
Prof. Dr. Romeo Gurakuqi/
Lec Kurti, më 7 prill 1939, ai ishte Ambasadori i Shqipërisë në Londër. Kur pothuajse të gjithë zyrtarët e shtetit ishin dorëzuar para agresionit fashist, ai që rezistoi dhe i qendroi deri ne fund besnik shtetit dhe Mbretnisë Shqiptare (së bashku me Faik Konicën në Washington), ishte Ai, kompozitori diplomat. Mbreti Zog e kishte caktuar atë ambasador në Londër edhe pse e dinte se ishte kundërshtar në bindjet politike. Dhe nuk gaboi. Ai, opozitari i tij, nuk u dorëzua deri në fund dhe kreu përfaqësimin me besnikëri edhe kur shteti indipendent në Shqipëri ishte shuar: dergoi me besnikëri çdo mesazh dhe Notë Mbretnore në FO, nuk pranoi t’i shërbente Musolinit duke i qendruar besnik shtetit të tij; nuk pranoi të korruptohej; nuk u dorëzua as kur mbeti pa imunitet diplomatik, pa shtetësi dhe pa asnjë të ardhur.
Kërkoi, pas dyvitesh, vetem të vinte në Shkodër, si qytetar privat, për të qendruar pranë nënës së tij të moshuar, në ditët e fundit të jetës.
Ndërhyrjet e tij të njëpasnjëshme prane FO, PM’s Office dhe ne British Parliament krijuan një reaksion zinxhir diskutimesh që përshine, British Foreign Secretary, Lord Halifax, Prime Minister Neville Chamberlain, John Simon, Chancellor of the Exchequer, John Anderson, Lord Privy Seal; Edward Stanhope, First Lord of the Admiralty; Kingsley Wood, Secretary of State for Air; Samuel Hoare, Secretary of State for Home Affairs; Alfred Chatfield, Minister for Coordination of Defence; Leslie Hore-Belisha, Secretary of State for War; Ernest Brown, Minister of Labour, British Ambassador in Rome Lord Perth dhe shefin e opozitës laburiste Clement Attlee.
Mbi të gjitha ndërhyrja e Lec Kurtit pat efekt në qendrimin e Winston Churchill, i cili mbajti në Parlamentin Britanik një fjalim, analizë kritike te pangjashme, mbi pushtimin fashist të Shqipërisë, politikën e lëshimeve që Britania po mbante ndaj fuqive te Boshtit dhe mungesën e vigjilencës për të shmangur një pushtim të tillë nga ana e Flotës Britanike në Mesdhe. Një dosje e tërë e Kabinetit Britanik, perveç dosjeve të FO, gjendet ne TNA në lidhje me sa më sipër, e cila ka pasuruar me të verteta të reja Historinë e Shqipërisë në Luftën e Dytë Botërore, Botimin e Tretë, që do ta nxjerr nga shtypshkrimi në muajt e ardhshëm nën siglën e IH pranë ASHSH.
Lec Kurti ishte dhe mbetet shembulli i diplomatit më të rëndësishëm që ka pasur Shqipëria, jo thjesht për qendrimin e tij besnik ndaj shtetit, por për profesionalizmin dhe kulturen e larte që ai mishëronte. Një emer rruge për Ambasador Lec Kurtin pranë shtëpive të tij në Tiranë dhe në Shkodër; një foto në Ambasadën e Shqipërisë në Londër; një sallë të veçantë me emrin e tij Ministrinë e Puneve të Jashtme, përsëri do të ishin shumë pak për të nderuar një figurë si Ai.
36 vite nga rënia e Murit të Dullës, ende Shqipëria nuk ia del të kryej korigjime, të vendosë radhë meritash dhe të gjej fillimet e krenarisë së vet në fushën e diplomacisë.
Në Prishtinë, në Republikën e Kosovës, e kanë bërë tashmë, edhe për Ambasador Lec Kurtin.