Xhelko Maksuti ishte një nga figurat e rëndësishme të jetës kulturore, historiografike dhe organizative të shqiptarëve në Rumani.
I lindur më 8 mars 1931 në Ploiești, ai u formua në mjedisin arsimor dhe intelektual rumun, duke përfunduar Fakultetin e Historisë në Universitetin e Bukureshtit më 1956. Më vonë, në vitin 1980, mbrojti doktoraturën në shkencat historike, duke u përkushtuar veçanërisht studimit të historisë së shqiptarëve dhe marrëdhënieve shqiptaro-rumune.
Kontributi i tij nuk u kufizua vetëm në historiografi. Xhelko Maksuti ishte edhe publicist, studiues i diasporës shqiptare dhe organizator i jetës kulturore të shqiptarëve në Rumani.
Një moment i rëndësishëm i veprimtarisë së tij ishte 24 maji 1990, kur u themelua dhe u zyrtarizua Unioni Kulturor i Shqiptarëve në Rumani, ndërsa Xhelko Maksuti u zgjodh president i tij.
Në veprën e tij historiografike një vend të rëndësishëm zë historia e shqiptarëve në Rumani. Ndër botimet e tij të dokumentuara është libri “Istoria albanezilor din România”, botuar në Bukuresht më 2003.
Por, përtej veprës së tij shkencore, Xhelko Maksuti mbeti i lidhur fort edhe me rrënjët familjare shqiptare.
Familja e tij kishte prejardhje nga fshati Novosellë i Kërçovës. Në kujtimet e tij autobiografike ai e përmend gjyshen e tij, Selime Maksuti, si bijë të Novosellës dhe ruan kujtime për familjen, njerëzit dhe lidhjet e saj me Kërçovën.
Kështu, jeta e Xhelko Maksutit përbën një udhëtim të veçantë:
Nga Novoselli i Kërçovës në Ploiești të Bukureshtit dhe historia e shqiptarëve në Rumani.
Ai jetoi larg vendit të prejardhjes së të parëve, por Novoselli dhe Kërçova mbetën pjesë e kujtesës së tij familjare dhe identitare.
Xhelko Maksuti i përket atij brezi intelektualësh të diasporës që përmes studimit, shkrimit, dokumentimit dhe organizimit kulturor, kontribuan në ruajtjen e kujtesës historike shqiptare përtej kufijve të atdheut.
Trashëgimia e tij meriton të studiohet, dokumentohet dhe të përcillet te brezat e rinj.
Dr. Kujtim Kasami