• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Archives for March 2026

“Thinking of You”

March 7, 2026 by s p

Thinking of You art installation dedicated to survivors of sexual violence to be presented at Dag Hammarskjöld Plaza, New York, during UN Commission on the Status of Women.

NEW YORK, N.Y., February 26, 2026 — Thinking of You, the internationally recognised public art installation by conceptual artist Alketa Xhafa Mripa, will be presented at Dag Hammarskjöld Plaza, the gateway to the United Nations Headquarters in New York City, during the 70th session of the UN Commission on the Status of Women (CSW70) from March 8-20, 2026. Official opening event 13:30-14:30 EST, March 8, 2026.

A person standing under a line of clothes

AI-generated content may be incorrect.

Alketa Xhafa Mripa at the artist’s Thinking of You installation, The Hague 2024.

Image courtesy of the artist. Photo © Fleur Beemster

The large‑scale installation features washing lines of dresses suspended in public spaces, transforming a domestic scene into a collective act of empowerment and solidarity. The work is dedicated to survivors of conflict‑related sexual violence, while also standing as a broader symbol of solidarity with all survivors of sexual violence and the enduring silence, stigma and imbalance of power that often surround it. Nearly 1 in 3 women globally have experienced physical or sexual violence in their lifetime, yet only 2% of perpetrators are incarcerated.

“The idea for Thinking of You came about when I watched a TV interview with a survivor, her face and voice altered to protect her identity,” says Alketa Xhafa Mripa. “She said ‘no-one is thinking of us’. From that moment, I wanted her, and all survivors to know – I am thinking of you, many are thinking of you. You are not alone. Art has the power to stop us in our tracks, to heal our souls and transform the way we think. I use art as a vehicle to raise awareness and call for justice.”

Originally created in Prishtina, Kosovo, in 2015, Thinking of You first filled a football stadium with thousands of dresses and skirts donated in solidarity with the estimated 20,000 Kosovan women and girls who were raped during the 1998-99 conflict. Since then, the installation has travelled internationally, including presentations in The Hague, the International City of Peace and Justice, and Strasbourg, the home of the Council of Europe, engaging survivor networks and civil society from across the world.

For the New York presentation, opening on International Women’s Day on March 8 until March 20, garments have been donated both by survivors of wartime sexual violence and by many high‑profile supporters, including fashion designer Diane von Furstenberg, feminist icon Gisèle Picot, Nobel Prize Laureate Dr Denis Mukwege and UNICEF Ambassador Martin Bell, underscoring the project’s message of solidarity and shared responsibility to act.

The choice of Dag Hammarskjöld Plaza is deliberate and significant. As the public gateway to the United Nations and a long‑established site for civic expression, the plaza sits at the intersection of diplomacy, activism and daily life in New York City. Presenting the work here during CSW70 places the installation within a global forum focused on gender equality, justice and the elimination of violence against women and girls.

“Dag Hammarskjöld Plaza resonates because it sits at the threshold between the public and international power,” said Alketa Xhafa Mripa. “Bringing Thinking of You here, during the Commission on the Status of Women, places survivors’ voices in a space where policy, accountability and public conscience meet.”

While rooted in the experiences of survivors of sexual violence in conflict, Thinking of You speaks to a wider contemporary moment. Renewed public attention on sexual exploitation, institutional silence and accountability has highlighted how often abuse is enabled by shame, secrecy and power. The installation responds by placing the human cost of sexual violence directly into public view. Each dress represents a person with a story that deserves to be heard.

Thinking of You invites decision-makers and the wider public to pause, reflect and acknowledge the lived realities behind statistics and headlines, insisting on dignity, recognition and justice for survivors everywhere.

About the Artist

Alketa Xhafa Mripa is a Kosovo‑born, London‑based conceptual artist whose work addresses social justice, memory and collective healing. Her practice has been exhibited internationally in public spaces, museums and human‑rights institutions, with Thinking of You recognised as one of the most powerful contemporary artworks addressing sexual violence and survivor solidarity.

More information:

Alketaxhafamripa.com

Alketa Xhafa Mripa YouTube Channel

Instagram: Alketa.xh.m

Media inquiries: axhmarchive@gmail.com

Images: Media Gallery of previous installations

The artist will be available for interviews in London until March 4, and in New York March 6 – 21, 2026.

Filed Under: Analiza

Kosova mes krizës politike dhe sfidës së pjekurisë demokratike

March 7, 2026 by s p

Kriza parlamentare dhe zgjedhja e presidentit po testojnë kulturën e kompromisit politik dhe stabilitetin institucional të Kosovës.

By Cafo Boga

Kriza e fundit parlamentare në Kosovë është më shumë se një episod politik — ajo është një provë serioze për pjekurinë institucionale dhe kulturën e kompromisit në një shtet ende në proces konsolidimi demokratik. Pas gati dy dekadash shtetësi dhe përpjekjesh për ndërtimin e institucioneve funksionale, zhvillimet e fundit tregojnë se sistemi politik mbetet i ndjeshëm ndaj polarizimit partiak dhe bllokimeve parlamentare.

Pas një procesi të zgjatur negociatash, Kryeministri Albin Kurti arriti të formojë qeverinë, duke rikthyer funksionimin e institucioneve dhe duke krijuar përshtypjen se vendi po hynte në një fazë stabiliteti politik. Megjithatë, zhvillimet e fundit tregojnë se ky normalitet mund të ketë qenë i përkohshëm.

Kriza u thellua pas bojkotimit të seancave parlamentare nga opozita, çka çoi në mungesë kuorumi dhe paralizim të procesit institucional. Në këtë kontekst, Kryetarja e Kuvendit iu drejtua Gjykatës Kushtetuese për interpretim ligjor, ndërsa Presidentja Vjosa Osmani ngriti mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme nëse bllokada politike vazhdon.

Dështimi për të arritur konsensus për çështje kyçe institucionale ka ngritur pikëpyetje serioze mbi funksionimin e sistemit politik. Ndërkohë që janë përmendur disa kandidatura për postet më të larta shtetërore, emri i Vjosa Osmanit vazhdon të konsiderohet gjerësisht si një nga opsionet më të pranueshme. Megjithatë, procesi politik është shndërruar shpesh në një seri kalkulimesh dhe negociatash partiake që e bëjnë më të vështirë arritjen e kompromisit institucional.

Në Evropë, mënyra e zgjedhjes së presidentit në sistemet parlamentare ndahet kryesisht në dy modele: disa vende e zgjedhin presidentin me votë të drejtpërdrejtë popullore, ndërsa të tjera përmes parlamentit ose një asambleje zgjedhore. Zgjedhja parlamentare përdoret zakonisht kur presidenca ka rol kryesisht ceremonial dhe synon të pasqyrojë balancën politike brenda legjislativit. Ndërsa zgjedhja e drejtpërdrejtë nga populli preferohet kur posti i presidentit pritet të ketë legjitimitet më të fortë demokratik dhe të veprojë si një arbitër i pavarur kushtetues.

Në Kosovë, presidenti zgjidhet nga Kuvendi — një model i vendosur në rrethanat e ndërtimit të institucioneve pas luftës dhe gjatë periudhës së mbikëqyrjes ndërkombëtare, kur prioritet ishte stabiliteti institucional dhe balanca ndërmjet pushteteve. Megjithatë, përvoja e viteve të fundit ka treguar se ky mekanizëm shpesh është bërë pjesë e kalkulimeve dhe bllokimeve partiake.

Për këtë arsye, një model alternativ që meriton të diskutohet është zgjedhja e presidentit drejtpërdrejt nga populli, duke i dhënë këtij institucioni një mandat më të pavarur nga interesat partiake dhe një legjitimitet më të fortë për të vepruar si garant i Kushtetutës dhe i funksionimit të rregullt të institucioneve. Shembuj të tillë ekzistojnë në vende evropiane me sistem parlamentar si Austria dhe Portugalia, ku presidenti zgjidhet nga qytetarët dhe ushtron rolin e arbitrit institucional. Natyrisht, një reformë e tillë do të kërkonte debat të gjerë politik dhe ndryshime kushtetuese.

Megjithatë, në thelb kriza aktuale nuk buron nga mekanizmat kushtetues, por nga mungesa e vullnetit politik për kompromis. Kushtetuta e Kosovës kërkon një president që gëzon mbështetje më të gjerë politike — një figurë që është produkt i kompromisit institucional dhe jo vetëm i shumicës momentale. Edhe zgjedhjet e reja nuk e ndryshojnë automatikisht këtë realitet, pasi parlamenti që do të dalë prej tyre do t’i nënshtrohet të njëjtës formulë kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

Përvoja të ngjashme ekzistojnë edhe në rajon. Kushtetuta e Shqipërisë e vitit 1998 parashikonte një formulë të ngjashme për zgjedhjen e presidentit në parlament, pikërisht për të nxitur kulturën e kompromisit politik në një sistem demokratik ende në konsolidim.

Kjo situatë nxjerr në pah një realitet të njohur të politikës kosovare: mungesën e një kulture kompromisi që do të mundësonte funksionimin normal të institucioneve. Për një shtet relativisht të ri, që ende është në proces konsolidimi institucional dhe ndërkombëtar, përsëritja e krizave politike dhe cikli i zgjedhjeve të shpeshta rrezikon të dobësojë besimin e qytetarëve dhe partnerëve ndërkombëtarë në stabilitetin e sistemit demokratik.

Në të njëjtën kohë, zhvillimet në fushën e sigurisë rajonale tregojnë se Ballkani mbetet një hapësirë ku çdo zhvillim politik interpretohet me kujdes nga aktorët përreth. Bashkëpunimi në rritje ndërmjet Kosovës, Shqipërisë dhe Kroacisë në fushën e sigurisë shihet në Prishtinë si një hap drejt forcimit të stabilitetit rajonal, ndërsa reagime kritike nga Beogradi tregojnë se çështjet e sigurisë mbeten të ndjeshme në rajon.

Një tjetër zhvillim me peshë politike dhe emocionale për shoqërinë kosovare mbetet procesi gjyqësor në Gjykatën Speciale në Hagë ndaj ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, përfshirë ish-presidentin Hashim Thaçi. Vendimet e kësaj gjykate do të kenë ndikim jo vetëm juridik, por edhe në mënyrën se si do të interpretohet dhe kujtohet lufta e Kosovës në narrativën historike dhe politike të vendit.

Në këtë kontekst, roli i Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës mbetet vendimtar për stabilitetin politik të Kosovës. BE vazhdon të jetë ndërmjetësi kryesor në dialogun Kosovë-Serbi, ndërsa SHBA mbetet garantuesi më i rëndësishëm i sigurisë dhe mbështetësi strategjik i shtetësisë së Kosovës. Megjithatë, partnerët ndërkombëtarë presin gjithnjë e më shumë përgjegjësi dhe maturi politike nga vetë lidershipi kosovar.

Në këtë situatë delikate, aktorët politikë në Kosovë duhet të shmangin logjikën e konfrontimit të përhershëm dhe të rikthehen tek parimi themelor i demokracisë parlamentare: dialogu dhe kompromisi institucional. Stabiliteti i brendshëm politik është po aq i rëndësishëm sa edhe mbështetja ndërkombëtare.

Ky është momenti kur politika në Kosovë duhet të dëshmojë se është e aftë jo vetëm ta administrojë shtetin, por edhe ta ndërtojë dhe ta forcojë atë për brezat që vijnë.

Filed Under: Analiza

NGA AMERIKA ME SHPIRT E ZEMËR PËR EPOPENË E USHTRISË ÇLIRIMTARE TË KOSOVËS

March 7, 2026 by s p

Nga Agim Aliçkaj
Drejtor Ekzekutiv i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane

Sakrifica heroike e komandantit legjendar Adem Jashari dhe e 56 anëtarëve të familjes së tij nuk ishte vetëm një tragjedi e madhe kombëtare. Ajo ishte momenti kur historia mori drejtim tjetër. Në Prekaz shpërtheu vullkani i lirisë së Kosovës — një vullkan që nuk mund të shuhej më. Një vullkan, flakët e të cilit përpinë klikën vrasëse të Serbisë gjenocidale.

Flijimi i familjes Jashari tronditi ndërgjegjen e gjithë kombit shqiptar. Nga ai moment, liria nuk ishte më një ëndërr, por një betim. Shqiptarët nga të gjitha trojet u ngritën në këmbë. Vullnetarë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe diaspora shqiptare në Evropë e Amerikë iu bashkuan luftës për çlirim.

Në mesin e tyre ishin edhe shumë shqiptaro-amerikanë, të cilët krijuan Brigadën legjendare “Atlantiku”. Ata lanë jetën e sigurt në Amerikë dhe u kthyen në vendlindje për të luftuar për lirinë e Kosovës. Ishte një dëshmi e jashtëzakonshme se lidhja e diasporës me atdheun nuk është vetëm emocionale, por edhe sakrificë reale.

Në të njëjtën kohë, në Shtetet e Bashkuara zhvillohej një betejë tjetër – beteja diplomatike për të vërtetën e Kosovës. Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane, nën udhëheqjen e ish-kongresmenit me prejardhje arbëreshe Joseph DioGuardi dhe këshilltares për çështje ballkanike Shirley Cloyes DioGuardi, punoi pa pushim për ta bërë të dëgjohej zëri i shqiptarëve në Washington.

Falë përpjekjeve të tyre të palodhshme, dyert e institucioneve amerikane u hapën për Kosovën, ndërsa propaganda e regjimit kriminal të Sllobodan Millosheviqit filloi të shembej përballë fakteve.

Liga Qytetare Shqiptaro-Amerikane ishte ndër organizatat e para që doli publikisht në përkrahje të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në fillim të vitit 1998. Në Washington u organizuan protesta të mëdha para Shtëpisë së Bardhë dhe në Capitol Hill, ku morën pjesë senatorë dhe kongresmenë të njohur amerikanë.

Në mars të vitit 1998, vetëm pak ditë pas masakrës së familjes Jashari, në Kongresin Amerikan u zhvillua një dëgjim i rëndësishëm për Kosovën. Aty u përball dhe u hodh poshtë përpjekja për ta shpallur UÇK-në organizatë terroriste. Argumentet ishin të qarta: terroristë nuk janë ata që mbrojnë shtëpitë dhe familjet e tyre nga një ushtri pushtuese.

Adem Jashari – simbol i përjetshëm i lirisë

Historia e popullit shqiptar është histori rezistence. Për shekuj me radhë, shqiptarët janë përballur me pushtime dhe padrejtësi, por kurrë nuk e kanë humbur shpirtin e lirisë.

Figura e Adem Jasharit përfaqëson kulmin e kësaj tradite. Ai i tregoi botës se liria nuk negociohet dhe nuk blihet – ajo fitohet me sakrificë.

Të rrethuar nga një ushtri e armatosur deri në dhëmbë, Adem Jashari dhe familja e tij nuk u dorëzuan. Ata luftuan deri në frymën e fundit. Burra, gra dhe fëmijë qëndruan së bashku përballë një makinerie të egër ushtarake.

Në atë qëndresë heroike u shkrua një nga kapitujt më të ndritur të historisë shqiptare. Prekazi u bë simbol i sakrificës dhe i guximit. Nga ai moment, lufta për lirinë e Kosovës mori një dimension të pakthyeshëm.

Flijimi i familjes Jashari u bë thirrje për mijëra shqiptarë që të bashkoheshin në luftën çlirimtare.

Amerika – aleati vendimtar i Kosovës

Historia moderne e Kosovës nuk mund të kuptohet pa rolin vendimtar të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në një kohë kur Evropa shpesh hezitonte të përballej me agresionin dhe hegjemonizmin ruso-serb në Ballkan, Amerika u bë zëri më i fuqishëm në mbrojtje të lirisë dhe të drejtave të shqiptarëve.

Mbështetja amerikane nuk ishte rastësi. Ajo ishte rezultat i përpjekjeve të diasporës shqiptare, i punës së palodhshme lobuese dhe i të vërtetës që nuk mund të fshihej më nga propaganda serbe.

Edhe sot, është e qartë se pa rolin aktiv të Shteteve të Bashkuara nuk mund të ketë stabilitet afatgjatë në Ballkan dhe as zgjidhje të drejtë për Kosovën.

Prandaj marrëdhënia strategjike me Amerikën mbetet një nga shtyllat më të rëndësishme të politikës dhe të së ardhmes së Kosovës.

Amaneti i të rënëve për liri

Adem Jashari, familja e tij, anëtarët e familjes legjendare Haradinaj dhe mijëra dëshmorë të tjerë të luftës për liri nuk ranë vetëm për të çliruar një territor. Ata ranë për dinjitetin dhe të ardhmen e një kombi.

Ata e paguan lirinë me jetën e tyre.

Amaneti i tyre është i qartë: liria duhet ruajtur, shteti duhet forcuar dhe interesat kombëtare nuk duhet të tradhtohen kurrë.

Amaneti i tyre i fundit ishte BASHKIMI KOMBËTAR.

Prekazi nuk është vetëm një vend në hartë. Prekazi është një betim.

Një betim se liria e Kosovës nuk do të dorëzohet kurrë.

Filed Under: Komunitet

Narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca politike, pengesat kryesore për konsolidimin e shtetit të së drejtës në Kosovë

March 7, 2026 by s p

“Egoja, arroganca dhe avazi i vjetër i klasës politike po pengojnë konsolidimin e shtetit të së drejtës dhe të ardhmen e qytetarëve të Kosovës.”

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Republika e Kosovës, si një shtet i ri me institucione demokratike dhe kushtetuese, po përballet me sfida serioze për konsolidimin e shtetit të së drejtës, një parim thelbësor jo vetëm i të drejtës së brendshme, por edhe i standardeve ndërkombëtare të demokracisë dhe të drejtave të njeriut. Klasa politike aktuale, e karakterizuar nga narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca, nuk arrin të sigurojë funksionimin e institucioneve në përputhje me ligjin, duke cenuar besimin e qytetarëve dhe legjitimitetin ndërkombëtar të shtetit. Ky fenomen ka pasoja direkte për stabilitetin demokratik, sundimin e ligjit dhe integrimin e vendit në mekanizmat ndërkombëtarë.

1. Narcizoidizmi politik

Narcizoidizmi politik nuk është vetëm një tipar individësh; është një fenomen kulturor-politik që dominon sjelljen e elitës. Ai manifestohet përmes:

Egoizmit të tepruar: vendosja e interesave personale dhe partiake mbi ato kombëtare.

Mungesës së përgjegjësisë: moslidhja e veprimeve politike me pasojat reale për qytetarët.

Mosrespektimit të institucioneve dhe ligjit: institucionet funksionojnë shpesh si instrument i interesave partiake, jo si mekanizma të barabartë dhe të pavarur.

Raste konkrete:

Zgjedhjet e jashtëzakonshme të vitit 2019 – dorëheqja e Kryeministrit dhe bllokimi i Kuvendit treguan se ambiciet personale mund të paralizojnë institucionet e shtetit.

Shkeljet e Kodit Zgjedhor në zgjedhjet lokale të vitit 2021 demonstruan se interesat e partisë shpesh e vënë interesin qytetar në plan të dytë.

2. Adoleshenca politike

Adoleshenca politike reflekton mungesën e pjekurisë institucionale dhe vendimmarrëse:

Vendimet shpesh janë emocionale dhe të nxituara, jo strategjike.

Dialogu institucional shpesh kthehet në konfrontime personale, duke penguar reformat e domosdoshme.

Pamundësia për të marrë përgjegjësi reale ndalon konsolidimin e shtetit të së drejtës.

Raste konkrete:

Mocioni i mosbesimit në vitin 2017 – vendime të nxituara dhe akuza personale mbi çështje strategjike.

Përplasjet për zgjedhjen e Presidentit në vitin 2025 treguan mungesë gatishmërie për kompromis dhe dialog institucional, duke paralizuar vendimmarrjen kushtetuese.

3. Arroganca politike

Arroganca politike shfaqet kur liderët mendojnë se ata e dinë më mirë për qytetarët, edhe kur realiteti tregon të kundërt. Shpesh kjo shfaqet si paraqitje se dinë atë që nuk dinë, dhe kur qytetarët dhe partnerët ndërkombëtarë e kuptojnë se klasa politike nuk po di, ajo vazhdon me avazin e vjetër, duke injoruar gabimet dhe sugjerimet për përmirësim.

Ky qëndrim është i turpshëm dhe shumë i dëmshëm për një shtet që synon të jetë funksional dhe i bazuar mbi sundimin e ligjit, siç kërkohet edhe nga standardet e Këshillit të Evropës dhe Kombeve të Bashkuara.

Minon bashkëpunimin dhe konsensusin në Kuvend dhe qeveri.

Rrit distancën mes institucioneve dhe qytetarëve.

Pengon konsolidimin e shtetit të së drejtës dhe zbatimin e ligjit në mënyrë të barabartë.

Raste konkrete:

Reformat gjyqësore 2020–2023 – refuzimi i dialogut me opozitën dhe partnerët ndërkombëtarë, duke mbajtur “avazin e vjetër”.

Ligji i Prokurorisë Speciale – arroganca politike pengoi implementimin e standardeve ndërkombëtare për drejtësi dhe llogaridhënie.

4. Pasojat për qytetarët dhe shtetin

Ligji nuk zbatohet në mënyrë të barabartë, duke cenuar parimin e barazisë para ligjit, bazë e çdo demokracie të konsoliduar.

Besimi i qytetarëve te institucionet bie ndjeshëm, duke dëmtuar legjitimitetin kushtetues dhe ndërkombëtar.

Korrupsioni dhe nepotizmi lulëzojnë, duke cenuar standardet e transparencës dhe llogaridhënies të rekomanduara nga institucionet ndërkombëtare.

Stabiliteti demokratik dhe zhvillimi ekonomik pengohen rëndë.

Kur politika dominohet nga narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca, shteti i së drejtës mbetet një ideal i brishtë dhe çdo përpjekje për konsolidim institucional has në pengesa egoiste dhe të papjekura.

5. Rrugët e daljes

Kosova ka nevojë për një ndryshim thelbësor institucional dhe kulturor:

Liderë që vendosin interesin publik mbi egoizmin dhe arrogancën politike.

Institucione të pavarura dhe funksionale, të mbrojtura nga ndikimi politik.

Kulturë politike që nxit dialog, konsensus dhe përgjegjësi ligjore, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe standardet ndërkombëtare të demokracisë.

Vetëm kështu mund të ndërtohet një shtet i fortë dhe i drejtë, ku sundimi i ligjit nuk është një formulë e zbrazët, por realitet i përditshëm.

Narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca politike, e shoqëruar me avazin e vjetër që klasa politike nuk pranon ta ndryshojë, janë pengesat kryesore për konsolidimin e shtetit të së drejtës në Kosovë. Vetëm një klasë politike e përgjegjshme, e pjekur dhe e gatshme për kompromis, e udhëhequr nga parimet kushtetuese dhe standardet ndërkombëtare, mund të rikthejë besimin e qytetarëve dhe të garantojë zhvillim dhe stabilitet për të ardhmen.

Filed Under: Fejton

Një jetë në shërbim të historisë shqiptare

March 7, 2026 by s p

Avzi Mustafa/

(In memoriam për Prof. Dr. Halim Purellkun)

Më 2 mars 2026, në orët e pasmesnatës, në Shkup, pushoi së rrahuri zemra fisnike, e madhe dhe me ndjenja humane e historianit të pepur të historisë kombëtare, prof. dr. Halim Purellkut. Ishte një lajm i hidhur që e tronditi jo vetëm familjen, por edhe të gjithë miqtë, shokët, kolegët dhe publikun më të gjerë kulturor. 

https://www.zemrashqiptare.net/images/article/2016_04/42857/u1_Halim-Purellku.jpgÇdo vdekje e njeriut është e tillë, e papritur dhe e dhimbshme, pavarësisht lidhjes me jetëgjatësinë dhe gëzimet që ajo sjell. Por, kur ajo përmbush misionin e saj, për ne – të dashurit që kemi jetuar dhe përjetuar jetën me krijimtarinë e tij, pasurimin dhe përparimin e njerëzve dhe botës së jetës – atëherë emocionet tona arrijnë kulmin, dhimbja bëhet më e thellë dhe më e gjerë, ndërsa vetëdija për humbjen e një personaliteti të madh shpërthen në hapësirën e reales.

Kur vdekja Halim Purellkut u bë realitet që duhej pranuar, ne mundëm me dinjitet dhe dhimbje ta shprehim edhe kënaqësinë që në hapësirën tonë shoqërore, në periudhën e zhvillimit madhështor të arsimit, kulturës, shkencës, ai dha një kontribut jashtëzakonisht të rëndësishëm në zhvillimin tonë të përgjithshëm.

Halim Purellku u lind në vitin 1952 në fshatin Serbicë të Kërçovë. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa shkollën e mesme e përfundoi në gjimnazin “Zef Lush Marku” në Shkup. Studimet për histori i përfundoi në Universitetin e Prishtinës, në vitin 1977, ku më pas mori edhe titullin magjistër i shkencave të historisë. Doktoraturën e mbrojti në Universitetin e Tiranës. 

Gjatë karrierës së tij punoi si profesor në gjimnazin “Zef Lush Marku” në Shkup dhe, më pas, si ligjërues në Universitetin e Tetovës, në Fakultetin Filozofik – dega e Historisë.

Prof. dr. Halim Purellku ishte një shembull i mrekullueshëm i ndershmërisë intelektuale dhe vepruese, i përkushtimit ndaj përparimit e humanizmit me pastërtinë e veprës dhe mobilizimin e potencialit njerëzor midis punonjësve të arsimit e shkencës jo vetëm në Maqedoni, por në tërë hapësirat shqiptare. Si një shembull i ndritur i frymës krijuese dhe arritjeve, prof. Halimi për pesë dekada veproi pa ndërprerë deri në frymën e fundit.

Me ikjen e tij nga kjo botë, në kuptimin fizik do të na mungojë, por ai do të jetë i pranishëm derisa të këtë shqiptarë dhe histori, sepse ai la një mori studimesh e veprash që i takojnë historisë shqiptare. Veprat e tij shkencore, si dhe puna e tij ligjërues në shkollat e mesme dhe në universitet, do të mbeten gjithmonë të ngulitura në mendjen dhe zemrën e shumë gjeneratave të nxënësve, studentëve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Studimet shkencore dhe punimet e tij profesionale kanë vlerë të qëndrueshme në shkencën e historisë. Kjo qëndrueshmëri është vërtetuar edhe me faktin se ai kurrë nuk shkruante pa e dokumentuar punën e tij me të dhëna arkivore e dokumente, që nuk ishin vetëm dëshmi e hultimit të tij, por njëherazi edhe orientim në kërkimet e mëtejshme. Andaj ai i mori vlerësimet më të larta që mund t’i bëhen një autori të shkencave të historisë.

Veprat e tij flasin për një hulumtues dhe veprimtar revolucionar gjatë dekadave të trazuara të historisë sonë. Bashkëkohësit dhe njohësit e personalitetit dhe veprës së prof. Halimit thonë se ai ka ofruar një bazë të çmuar për hulumtime e vlerësime të mëtejshme dhe plotësim të argumenteve historiografike. 

Ai kudo e ngrinte zërin për një rivlerësim të historisë kombëtare dhe atë e kërkonte nëpërmjet një ndërmarrjeje shkencore. Kjo qasje do ta sjellë që ai të jetë një ndër themeluesit dhe drejtuesit e Shoqatës së Historianëve Shqiptarë në Maqedoni, e cila do ta botojë revistën shkencore “Kërkime historike”. Kjo revistë do t’i bëjë bashkë historianët më të mirë shqiptarë, të cilët aty do ta gjejnë tribunën e ndërtimit të mendimit shkencor në fushën e historiografisë shqiptare. Ai ishte organizator edhe pjesëmarrës aktiv në kongrese historike, këshillime dhe marrëveshje të ndryshme për qëllime shkencore. 

Pikëpamjet e tij progresive e të drejta, të artikuluara me një akribi të lartë shkencore, shpeshherë nxirrnin atë si të papërshtatshëm nga regjimi komunist, por edhe më vonë. Për këtë arsye, prof. Halimi ishte nën mbikëqyrjen e vazhdueshme të pushtetit. Megjithatë, kjo nuk e pengoi atë që të vepronte në frymën e përparimit dhe zhvillimin e shkencës. 

Kontributi i tij nuk ishte vetëm shkencor, por edhe kombëtar. Ai ishte njëri ndër themeluesit e Universitetit të Tetovës, të cilin e shihte si mundësi për emancipim kombëtar edhe si mundësi e fuqizimit të identitetit kulturor të shqiptarëve të Maqedonisë.

Vdekja e prof. Halimit është një humbje e madhe për shkencën historiografike shqiptare, por një humbje e madhe edhe për mua. Unë e humba njeriun me të cilin kemi qarë aq halle bashkë që nga shkolla e mesme, në fakultet e në punën tonë universitare, ndërsa kemi marrë pjesë bashkë edhe në shumë simpoziume e debate. 

Halim i dashur, këtë humbje nuk kam si ta përshkruaj ndryshe, pos që të pajtohem me poetin e madh Sergej Esenin:

“Miku im i shtrenjtë, lamtumirë!

Ty këtu në shpirt të kam, ta dish!

Fati po na ndan sot pa dëshirë,  

Po diku do shihemi sërish! 

Lamtumirë mik, pa fjalë e lot!

Vetullat t’i ngrysësh, s’ka përse.

Vdekja s’është gjë e re në botë.

As të rrosh nuk është gjë e re”.

Filed Under: Rajon

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37
  • …
  • 44
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • “VATRA” dënon ashpër deklaratën antishqiptare të ministres serbe Snežana Paunović
  • 𝟰𝟵 𝘃𝗶𝘁𝗲 𝗻𝗴𝗮 𝗽𝘂𝘀𝗵𝗸𝗮𝘁𝗶𝗺𝗶 𝗶 𝗺𝗮𝗿𝘁𝗶𝗿𝗲𝘃𝗲 𝘁𝗲 𝗱𝗲𝗺𝗼𝗸𝗿𝗮𝗰𝗶𝘀𝗲, 𝗽𝗼𝗲𝘁𝗲𝘃𝗲 𝗩𝗶𝗹𝘀𝗼𝗻 𝗕𝗹𝗹𝗼𝘀𝗵𝗺𝗶 𝗱𝗵𝗲 𝗚𝗲𝗻𝗰 𝗟𝗲𝗸𝗮
  • Kasëm Trebeshina – jeta dhe përmasat letrare
  • RIVALITETI ITALO – JUGOSLLAV DHE BANKA SHQIPTARE
  • Bashkimi Evropian dhe mbrojtja e Ukrainës
  • Shqipëria natyrale në shekullin e ri: Një komb, dy shtete, një vizion historik
  • GJON MILI: BOTA E FЁMIJЁVE – NJЁ PENG PASIONI E DASHURIE
  • Kur lumenjtë shiten me copa: Anatomia e një modeli zhvillimi që varfëron natyrën dhe shoqërinë
  • SHQIPTARËT – LIDHJET E HERSHME ME PERËNDIMIN
  • OPERACIONI I REBELIT HAXHI QAMILI NË VERI TË SHQIPËRISË SIPAS NJË DËSHMIE TË RUAJTUR NË ARKIVIN QENDROR TË SHTETIT
  • Toka shqiptare nuk është thjesht mall: midis investimit të huaj dhe mbrojtjes së sovranitetit kombëtar
  • Princi  i gojëtarisë dhe mbledhësi i thesareve të Malësisë…
  • 80 vite nga vrasja e profesor Ymer Berishës 1912-1946
  • Arti si një shije e fituar përtej kufijve të logjikës
  • Serbia, përgjegjëse për krimet dhe dhunën ndaj shqiptarëve 1877–1999: nga dëbimet e Sanxhakut të Nishit te krimet e luftës në Kosovë

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT