Kosova po kalon një periudhë të ndërlikuar politike, e karakterizuar nga vështirësi të vazhdueshme në krijimin e bashkëpunimit ndërmjet subjekteve politike. Në vend të një qasjeje të kordinuar në funksion të interesit shtetëror, shpesh dominojnë përplasjet dhe kalkulimet partiake. Kjo situatë ka ndikuar në ngadalësimin e proceseve institucionale dhe në dobësimin e efikasitetit qeverisës. Në një shtet që synon konsolidimin demokratik dhe integrimin euroatlantik, mungesa e unitetit përbën një sfidë serioze. Rrjedhimisht, besimi i qytetarëve në institucione ndikohet negativisht nga kjo klimë politike.
Historia shqiptare ofron shembuj të qartë mbi rëndësinë e unitetit si faktor vendimtar për mbijetesë dhe zhvillim. Një ndër figurat më përfaqësuese në këtë kontekst është Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i cili veproi në një periudhë të fragmentuar politikisht. Në kohën e kthimit të tij në trojet shqiptare, territori ishte i ndarë në principata me interesa të ndryshme dhe shpeshherë të kundërta. Kjo përçarje e dobësonte aftësinë për t’u përballur me sfidat e jashtme dhe rrezikun osman. Pikërisht në këtë realitet, Skënderbeu e artikuloi domosdoshmërinë e bashkimit politik dhe ushtarak.
Në vitin 1444 u zhvillua Kuvendi i Lezhës, i cili shënon një moment kyç në historinë politike shqiptare. Në këtë kuvend u formua Besëlidhja e Lezhës, një aleancë ndërmjet princërve shqiptarë me qëllim kordinimin e rezistencës së përbashkët. Pavarësisht dallimeve politike dhe territoriale, palët arritën të vendosin interesin e përgjithshëm mbi atë individual. Ky akt përfaqëson një model të hershëm të bashkëpunimit institucional dhe strategjik. Rëndësia e tij qëndron në faktin se uniteti u trajtua si kusht i domosdoshëm për mbrojtjen e ekzistencës politike.
Megjithëse rrethanat e sotme janë të ndryshme nga ato të shekullit XV, mesazhi historik mbetet thellësisht aktual. Kosova nuk ka nevojë për përçarje politike, por për bashkëpunim dhe vizion të përbashkët institucional. Çështjet e zhvillimit ekonomik, forcimit të shtetit ligjor dhe integrimit euroatlantik kërkojnë qasje të kordinuar dhe afatgjatë. Asnjë subjekt politik nuk mund t’i përballojë i vetëm sfidat komplekse të shtetndërtimit. Prandaj, dialogu dhe konsensusi politik mbeten domosdoshmëri strategjike.
Nga këndvështrimi i funksionimit demokratik, pluralizmi politik është një vlerë themelore, por ai kërkon edhe kulturë të lartë institucionale dhe përgjegjësi shtetërore. Konfliktet e vazhdueshme politike, kur nuk menaxhohen në mënyrë institucionale, krijojnë bllokada dhe dobësojnë funksionimin e shtetit. Një demokraci e konsoliduar kërkon balancë ndërmjet garës politike dhe bashkëpunimit për interesa madhore. Në këtë kuadër, kompromisi politik nuk duhet parë si dobësi, por si mekanizëm funksional i qeverisjes demokratike. Kjo qasje ndihmon në forcimin e stabilitetit institucional dhe shoqëror.
Qytetarët e Kosovës kanë pritshmëri të qarta ndaj përfaqësuesve të tyre politikë, të cilat lidhen me zhvillimin ekonomik, drejtësinë sociale dhe funksionimin efikas të institucioneve. Zvarritjet politike dhe mungesa e konsensusit ndikojnë drejtpërdrejt në ngadalësimin e reformave të nevojshme. Kjo krijon një distancë në mes të institucioneve dhe qytetarëve, duke ulur besimin publik. Për të rikthyer këtë besim, kërkohet përgjegjësi më e lartë politike dhe vendimmarrje e orientuar drejt interesit shtetëror. Interesi publik duhet të jetë gjithmonë mbi interesin partiak.
Në përfundim, historia dhe realiteti bashkëkohor nxjerrin në pah një të vërtetë të qartë, uniteti mbetet faktor kyç për stabilitetin dhe progresin e çdo shoqërie. Shembulli i Besëlidhjes së Lezhës dëshmon se bashkimi rreth interesit të përbashkët është vendimtar në momentet kritike historike. Kosova sot ka nevojë për një qasje të ngjashme në nivel politik dhe institucional. Vetëm përmes dialogut, bashkëpunimit dhe përgjegjësisë së përbashkët mund të arrihet konsolidimi i qëndrueshëm shtetëror. Në këtë kuptim, uniteti kombëtar nuk është vetëm ideal historik, por domosdoshmëri politike dhe shoqërore për të ardhmen e vendit.
Autor : Asad Sadiku, Politolog