësuar njerën ose tjetrën palë, do të ishte më mirë të bëhej pyetja: Kishte koordinim midis Prishtinës dhe Tiranës ndërkohë që planifikohej vizita në Beograd? Nëqoftse nuk kishte këshillime, pse nuk kishte një bashkrendim të qëndrimeve për një vizitë që në sipërfaqe dukej si e rëndësishme? Për më tepër dhe më me rëndësi, a është ky gjithmonë “modus operandi” — mungesa pra e këshillimeve dhe bashkrendimit të pikëpamjeve midis dy kryeqyteteve shqiptare — sidomos kur kemi të bëjmë me çështje madhore të interesit kombëtar, siç janë marrëdhëniet shqiptaro-serbe? Këto pyetje nuk kanë të bëjnë aspak me nacionalizëm primitiv siç e quajnë disa, por kanë të bëjnë me ekzistencën e kombit, pikëspari me identitetin kombëtar dhe me interesat afat shkurtëra dhe afat gjata të të gjithë shqiptarëve, historikisht të ndarë në pesë shtete nga të huajt, por aktualisht të përçarë nga vetja e tyre, fatkeqsisht. Në fillim të gushtit, në artikullin “Punë Ballkanasish, Hesapi”, duke shkruar për vizitën e lajmëruar të kryeministrit Rama që mori fund disa ditë më parë në Serbi, kisha shënuar se, “Përsa i përket takimit shqiptaro-serb, dialogu është i mirë në çdo kohë dhe për gjithçka, por është procesi të cilit duhet t’i kushtohet kujdes dhe vëmendje e veçantë. A do të jetë takimi i Nishit një hap i parë dhe tepër i nevojshëm drejtë pajtimit dhe drejtësisë midis dy popujve – e vetmja mënyrë për paqë dhe stabilitet në rajon – a por do të jetë një rast i radhës për të dëgjuar retorikën tashmë të mërzitshme serbe mbi “Kosovo-Metohinë”, gjë që nuk ka ndihmuar as nuk i ndihmon zhvillimit normal të marrëdhënieve midis shqiptarëve dhe serbëve në Ballkan”.

Kam drojë se takimi Rama-Vuçiq, sidomos duke marrë parasyshë edhe komentet e kryeministrit serb gjatë dhe pas vizitës, jo vetëm që nuk kontriboi aspak drejt pajtimit midis popujve, por nga ky takim nuk përfitoi as paqa dhe stabiliteti në rajon, e shqiuptarët jo se jo. Dihej se pa pjesëmarrjen e përfaqsuesve legjitim të shqiptarëve të Kosovës në takimin, “për një dialog midis shqiptarëve dhe serbëve”, dialogu midis dy palëve kësaj radhe, ishte i pre-destinuar të dështonte. Përkundrazi, kjo vizitë duket se pati efektin e pa dëshirueshëm të acarimit për të mos thënë përçarjeve në marrëdhënjet Tiranë-Prishtinë, siç po e cilësojnë disa komentues. Tashti është në duarë të dy palëve, Tiranës dhe Prishtinës zyrtare — që sa më shpejtë të zgjidhin çdo mosmarrveshje që mund të ekzistojë midis tyre ose në përceptimin e mendjes së popullit në lidhje me këtë çështje – me qëllim për të ndaluar një debat të dëmshëm dhe të pa nevojshëm nga të dy shtetet shqiptare — zyrtar dhe jo-zyrtar — ashtuqë sutuata të mos degjenerojë më keq, në një përçarje më të thellë midis shqiptarëve. Sepse në fund të fundit, qëllimi i vizitës së Kryeministrit të Shqipërisë në Serbi ishte për të përmirësuar atmosferën në marrëdhëniet shqiptaro-serbe dhe jo për ndarë dhe për të përçarë shqiptarët.