Archives for March 2026

Shoqata “Malësia e Madhe” në Nju Jork shfaqi dokumentarin “Narhelmi” të autorit Mark Lucgjonaj

March 9, 2026 by s p

Nga Zef Ujkaj/

Më 8 mars 2026, Shoqata “Malësia e Madhe” në Nju Jork organizoi shfaqjen e dokumentarit “Narhelmi”, me autor Mark Lucgjonaj. Ky aktivitet u zhvillua në vazhdën e veprimtarive kulturore që shoqata jonë organizon vazhdimisht për të promovuar historinë, kulturën dhe trashëgiminë e Malësisë së Madhe në diasporë. Dokumentari “Narhelmi” pasqyron jetën, traditat dhe historinë e fshatit Narhelm në Tuz të Malësisë së Madhe, duke sjellë para publikut një pjesë të rëndësishme të kujtesës historike dhe kulturore të kësaj treve.

Autori i dokumentarit, Mark Lucgjonaj, është gjithashtu autor i disa librave, disa prej të cilëve janë promovuar edhe nga Shoqata “Malësia e Madhe” në Nju Jork. Ai është fitues i disa çmimeve letrare dhe njëkohësisht punon si mësimdhënës në një nga institucionet arsimore në Malësi, duke qenë aktiv edhe në jetën kulturore dhe në krijimtarinë letrare. Duke vlerësuar veprimtarinë e tij të pasur, Shoqata “Malësia e Madhe” në Nju Jork është përpjekur vazhdimisht ta mbështesë dhe ta promovojë krijimtarinë e Mark Lucgjonajt në mesin e diasporës malësore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Shfaqja e dokumentarit u zhvillua në ambientet e restorantit “Ciao” në Westchester të Nju Jorkut, ku për të pranishmit u shtrua edhe një koktej i pasur.

Të pranishmit i përshëndeti kryetari i rizgjedhur i Shoqatës “Malësia e Madhe”, z. Senad Lulanaj, i cili, përveçse e përgëzoi autorin për realizimin e këtij dokumentari, iu uroi mirëseardhjen të ftuarve dhe përshëndeti personalitetet e pranishëm në këtë aktivitet. Me këtë rast, ai uroi gjithashtu edhe të gjitha gratë e pranishme me rastin e festës së 8 Marsit.

Lulanaj shtoi se Mark Lucgjonaj këtë herë nuk erdhi ashtu siç jemi mësuar ta njohim, si krijues letrar, por në rolin e regjisorit. Ai theksoi se Lucgjonaj është një shembull pozitiv i rinisë malësore dhe e falënderoi në emër të Shoqatës “Malësia e Madhe” që kishte përzgjedhur pikërisht shoqatën tonë për promovimin e këtij dokumentari. Gjithashtu, ai ftoi të pranishmit që ta mbështesin Markun edhe materialisht për realizimin e projekteve të tjera të planifikuara, si në fushën e kulturës ashtu edhe në atë të krijimtarisë letrare dhe të filmave dokumentarë.

Më pas fjalën e mori autori i dokumentarit, Mark Lucgjonaj, i cili falënderoi përzemërsisht Shoqatën “Malësia e Madhe” për mikpritjen dhe për organizimin e këtij eventi kulturor. Marku theksoi se shkëndija për realizimin e këtij dokumentari lindi spontanisht, nga një vëzhgim që po i bënte fshatit, ndërsa ndodhej në oborrin e shtëpisë së tij. Sipas tij, dokumentari u realizua me idenë që pasardhësve t’u lihet një dëshmi vizive mbi të kaluarën e fshatit Narhelm. Ai u shpreh se filmi u realizua me mundësi të kufizuara financiare, duke falënderuar veçanërisht fotografin nga Malësia, Ceno Rrogathi, për realizimin teknik të dokumentarit. Marku theksoi se puna kishte filluar me pak mjete, por falë rrethanave praktike dhe përkushtimit u arrit të realizohej ky dokumentar. Ai shtoi se dokumentari trajton edhe larmishmërinë fetare dhe kombëtare që ekziston në këtë fshat, si dhe bashkëjetesën dhe respektin që ka mbizotëruar gjithmonë ndërmjet banorëve të tij. Gjatë fjalës së tij ai tregoi edhe disa histori komike që lidhen me një fenomen karakteristik të fshatit, që ka të bëjë me një mit rreth “gënjeshtrave të bukura” për të cilat njihet ky fshat.

Pas përfundimit të filmit, aktivisti Nikollë Junçaj sqaroi se dokumentari do të ketë edhe një pjesë të dytë për fshatin Narhelm, ndërsa në të ardhmen mund të realizohen edhe dokumentarë të tjerë për Malësinë dhe fshatrat e saj. Ai ftoi të pranishmit ta mbështesin financiarisht Markun për këtë punë voluminoze, e cila synon të dokumentojë historinë e Malësisë përmes filmave dokumentarë.

Marku falënderoi edhe një herë bashkëvendasit e tij që e ndihmuan moralisht dhe financiarisht për realizimin e dokumentarit “Narhelmi”, pjesa e parë. Ai falënderoi gjithashtu Shoqatën “Malësia e Madhe” për mbështetjen e vazhdueshme, duke përmendur edhe bursën studentore që shoqata i kishte dhënë gjatë studimeve të tij. Në lidhje me vazhdimin e projektit, ai tha se pjesa e dytë e dokumentarit mbi fshatin Narhelm kërkon një përkushtim më të madh për të plotësuar mozaikun e së kaluarës së këtij fshati, sidomos duke pasur parasysh se aktualisht ekziston një material i incizuar prej rreth 83 orësh. Ai falënderoi gjithashtu të pranishmit, të cilët gjatë këtij aktiviteti arritën të mbledhin rreth 7 mijë dollarë për nevojat e realizimit të këtyre dokumentarëve, përveç kontributeve të mëhershme që kishin dhënë bashkëvendasit e tij në Amerikë dhe Fondi i Pakicave në Mal të Zi.

Pjesëmarrja në këtë aktivitet ishte e madhe dhe të gjithë të pranishmit mbetën mjaft të kënaqur me prezantimin e këtij dokumentari, i cili solli para publikut një pasqyrë të gjallë të historisë dhe jetës së fshatit Narhelm.

Foto: Nikolle Bojaj

“Thinking of You”

March 9, 2026 by s p

Alketa Xhafa Mripa/

Here we stand in Dag Hammarskjöld Plaza, a historic site for human rights and social justice movements, on the doorstep of the United Nations. It has long been an ambition of mine to bring Thinking of You to this profoundly significant place—especially during the United Nations Commission on the Status of Women, the largest global gathering dedicated to gender equality and women’s rights.

Installing Thinking of You here, where public voices meet global power, places survivors’ stories directly within the sphere of international decision-making.

In doing so, it continues the plaza’s long tradition as a place of moral activism rather than passive observation. Opening this exhibition on International Women’s Day carries profound meaning. While this day celebrates the achievements of women, it is also a reminder that the struggle for equality, safety, and justice continues.

For many women around the world, this is still a day of protest, of resilience, and of demanding to be heard.

Thinking of You began in 2013, when I saw a TV interview of one survivor of wartime sexual violence in my country, Kosova. Her face was hidden in shadow to protect her identity, but her words were clear. She spoke about the shame and trauma she carried every day, and about the justice she longed for. She was one brave woman speaking on behalf of an estimated twenty thousand survivors of sexual violence from the Kosovo war. She said: “No one is thinking of us.”

Those words pierced my heart. I wanted to tell her: I am thinking of you. We are thinking of you. You are not alone. I wanted survivors to feel the solidarity of a community coming together. A simple act—donating a dress, hanging on washing lines, an everyday domestic image was transformed into a public act of remembrance, resistance, and care. Survivors came forward. Society began to acknowledge their truth.

And together, we began a process of healing.

Over the past decade, Thinking of You has continued to grow, expanding beyond borders. Today, the dresses you see represent survivors from across the world—from Colombia to Sudan, from Bosnia and Herzegovina to Japan. They have been installed in places that shape justice and human rights.

Today, this collection stands here—on its most visible stage yet—on International Women’s Day.

Each one of these dresses represents a human being with a story like that first woman’s story: a story of harm endured, dignity defended, and justice too often delayed. I place Thinking of You in this space as both an offering and a reminder: that peace cannot exist without the full recognition of the survivors’ life, and that accountability begins with acknowledgment.

This New York installation exists because of extraordinary collective support. I want to thank the Albanian community in New York, thank you to each one of you for your support.

My appreciation also extends to the partners and institutions who made it possible for these voices to be here, to the embassies, missions and foundations whose support affirmed that survivors’ stories belong not at the margins, but at the very heart of our global conversations. I am so deeply grateful to the small crew whose belief in this work and generosity went above and beyond. Sokol, Fiona, Djellza, Richard, Viosa, Uran— Faleminderit. All we ask is that you hear their voices. That you recognize them. That you think of them. Thinking of You began when listening turned into action. And today, standing here together, that action lives on in all of us.

Foto: Gazeta “Dielli”

“Thinking of You” , thirrje për dinjitet dhe drejtësi

March 9, 2026 by s p

Sokol Paja/

New York, 8 mars 2026 – “Thinking of You” instalacioni i artit publik i njohur ndërkombëtarisht dedikuar të mbijetuarave të dhunës seksuale, nga artistja konceptuale Alketa Xhafa Mripa u prezantua në New York në Dag Hammarskjöld Plaza hyrja publike drejt selisë së Kombeve të Bashkuara gjatë sesionit të 70-të të Komisionit të OKB-së për Statusin e Grave. Me pjesëmarrjen e veprimtarëve të çështjes kombëtare, aktivistëve, atdhetarëve, mediave shqiptare e dhjetëra shoqatave shqiptare në New York e me gjërë, shpirtërisht takimi u shndërrua në një moment të thellë reflektimi e solidariteti me të gjithë të mbijetuarit e dhunës seksuale. Rrëfimet rrëqethëse të të mbijetuarve të luftës, dhunës e abuzimit na ftojnë që të mos ndalojmë së kërkuari drejtësi për viktimat dhe ndëshkim për dhunuesit.

Artistja konceptuale Alketa Xhafa Mripa në fjalën e saj theksoi se vendosja e “Thinking of You” aty ku zërat e publikut takohen me pushtetin global, i vendos historitë e të mbijetuarve drejtpërdrejt në sferën e vendimmarrjes ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, ajo vazhdon traditën e gjatë të këtij sheshi si një vend i aktivizmit moral, dhe jo i vëzhgimit pasiv. Hapja e kësaj ekspozite në International Women’s Day ka një kuptim të thellë. Ndërsa kjo ditë feston arritjet e grave, ajo është gjithashtu një kujtesë se lufta për barazi, siguri dhe drejtësi vazhdon. Sipas artistes Alketa Xhafa Mripa për shumë gra në mbarë botën, kjo mbetet ende një ditë proteste, qëndrese dhe kërkese për t’u dëgjuar. Një veprim i thjeshtë—dhurimi i një fustani, varja e tij në telat e rrobave—një imazh i zakonshëm shtëpiak u shndërrua në një akt publik kujtese, rezistence dhe kujdesi. Të mbijetuarit dolën përpara. Shoqëria filloi ta pranojë të vërtetën e tyre.

Dhe së bashku filluam një proces shërimi, u shpreh ajo. Më tej artistja Alketa Xhafa Mripa theksoi se secili prej këtyre fustaneve përfaqëson një qenie njerëzore me një histori si ajo e gruas së parë: një histori e dhimbjes së përjetuar, e dinjitetit të mbrojtur dhe e drejtësisë që shumë shpesh është vonuar.

Unë e vendos Thinking of You në këtë hapësirë si një ofertë dhe si një kujtesë: se paqja nuk mund të ekzistojë pa njohjen e plotë të jetës dhe përvojës së të mbijetuarve, dhe se përgjegjësia fillon me pranimin, u shpreh ajo.

Ambasadori Blerim Reka në fjalën e tij theksoi se “më shumë se 20,000 gra dhe burra shqiptarë të Kosovës u përdhunuan nga ushtria dhe policia serbe, dhe askush nuk u ndëshkua. Prandaj “Thinking of You” është një kujtesë dhe një mendim për të gjitha këto viktima të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, ku Serbia kreu gjenocid kundër shqiptarëve. Dhe askush nuk u soll para drejtësisë, dhe askush nuk u dënua! Drejtësia ndërkombëtare mbetet e heshtur, ndërsa këto viktima vazhdojnë të kërkojnë drejtësi. Drejtësia e vonuar është drejtësi e mohuar” theksoi Ambasador Reka.

Në këtë aktivitet solidariteti e ndërgjegjësimi mbajtën fjalime të guximshme, prekëse dhe shumë emociunuese edhe znj.Aissata Camara, Komisionere e Zyrës së Kryetarit të Bashkisë së NYC-së për Çështjet Ndërkombëtare, znj. Tessa Dikker, zëdhënëse në Misionin e Mbretërisë së Holandës në Kombet e Bashkuara, Ambasadore Suela Janina, Përfaqësuese e Përhershme e Republikës së Shqipërisë në Kombet e Bashkuara, znj.Djellza Pulatani, presidente e shoqatës F’Oda, znj.Vasfie Krasniqi Goodman, e Dërguara e Posaçme e Presidentit të Republikës së Kosovës dhe një të mbijetuar të dhunës seksuale gjatë Luftës së Kosovës, z.Ramadan Nishori një i mbijetuar i dhunës seksuale gjatë Luftës së Kosovës dhe Tatiana Mukanire, një e mbijetuar nga Republika Demokratike e Kongos.

Instalacioni “Thinking of You” u krijua fillimisht në Prishtinë në vitin 2013, ku një stadium futbolli u mbush me mijëra fustane dhe funde të dhuruara në solidaritet me rreth 20,000 gra dhe vajza kosovare që u përdhunuan gjatë konfliktit të 1998–1999. Rrobat janë dhuruar si nga të mbijetuar të dhunës seksuale në kohë lufte, ashtu edhe nga mbështetës të njohur publikë, përfshirë stilisten e modës Diane von Furstenberg, ikonën feministe Gisèle Picot, laureatin e Çmimit Nobel Denis Mukwege dhe ambasadorin e UNICEF Martin Bell, duke theksuar mesazhin e solidaritetit dhe përgjegjësisë së përbashkët për të vepruar, thuhet në njoftimin e organizatorëve. Shqiptarët e Amerikës treguan dhe një herë solidaritet, aktivizëm e ndjeshmëri të lartë ndaj një plage kombëtare që ende kërkon drejtësi.

KLASA POLITIKE NË SHQIPËRI DHE NË KOSOVË PO TRADHTON SHPRESËN DHE BESIMIN E SHQIPTARËVE PËR TË ARDHMEN

March 9, 2026 by s p

Frank Shkreli/

Deshta të them “Elita Politike Shqiptare”, por jo, se lexuesit e nderuar që kanë ndjekur shkrimet e mia modeste gjatë viteve e dinë se unë nuk kam menduar as besuar ndonjëherë, gjatë këtyre dekadave të fundit, por as pothuaj në gjysëm shekull komunizëm sllavo-aziatik — që bota shqiptare të ketë pasur një “elitë politike të mirëfilltë”. Në një intervistë me Zërin e Amerikës, (2005) në kapacitetin tim si Drejtor Ekzekutiv i Këshillit Kombëtare Shqiptaro-Amerikanë, (NAAC) në Washington — Pavarësia, zgjidhja e vetme për çështjen e Kosovës — jam shprehur se shqiptarët, në përgjithësi, nuk kanë qënë kurrë më të lirë se në fillim të këtij shekulli. Kam shprehur gjithashtu shpresën dhe dëshirën time, atëherë, se kishte ardhur koha për shqipot tona ta shfrytëzonin këtë moment historik, ashtuqë shqiptarët të bëhen sa më shpejt pjesë e Evropës demokratike dhe si dy shtete shqiptare, anëtarë të organizmave evro-atlantike.

Që Shqipëria të bëhej sa më parë anëtare e NATO-s, që Kosova të bëhej sa më shpejt shtet i pavarur, fillimisht, dhe më pas anëtare e NATO-s dhe, më në fund, dy shtetet shqiptare të bëheshin anëtare të Bashkimit Evropian. Një pjesë e madhe e realizimit të këtyre mundësive historike për kombin është në dorën e shqiptarëve për t’u arritur, jam shprehur me atë rast. “Unë besoj se shqiptarët e Ballkanit i pret një e ardhme shumë e ndritur”, ishte bindja dhe shpresa ime atëherë. “Kurrë më parë, Kombi shqiptar nuk ka patur më shumë liri, më shumë demokraci dhe e ardhmja e tij është shumë shpresë-dhënëse”. Unë nuk isha i vetmi që mendoja kështu në fillim të çerekut të parë të shekullit XXI. Besimi dhe shpresat, në shumë qarqe kombëtare dhe ndërkombëtare, ishin në atë kohë, se shekulli XXI do të jetë, “Shekulli i Shqiptarëve”. Sot, një deklaratë e tillë do të dukej si një tallje.

Natyrisht, se edhe pikëpamjet e mia kanë ndryshuar gjatë 15-20-viteve të kaluara, në mënyrë drastike, dhe për më keq, në lidhje me tranzicionin e grabitur dhe për rolin e klasës politike në Shqipëri dhe Kosovë, që po dëbon shqiptarët nga trojet shqiptare. Por, qe ku jemi sot! Ja një përmbledhje të disa mendimeve të mia (me ndihmën e ai) të shprehura në shkrimet e shumta gjatë viteve si — dhe në disa nga intervistat– Frank Shkreli: Politika në Shqipëri dhe sfidat e shumta me të cilat ajo përballet | Gazeta Telegraf — gjatë viteve mbi këtë subjekt, si një thirrje e kotë që binte në veshë të shurdhër – se nëqoftse vazhdohet kështu klasa politike shqiptare, në të dy anët e kufirit, në vend që t’i mbronte, po tradhton shpresën dhe besimin e një populli për një të ardhme më të mirë. Por, fatkeqsisht, qe ku jemi sot!

Kanë kaluar më shumë se tri dekada nga rënia e diktaturës komuniste në Shqipëri d he pothuaj dy dekada nga shpallja e pavarësisë së Kosovës. Dy momente historike që duhej të shënonin lindjen e një epoke të re për Kombin shqiptar: me demokraci të vërtetë, institucione të forta, liri e drejtësi dhe shtete të ssë drejtës që i shërbejnë qytetarve shqiptarë dhe jo klasës politike në pushtet dhe interesave të tyre personale e partiake. Andaj një pyetje e rëndë vazhdon të rëndojë mbi ndërgjegjen kombëtare shqiptare: si është e mundur që shpresa e një populli për demokraci, liri, drejtësi dhe mirëqenie të përfundojë në një krizë kaq të thellë besimi ndaj klasës politike shqiptare si në Shqipëri, ashtu edhe në Kosovë?

Sot, përballë realitetit të mjerueshëm politik në Shqipëri dhe në Kosovë, është e vështirë të mos pranohet një e vërtetë e hidhur se shpresa e madhe e shumicës së shqiptarëve dhe miqve të tyre ndërkombëtarë, në fillim të këtij në Ko, është tradhtuar nga kjo klasë politike e recikluar që sot shihet qartë se ka dështuar në misionin e saj historik. Në vend që të ndërtonte shtetin, një pjesë e madhe e kësaj klase politike ndërtoi rrjete pushteti. Në vend që të forconte institucionet e shtetit, politika shqiptare e këtyre dekadave, ajo i nënshtronte ato. Dhe në vend që të udhëhiqte shoqërinë drejt zhvillimit dhe dinjitetit kombëtar, e përdori shtetin si instrument për karrierë, klientelizëm, pasurim të vetin, dhe poste për familjarët dhe miqët e tyre.

Në Shqipëri, tranzicioni u kthye në një histori të pafund krizash politike, polarizimi ekstrem dhe korrupsioni sistemik, pasojë e regjimit diktatorial gjysëm shekullor, sllavo-komunist, gjurmët e të cilit shihen ende sot kudo me një prani në nivelet më të larta politike dhe administrative të shtetit shqiptar. Politikanët e ricikluar, që në fushata zgjedhjesh, të blear e të shitura, premtojnë liri, demokraci dhe drejtësi, kanë prodhuar sistemin politik aktual, ku pushteti qarkullon brenda të njëjtave rrethe politike dhe ekonomike. Emrat mund të ndryshojnë nga koha në kohë, partitë mund të ndërrojnë vendet në pushtet, por modeli korruptiv dhe autoritar mbetet pothuajse i njëjtë, për faqe të zezë të Shqipërisë dhe të Kombit – një model i cili po përfundon me zbrasjen serioze të trojeve shqiptare, një fenomen, që nga përmasat, është i paparë në historinë e shqiptarëve.

Ndërkohë, në Kosovë shteti që lindi nga një sakrificë historike dhe me mbështetjen e aleatëve ndërkombëtarë kishte një mundësi të rrallë që të ndërtonte institucione të reja, të lira e demokratike, të pastra nga trashëgimia e korrupsionit dhe autoritarizmit të diktaturës sllavo-komuniste. Por, mjerisht edhe aty, shumë shpejt, politika u përfshi nga sëmundjet e njohura të rajonit: nepotizëm, luftë për pushtet, kapje të institucioneve dhe korrrupcion. Në Kosovë, megjithëse dihet se realiteti politik është deri diku ndryshe nga ai Shqipërisë dhe sfidat shtetformuese janë ende të pranishme, kriza e besimit ndaj elitës politike mbetet po aq e dukshme, sin ë shtetin amë. Përplasjet e brendshme politike, zgjedhjet e shpeshta, ndonëse të lira, nuk përfundojnë në qeveri të forta, ndërkohë që tensionet institucionale — si ato të ditëve të fundit — dhe akuzat për korrupsion po dëmtojnë besimin e qytetarëve tek institucionet që duhej të simbolizonin sakrificën dhe idealin e lirisë për një komb që ka vuajtur aq shumë e gjatë nën thundrën terroriste serbe.

Por klasa politike në Shqipëri dhe Kosovë duhet të kuptojë se legjitimiteti nuk fitohet vetëm në zgjedhje, qofshin ato edhe të lira, por ai duhet të ruhet dhe të kultivohet përmes integritetit moral e kombëtar, transparencës dhe përgjegjësisë së politikës ndaj qytetarëve. Shpresohej se një brez tjetër politikanësh do bënte më mirë se i pari. Ironia më e madhe është se edhe ata pak politikanë të brezit të rinj politikë, të cilët premtuan dhe duhej të përfaqësonin një ndryshim moral, politik dhe kulturor, si në Shqipëri ashtu edhe në Kosovë, shpesh përfunduan duke kopjuar të njëjtin model të para-ardhësve të tyre, megjithse pretendonin se do ta rrëzonin atë model sistemi qeverisës, por më kot. Pasojat e këtij dështimi në vazhdimëse, janë të rënda dhe të dukshme sot në të dy anët e kufirit shqiptaro-shqiptar.

Siç thashë më lartë, një ndër këto pasoja serioze, qindra mijëra shqiptarë kanë zgjedhur emigrimin si votën më të qartë të mosbesimit dhe humbjes së shpresës së tyre ndaj politikës aktuale të dështuar në të dy anët e kufirit shqiptaro-shqiptar. Të rinjtë, që duhej të ishin energjia e zhvllimit, dhe intelektualët ndër më të mirët e Kombit, po largohen në masë nga Shqipëria dhe Kosova, njëkohësisht. Ndërkohë që institucionet qeveritare e shtetërore, perceptohen, me të drejtë, nga qytetarët, jo si garanci drejtësie, por si instrumente të interesave të politikës së ditës. Me këto fjalë, unë nuk po them asgjë të re, sepse, modestsisht, i kam thënë shpesh në të kaluarën, as nuk janë të reja për shqiptarët në Shqipëri e Kosovë, pasi janë ata që i vuajnë këto të vërteta të hidhura, nga dita në ditë, pa asnjë shpresë përmirësimi. Por, fatkqesisht, duhet të kujtojmë me dhimbje në zemër, se duke qenë dëshmitarë i zhvillimeve të fundit politike në Shqipëri dhe në Kosovë, konstatojmë edhe sot, ashtu si 15-20 vjet më parë, se kjo ishte dhe mbetet tragjedia e tranzicionit shqiptar. Brezi aktual politik “post-komunist” ndër shqiptarët, që duhej të ndërtonte shtetin, të vendoste lirinë, drejtësinë dhe demokracinë e mohuar shqiptarëve për një kohë shumë të gjatë, po e përjetëson atë sistem politik të korruptuar e autoritar, ndërkohë që shpesh është kthyer në pengesën kryesore për themelimin e një shtetit modern demokratik, me një sistem politik të lirë, të drejtë e demokratik, për të mirën e të gjithë shqiptarëve, pa dallim.

Natyrisht se përgjegjësia për këtë gjëndje të krijuar, nuk është vetëm politike individuale por ajo përfshin pothuaj të gjitha veprimtaritë e jetës shoqërore, mbarë shoqërinë, pra. Problemi është bërë, tanimë, strukturor që prek pothuaj të gjitha nivelet e jetës së shqiptarëve. Është krijuar një sistem i ndërtuar mbi klientelizmin politik i cili me kontrollin partiak të institucioneve prodhon vazhdimisht të njëjtin rezultat: një elitë politike që manipulon dhe i mbijeton sistemit, ndërsa shoqëria mbetet në krizë të vazhdueshme besimi, përball emigrimit, largimit masiv nga trojet stërgjyshore – si alternativë e vetme e njerëve, ndonëse kundër vullnetit personal, familjar e kombëtar, jo e dëshiruar prej shumëve.

Megjithatë historia na mëson një gjë: asnjë sistem i padrejtë nuk është i përjetshëm. Por, ndryshimi nuk do të vijë vetëm nga rotacioni i pushtetit, sepse tranzicioni shqiptar ka treguar se ndërrimi i partive shpesh nuk ndryshon pothuaj asgjë e sidomos jo kulturën e pushtetit. Pas 35-vjet, “post-komunizëm” në Shqipëri dhe pothuaj dy dekada pavarësi të Kosovës, ndryshimi i vërtetë dhe urgjent kërkon gjithashtu një transformim më të thellë. Kërkon institucione të pavarura, drejtësi që nuk i shërben politikës dhe një elitë të re që e sheh politikën si shërbim publik dhe jo si pronë personale.

Paradoksi është jo vetëm i dhimbshëm, por edhe pabesueshëm: dy shtete shqiptare që kanë kaluar përmes historive dramatike të vuajtjeve e të sakrificës kombëtare, sot përballen me një zhgënjim të thellë qytetar ndaj politikës. Në vend që të ndërtonin një kulturë të re politike, shumë aktorë të tranzicionit kanë riprodhuar modele të vjetra të pushtetit – centralizim të vendimmarrjes, klientelizëm dhe politizim të institucioneve dhe shkelje të lirive bazë të njeriut, siç është liria e shtypit. Demokracia nuk mund të mbijetojë vetëm me retorikë patriotike apo me fjalime elektorale. Ajo kërkon institucione të forta, drejtësi të pavarur dhe një elitë politike që e kupton se pushteti është përgjegjësi, jo privilegj.

Sepse në fund të fundit, pyetja nuk është vetëm kush qeveris sot. Pyetja është shumë më e rëndë: a do të vazhdojë Kombi shqiptar të mbetet peng i një klase politike që, sot për sot, ka humbur besimin e qytetarëve të vet? Patjetër që historia do të japë përgjigjen në kohën e duhur. Por një gjë është e sigurt. Një shoqëri që humb besimin te politika – për mirë ose për keq, heret ose vonë — kërkon ta rindërtojë atë nga e para, por me pasoja të pa-parashikueshme për Kombin, sidomos në një botë të pasigurt, si kjo bota në të cilën jetojmë sot.

KANDIDATE PËR KËSHILLIN BASHKIAK NË KELLER, TEXAS, ELDA RATA: “SUKSESI I ÇDO SHQIPTARI ËSHTË SUKSES PËR KOMUNITETIN TONË NË AMERIKË”

March 9, 2026 by s p

Intervistoi: Sokol Paja/

1. Cila është platforma elektorale e Elda Ratës? Pse duhet të të votojë elektorati?

Platforma ime elektorale bazohet në tre shtylla kryesore: siguria publike, zhvillimi ekonomik strategjik dhe mbështetja për bizneset e vogla lokale dhe familjet. Keller është një qytet i jashtëzakonshëm dhe synimi im është të ruajmë atë që e bën këtë komunitet të veçantë: vlerat dhe komunitetin, ndërkohë që menaxhojmë dhe kontribuojmë në rritjen dhe zhvillimin e tij. Unë besoj në zhvillim ekonomik strategjik, transparencë në vendimmarrje dhe bashkëpunim të ngushtë me komunitetin.

Si juriste dhe sipërmarrëse me eksperiencë në sektorin publik dhe privat, unë sjell një perspektivë profesionale unike. Elektorati duhet të më votojë sepse unë besoj në shërbimin ndaj komunitetit, besoj në iniciativat e reja për zhvillimin ekonomik duke ruajtur në të njëjtën kohë vlerat dhe traditat e komunitetit dhe transmetimin dhe kultivimin e këtyre vlerave te brezi i ri, dhe sepse jam e përkushtuar të punoj çdo ditë për interesin e qytetarëve të Keller.

2. Angazhimi politik në Texas dhe distriktin ku kandidon, fokusi, pozicionimi, nismat, partia politike dhe një thirrje për shqiptarët.

Unë jetoj dhe kam investuar në Keller, Texas, dhe kam qenë shumë aktive në komunitet dhe në zhvillimin ekonomik të qytetit. Përmes biznesit tim dhe angazhimit në organizata lokale, kam ndërtuar marrëdhënie të forta me qytetarët dhe liderët lokalë.

Fokusi im është:

mbështetja për forcat e zbatimit të ligjit, policinë dhe zjarrfikësit

stabiliteti në zhvillimin ekonomik

mbrojtja e cilësisë së jetës në Keller

transparenca dhe informimi në qeverisjen lokale

Unë kam vënë re që komuniteti shqiptar në SHBA jo vetëm është një komunitet shumë punëtor dhe i respektuar, por po rritet dita-ditës dhe po tregon që aderon të bëhet pjesë e strukturave politike vendore dhe qendrore. Për mua është një nder i madh që jam pjesë e idealeve dhe qëllimeve të këtij komuniteti. Kështu që jam e bindur që të gjithë së bashku do t’ia arrijmë që të ngrejmë zërin tonë dhe të bëhemi faktorë.

Ndaj besoj shumë në mbështetjen e gjithë komunitetit shqiptar në rrugëtimin tim që kam ndërmarrë për të përfaqësuar shqiptarët në institucionet amerikane, sepse çdo sukses i çdo shqiptari është sukses për komunitetin tonë në të gjithë Amerikën.

3. Kandidimi politik dhe rëndësia e këtij pozicioni. Ku e mbështet suksesin e garës sate?

Pozicioni i Këshilltarit Bashkiak është shumë i rëndësishëm sepse vendimet që merren në këtë nivel ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e përditshme të qytetarëve: sigurinë, zhvillimin urban, ekonominë lokale dhe shërbimet publike.

Suksesi i garës sime elektorale mbështetet në:

besimin e komunitetit

punën e palodhur dhe prezencën në terren

angazhimin proaktiv në evenimentet e qytetit

influencën që kam ndërtuar përmes kontributit në komunitet dhe në zhvillimin ekonomik të qytetit

të qenit emigrante dhe grua e suksesshme

Unë besoj se kur njerëzit shohin punën, përkushtimin dhe integritetin e dikujt, ata e kuptojnë që kandidatura është serioze dhe e sinqertë.

4. Një shqiptare që kandidon për një pozicion kaq të rëndësishëm – çfarë ndjeshmërie keni?

Për mua është një moment shumë i veçantë dhe emocional. Si shqiptare që kam ardhur në Shtetet e Bashkuara dhe kam ndërtuar jetën dhe familjen këtu, unë e ndjej shumë fort përgjegjësinë për të përfaqësuar vlerat tona: punën e ndershme, familjen, respektin dhe përkushtimin ndaj komunitetit. Historia e shqiptarëve është një histori rezistence dhe suksesi. Kandidimi im është edhe një mënyrë për të treguar që Ëndrra Amerikane është ende gjallë, që shqiptarët kontribuojnë fuqishëm në shoqërinë amerikane dhe janë pjesë aktive e demokracisë.

5. Si po ecën fushata? Cila është strategjia e fitores?

Fushata po ecën shumë mirë dhe po marr një mbështetje të madhe nga komuniteti. Strategjia ime është shumë e thjeshtë: të jem pranë njerëzve dhe të dëgjoj shqetësimet e tyre. Unë bashkë me ekipin strategjik të fushatës po zhvillojmë takime me qytetarët, po marr pjesë në aktivitete të komunitetit dhe po komunikojmë vazhdimisht me votuesit. Qëllimi është të ndërtojmë një marrëdhënie besimi dhe transparence. Për elektoratin gri, mesazhi im është i qartë: ne mund të kemi pikëpamje të ndryshme politike, por të gjithë duam një Keller të sigurt, të zhvilluar ekonomikisht dhe më shumë mundësi për familjet tona.

6. Kush është Elda Rata?

Unë jam juriste, sipërmarrëse dhe nënë. Kam një formim akademik ndërkombëtar me diplomë në fushën juridike, kam kryer master në Shqipëri dhe në Nju Jork në Pace Law School. Karriera ime përfshin eksperiencë në sektorin publik dhe privat, në fushën e agjencive të forcave të zbatimit të ligjit dhe në aspektin ligjor të krijimit dhe zhvillimit të biznesit në SHBA.

Sot punoj për një kompani që ofron shërbime ligjore për korporatat e ndryshme amerikane në të gjitha shtetet e Amerikës, ku mbikëqyr Departamentin e Shërbimeve Ligjore. Gjithashtu jam bashkëpronare e dy restoranteve italiane “Acquario Italian Restaurant” and “Acquario Pizza Pasta Bar” të dyja në Keller së bashku me bashkëshortin tim. Për bizneset tona unë mbuloj marrëdhëniet me publikun dhe zbatimin ligjor të rregulloreve të ndryshme që kanë të bëjnë me industrinë kulinare.

Bashkë me bashkëshortin jemi shumë të përkushtuar ndaj komunitetit ku jetojmë, besojmë shumë në vlerat e familjes dhe edukimit dhe mundohemi t’i transmetojmë edhe te tre fëmijët tanë. Në kohën e lirë më pëlqen shumë të kaloj kohë me familjen time dhe t’u gjendem në ndihmë njerëzve në nevojë.

7. Prejardhja familjare dhe historia e emigrimit në SHBA

Kam lindur dhe jam rritur në Kukës, në veri të Shqipërisë. Ne jemi me origjinë nga Hasi i Shqipërisë. Unë vij nga një familje që gjithmonë ka besuar në rëndësinë e edukatës së mbarë dhe të shkollimit.

Babai im ka qenë drejtues në arsim, biokimist dhe si hobi ka pasur bletërritjen, ndërsa nëna ka punuar në shëndetësi. Unë jam rritur duke i parë të dy ata duke i shërbyer komunitetit, njëri si mësues dhe tjetri duke shërbyer në çdo kohë të ditës dhe natës në përmirësimin e shëndetit të nënave dhe vajzave. Prindërit e mi, përveç shërbimit ndaj komunitetit, nuk lanë kurrë mënjanë detyrën e tyre prindërore në rritjen dhe edukimin tim, të vëllait dhe motrës.

Historia ime është historia e shumë emigrantëve që kanë ardhur në Shtetet e Bashkuara për të ndërtuar një jetë më të mirë për veten dhe fëmijët e tyre. Edhe unë erdha për më shumë siguri dhe mundësi për vete dhe për djalin tim. Amerika është një vend mundësish dhe unë jam shumë mirënjohëse për mundësitë që kam pasur këtu për të ndërtuar jetën dhe karrierën time si nënë e vetme.

Në fillimet e mia, përpos pengesave dhe vështirësive që kalon çdo emigrant i sapoardhur, unë iu futa edhe studimeve në fushën juridike për të rikonfirmuar vlerat e mia si intelektuale e ardhur nga Shqipëria. Falë eksperiencës dhe përkushtimit tim arrita të pranohem në Pace University’s Haub Law School në Nju Jork. Në kulmin e arritjeve të mia profesionale si individ, si femër dhe si nënë e vetme, Zoti më shpërbleu me një shans të dytë edhe në jetën time sentimentale.

Tashmë unë pata fatin dhe mundësinë për të krijuar një familje të re, e cila u kurorëzua me ardhjen në jetë të vajzës time, e cila përmbush zemrat tona si prindër, por edhe të të dy vëllezërve të saj. Unë jam falënderuese Zotit çdo ditë për gjithçka që më ka dhuruar deri tani. Sot jetoj në Keller, Texas, me familjen time të re dhe jam krenare që kontribuoj në komunitetin ku jetojmë.