Prof.dr. Pal Nikolli/
Korrupsioni sistemik, kapja oligarkike e institucioneve dhe lidhjet e dyshuara të pushtetit me krimin e organizuar janë ndër problemet më të rënda që kanë nxjerrë qytetarët shqiptarë në rrugë. Këto nuk janë çështje periferike, as pretekste politike për të penguar integrimin evropian. Përkundrazi, janë arsyet themelore pse Shqipëria ka nevojë urgjente për ndryshim dhe për një shtet që u shërben qytetarëve, jo interesave të grupeve të fuqishme ekonomike dhe politike.
Është e papranueshme që protestat qytetare, kërkesat për drejtësi dhe denoncimi i korrupsionit të paraqiten si pengesa për procesin e integrimit. Një logjikë e tillë përmbys vetë kuptimin e demokracisë. Qytetarët nuk dalin në rrugë kundër Evropës, por kundër deformimit të shtetit, grabitjes së pasurisë publike, pandëshkueshmërisë dhe shkatërrimit të besimit te institucionet.
Duhet kuptuar qartë se integrimi evropian nuk është thjesht një proces diplomatik, as një objektiv që arrihet me deklarata politike, raporte formale dhe fotografi në tryezat ndërkombëtare. Ai është, mbi të gjitha, një proces transformimi të shtetit dhe shoqërisë, ku sundimi i ligjit, pavarësia e drejtësisë, transparenca, llogaridhënia dhe lufta kundër korrupsionit janë kushte themelore.
Një vend nuk mund të pretendojë standarde evropiane, ndërkohë që institucionet e tij kapen nga interesa private, pasuria publike trajtohet si pronë e pushtetarëve dhe qytetarët përballen me padrejtësi e mungesë perspektive. Nuk mund të ndërtohet demokraci funksionale pa institucione të pavarura dhe as shtet i së drejtës pa barazi përpara ligjit.
Protesta është një e drejtë demokratike dhe një mekanizëm legjitim për të kërkuar përgjegjësi politike. Heshtja përballë korrupsionit nuk është kontribut për integrimin; është tolerim i deformimit të shtetit. Kritika ndaj qeverisjes nuk e dobëson Shqipërinë në rrugën evropiane. Përkundrazi, e forcon atë, sepse kërkon që standardet evropiane të zbatohen në jetën reale dhe jo vetëm të përdoren si retorikë politike.
Shqipëria ka nevojë për Evropën, por edhe Evropa ka nevojë për një Shqipëri demokratike, me institucione të besueshme, drejtësi të pavarur dhe ekonomi konkurruese, jo për një shtet ku interesat oligarkike dhe korrupsioni përcaktojnë funksionimin e institucioneve.
Integrimi evropian nuk mund të përdoret si mburojë për pushtetin, as si justifikim për të heshtur qytetarët. Ai duhet të jetë instrumenti i çlirimit të shtetit nga korrupsioni, oligarkia dhe krimi i organizuar.
Sepse Shqipëria nuk do të bëhet evropiane duke fshehur problemet e saj, por duke i përballur dhe zgjidhur ato. Dhe pikërisht për këtë arsye, zëri i qytetarëve në protestë nuk është pengesë për integrimin. Është pjesë e domosdoshme e rrugës drejt tij.
Foto: www.workers.org