Prof. Begzad Baliu*/

Studimi i Ukshin Hotit mbi Lidhjen e Prizrenit përfaqëson një nga kontributet më të rëndësishme në historinë e mendimit politik dhe historiografik shqiptar të gjysmës së dytë të shekullit XX. Vlera e tij nuk qëndron vetëm në interpretimin e një ngjarjeje të veçantë historike, por në krijimin e një modeli të ri konceptual për të kuptuar marrëdhënien ndërmjet historisë shqiptare dhe proceseve ndërkombëtare. Pikërisht për këtë arsye, ky studim duhet parë jo vetëm si tekst historiografik, por edhe si tekst teorik, metodologjik dhe epistemologjik.

Kontributi i parë i madh i Hotit është metodologjik. Ai largohet nga modeli tradicional i historiografisë përshkruese, e cila zakonisht kufizohej në rindërtimin kronologjik të ngjarjeve dhe të figurave historike. Në vend të kësaj, ai ndërton një analizë të bazuar mbi marrëdhëniet ndërmjet strukturave politike, interesave ndërkombëtare dhe veprimit historik të shqiptarëve. Historia nuk paraqitet më si rrëfim i së kaluarës, por si proces i ndërlikuar ndërveprimi ndërmjet faktorëve lokalë dhe globalë.

Një risi tjetër metodologjike është përdorimi i perspektivës sistemore. Hoti e interpreton Lidhjen e Prizrenit jo si fenomen të izoluar, por si pjesë të sistemit evropian të balancës së fuqive. Kjo qasje i mundëson atij të kapërcejë kufijtë e historisë kombëtare dhe ta integrojë çështjen shqiptare në kontekstin më të gjerë të marrëdhënieve ndërkombëtare. Përmes këtij interpretimi, historia shqiptare fiton një dimension të ri analitik dhe bëhet pjesë e historisë politike të Evropës moderne.

Në planin teorik, risia më e madhe e studimit qëndron në konceptin e “faktorit shqiptar”. Deri atëherë, shqiptarët zakonisht paraqiteshin në historiografi si objekt i vendimeve të marra nga Fuqitë e Mëdha ose nga Perandoria Osmane. Hoti e ndryshon këtë perspektivë. Ai argumenton se me Lidhjen e Prizrenit shqiptarët fillojnë të veprojnë si subjekt politik, duke hyrë në sistemin ndërkombëtar si faktor me interesa të veçanta dhe me aftësi për të ndikuar mbi zhvillimet historike. Kjo është një nga formulimet më origjinale të mendimit politik shqiptar bashkëkohor.

Po aq e rëndësishme është mënyra se si ai e koncepton marrëdhënien ndërmjet kombit dhe shtetit. Në analizën e tij, kombi nuk paraqitet si produkt i shtetit, por si bashkësi politike që mund të ekzistojë dhe të veprojë edhe në mungesë të sovranitetit shtetëror. Lidhja e Prizrenit shfaqet si dëshmi historike e kësaj teze. Shqiptarët organizohen politikisht, artikulojnë interesa kombëtare dhe ndërhyjnë në proceset ndërkombëtare para se të kenë shtetin e tyre kombëtar. Ky interpretim përbën një kontribut me rëndësi të veçantë për teorinë politike shqiptare.

Nga pikëpamja historiografike, Hoti realizon një zhvendosje të rëndësishme konceptuale. Ai nuk e mohon interpretimin kombëtar të Lidhjes së Prizrenit, por e plotëson atë me një interpretim ndërkombëtar. Për rrjedhojë, Lidhja nuk shihet më vetëm si organizatë kombëtare shqiptare, por edhe si reagim ndaj një rendi ndërkombëtar të ndërtuar mbi logjikën e balancës së fuqive. Kjo e bën analizën e tij më të gjerë dhe më komplekse sesa shumica e interpretimeve të mëparshme.

Një tjetër risi historiografike qëndron në analizën e Kongresit të Berlinit. Në historiografinë tradicionale, Kongresi zakonisht paraqitej si forum ku u morën vendime të padrejta ndaj shqiptarëve. Hoti nuk e mohon këtë dimension, por përpiqet të shpjegojë logjikën e brendshme që prodhoi këto vendime. Ai argumenton se ato nuk ishin rezultat i qëndrimeve personale të diplomatëve evropianë, por shprehje e interesave strategjike të Fuqive të Mëdha dhe e nevojës për ruajtjen e ekuilibrit politik në Evropë. Në këtë mënyrë, analiza e tij fiton një thellësi që mungon në interpretimet thjesht normative.

Në fushën e historisë diplomatike, studimi përfaqëson një kontribut të veçantë. Hoti demonstron se Lidhja e Prizrenit nuk ishte vetëm organizatë e rezistencës territoriale, por edhe instrument diplomatik për afirmimin e çështjes shqiptare në arenën ndërkombëtare. Memorandumet, peticionet, delegacionet dhe kontaktet politike që zhvilloi Lidhja interpretohen si pjesë e procesit të ndërkombëtarizimit të çështjes shqiptare. Kjo qasje e pasuron ndjeshëm kuptimin tradicional të veprimtarisë së saj.

Po aq i rëndësishëm është kontributi epistemologjik i studimit. Hoti ndërton një model interpretues që kombinon historinë, teorinë politike dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, ai kapërcen kufijtë disiplinorë dhe krijon një formë të re të analizës shkencore shqiptare. Kjo e vendos studimin e tij ndër tekstet më të avancuara metodologjikisht të mendimit shqiptar të kohës.

Në historinë e albanologjisë, ky studim përfaqëson një moment të rëndësishëm të hapjes së kërkimit shqiptar ndaj teorive moderne të shkencave politike. Ndryshe nga tradita e mëhershme, e cila mbështetej kryesisht në filologji, histori ose etnografi, Hoti fut në analizën shqiptare kategoritë e gjeopolitikës, të sistemit ndërkombëtar, të balancës së fuqive dhe të subjektivitetit politik. Kjo e zgjeron ndjeshëm horizontin teorik të studimeve shqiptare.

Nga këndvështrimi i historisë së ideve politike shqiptare, Ukshin Hoti zë një vend të veçantë sepse ai e koncepton çështjen shqiptare si pjesë të proceseve globale. Për të, historia e shqiptarëve nuk mund të kuptohet jashtë historisë së Evropës dhe as politika shqiptare jashtë sistemit ndërkombëtar. Kjo e bën mendimin e tij një nga formulimet më të plota të ndërthurjes së identitetit kombëtar me analizën e rendit ndërkombëtar.

Një aspekt tjetër me rëndësi është aktualiteti i kësaj qasjeje. Edhe pse studimi trajton ngjarje të shekullit XIX, kategoritë teorike që përdor Hoti mbeten të vlefshme për interpretimin e proceseve politike bashkëkohore. Konceptet e faktorit shqiptar, të subjektivitetit politik, të ndërkombëtarizimit të çështjeve kombëtare dhe të raportit ndërmjet interesit kombëtar dhe sistemit ndërkombëtar vazhdojnë të kenë rëndësi në analizën e zhvillimeve politike të shqiptarëve në kohën moderne.

Në përfundim, mund të thuhet se kontributi më i madh i Ukshin Hotit nuk qëndron vetëm në interpretimin e Lidhjes së Prizrenit, por në transformimin e mënyrës së të menduarit për historinë shqiptare. Ai e zhvendos analizën nga niveli i historisë kombëtare drejt nivelit të historisë së marrëdhënieve ndërkombëtare dhe e paraqet Lidhjen e Prizrenit si momentin kur shqiptarët hynë në sistemin evropian të politikës si faktor i vetëdijshëm dhe si subjekt historik. Pikërisht për këtë arsye, studimi i tij mbetet një nga arritjet më të rëndësishme të mendimit politik shqiptar bashkëkohor dhe një nga interpretimet më origjinale të Lidhjes së Prizrenit në historiografinë shqiptare.

*Botuar nga tekst më i gjatë.

Nga Frank Shkreli/

“Nuk ua kam marrë mandatin e deputetit. Ma keni marrë ju mue, për 10 muej rresht. Tash mandati ka ardhë në vend të vet. Nëse jeni kaq të sigurt që unë nuk fitoj pa ju dhe ju i keni plot 83 mandate, atëherë shpërndajeni parlamentin, shkojmë në zgjedhje të parakohshme dhe masim forcat se kush fiton çka…” Deputetja Marjana Koçeku.

Vendimi i deputetes Marjana Koçeku për t’u larguar nga grupi parlamentar i Partisë Socialiste dhe për të vazhduar mandatin si deputete e pavarur përbën një zhvillim me rëndësi që tejkalon kufijtë e një karriere individuale politike. Ai ngre një pyetje thelbësore për demokracinë shqiptare dhe për çdo deputet cilës do parti qoftë pozitë ose ose opozitë.. A duhet deputeti t’i bindet gjithmonë partisë, apo duhet t’i qëndrojë besnik ndërgjegjes së vet dhe interesit të qytetarëve që e kanë zgjedhur, a po partisë?

Për më shumë se tri dekada tranzicion, politika shqiptare është karakterizuar nga përqendrimi i pushtetit brenda partive, e nga mungesa e debatit të brendshëm. Shpesh, mendimi ndryshe është parë si sfidë ndaj autoritetit të udhëheqjes (Numrit 1), dhe jo si një kontribut i dobishëm për përmirësimin e vendim-marrjes politike, në dobi të partisë dhe demokracisë në vend. Në këtë klimë, çdo veprim që afirmon pavarësinë e mendimit politik, brenda partive, merr një rëndësi të veçantë, në procesin politik.

Rëndësia e vendimit të Marjana Koçekut – për të ndryshuar mandatin nga deputete e Partisë Socialiste në deputete të pavarur, nuk qëndron thjesht tek efektet numerike në Kuvend, por tek rëndësia e mesazhit që ai përcjell. Vendimi i Marjana Koçekut, na rikujton se deputeti nuk është pronë e partisë, por përfaqësues i qytetarëve, ashtu siç konsiderohet në pjesën më të madhe të vendeve demokratike. Prandaj, mandati parlamentar nuk duhet të reduktohet në një ushtrim të bindjes politike, automatike, por duhet të shërbejë si instrument përfaqësimi, debati dhe përgjegjësie publike.

Demokracia e brendshme në partitë politike në Shqipëri – sidomos dy partitë kryesore të vendit — mbetet një nga sfidat më serioze të sistemit politik shqiptar këto 35-vite, e që klasa politike shqiptare merr guximin ta quaj këtë proces politik, “demokraci”. Shumë nga problemet e qeverisjes, të përfaqësimit dhe të besimit të qytetarëve ndaj institucioneve të shtetit shqiptar burojnë, pikërisht, nga fakti se partitë politike shpesh funksionojnë në mënyrë vertikale, me pak ose aspak hapësirë për debat, pa kritikë dhe pa konkurrencë të lirë të ideve dhe udhëheqjes së partive. Frank Shkreli: Pa demokratizim të partive nuk ka demokraci Shqipëria | Gazeta Telegraf

Nëse shqiptarët duan për veten një parlament më përfaqësues dhe më të pavarur se këto 35-vite, të pavarur, institucione më të forta dhe një kulturë politike, vërtetë, më demokratike, atëherë duhet të fillojnë transformimin politik duke nisur nga vetë partitë politike. Demokracia nuk ndërtohet vetëm në ditën e zgjedhjeve. Ajo ndërtohet çdo ditë, brenda organizatave politike që pretendojnë të qeverisin vendin. Si shembull, ish-presidenti i Amerikës, repblikani, Ronald Reagan, të cilin e citoj shpesh për lirinë e demokracinë — një politikan i njohur amerikan por edhe botërisht, i shekullit të kaluar — vet ai, dikur, ishte larguar nga Partia Demokrate amerikane për arsye të mospajtimit të tij me parimet e asaj partie dhe është bërë anëtar i Partisë Republikane të Amerikës – duke ndryshura kështi Amerikën dhe botën. Merrni me mend, nëse Ronald Reagan nuk do kishte ndrruar parti, bota e jonë sot nuk do ishte kjo botë në të cilën jetojmë.

Prandaj, akti i largimit nga Partia Socialiste e deputetes shqiptare, Marjana Koçekut duhet parë si një thirrje për më shumë pluralizëm për të mirën, brenda vetë partive politike, dhe për një demokraci më të shndoshë për Shqipërinë. Por, pavarësisht zhvillimeve të ardhshme, mesazhi që përcillet sot nga deputetja tani e pavarur Marjana Koçeku është i qartë: partia nuk mund dhe nuk duhet të jetë mbi gjithçka! Ashtu si në kohën e komunizmit. Shoqëria shqiptare ka nevojë për më shumë politikanë/e, që guxojnë të mendojnë me kokën e tyre dhe të mbajnë përgjegjësi para qytetarëve, jo vetëm të jenë përgjegjëse para strukturave partiake dhe besnike ndaj Numrit 1. Vetëm atëherë mund të ndërtohet një demokraci e vërtetë, kur besnikëria ndaj parimeve politike, në mbrojtje të interesave dhe nevojave reale të popullitt, vlerësohet më shumë se besnikëria ndaj urdhrave të partisë.

Për këtë arsye, pavarësisht, bindjeve politike që secili mund të ketë, vendimi i Marjana Koçekut meriton të vlerësohet si një rast që nxit reflektim të thellë mbi raportin midis ndërgjegjes individuale dhe disiplinës partiake. Një demokraci e shndetshme nuk ka frikë nga mendimi ndryshe; përkundrazi, ajo ushqehet prej tij. Shoqëria shqiptare ka nevojë për më shumë politikanë që guxojnë të mendojnë me kokën e tyre dhe të mbajnë përgjegjësi para qytetarëve, jo vetëm para strukturave partiake dhe numrit i të partisë si në kohën e Enver Hoxhës. Vetëm atëherë mund të ndërtohet një demokraci e mirëfillt, ku besnikëria ndaj parimeve vlerësohet më shumë se besnikëria ndaj urdhrave, partiakë. Frank Shkreli: Në Shqipëri vdiq opozitarizmi së bashku me shpresën! | Gazeta Telegraf

Në këtë kuptim, vendimi i deputetes Marjana Koçeku meriton respekt. Jo, domosdoshmërisht, se të gjithë duhet të pajtohen me të, por një vendim i tillë, rikthen në qendër të debatit një vlerë themelore demokratike: lirinë e ndërgjegjes individuale politike, qoftë edhe para besnikërisë ndaj partisë. Kjo është një vlerë që Shqipëria dhe shqiptarët, kudo që jetojnë, kanë nevojë ta mbrojnë dhe ta forcojnë çdo ditë.Top of FormBottom of Form Sepse më në fund, një e vërtetë mbetet themelore: pa demokraci brenda partive politike nuk mund të ketë demokraci të vërtetë, as në Shqipëri.

“Demokracia nuk vihet në provë kur njerëzit bien dakord me njëri-tjetrin. Demokracia vihet në provë kur një komb duhet të gjejë një rrugë paqësore përmes mosmarrëveshjeve.”

Cafo Boga, M.S. Diplomaci

Gjatë javëve të fundit i kam kushtuar një seri artikujsh sfidave politike, institucionale dhe ekonomike me të cilat përballet Shqipëria. Duke filluar me Përtej Zhurmës: Kujt Duhet t’i Besojnë Shqiptarët? dhe duke vazhduar me Shqipëria në Udhëkryq: Zëri i Brezit të Ri, Sfida e Vërtetë e Shqipërisë: Jo Zhvillimi, por Qeverisja e Mirë, Nga Protesta te Lidershipi: Një Udhërrëfyes për Ripërtëritjen Demokratike dhe së fundmi Toka e Shqipërisë – E Ardhmja e Kombit, jam përpjekur jo vetëm të analizoj zhvillimet ndërsa ato ndodhin, por edhe të ofroj ide praktike që mund të kontribuojnë në një debat kombëtar më konstruktiv.

Qëllimi im nuk ka qenë kurrë të nxis emocione, të thelloj ndarjet politike apo të mbështes një forcë politike kundër një tjetre. Shqipëria ka tashmë mjaftueshëm polarizim. Ajo që vendi ka nevojë sot nuk është më shumë përplasje, por më shumë zgjidhje; jo më shumë slogane, por më shumë lidership.

Prej më shumë se dy javësh, Shqipëria po përjeton një shfaqje të jashtëzakonshme të angazhimit qytetar. Çdo mbrëmje, mijëra qytetarë mblidhen në mënyrë paqësore në zemër të Tiranës për të shprehur pakënaqësinë e tyre me drejtimin që po merr vendi dhe për të kërkuar ndryshim politik. Larg zbehjes, protestat duket se po fitojnë gjithnjë e më shumë mbështetje, duke reflektuar një nivel pakënaqësie publike që nuk mund të konsiderohet më as i përkohshëm dhe as i parëndësishëm.

Ajo që nisi si një protestë është shndërruar në diçka shumë më të madhe: në një debat kombëtar mbi qeverisjen, llogaridhënien, transparencën dhe drejtimin e ardhshëm të shtetit shqiptar. Kërkesa kryesore e protestuesve — dorëheqja e Kryeministrit Edi Rama — është bërë slogani qendror i lëvizjes. Megjithatë, pas javësh të tëra protestash të pandërprera, Shqipëria gjendet përballë një ngërçi politik gjithnjë e më të vështirë. Protestuesit mbeten të vendosur, ndërsa Kryeministri nuk ka dhënë asnjë shenjë se synon të largohet vullnetarisht nga detyra.

Siç ndodh shpesh në situata të tilla, zhgënjimi ka filluar të zëvendësojë strategjinë. Po dëgjohen gjithnjë e më shumë diskutime për ultimatume, mosbindje civile dhe forma më të ashpra proteste, përfshirë propozime për bllokimin e aeroportit, autostradave dhe infrastrukturës tjetër kritike nëse kërkesat aktuale nuk plotësohen. Në fund të fundit, rëndësi më të madhe se vetë propozimet ka ajo që ato tregojnë. Pritshmëritë po rriten. Emocionet po intensifikohen. Durimi po vihet gjithnjë e më shumë në provë. Ky është pikërisht momenti kur lëvizjet demokratike përballen me testin e tyre më të madh.

Historia na mëson se tërheqja e vëmendjes së publikut është shpesh faza më e lehtë e një lëvizjeje proteste. Ruajtja e mbështetjes publike, mbrojtja e autoritetit moral, shmangia e gabimeve të kushtueshme dhe shndërrimi i pakënaqësisë popullore në ndryshim të vërtetë demokratik janë sfida shumë më të vështira.

Në të vërtetë, shumë lëvizje dështojnë jo sepse ankesat e tyre janë të pajustifikuara, por sepse mbeten të bllokuara mes dy realiteteve: një qeverie që nuk është e gatshme të lëshojë pe dhe një lëvizjeje që nuk është e sigurt se si të ecë përtej protestës.

Prandaj, sfida me të cilën përballet Shqipëria sot është më e madhe sesa pyetja nëse një Kryeministër duhet të qëndrojë apo jo në detyrë. Sfida e vërtetë është se si të zgjidhet një mosmarrëveshje e thellë politike në përputhje me parimet demokratike, procedurat kushtetuese, shtetin ligjor dhe interesin afatgjatë të kombit.

Fatmirësisht, Shqipëria nuk është demokracia e parë që përballet me një dilemë të tillë. Situata të ngjashme kanë ndodhur në shumë demokraci parlamentare, ku segmente të mëdha të popullsisë humbën besimin te udhëheqësit e tyre, ndërsa këta të fundit refuzuan të largoheshin vullnetarisht. Disa vende i menaxhuan me sukses këto kriza dhe dolën prej tyre me institucione më të forta. Të tjera lejuan që polarizimi të thellohej, duke dëmtuar si stabilitetin politik ashtu edhe besimin e publikut.

Qëllimi i këtij artikulli nuk është të përcaktojë se kush ka të drejtë dhe kush gabon. Përkundrazi, synimi është të shqyrtojë se cilat mundësi mbeten të hapura kur një Kryeministër refuzon të japë dorëheqjen, cilat mekanizma kushtetues ekzistojnë për ndryshim demokratik dhe cilat hapa duhet të konsiderojnë protestuesit nëse dëshirojnë të arrijnë objektivat e tyre pa dëmtuar institucionet që synojnë të përmirësojnë.

Pyetja me të cilën përballet Shqipëria sot nuk është më nëse qytetarët kanë të drejtë të protestojnë. Kjo e drejtë është themelore në çdo demokraci. Pyetja tani është se si të shndërrohet protesta në përparim.

Si mund të shmangë një lëvizje demokratike shndërrimin e një krize politike në një krizë kombëtare?

Dhe si mund të dalë Shqipëria nga ky moment jo më e dobët, por më e fortë?

ÇFARË MUND TA LARGOJË NJË KRYEMINISTËR NË NJË DEMOKRACI PARLAMENTARE?

Një nga keqkuptimet më të zakonshme gjatë periudhave të trazirave politike është bindja se protestat masive, sado të mëdha qofshin, mund ta largojnë vetë një qeveri nga pushteti. Ndonëse protestat mund të krijojnë presion të konsiderueshëm politik, demokracitë funksionojnë përmes mekanizmave kushtetues të krijuar për të garantuar njëkohësisht stabilitetin dhe llogaridhënien. Shqipëria është një demokraci parlamentare. Për rrjedhojë, pavarësisht madhësisë së protestave, Kryeministri nuk mund të largohet nga detyra thjesht sepse protestuesit e kërkojnë këtë. Ndryshimi politik duhet të ndodhë përmes procedurave demokratike dhe kushtetuese.

Kjo mund të jetë zhgënjyese për disa protestues, por njëkohësisht përbën një nga garancitë më të rëndësishme të demokracisë. Nëse qeveritë do të mund të rrëzoheshin vetëm nga ai që arrin të mbledhë turmën më të madhe, institucionet demokratike do t’i linin vendin paqëndrueshmërisë së përhershme.

Mënyra e parë dhe më e drejtpërdrejtë është dorëheqja vullnetare. Historia njeh shumë raste kur udhëheqës politikë kanë arritur në përfundimin se qëndrimi në detyrë do të thellonte ndarjet kombëtare ose do të dobësonte besimin e publikut tek institucionet. Dorëheqja nuk është domosdoshmërisht pranim faji; ndonjëherë ajo përfaqëson një akt përgjegjësie në funksion të stabilitetit politik dhe interesit kombëtar.

Mekanizmi i dytë është mocioni i mosbesimit në Parlament.

Në demokracitë parlamentare, qeveritë e marrin legjitimitetin e tyre nga shumica parlamentare. Nëse Kryeministri humbet mbështetjen e kësaj shumice, qeveria mund të zëvendësohet përmes procedurave kushtetuese. Megjithatë, kur partia në pushtet vazhdon të kontrollojë shumicën parlamentare, ky skenar bëhet i vështirë, përveç rasteve kur vetë anëtarët e shumicës qeverisëse arrijnë në përfundimin se ndryshimi është i domosdoshëm. Një mundësi e tretë është ndryshimi i lidershipit brenda vetë partisë në pushtet. Në shumë vende demokratike, udhëheqës afatgjatë janë zëvendësuar jo nga kundërshtarët e tyre politikë, por nga bashkëpunëtorët e tyre, të cilët kanë vlerësuar se një drejtim i ri do t’i shërbente më mirë interesave të vendit dhe ruajtjes së stabilitetit politik.

Së fundi, krizat politike shpesh zgjidhen përmes marrëveshjeve politike që mund të përfshijnë reforma kushtetuese, qeveri teknike ose kalimtare, reforma zgjedhore apo zgjedhje të parakohshme. Marrëveshje të tilla nuk janë shenjë dobësie demokratike. Përkundrazi, ato janë dëshmi se demokracia po funksionon siç duhet, duke u dhënë palëve mundësinë të arrijnë një zgjidhje paqësore dhe institucionale.

Mësimi kryesor është ky: protestat mund të krijojnë momentumin për ndryshim, por janë mekanizmat kushtetues ata që e shndërrojnë presionin politik në rezultat politik.

Për këtë arsye, lëvizja duhet të fillojë të pyesë jo vetëm se si mund të rrisë presionin, por edhe se si mund ta shndërrojë atë në një strategji realiste demokratike.

PSE PËRSHKALLËZIMI MUND TË JETË NJË GABIM STRATEGJIK?

Ndërsa ngërçi politik vazhdon, zhgënjimi rritet në mënyrë të pashmangshme. Disa protestues mund të arrijnë në përfundimin se protestat e deritanishme nuk janë më të mjaftueshme dhe se nevojiten masa më të forta. Kështu lindin thirrjet për bllokimin e aeroporteve, mbylljen e autostradave, ndërprerjen e shërbimeve publike apo paralizimin e aktivitetit ekonomik.

Në shikim të parë, këto masa mund të duken tërheqëse sepse premtojnë më shumë vëmendje publike dhe më shumë presion ndaj qeverisë. Megjithatë, përvoja e shumë demokracive tregon se taktika të tilla shpesh prodhojnë rezultate krejt të ndryshme nga ato që synohen.

Lëvizjet demokratike të suksesshme varen nga mbështetja e publikut. Legjitimiteti i tyre buron nga bindja se ato veprojnë në emër të interesit të përgjithshëm. Kur qytetarët fillojnë të përballen me vështirësi të drejtpërdrejta si pasojë e protestave, vëmendja zhvendoset nga problemet që i shkaktuan ato drejt shqetësimeve që krijojnë vetë protestat.

Bizneset humbasin të ardhura, turizmi dëmtohet, investitorët bëhen më të kujdesshëm dhe në fund kostoja ekonomike bie mbi të njëjtët qytetarë në emër të të cilëve lëvizja pretendon të veprojë.

Ndoshta më e rëndësishmja, qeveritë shpesh e kanë më të lehtë të mbrohen nga kaosi dhe ndërprerjet sesa nga veprimi qytetar paqësor, i disiplinuar dhe i bazuar në parime.

Kjo nuk do të thotë se protestat duhet të ndalen. Përkundrazi. Do të thotë se ato duhet të përqendrohen në ruajtjen e autoritetit moral që i ka bërë të suksesshme deri tani. Historia moderne na tregon se lëvizjet më efektive nuk kanë qenë domosdoshmërisht ato që kanë shkaktuar shqetësimin më të madh. Ato kanë qenë lëvizjet që kanë ruajtur besimin e publikut, kanë treguar disiplinë dhe kanë mbajtur vazhdimisht epërsinë morale. Objektivi nuk duhet të jetë që Shqipëria të bëhet e paqeverisshme. Objektivi duhet të jetë që reforma demokratike të bëhet e pashmangshme.

LËVIZJA DUHET TË EVOLUOJË NGA PROTESTA NË LIDERSHIP

Çdo lëvizje demokratike e suksesshme arrin herët a vonë në një moment vendimtar. Në fillim, qëllimi i saj është të zgjojë ndërgjegjen publike. Më pas mobilizon qytetarët. Pastaj ushtron presion. Por në një moment lind një pyetje shumë më e vështirë:

Kush flet në emër të lëvizjes?

Kush negocion për të?

Kush harton propozimet politike?

Kush paraqet vizionin për ditën pas ndryshimit?

Një protestë mund të nxjerrë mijëra njerëz në rrugë.

Vetëm lidershipi mund ta shndërrojë energjinë qytetare në ndryshim të qëndrueshëm politik.

Nëse lëvizja aktuale synon të arrijë reforma domethënëse, ajo duhet të fillojë krijimin e një strukture përfaqësuese lidershipi, të përbërë nga individë me integritet dhe reputacion nga shoqëria civile, universitetet, organizatat profesionale, komuniteti i biznesit, organizatat rinore dhe diaspora shqiptare.

Një strukturë e tillë nuk do ta zëvendësonte lëvizjen.

Përkundrazi, do t’i siguronte asaj drejtim, koordinim dhe besueshmëri.

Njëkohësisht, lëvizja duhet të artikulojë një listë të qartë dhe të përmbledhur objektivash. Qytetarët duhet të dinë saktësisht se çfarë reformash kërkohen, si do të realizohen ato dhe çfarë rregullimesh politike parashikohen pas tyre.

Pyetja që shtrohet sot nuk është më nëse qytetarët e kanë shprehur pakënaqësinë e tyre. Kjo tashmë është bërë e qartë.

Pyetja është nëse lëvizja mund të evoluojë nga një forcë proteste në një forcë që është në gjendje të ndihmojë në formësimin e së ardhmes demokratike të vendit.

Historia na mëson një mësim të rëndësishëm: qeveritë rrallë bien sepse protestuesit janë të zemëruar.

Qeveritë ndryshojnë kur lëvizjet protestuese bëhen të organizuara, të disiplinuara dhe të përgatitura për të udhëhequr.

Kjo është sfida që qëndron sot përpara Shqipërisë.

NJË UDHËRRËFYES PËR TRANZICIONIN DEMOKRATIK

Nëse protestat vazhdojnë dhe Kryeministri mbetet i vendosur të mos japë dorëheqjen, Shqipëria herët a vonë do të përballet me një udhëkryq vendimtar.

Njëra rrugë të çon drejt përshkallëzimit të përplasjes, polarizimit të mëtejshëm, pasigurisë ekonomike dhe dobësimit të institucioneve.

Rruga tjetër të çon drejt tranzicionit demokratik përmes organizimit, dialogut, procedurave kushtetuese dhe reformave politike.

Rruga e parë është e lehtë për t’u nisur, por e vështirë për t’u kontrolluar.

Rruga e dytë kërkon durim, disiplinë dhe lidership, por ofron shanset më të mëdha për të arritur rezultate të qëndrueshme duke ruajtur stabilitetin kombëtar.

Prandaj pyetja nuk është nëse presioni duhet të vazhdojë.

Ai duhet të vazhdojë.

Pyetja është se si ky presion mund të shndërrohet në një proces konstruktiv demokratik.

Hapi i Parë: Krijimi i një Këshilli Kombëtar të Qytetarëve

Nëse lëvizja synon të arrijë reforma reale, ajo duhet të krijojë një organ përfaqësues që të jetë në gjendje të flasë me një zë të vetëm në emër të protestuesve.

Ky këshill duhet të përfshijë figura me integritet nga shoqëria civile, akademia, organizatat profesionale, komuniteti i biznesit, organizatat rinore dhe diaspora shqiptare.

Pa lidership nuk mund të ketë negociata.

Pa negociata nuk mund të ketë zgjidhje politike.

Hapi i Dytë: Hartimi i një Platforme të Qartë dhe të Kufizuar

Një nga rreziqet më të mëdha të çdo lëvizjeje proteste është tundimi për t’u bërë zëri i çdo pakënaqësie që ekziston në shoqëri.

Lëvizjet e suksesshme mbeten të fokusuara.

Për këtë arsye, lëvizja duhet të përcaktojë një numër të kufizuar objektivash të qarta dhe të arritshme, si:

Reforma zgjedhore;

Forcimi i pavarësisë së institucioneve;

Lufta kundër korrupsionit;

Rritja e transparencës qeveritare;

Përmirësimi i llogaridhënies publike.

Mbi të gjitha, qytetarët duhet të dinë se çfarë përbën suksesin.

Ata kanë të drejtë të dinë jo vetëm se çfarë kundërshton lëvizja, por edhe çfarë propozon ajo.

Hapi i Tretë: Hartimi i një Plani Tranzicioni

Nëse objektivi është ndryshimi politik, lëvizja duhet t’i përgjigjet pyetjes që shumë qytetarë po bëjnë tashmë:

Çfarë ndodh të nesërmen?

Nëse Kryeministri jep dorëheqjen nesër, kush qeveris?

Si mbrohen institucionet?

Si organizohen zgjedhjet?

Pa përgjigje të qarta për këto pyetje, pasiguria bëhet aleati më i madh i status quo-së.

Hapi i Katërt: Dialog pa Hequr Dorë nga Parimet

Dialogu nuk është dobësi.

Kompromisi nuk është dorëzim.

Çdo tranzicion demokratik i suksesshëm ka përfshirë, në një moment ose në një tjetër, komunikim dhe negociata ndërmjet palëve kundërshtare.

Qëllimi i dialogut nuk është braktisja e kërkesave legjitime.

Qëllimi është gjetja e një rruge kushtetuese që e shndërron presionin publik në reformë institucionale.

Hapi i Pestë: Shqyrtimi i një Qeverie Kalimtare dhe Zgjedhjeve të Parakohshme

Nëse kriza politike arrin një pikë ku qeverisja normale bëhet gjithnjë e më e vështirë, aktorët politikë mund të detyrohen të shqyrtojnë mundësinë e një marrëveshjeje të përkohshme kombëtare për të rikthyer besimin në procesin demokratik.

Një qeveri kalimtare mund të ketë për detyrë:

Garantimin e funksionimit normal të administratës;

Ruajtjen e rendit publik;

Zbatimin e reformave të dakorduara;

Përgatitjen e zgjedhjeve të lira dhe konkurruese brenda një afati të përcaktuar.

Vendimi përfundimtar do t’i kthehej aty ku i takon: qytetarëve shqiptarë, përmes kutisë së votimit.

Hapi i Gjashtë: Përgatitja për Reforma Afatgjata

Edhe nëse ndodh ndryshimi politik, sfidat themelore të Shqipërisë nuk do të zhduken.

Problemet që kanë marrë dekada për t’u krijuar nuk mund të zgjidhen brenda natës.

Për këtë arsye, lëvizja duhet ta shohë misionin e saj jo thjesht si zëvendësimin e një qeverie me një tjetër, por si forcimin e themeleve demokratike të shtetit shqiptar.

Ky është ndryshimi midis ndryshimit politik dhe ripërtëritjes demokratike.

DITA PAS

Ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është nëse do të ndodhë ndryshimi, por çfarë do të vijë pas tij.

Nëse Kryeministri jep dorëheqjen nesër, kush do të qeverisë? Si do të mbrohen institucionet? Si do të ruhet stabiliteti? Si do të organizohen zgjedhjet?

Historia na mëson se largimi i një udhëheqësi dhe ndërtimi i një sistemi më të mirë nuk janë e njëjta gjë. E para mund të zgjasë disa javë; e dyta mund të kërkojë vite.

Për këtë arsye, çdo lëvizje që kërkon ndryshim politik ka përgjegjësinë jo vetëm të identifikojë problemet, por edhe të ofrojë zgjidhje. Qytetarët duhet të kenë besim se çdo tranzicion politik, nëse ndodh, do të jetë i rregullt, kushtetues dhe i udhëhequr nga një vizion i qartë për të ardhmen.

Në fund të fundit, e ardhmja e Shqipërisë nuk mund të varet nga ngritja apo rënia e një figure të vetme politike.

Kryeministrat vijnë e shkojnë.

Partitë politike ngrihen dhe bien.

Lëvizjet shfaqen dhe zhduken.

Por institucionet mbeten.

Nëse protestat aktuale kontribuojnë në forcimin e institucioneve, rritjen e transparencës, përmirësimin e llogaridhënies dhe zgjerimin e pjesëmarrjes qytetare, atëherë Shqipëria do të dalë më e fortë nga kjo periudhë, pavarësisht mënyrës se si zgjidhet kriza e tanishme politike.

Ky duhet të jetë objektivi përfundimtar i lëvizjes: jo thjesht ndryshimi i një qeverie, por forcimi i themeleve demokratike të shtetit shqiptar.

PËRFUNDIMI: TESTI I NJË LËVIZJEJE

Protestat që po zhvillohen sot në Shqipëri kanë arritur tashmë diçka të rëndësishme. Ato kanë dëshmuar se qytetarët vazhdojnë të jenë të gatshëm të marrin pjesë në jetën publike dhe të kërkojnë llogari nga ata që i qeverisin. Vetë kjo është një shenjë e vitalitetit demokratik. Por sfida tani është ndryshe.

Sfida nuk është më nëse qytetarët mund të mbushin një shesh. Sfida është nëse ata mund ta shndërrojnë energjinë qytetare në përparim demokratik.

Udhërrëfyesi i paraqitur në këtë artikull nuk kërkon braktisjen e protestave. Përkundrazi, ai kërkon që lëvizja të hedhë hapin e radhës: të organizohet, të krijojë lidership, të përcaktojë objektiva të qarta dhe të përgatitet për përgjegjësitë që sjell ndryshimi demokratik.

Historia na mëson se çdo lëvizje demokratike e suksesshme arrin një moment vendimtar. Një moment kur duhet të vendosë nëse dëshiron thjesht të kundërshtojë pushtetin apo nëse është e gatshme të ndihmojë në ndërtimin e diçkaje më të mirë.

Ai moment mund të ketë ardhur tashmë për Shqipërinë. Rruga përpara nuk do të jetë e lehtë. Ajo do të kërkojë durim, disiplinë, lidership dhe përkushtim ndaj parimeve kushtetuese, shtetit ligjor dhe interesit kombëtar.

Mbi të gjitha, do të kërkojë të kuptohet se objektivi është më i madh se dorëheqja e një politikani apo ndryshimi i një qeverie.

Kryeministrat vijnë e shkojnë.

Partitë politike ngrihen dhe bien.

Qeveritë ndryshojnë.

Por kombet mbeten.

Pyetja e vërtetë me të cilën përballet Shqipëria nuk është nëse një qeveri do të mbijetojë apo një tjetër do ta zëvendësojë atë. Pyetja e vërtetë është nëse ky moment do të bëhet një tjetër kapitull në historinë e gjatë të përplasjeve politike shqiptare apo fillimi i një kapitulli të ri të ripërtëritjes demokratike.

Nëse protestat e sotme çojnë në institucione më të forta, llogaridhënie më të madhe, qeverisje më transparente dhe një qytetari më aktive, atëherë Shqipëria do të dalë më e fortë nga kjo krizë, pavarësisht mënyrës se si ajo zgjidhet. Historia mund t’i kujtojë këto protesta për turmat që mblodhën apo për betejat politike që frymëzuan. Por rëndësia e tyre e vërtetë do të matet me diçka shumë më të madhe:

Nëse ato ndihmuan në ndërtimin e një Shqipërie më të fortë. Sepse qëllimi përfundimtar i një lëvizjeje demokratike nuk është thjesht të ndryshojë një qeveri.

Është të përmirësojë një komb.

Nga Frank Shkreli/

Shqipëria po përjeton sërish ditë protestash kundër qeverisë. Nga Tirana deri në jug e në veri të vendit, qytetarë të moshave dhe bindjeve të ndryshme po shprehin pakënaqësinë e tyre për çështje që lidhen me qeverisjen e keqe, mungesë-transparencës, me mbrojtjen e pasurive publike dhe për të ardhmen e vendit. Ajo që bie në sy nuk është vetëm objekti i protestave, por mesazhi më i thellë që ato përcjellin: lodhjen e një shoqërie me klasën politike të tranzicionit 35-vjeçar të pafund. Sipas raportimeve të ditëve të fundit, në protestat e organizuara kundër projekteve të debatueshme në zonën e Zvërnecit dhe në manifestime të tjera qytetare, është vënë re pjesëmarrja e gjerë dhe përditë e më e më e madhe e të rinjve dhe kërkesa e tyre për ndryshim të kastës aktuale politike, pasi vendi është në rrugë të gabuar. Vëzhguesit e kanë cilësuar këtë si një fenomen që po fiton terren jo vetëm në Shqipëri, por në mbarë rajonin dhe më gjërë.

Pas 35 vitesh “pluralizëm”, shqiptarët kanë të drejtë të pyesin: çfarë ka prodhuar kjo klasë politike? Shqipëria ka bërë përparime të rëndësishme në raport me të kaluarën komuniste, por mbetet e goditur nga emigracioni masiv, korrupsioni në të gjitha nivelet e qeverisë, pabarazia ekonomike, mos përballimi me krimet e ish-diktaturës komuniste enveriste, mungesa e besimit të shqiptarëve tek institucionet, e të tjera halle. Një pjesë e madhe e elitës politike shqiptare të tranzicionit, pavarësisht, dallimeve partiake, mbart ende kulturën, mentalitetin dhe mënyrën e ushtrimit të pushtetit autoritar, të trashëguar nga diktatura komuniste. Disa emra mund të kenë ndryshuar gjatë viteve, partitë janë riorganizuar, por shpesh praktikat kanë mbetur të njëjta: përqendrimi i pushtetit, klientelizmi, mungesa e meritokracisë dhe vendosja e interesave partiake mbi interesin kombëtar. Tema këto të cilat jam munduar t’i trajtoj shpesh, sidomos, gjatë këtyre 15-20 viteve të kaluara. Breza të tërë janë rritur duke dëgjuar të njëjtat premtime boshe dhe duke parë pothuajse të njëjtat figura politike që dominojnë gjithnjë skenën publike.

Nuk është rastësi që shumë nga protestat e sotme nuk drejtohen vetëm kundër një vendimi apo një projekti të caktuar. Në thelb, ato shprehin një revoltë më të gjerë kundër një sistemi politik që shihet si i mbyllur, i vetëkënaqur dhe i shkëputur nga hallet e qytetarëve. Kur të rinjtë dalin në rrugë dhe kërkojnë ndryshim, ata nuk po kërkojnë thjesht një politikë tjetër: ata po kërkojnë një kulturë tjetër politike, me njerëz të rinjë, në shekullin XXI, që do duhej të ishte shekulli i shqiptarëve.

Në këtë kuptim, protestat aktuale duhet të shërbejnë si kambanë alarmi për të gjithë spektrin politik shqiptar. Jo vetëm për qeverinë, por edhe për opozitën. Qytetarët po japin sinjalin se nuk mjafton më rotacioni i të njëjtëve aktorë politikë. Shqiptarët kërkojnë përgjegjësi, meritokraci dhe një brez të ri udhëheqësish që nuk mbartin barrën e konflikteve dhe dështimeve të tranzicionit. Shqipëria ka nevojë për një rilindje të kulturës politike. Ka nevojë për njerëz që nuk e shohin politikën si profesion të përjetshëm, por si shërbim ndaj qytetarëve. Ka nevojë për udhëheqës që e kuptojnë se pushteti nuk është privilegj, por përgjegjësi. Ka nevojë për individë që nuk janë të ngarkuar me konfliktet, armiqësitë dhe bagazhin e tranzicionit të pafund. Sepse, brezi i ri shqiptar ka treguar se zotëron talent, arsimim dhe aftësi konkurruese në çdo cep të botës. Mjekë, inxhinierë, sipërmarrës, studiues dhe profesionistë shqiptarë po dallohen në Evropë dhe Amerikë për aftësitë dhe për kontributet e tyre në fushaa të ndryshme, në vendet perëndimore ku jetojnë. Pyetja është: pse ky potencial nuk reflektohet në të njëjtën masë në udhëheqjen politike të vendit?

Një demokraci e shëndetshme rinovohet, vazhdimisht. Ajo nuk mbijeton duke u mbështetur, pafundësisht, tek figurat e së kaluarës. Asnjë komb nuk mund të ndërtojë të ardhmen duke mbetur peng i së kaluarës konflikteve, rivaliteteve dhe mentaliteteve të vjetra autoritare-diktatatoriale. Prandaj, largimi i klasës së vjetër politike nga qendra e vendimarrjes politike nuk duhet parë si akt hakmarrjeje apo përjashtimi, por si një domosdoshmëri demokratike për të mirën e përbashkët të gjithë shqiptarëve, pa dallim. Është koha për një kalim paqësor të stafetës. Është koha që ata që kanë drejtuar Shqipërinë gjatë këtyre 35-viteve të kuptojnë, në këtë moment historik të Shqipërisë, se shërbimi më i madh që mund t’i bëjnë vendit dhe interesave të Shqipërisë dhe të Kombit mbarë, është t’u hapin rrugë brezave të rinj. Historia nuk i gjykon udhëheqësit vetëm për atë që kanë bërë, por edhe për aftësinë për të ditur se kur është koha të largohen, për të mirën e vetes dhe të shoqërisë. Shqipëria dhe shqiptarët meritojnë një fillim të ri. Por ky fillim kërkon fytyra të reja, ide të reja dhe një vizion të ri për Kombin shqiptar në shekullin XXI.

Historia na mëson se protestat janë shpesh paralajmëruesit e ndryshimeve të mëdha shoqërore. Ato nuk duhen demonizuar, por dëgjuar. Frank Shkreli: Kur zgjohet rinia, dridhen elitat. A po vjen më në fund ndryshimi në trojet shqiptare?! | Gazeta Telegraf. Një qeveri e mençur pyet veten pse protestojnë qytetarët kundër saj. Një opozitë e mençur pyet veten pse qytetarët nuk besojnë më verbërisht tek ajo. Kjo është pyetja, por edhe mesazhi që del edhe nga analizat dhe raportimet e fundit ndërkombëtare mbi zhvillimet në Shqipëri.

Në fund të fundit, çështja nuk është Zvërneci, as një protestë e vetme, as një qeveri e vetme. Çështja është nëse Shqipëria do të vazhdojë të mbetet peng i elitave politike të 35-viteve të fundit, apo do të hapë rrugën për një gjeneratë të re që e sheh politikën si shërbim dhe Shqipërinë, jo si pronë private e personale.

Shenjat e pakënaqësisë dhe zemërimit në Shqipëri janë tashmë të dukshme. Zëri i protestuesve mund të mos sjellë ndryshim brenda natës, por ai po artikulon një të vërtetë që po bëhet gjithnjë e më e vështirë të injorohet. Koha e tranzicionit të pafund po mbaron. Dhe bashkë me të, po afrohet edhe fundi i epokës së klasës së vjetër politike shqiptare, të lodhur e të korruptuar deri në palc. Prandaj, largimi i kësaj klase të vjetër politike nga qendra e vendimmarrjes dhe nga skena politike, nuk duhet parë si akt hakmarrjeje apo përjashtimi, por si një domosdoshmëri demokratike. Është koha për një kalim paqësor të stafetës. Klasa aktuale politike e të gjitha ngjyrave ka treguar se nuk ka çfarë t’i ofrojë më Shqipërisë as shqiptarëve. Ajo duhet t’ia lërë vendin alternativave të reja për t’i shërbyer popullit dhe për t’iu përgjigjur sfidave të reja të Kombit. Është koha që ata që kanë drejtuar Shqipërinë gjatë këtyre 35-viteve të kuptojnë se shërbimi më i madh që mund t’i bëjnë vendit, sot për sot, është t’u hapin rrugë brezit të ri — përfaqësuesit e të cilit të zgjidhen në votime të lira e të ndershme nga votuesit shqiptarë. Jo si në të kaluarën.Frank Shkreli/ Zgjedhjet e 30-qershorit: Një poshtërsi për qeverinë shqiptare, një dështim për opozitën, një turp për ndërkombëtarët dhe një fatkeqësi për kombin shqiptar! | Gazeta Telegraf

Edhe njëherë, historia nuk i gjykon liderët politikë vetëm për atë që kanë bërë, ose nuk kanë bërë për të mirën e atdheut, por edhe për aftësinë për të ditur kur është koha të largohen. Shqipëria ka nevojë urgjente për një fillim të ri, tani! Dhe ky fillim kërkon fytyra të reja, ide të reja dhe një vizion të ri për Kombin shqiptar në shekullin XXI. Ka ardhur koha, pra, për një rinovim të thellë moral politik dhe institucional, që tu japë shqiptarëve arsye për të besuar te politika dhe shteti i tyre. Çdo vonesë në këtë proces vetëm sa zgjatë krizën e besimit dhe pengon zhvillimin demokrataik dhe ekonomik të vendit. Është një domosdoshmëri e kohës dhe një kusht për të ardhmen e Shqipërisë dhe të Kombit shqiptar.

Gjëja më interesante e ditës së djeshme, madje edhe më e vlefshme gjithashtu pas vazhdimit të protestës së rinisë shqiptare, padyshim që ishte largimi nga rreshti i tretë i batalionit të parë të Partisë Socialiste i ish- deputetes se sajē , Marjana Koçeku.

Marjana  Koçeku deklaroi: Nuk ua kam marrë unē peng mandatin e deputetit. Ma keni marrë ju mue, për 10 muej rresht. 

Tash mandati ka ardhë në vend të vet, duke e sfiduar estabilishmentin e partise me zgjedhje tē reja.

Gjëja më e keqe që i ka ndodhur politikës shqiptare është kthimi i partive politike shqiptare në reparte ushtarake, i iniciuar dhe i realizuar nga binomi Berisha-Rama në vitin 2008 , 2024 e ne vazhdim .

Kthimi i partive politike në reparte ushtarake dhe shkatërrimi edhe i asaj pak demokracie të brendshme në planin politik prodhoi këtë realitet që ekziston sot, ku në njërën anë hapur adhurohet pronari i Partisë Demokratike, ndërsa në anën tjetër nuk është fare nevoja të bëhen zgjedhje, pasi dihet kush është trashëgimtari i Enverit.

Nuk po ndalem tek Parlamenti apo qeveria, pasi shihet jo vetëm cilësia, por edhe modeli i përfaqësimit, ku nuk i njeh askush. Produkti ndihet në jetën dhe në kurrizin e shqiptarëve, pasi  politikanët të gjithë së bashku me shume i ngjajnë një reje karkalecash qe fshijne gjithçka ju del perpara sesa përfaqësuesve dhe menaxherëve të taksave të shqiptarëve.

Shikoni me vëmendje reagimin e të gjithëve, duke përfshirë edhe mediat, për faqen e zezë të tyre për largimin e deputetes Koçeku nga rreshti i partisë.

Pothuajse në kor i bëjnë thirrje të dorëzojë mandatin, pasi ai është mandati i partisë.

Kjo jo se nuk është e vërtetë, por shikoni se si ka degraduar partia në pushtet që nga viti 2013, kur lideri i tyre Rama deklaronte se “ne jemi shërbëtorët e popullit”, ndërsa sot nëpërmjet tellallëve të tij deklaron pronësinë edhe mbi deputetët e zgjedhur gjoja nga populli, kurse për popullin thotë se edhe 500 mijë në dalshin në shesh, nuk ia ndien fare.

Protesta masive e popullit shqiptar në rrugët e Shqipërisë dhe të Perëndimit është treguesi më i mirë i delegjitimimit të politikës shqiptare, së bashku me pushtetin e shtetin e tyre, ku grabitjen e pasurive mbitokësore dhe nëntokësore përgjatë 36 viteve të fundit mundohen ta mbulojnë me propagandën bajate se shqiptarët janë kundër investimeve të huaja, kur dihet se shqiptarët kanë mbushur rrugët e Shqipërisë kundër abuzimit të tyre shumëdimensional.

Largimi i deputetes Koçeku nga banda e grabitësve me siguri do të pasohet edhe nga të tjerë në krejt politikën shqiptare, pasi sado që ka degraduar krejt spektri politik, prapë kanë mbetur disa të pa bërë pis.

Shikojeni se si e mbrojnë zv/kryeministren nga drejtësia që kanë ngritur vetë, ku të gjithë të bashkuar rreth hajnisë dhe poshtërsisë as që e morën mundimin të bënin publike bemat e saj, pasi me siguri i kanë hesapet bashkë.

Sistemi politik së bashku me komponentët e tij është pak të thuash se ka rënë, pasi ka kohë që është kalbur dhe nuk mund ta mbajë në këmbë asgjë, madje as propaganda bajate e mediave të pushtetit me lehaqenët e tij, pasi populli fatmirësisht është zgjuar.

Shkalla më e lartë e dekompozimit të politikës shqiptare, së bashku me të gjithë derivatet e saj, është pretendimi i hapur dhe i paturpshëm i pronësisë mbi të ashtuquajturit përfaqësues të popullit, të zgjedhur gjoja prej tij, por që realisht as nuk janë zgjedhur nga populli dhe as nuk i përkasin popullit. Kjo gjithnjë në vija të përgjithshme, pasi ditët në vazhdim do të tregojnë më qartë se kush janë përfaqësuesit e popullit dhe kush shërbëtorët e politikës antishqiptare dhe antikombëtare.

Në këtë kuadër i sugjeroj drejtuesve të protestës kombëtare që ta ndihmojnë këtë proces seleksionimi duke premtuar një ligj që në 10 vitet e ardhshme nuk do të lejohet të përfshihet asnjë nga anëtarët e kësaj bande të stërmadhe politike që kanë qenë në shërbim të partisë dhe pushtetit ditën kur të shpallet rrëzimi i pushtetit dhe zgjedhjet e reja.

Shqiptarët treguan këto ditë se e ardhmja u përket atyre dhe jo antishqiptarëve.

Të vjedhësh bukën në sofrën e shqiptarëve për pangopësinë tënde dhe si haraç për të huajt që të mbajnë në zverk të shqiptarëve, veç shqiptar nuk je.

Shpreh bindjen se shqiptarët i njohin hajdutët e pasurisë së tyre dhe me siguri do t’u japin atë çfarë u takon.

I kujtoj sundimtarëve shqiptarë se Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, të cilën e keni shqyer dhe dhunuar disa herë, prapë në nenin 2, pika 2, thotë: “Populli e ushtron sovranitetin nëpërmjet përfaqësuesve të tij ose drejtpërdrejt.”

Jeni të lutur të mos shkoni tek “vrima e fundit” drejtpërdrejt.

Historia ka treguar se kur përplaset populli me sundimtarët e tij, megjithëse shkaktohen dëme, prapë në fund fiton populli dhe nuk do të ndodhë ndryshe as kësaj here me këtë rini të mrekullueshme që ka mbushur sheshet.

Zoti e bekoftë Shqipërinë.

Ajet Delaj, New York