Prof. Dr. Fejzulla Berisha/
1. Shteti i së drejtës dhe domosdoshmëria e institucioneve funksionale
Një nga parimet themelore të demokracisë kushtetuese është funksionimi i rregullt dhe i pandërprerë i institucioneve shtetërore. Kushtetuta nuk është vetëm një dokument juridik që përcakton organizimin e pushtetit, por është themeli mbi të cilin ndërtohet legjitimiteti demokratik, stabiliteti politik dhe siguria juridike e qytetarëve.
Republika e Kosovës, si shtet i së drejtës, duhet të garantojë që institucionet e saj kryesore kushtetuese të funksionojnë në mënyrë të plotë dhe brenda afateve të përcaktuara nga rendi kushtetues. Konstituimi i Kuvendit, krijimi i Qeverisë dhe zgjedhja e Presidentit të Republikës nuk janë vetëm procedura teknike; ato përfaqësojnë vazhdimësinë e autoritetit shtetëror dhe aftësinë e Republikës për të ushtruar përgjegjësitë e saj brenda dhe jashtë vendit.
Një shtet që synon të ketë rol të qëndrueshëm në arenën ndërkombëtare duhet së pari të dëshmojë stabilitet dhe funksionalitet në planin e brendshëm institucional.
2. Rëndësia kushtetuese e zgjedhjes së Presidentit të Republikës
Institucioni i Presidentit të Republikës ka një rëndësi të veçantë në arkitekturën kushtetuese të Kosovës. Presidenti përfaqëson unitetin e popullit, garanton funksionimin demokratik të institucioneve dhe ushtron kompetenca të rëndësishme në fushën e përfaqësimit të shtetit.
Zgjedhja e Presidentit, në përputhje me procedurat dhe afatet kushtetuese, është një domosdoshmëri për ruajtjen e vazhdimësisë institucionale dhe të autoritetit shtetëror. Çdo proces që lidhet me zgjedhjen e kreut të shtetit duhet të udhëhiqet nga respektimi i Kushtetutës, dialogu institucional dhe përgjegjësia ndaj interesit të përgjithshëm të Republikës.
Një President i zgjedhur në mënyrë kushtetuese dhe legjitime i jep shtetit një zë të fuqishëm në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe kontribuon në forcimin e besimit të partnerëve ndërkombëtarë.
3. Roli i Kuvendit dhe Qeverisë në konsolidimin shtetëror
Kuvendi i Republikës së Kosovës është institucioni qendror i përfaqësimit demokratik dhe bartësi kryesor i funksionit legjislativ. Përmes tij shprehet vullneti i qytetarëve dhe krijohet baza ligjore për funksionimin e shtetit.
Qeveria, ndërkaq, është bartëse e politikave ekzekutive, përfshirë politikën e jashtme, sigurinë kombëtare, zhvillimin ekonomik dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
Një Qeveri funksionale është e domosdoshme për zbatimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, koordinimin diplomatik dhe përfaqësimin efektiv të interesave të Republikës së Kosovës.
Koordinimi ndërmjet Kuvendit, Qeverisë dhe Presidentit përbën një element kyç të një shteti demokratik dhe është veçanërisht i rëndësishëm për shtetet që ndodhen në procese të vazhdueshme të konsolidimit ndërkombëtar.
4. Institucionet funksionale dhe marrëdhëniet me aleatët strategjikë
Partneritetet ndërkombëtare nuk ndërtohen vetëm mbi deklarata politike, por mbi besueshmërinë e institucioneve që i përfaqësojnë ato. Aleatët strategjikë vlerësojnë shtetet që kanë institucione stabile, procedura demokratike të qarta dhe një vizion të qëndrueshëm për politikën e tyre të jashtme.
Për Republikën e Kosovës, funksionimi i plotë i institucioneve është një element i rëndësishëm në ruajtjen dhe forcimin e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe partnerët e tjerë euroatlantikë.
Një shtet që respekton rendin e vet kushtetues, që përmbush detyrimet ndërkombëtare dhe që ruan marrëdhëniet me aleatët e tij, forcon jo vetëm pozitën diplomatike, por edhe sigurinë dhe të ardhmen e tij strategjike.