Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Kosova: Vendimi i Bordit Ekzekutiv të UNESCO-s fuqizim i subjektivitetit ndërkombëtar

by

-Jahjaga: Lajm fantastik nga UNESCO. Mustafa: Kosova në UNESCO, do të përfitojnë të gjithë qytetarët. Veseli: Falënderoj në emër të Kuvendit të Republikës. Thaçi: Një hap shumë i madh përpara per Kosovën/
-Në ditët e ardhshme na presin lajme të mira nga Brukseli për shtetin e Kosovës dhe qytetarët e saj/
Nga Behlul Jashari/ PRISHTINË, 21 Tetor 2015/ Komiteti Ekzekutiv i UNESCO-s sapo aprovoi Rezolutën që rekomandon pranimin e Republikës së Kosovës në UNESCO, bën të ditur nga Parisi shefi i dipolomacisë kosovare, Hashim Thaçi. “Një hap shumë i madh përpara per Kosovën”, thekson ai.
“Lajm fantastik nga UNESCO”, shprehet Presidentja e Republikës së Kosovës, Atifete Jahjaga. “Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s rekomandon kërkesën për anëtarësim të Republikës së Kosovës. Kërkesa tani i drejtohet Konferencës së Përgjithshme të UNESCO-s në nëntor për votën e anëtarësimit. Vazhdojmë tutje me përkushtim për të avancuar vlerat, harmoninë dhe progresin e vendit tonë”, thekson Presidentja e Kosovës.
Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kadri Veseli, shprehet: “Falënderoj në emër të Kuvendit të Republikës së Kosovës dhe emrin tim, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britaninë e Madhe, Gjermaninë, Francën, Kroacinë dhe Shqipërinë, për angazhimin maksimal që vendi ynë të bëhet pjesë e UNESCO-s”.
Ndërsa, kryeministri i Kosovës, Isa Mustafa, sapo deklaron se, vendimi i Bordit Ekzekutiv të UNESCO-s është fuqizim i subjektivitetit ndërkombëtar.
Në deklaratën e dërguar nga qeveria e Kosovës thuhet se, Bordi Ekzekutiv i Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Arsim, Shkencë dhe Kulturë (UNESCO) ka votuar me shumicë votash që të pranojë kërkesën e Republikës së Kosovës për t’u bërë anëtare e UNESCO-s, ndërsa shpresojmë që vendimi përfundimtar në favor të Kosovës do të merret nga Konferenca e Përgjithshme e kësaj organizate.
Përkrahja për shtetin e Kosovës nga Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s, është dëshmi e fuqishme se axhenda Euro-Atlantike e Kosovës dhe anëtarësimi i saj në organizata të rëndësishme ndërkombëtare është një proces që po fuqizohet çdo ditë.
Parimet themeltare të UNESCO-s janë që të kontribuojë për paqen dhe sigurinë, duke promovuar bashkëpunimin ndërkombëtar përmes arsimit, shkencës dhe kulturës dhe për të çuar përpara respektimin universal për drejtësi, sundim të ligjit dhe të drejtat e njeriut, së bashku me liritë themelore të shpallura në Kartën e Kombeve të Bashkuara.
Këto parime janë fundamentale për një shoqëri demokratike, për të cilat është orientuar Kosova me një konsensus të plotë shoqëror dhe kulturor.
Procesi i anëtarësimit të Kosovës në UNESCO po bëhet me një punë të jashtëzakonshme të Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe institucioneve tjera kompetente dhe nuk është e drejtuar ndaj asnjë shteti fqinj dhe as kundër ndonjë bashkësie etnike në Kosovë.
Nëpërmes anëtarësimit në UNESCO, do të përfitojnë të gjithë qytetarët e Kosovës, pa dallim etnie ose religjioni dhe do të avancohet edhe më tutje bashkëjetesa, si një traditë qe e kemi ruajtur dhe kultivuar ndër shekuj.
Vendimi i Bordit të UNESCO-s për pranim në këtë organizatë të rëndësishme ndërkombëtare, është edhe një vendosmëri e shtetit të Kosovës për të ndërtuar partneritet të fuqishëm me miqtë tanë ndërkombëtarë. Shteti i Kosovës dhe shoqëria në përgjithësi nuk do ta keqpërdor këtë përkrahje dhe besim, përkundrazi, do të jemi edhe më rigoroz në respektimin e të drejtave për arsim, shkencë dhe kulturë, të të gjithë qytetarëve, konform standardeve më të larta ndërkombëtare.
Në ditët e ardhshme na presin lajme të mira nga Brukseli për shtetin e Kosovës dhe qytetarët e saj, përfundon deklarata nënshkruar nga Isa Mustafa, kryeministër i Republikës së Kosovës.
Ministria kosovare e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e vlerëson ditë të shënuar për Kosovën hapin e parë të Kosovës, të bërë sot, drejt anëtarësimit në UNESCO.
Në deklaratën e dërguar thekson se, votimi i sotshëm i Këshillit Ekzekutiv të UNESCO-s pro anëtarësimit të Kosovës në këtë organizëm të rëndësishëm të OKB-së, është vendim jashtëzakonisht i rëndësishëm dhe historik për Kosovën, për historinë dhe kulturën e saj, me të cilën po hapen rrugë të reja për anëtarësim në struktura relevante ndërkombëtare.
Anëtarësimi i Kosovës në UNESCO, i cili pritet të ndodhë gjatë punimeve të Asamblesë, muajin që vjen, është edhe një dëshmi e sukseseve të Kosovës, njohjes dhe pranimit të saj në arenën ndërkombëtare.
Kosova, me trashëgiminë e pasur kulturore, të evidencuar që nga Antikiteti i hershëm e gjer në historinë e re, ka çfarë t’i ofrojë botës, ndaj njohja e këtyre vlerave, shtron para nesh standarde ndërkombëtare, të cilat duhet t’i përqafojmë pa asnjë rezervë.
Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit është e përkushtuar që të punojë maksimalisht për ruajtjen, konservimin dhe promovimin e trashëgimisë kulturore, si dhe diversitetin kulturor, si vlera të përhershme të shoqërisë sonë, duke njohur dhe pranuar veçantitë e trashëgimisë, si dhe statusin kushtetues të saj.
Me anëtarësimin në UNESCO, Kosova do të rrisë standardet e ruajtjes dhe të garantimit të trashëgimisë kulturore, përshirë respektimin e statusit, të trashëgimisë dhe të pronës së Kishës Ortodokse Serbe.

Vendimi i Manush Myftiut më 1966: Do internojmë nga Tirana 272 familje

by

Sot ekskluzivisht në “Gaze ta Shqiptare” po publikojmë të plota, faksimilet e një dokumenti origjinal të Komitetit Qendror të PPSH-së, të datës 14.VII.1966, të firmosur nga Sekretari i Parë i Komitetit të Partisë të rrethit të Tiranës dhe anëtari i Byrosë Politike, Manush Myftiu, i cili njëkohësisht ka pasur edhe postin e Kryetarit të Komisionit të Internim- Dëbimeve deri në fundin e regjimit komunist. Do të ishte pikërisht ky komision që për vite me radhë, “do të kishte në dorë” fatin për jetën e qindra-mijëra familjeve shqiptare të cilësuara si kundërshtare të regjimit. Komisioni i Internim-Dëbimeve, përgjatë viteve 1944-1990 do të degdiste – sipas statistikave zyrtare – rreth 25 mijë persona në zonat të cilat ishin piketuar nga regjimi i kohës si ambiente izolimi për këtë kategori shoqërore. Për të internuarit nga rajoni i jugut u përdorën zonat e Fushë- Krujës, Zadrimës dhe disa fshatra në veriperëndim të Tiranës. Ndërsa, për të dëbuarit nga zona e veriut u rekomanduan rrethet e Lushnjës, Mallakastrës dhe Tepelenës. Me qindra do të ishin relacionet e Komisionit të KQ të PPSH (ashtu siç do të paraqitet në këtë shkrim), të cilat përgjatë 48 viteve do të vulosnin fatin tragjik të qindra-mijëra fatkeqëve. Njëkohësisht do të botojmë dhe letrën e Sekretarit të Parë të Fierit, Sofokli Papavasili, drejtuar Komitetit Qendror të PPSH-së, për qëndrimin armiqësor që mbanin Nafiz Bezhani, Vlash Gjergji dhe Dhimitër Miçaço, të cilët ishin të internuar në atë rreth.

PARTIA E PUNES E SHQIPERISE
Tepër sekret
KOMITETI I PARTISE I QYTETIT Ekzemplar. Nr. 1 TIRANE
Prot. Nr.852 Tiranë, më 14.7.1966 Lënda: Dërgohet relacioni mbi disa masa që duhet të ndërmerren ndaj disa elementëve armiq dhe të deklasuar
KOMITETIT QENDROR TE PP SE SHQIPERISE Shokut Ramiz Alia, Tiranë
Bashkëngjitur ju dërgojmë një relacion “Mbi disa masa për transferimin nga Tirana të disa elementëve armiq dhe të deklasuar” Për sa më sipër jemi në pritje Sekretari I i KP të qytetit të Tiranës (Manush Myftiu) 22.12.1966
MBI DISA MASA PER TRANSFERIMIN NGA TIRANA TE DISA ELEMENTEVE ARMIQ DHE TE DEKLASUAR RELACION
Në qytetin e Tiranës dhe në periferi të qytetit banojnë mjaft elementë të deklasuar, ish-kulakë, ish-krerë të reaksionit dhe ish- të burgosur politikë. Nga një studim që kemi bërë, kemi arritur në këto konkluzione:
1. Një pjesë e tyre janë banues të vjetër të Tiranës. Këta janë kryesisht ish-funksionarë të lartë të Zogut, të pushtuesve fashistë dhe të organizatave tradhtare: një pjesë tjetër (dhe këta përbëjnë shumicën) janë të ardhur nga rrethe të tjera, të cilët kanë ikur për të fshehur gjurmët. Mënyrat se si kanë ardhur janë të ndryshme, me një mijë dallavere, duke përfituar nga ligjet tona për strehimin, nga përkrahjet, hatëret, ryshfetet etj. Disa prej tyre nuk punojnë pasi janë pleq, por këta kanë fëmijët në punë të ndryshme. Një pjesë tjetër janë kryesisht ish-kulakë, kanë ndërtuar shtëpi përreth qytetit dhe punojnë si bujq në fermat ose si punëtorë krahu në ndërtim etj. Ka edhe një pjesë tjetër që punojnë në zyra dhe sektorë të ndërmarrjeve shtetërore.
2. Një pjesë e tyre zhvillojnë aktivitet armiqësor dhe përbëjnënjë rrezikshmëri për kryeqytetin, jo vetëm se janë një bazë për elementët armiq, por dhe se janë kthyer në të vërtetë në qendra të përhapjes së parullave politike armiqësore, të infektimit me ideologjinë borgjeze e shfaqjeve të huaja, të organizimit të vjedhjeve, aktiviteteve të vagabondazhit, imoralitetit e korrupsionit. Pothuajse në të gjitha rastet, fijet të çojnë në këto qendra infektive. Si armiq klase ato përbëjnë bazën sociale të këtyre fenomeneve negative, që në qytetin e Tiranës janë bërë me të vërtetë një fenomen shqetësues.
3. Duke marrë parasysh rrezikshmërinë e tyre, vendet prej nga kanë ardhur dhe kohën kur kanë ardhur në Tiranë, duke pasur si kriter bazë të kaluarën e tyre dhe aktivitetin që zhvillojnë aktualisht, ne mendojmë se një pjesë e tyre, rreth 272 familje, të largohen nga Tirana dhe të shkojnë në rrethet e tjera.
Konkretisht:
Në Shkodër 16
Në Kukës 2
Në Pukë 2
Në Peshkopi 3
Në Krujë 4
Në Burrel 2
Në Durrës 2
Në Elbasan 6
Në Lushnjë 1
Në Fier 16
Në Berat 13
Në Skrapar 11
Në Pogradec 13
Në Korçë 21
Në Ersekë 15
Në Vlorë 27
Në Tepelenë 7
Në Përmet 25
Në Gjirokastër 36
Në Sarandë 20
—————-
Gjithsej 244
Përveç këtyre, janë edhe 28 specialistë dhe nëpunës të ndryshëm, që duhet të transferohen nga dikasteret në rrethet e tjera. Ne e kuptojmë se ky është një problem i vështirë: E para, sepse janë 272 familje, rreth 2000 njerëz, dhe nuk është e lehtë për t’i lëvizur, e dyta: krijohet një problem politik, sepse këto njerëz kanë të afërt, lidhje gjinie etj., dhe në fakt preken më shumë se 2000 vetë. Por sidoqoftë, mendojmë se kjo është një masë e drejtë që duhet marrë. Për të zbatuar këtë plan ne mendojmë kështu:
1. Një pjesë të largohen në fshatrat prej nga kanë ardhur. Këto përbëjnë shumicën dhe punojnë në fermë ose ndërtim. Këtyre do t’u themi të shkojnë në fshatrat e tyre, prej nga kanë ardhur. Atyre që kanë ndërtuar shtëpi këtu, shteti do t’u bëjë shtëpitë. Fshati duhet t’u japë një farë baze ekonomike, shtëpitë e tyre dhe tokë.
2. Një pjesë tjetër, për arsye se janë në zonat kufitare, nuk do të shkojnë në fshatrat e tyre, por do të largohen në zonat fushore. Me një fjalë, këta dëbohen nga Tirana për në zona të tjera. Sigurisht, këtyre u duhet krijuar ndonjë bazë jetese ose punë atje ku do të shkojnë.
3. Një pjesë, këta janë disa nëpunës dhe specialistë, do të transferohen nga dikasteret dhe do të largohen nga Tirana. Ne e kemi parasysh se rretheve të tjera këto kontingjente u shkaktojnë telashe, por në këtë rast nuk po bëhet gjë tjetër veçse po u kthejmë kontingjentet e tyre. Nga ana tjetër, mendojmë se atje në rrethe ka mundësi që atje të jenë nën mbikëqyrje më të fortë. Në qoftë se Komiteti Qendror do të jetë dakord, pasi të njoftohen rrethet, mendojmë të ngarkojmë Komitetin Ekzekutiv të K.P. dhe Degën e Punëve të Brendshme të Qytetit të Tiranës, që në marrëveshje me Kryeministrinë dhe Ministrinë e Punëve të Brendshme të dërgojnë njerëz nëpër rrethe për t’u marrë vesh, konkretisht dhe të fillojmë nga puna menjëherë.
Nga ana tjetër, përveç kësaj mase administrative për likuidimin e disa qendrave infektive, Komiteti i Partisë ka menduar që të marrë disa masa të tjera politike për izolimin e qendrave të tjera të kësaj natyre të cilat mbeten, si dhe të disa elementëve të tjerë të kësaj kategorie.
1. Çdo qendër pune, si drejtori (Zyrat e Kuadrit) dhe disa organizata bazë, duhet të jenë në dijeni të plotë për njerëzit e këtyre kategorive që kanë në qendrat e tyre të punës. Neve na rezulton se në shumë ndërmarrje, si p.sh. në kombinatin “Josif Pashko” ku ka shumë elementë të tillë, as drejtoria dhe as organizata bazë nuk di gjë për ta. Disave u kanë ngarkuar edhe detyra në vende drejtuese, dhe si pasojë, lufta e klasave atje është përtokë. Kjo gjendje duhet dhe do të marrë fund.
2. Organizata bazë e Partisë duhet të ketë kujdes për këta njerëz, t’i kontrollojnë dhe të jetë në dijeni për veprimtarinë e tyre, t’i izolojë dhe t’i demaskojë hapur kur ata veprojnë. Mendojmë se disa prej tyre nuk duhet të jenë anëtarë të Bashkimeve Profesionale. Në asnjë mënyrë nuk duhet t’u besohen punë me përgjegjësi. Të ndiqet, jo vetëm aktiviteti politik i tyre, por edhe ai moral etj.
3. Organizatat bazë të Partisë të përgjigjen për këta njerëz, jo vetëm për aktivitetin e tyre në qendrën e punës, por edhe në lagje dhe në jetën e tyre private, duhet të bëjnë që ata të jenë të padëmshëm.
4. Me këtë rast shtrojmë edhe çështjen e disa të përjashtuarve nga Partia. Në qytetin tonë ka 726 të tillë, një pjesë e të cilëve, rreth 221 vetë, janë përjashtuar për çështje politike. Kemi vërejtur se organizatat bazë nuk janë përherë në dijeni për këta njerëz dhe nuk ndjekin veprimtarinë e tyre. Kjo gjendje duhet të ndryshojë: organizatat bazë duhet ta trajtojnë edhe këtë çështje me frymën që u tha më lart, me gjithë vëmendjen dhe mprehtësinë e luftës kundër elementëve armiq të partisë.
5. Këto masa duhet të ndihmojnë përgjithësisht punën që kemi filluar për të përmirësuar gjendjen e brendshme në kryeqytet, për të forcuar luftën klasore dhe vigjilencën e organizatave bazë të partisë, për t’u mbyllur rrugën fenomeneve negative që vërehen në jetën e disa njerëzve në qytetin tonë, si vagabondazhi, imoraliteti, degjenerime të llojeve të ndryshme. Këto masa do të përmirësojnë gjendjen dhe luftën e partisë. Ne jemi të vendosur që t’i çojmë ato deri në fund, prandaj e ngremë këtë çështje para Komitetit Qendror dhe kërkojmë ndihmën e tij.
SEKRETARI I i KP të QYTETIT TE TIRANES (Manush Myftiu)
Shënim: U bisedua me shokun Sofokli Papavasili që ta zgjidhë këtë çështje me Gjykatën e Lartë sipas rregullave dhe konform ligjeve. 9.12.1966, Lefteri (Goga)

LETRA NGA FIERI PER DEBIMIN E AVOKAT NAFIZ BEZHANIT

Por gjatë periudhës së regjimit komunist, në drejtim të Komitetit Qendror të PPSH-së dhe Komisionit të Internim-Dëbimeve, që kryesohej nga Manush Myftiu, vinin edhe mjaft propozime nga të gjitha rrethet e vendit. Një prej tyre është dhe ky relacion që po botojmë në këtë shkrim, ku sekretari i parë i Fierit, njofton Komitetin Qendror të PPSH-së mbi çështjen e tre të internuarve që ndodheshin në atë rreth, duke i propozuar që t’i largonin që andej, pasi konsideroheshin persona me të kaluar armiqësore, që vinin nga familje reaksionare dhe vazhdonin të mbanin qëndrim të keq edhe aty në internim. Një prej tyre është Nafiz Bezhani, avokati dhe jurist i njohur që në vitet 1998 kryesoi për disa vjet Komisionin Shtetëror për Pastërtinë e Figurave.
PARTIA E PUNES E SHQIPERISE “SEKRET” KOMITETI I PARTISE SE RRETHIT Fier, më 4.10.1966 Nr. Prot. 594 Ekzemplar. Nr. 1 KOMITETIT QENDROR TE PP TE SHQIPERISE (Sektorit të kuadrit) TIRANE
Në rrethin tonë ekziston një grup avokatësh, shumica e të cilëve janë me përbërje të keqe politike. Plus atyre që kishim, kohët e fundit kanë ardhur dhe dy të tjerë, të cilët janë akoma dhe më të këqij. Konkretisht:
1. Vlashi Gjergji, i dënuar me burgim të përjetshëm me grupin e deputetëve, dhe liruar para afatit. Kohët e fundit erdhi në Fier i transferuar nga rrethi i Përmetit. Me sa kemi dëgjuar, edhe në burg, edhe në Përmet, ai nuk ka mbajtur qëndrim të mirë.
2. Nafiz Bezhani, ka ardhur nga Tirana këtë vit. Me sa dimë (sepse nuk kemi asnjë dokument për ta), është element i përjashtuar nga partia. Gjatë kohës këtu ka pëshpëritur “më zuri plumbi i burokracisë”. Mban qëndrim shumë të keq në gjyq, duke luftuar që me fraza të bukura dhe me pasion të fitojë klientë. Në një gjyq të hapur në Libofshë, lidhur me një vrasje, me qëllim që të fitonte nam gjatë mbrojtjes së kriminelit, u mundua që ta diskreditonte viktimën, duke arritur në banalitete dhe absurditete në sy të masës. Bile bëri çmos që të diskreditonte edhe trupin gjykues dhe mjekët e ekspertizës.
3. I tillë element i keq është dhe avokat Dhimitër Miçaço (ka qenë që më parë), sepse asnjë mbrojtje të ligjës nuk mund të pritet prej tyre. Me këtë rast dëshirojmë të shprehim mendimin tonë, se na duket e padrejtë që këta, pa pyetur dhe pa marrë pëlqimin nga asnjë organ i partisë apo pushtetit në rreth. (Për dy të parët që kanë ardhur këtë vit, nuk na ka vënë asnjë në dijeni.)
SEKRETARI I KOMITETIT TE PARTISE SE RRETHIT (Sofokli Papavasili) (IV KALOCI)

Burgu i Spaçit hynë në listën e Fondit Botëror të Monumenteve

by

Beqir SINA New York/
Atë që ua premtojë gjatë fushatës elektorale të burgosurve politik në Shqipëri, Edi Rama, duke i mashtruar ish të burgosurit politik, dhe familjet e tyre se Burgu i Spaçit do të kthehej shpejt në një muze, sot njoftohet se do ta bëj Fondi Botëror për Monumentet duke investuar per restaurimin e saj TIRANE : -Shqipëria, vendi i fundit nga ish kampi socialist në Europën juglindore, me këtë rast do të bëhet me një vend kujtese për ish-të përndjekurit politikë të kohës së diktaturës komuniste, pasi Fondi Botëror i Monumenteve ka përzegjedhur Burgun famëkeq të Spacit si një vend i memories kombëtare në kohën e diktaturës komuniste – 46 vjeçare.
Lajmi bëhet i ditur nga organizata jo-qeveritare Trashëgimia Kulturore pa Kufij –Shqipëria (CHWB Shqipëri)e cila është e përkushtuar për shpëtimin dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore të prekshme dhe të paprekshme të rrezikuar nga konflikti, neglizhenca njerëzore dhe fatkeqësitë natyrore, thuhet në njoftim.
Fondi Botëror për Monumentet, e cila thuhet se është një organizatë private jofitimprurëse e themeluar në vitin 1965 nga individët e interesuar për ruajtjen e përshpejtuar e të rendësishëme të thesareve artistike, dhe gjërave me vlerë në të gjithë botën – duket se tani do të realizojë edhe atë që ka qenë gati për më shumë se dy dekada një nga kërkesat e vazhdueshme të ish të burgosurve politik dhe familjeve të tyre, në mënyrë që Burgu famëkeq e Spaçit të kthehet në një muze kombëtar si simbol i kujtesës sonë kombëtare . Për të mos harruar kurrë ato vujatjet dhe torturat e tmerrshme, që regjimi diktatorial i Enver Hoxhës ja u shkaktojë këtyre njerëzve, për 46 vjet sundim.

Fakti se burgu i Spacit, u përfishi në listën e Fondit Botëror të Monumenteve, argumentohet se përpos vështirësive aktuale të burgut të Spaçit, ai është tani edhe një mundësi unike për promovimin dhe ruajtjen e tij, veçanërisht duke e ekspozuar kampin dhe çështjet e ndërlidhua me të, gjatë 46 vjetëve të regjimit të Enver Hoxhës, në vëmendjen kombëtare dhe ndërkombëtare të specialistëve, studiuesve dhe historianëve – si dëshmi brezave të rinjë në Shqipëri.

Fondi Botëror i Monumenteve (World Monument Fund – WMF), shkruhet se është gjithashtu një organizatë e përkushtuar për ruajtjen e vendeve unike kulturore, ku çdo dy vjet tërheq vëmendjen për vendet e trashëgimisë kulturore përqark globit, që janë në rrezik dhe jan përfshirë, me të drejtë në listën e saj përfshirë më së fundi me të drejt edhe burgun e Spaçit, duke cilësuar atë se “është në një gjendje të avancuar përkeqësimi, por pavarësisht kësaj ai meriton të transformohet në një vend modern kujtese”, duke e bërë atë Muze dhe futur atë edhe në listën e guides truistike shqiptare. Në mënyrë që nesër edhe vizitorët e huaj të ken rastin të njihen me vujatjet dhe toruturat e tmershme të burgosurve politik në Shqipëri.

Burgu i Spaçit, i cili ka hyrë më parë në listën e brugjeve më të tmershme në botë, ​​ishte një kamp i njohur i ndërtuar në vitin 1968 nga qeveria komuniste e Shqipërisë, në vendin e nxerrjes së bakrit dhe piritit, në një zonë të largët dhe të ashpër malore në Mirditë, rreth 150 klimetra larg Tiranës.
Ish i burgosuri politik – Artisti Maks Velo, i cili u arrestua në vitin 1978 dhe u dënua me dhjetë vjet burg në atë kamp, më vonë, mbas ndryshimeve të mëdha që ndodhën me rrezimin e komunizimit, kur fitoi lirinë e tij, e ka përshkruar atë si “kampin më të tmerrshme në Europë dhe shton ai se unë mendoj se edhe në botë gjatë kësaj periudhe Spaçi, ka qenë më i keqi.”
Fondi Botëror për Monumentet, shkruan në njoftimin e saj për Burgun e Spaçit se “Shqipëria, nga shumë vende të tilla, komuniste në Europën juglindore, bën një perjashtim unik. Ajo të burgosurit politikë i keqtrajtonte dhe i përdorte ate për punë nga më të rëndat nëpër galerat e minierave , duke mos kursyer edhe disa nga intelektualët më të shquar shqiptarë të shekullit të njëzetë, patriot e atdhetar, intelektual të njohur, që kan zënë një vend të veçantë në kujtesën kolektive të asaj kohe.
Në maj të vitit 1973 Burgu i Spaçit, u ​​bë vendi i famshëm i revoltës së burgosurve politik, një nga momentet e para të rezistencës ndaj shtypjes së regjimit dhe të parat dhe të vetmet në kampin komunist në Europën juglindore që të burgosurit politik ngriheshin deri në flijim kundra rregjimit komunist të Enver Hoxhës.
Megjithatë, revolta u shtyp me forcë të egër policore dhe Burgu ka vazhduar ​​si një kamp pune me tre turne deri në rënien e partisë komuniste nga pushteti në fillim të viteve 1990, dhe ndryshimeve të mëdha që erdhë në atë kohë.
Burgu i Spaçit mbasi u boshatis nga të dënuarit, u braktis plotësisht disa vite më vonë. Sot, edhe pse ka qenë i caktuar si një vend i trashëgimnisë, nga ish- Presidenti Berisha, ish ndërtesat kompleksi janë në një gjendje jashtëzakonisht të avancuar të përkeqësimit për shkak të elementeve kohor por eshte matreialeve të vjedhura – kështuqë ndërtesat e braktisura kanë humbur pothuajse të gjitha materialet tyre që dëshmonin torturat dhe vuajtjet e tmerrshme.
Fondi Botëror për Monumentet, në vitin 2016 thuhet në njoftim do të shkoj në Shqipëri, në një përpjekje të re që përfshin edhe bashkëpunimin me institucionet, shoqërisë civile dhe qytetarëve privatë për të krijuar një institucion modern të përkujtimit nga mbetjet dhe eshtrat të burgosurve të Burgut Space.
Shqipëria, megjithëse, ka kaluar një nga regjimet më të egra nuk ka një muze kujtese ashtu si vendet e tjera të ish kampit socialit. Aktualisht, nuk ekziston një vend i kujtesës për ish të burgosurve politikë në Shqipëri, porse ekziston një nevojë e ngutshme për të çuar përpara kujtesën sidomos tek brezi i ri, dhe rritjen e ndërgjegjësimit të publikut, dhe për të plotësuar edhe një kërkesë për transformimin e kësaj faqe të turpëshme të kombit shqiptar në qendër të përkujtimit dhe edukimit.
Burgu i Spacit, gjendej në rrethin e Mirditës në thellësit të tij drejt veriut, një vend i izoluar dhe me temperatura të ftohta në dimër. Spaçi ishte burgu me punë të detyruar, i ndërtuar më 1968. Ndërtimi i tij u bë nga Ministria e Punëve të Brendshme në kohën e diktaturës komuniste duke shfrytezuar të burgosurit me punë të detyruar. Burgu i Spacit e nisi me 600 të burgosur politikë, të cilët u sollën në atë kohë duke i traseferuar ata nga kampi me punë të detyruar i Elbasanit. Në fillim kampi i Spaçit, përbëhej nga disa barraka të vogla të ndërtuara nga drejtoria gjologjike në 1956-n. Puna në galeri bëhej në Spaç bëhej me tre turne dhe pa asnjë lloj sigurimi teknik. Norma e punës ishte 4 vagonë mineral për dy të burgosur e ai që s’e realizonte, e lidhnin me kavo të zhveshur në pemët jashtë galerive, edhe e mbanin ashtu në mes të dimrit në borë e shi. Nga trajtimi mizor më 21 maj të vitit 1973 të burgosurit u hodhën në revoltë, e cila më pas u cilësua si revolta e parë me karakter politik në Shqipëri gjatë viteve të diktaturës.
Burgu deri para mbylljes arriti me një kapacitet 3000 të burgosur politike. Ai ka qene ndër burgjet më mizore të diktaturës komunsite, ku përvec torturave nuk kanë munguar edhe vrasjet pa gjyq dhe sot janë qindra varre të humbura në rrënojat dhe honet e rrethinave të burgut të Spacit.

Kosovë-Toleranca dhe jodiskriminimi në fokus

by

-Misioni i OSBE-së në Kosovë ka nisur fushatën “Mos të rritemi me urrejtje”/
-Tolerance, non-discrimination in focus of OSCE Kosovo Mission campaign/
Nga Behlul Jashari/ PRISHTINË, 19 Tetor 2015/ Misioni i OSBE-së në Kosovë ka nisur sot fushatën “Mos të rritemi me urrejtje” që ka në fokus parandalimin e gjuhës së urrejtjes.
Fushata dy-javore ka për qëllim të vetëdijësojë publikun e gjerë se gjuha e urrejtjes nuk është diçka e lindur por mësohet, dhe se shoqëria si tërësi duhet ta kultivojë tolerancën dhe diversitetin.
“Liria e shprehjes është vlerë e cila duhet të çmohet lartë nga çdo shoqëri, dhe ne kemi parë përparim substancial në këtë aspekt në Kosovë viteve të fundit”, tha Roberto Di Donatantonio, Zëvendës Drejtor i Departamentit për të Drejta të Njeriut dhe Komunitete në Misionin e OSBE-së në Kosovë. “Megjithatë, duhet pasur parasysh se gjuha e urrejtjes shpesh ngatërrohet me lirinë e shprehjes, dhe kjo ndodh edhe në Kosovë. Për këtë arsye, institucionet dhe shoqëria civile duhet të kenë kujdes të veçantë dhe ta adresojnë në mënyrë adekuate”, vijoi ai.
Di Donatantonio gjithashtu tërhoqi vërejtjen se mos-adresimi i këtij problemi mund të çoj në diskriminim, tensione e në disa raste edhe në dhunë, pasi që “gjuha e urrejtjes ka për cak grupe ose individë bazuar në karakteristika si raca, etnia, apo religjioni”.
Fushata pason konferencën rajonale mbi gjuhën e urrejtjes, të mbajtur në 2014 e cilat ka vënë në pah nevojën për të rritur vetëdijen rreth dëmeve që mund të shkaktojë gjuha e urrejtjes si dhe rreth rëndësisë së tolerancës.
Fushata përfshin spote televizive në gjuhën shqipe dhe serbe.
Misioni i OSBE-së në Kosovë ka për mandat mbrojtjen dhe promovimin e të drejtave të njeriut, demokratizimin dhe zhvillimin e sektorit të sigurisë publike.

Tolerance, non-discrimination in focus of OSCE Kosovo Mission campaign/

PRISHTINË/PRIŠTINA, 19 October 2015 – The OSCE Mission in Kosovo today launched a two-week public information campaign, “Let’s not grow up with hate”, which focuses on preventing hate speech.
The campaign aims to raise awareness among the general public that hate speech is not something innate but rather learned, and that society as a whole should nurture tolerance and diversity.
“Freedom of expression is a value any society should hold in high regard, and we have witnessed its substantial advance in Kosovo over the years,” said Roberto Di Donatantonio, Deputy Director of the Human Rights and Communities Department in the OSCE Mission in Kosovo. “We should be aware however that hate speech is often mistaken for freedom of expression and this is also the case here in Kosovo. For this reason, institutions and civil society should be particularly careful and tackle it adequately.”
Di Donatantonio also warned that the failure to address this problem might lead to discrimination, tensions, and in some cases even violence, as “hate speech targets groups or individuals based on characteristics such as race, ethnicity and religion.”
The campaign is a follow-up to the regional conference on hate speech held in 2014, which highlighted the need for awareness-raising on the harm that hate speech can cause and on the importance of tolerance.
It includes TV spots in Albanian and Serbian languages, which are available at: www.osce.org/kosovo/192641
The OSCE Mission in Kosovo is mandated with human rights protection and promotion, democratization and public safety sector development.
***
NE FOTO:Ura e Gurit ne Vushtrri – Kosove, foto Behlul Jashari

Kosovë, mediat mbështetje anëtarësimit në UNESCO

by

-Në 21 tetor, Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s do të votojë për kërkesën e anëtarësimit të Kosovës në këtë agjenci të OKB, ndërsa në fillim të nëntorit pritet që Asambleja e Përgjithshme e saj të votojë anëtarësimin përfundimtar/
Nga Behlul Jashari/ PRISHTINË, 19 Tetor 2015/ Mbi tridhjetë medie të shkruara, elektronike dhe online të Kosovës i kanë dërguar një letër drejtoreshës së përgjithshme të Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO), Irina Bokova, në mbështetje të kërkesës së Republikës së Kosovës për anëtarësim në këtë agjenci të specializuar të Kombeve të Bashkuara.
Letrën e kanë nënshkruar pronarë, kryeredaktorë apo gazetarë të të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë.
“Kjo mbështetje e rëndësishme e komunitetit mediatik vjen pas angazhimit të një sërë institucionesh dhe personaliteteve me famë botërore të cilët i janë bashkuar aspiratës së shtetit kosovar për anëtarësim në UNESCO”, thekson MPJ e Kosovës.
“Ne vazhdimisht e vëzhgojmë punën e qeverive tona dhe jemi zëri kryesor kritik ndaj tyre kur ato dështojnë të japin rezultatet e duhura – qoftë në luftë kundër korrupsionit, reformën e sistemeve të kujdesit shëndetësor dhe arsimit, apo në rritjen ekonomike… Që Kosova vërtetë të ketë sukses në përpjekjet e saj për të ndërtuar një shoqëri të fortë, demokratike dhe të hapur, me respekt të plotë për liritë individuale dhe të drejtat e njeriut, përfshirë lirinë e patjetërsueshme të shprehjes, ne na duhen mundësi të barabarta. Dhënia e mundësive dhe praktikave më të mira ndërkombëtare për të rinjtë tanë në arsim, shkencë dhe kulturë mund të jetë e dobishme për të gjithë. Kjo është arsyeja pse ne sot ju nxisim që të mbështetni kërkesën e Kosovës për anëtarësim në UNESCO”, thuhet në letrëm e mediave.
Sopranoja Inva Mula, këngëtarja Rita Ora dhe shkencëtari Ferid Murad janë vetëm disa nga figurat eminente globale që kanë shkruar kolumne ku kanë ftuar mbarë komunitetin ndërkombëtar për të përkrahur aderimin e Kosovës në organizatën gjegjëse të Kombeve të Bashkuara.
Më 21 tetor, Bordi Ekzekutiv i UNESCO-s do të votojë për kërkesën e anëtarësimit të Kosovës në këtë agjenci të OKB, ndërsa në fillim të nëntorit pritet që Asambleja e Përgjithshme e saj të votojë anëtarësimin përfundimtar. Një javë më parë, Bordi Ekzekutiv ka aprovuar axhendën përfundimtare, ku është përfshirë edhe anëtarësimi i Kosovës në organizatë, pikë kjo e bashkësponsorizuar nga 47 shtete anëtarë të UNESCO-s.
Në 12 shtator zv/ministri i Jashtëm kosovar, Petrit Selimi, në një konferencë të jashtëzakonshme shtypi bënte të ditur se Kosova bëri hapin e parë drej anëtarësimit në UNESCO.
“Kërkesa për plikim është dorëzuar nga Shqipëria dhe është nënshkruar nga 44 shtete anëtare të UNESCO-s që përbën një numër rekord të bashkësponsoruesëve në historinë e re të UNESCO-s”, dekaronte zv/ministi i Jashtëm kosovar.
Ai bënte të ditur se Kosova ka aplikuar për anëtarësim në UNESCO gjatë verës përmes Nju Jorkut, sipas rekomandimeve nga vet agjencia gjegjëse e Kombeve të Bashkuara. “OKB në Nju Jork ka autorizuar UNESCO-n me mekanizmat e saj t’i prijë procesit në mënyrë të pavarur”, shtonte Selimi.