Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, “Moisiu arbëror”

by

Don Lush GJERGJI


Kush është për ne Shqiptarët Gjergj Kastrioti – Skënderbeu?


Kaluan 554 vite pas vdekjes së tij. Shumçka ka shkruar historiografia botërore, diçka më pak ajo arbërore dhe shqiptare. Megjithatë kemi mjaft elemente për ta portretizuar dhe paraqitur atë në dimensione historike dhe aktuale. Figura e tij zgjon gjithnjë shumë mendime, vlerësime, shqyrtime, këndvështrime, deri te kundërshtimi, urrejtja, keqinterpretimi, frika nga e vërteta dhe jeta e tij. Kjo dëshmon bindshëm që aktualiteti i tij, “ballafaqimi” me të, siç duket, jo vetëm që nuk zbehet kurrë, por gjithnjë është personalitet, përmbajtje, porosi për të tashmen dhe të ardhmen tonëAi popullit tonë Ilir dhe Arbëror ia gjeti rrënjët, ia gjeti damarin, ia ktheu besimin dhe dinjitetin, lirinë dhe pavarësinë, duke i përmirësuar gabimet e shumta të dinastive apo princave tanë, që të ndarë dhe përçarë, luftonin njëri – tjetrin duke u bërë “pre” e të huajve, në vend që të bashkoheshin për t’i luftuar armiqtë tanë të përbashkët dhe të përbetuar..Besëlidhja e Lezhës (1444), akti kulmor i urtisë dhe strategjisë vizionare të tij, ku u vunë themelet për shtetin arbëror, me kohezion dhe bashkim në çdo kuptim dhe drejtim për formimin e binomit Shtet dhe Komb.Hapi tjetër i strategjisë dhe urtisë së tij ishte bashkëpunimi me aleatet perëndimor, ndër të cilët duhet përmendur Mbretërinë e Napolit, atë të Venedikun, Raguzës, Papatin, Hungarinë, sidomos trimin Janos Hunyadi, por edhe shumë të tjerë. Këtu erdhi në shprehje aftësia e tij në diplomacinë e mirëfilltë dhe komunikim i vazhdueshëm me qendrat e rëndësishme evropiane.Në këtë punë tejet të madhe dhe vendimtare Gjergj Kastrioti i ndriçoi dhe vlerësoi rrënjët tona ilire, pra, lashtësinë, traditën, kulturën, qytetërimin, krishterimin tonë që nga kohët apostolike, duke u frymëzuar nga këto vlera dhe virtyte ai dhe populli ynë, si pasardhës të Aleksandrit të Madh, të Ilirikut antik, të një historie dhe tradite të gjatë dhe të lavdishme shekullore, që qëllimisht ishte mbuluar me harresë dhe mospërfillje. Nëpërmjet Jeroni De Radës, më vonë rilindësve tanë, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu ishte “ngjallur” edhe një herë në popullin tonë, në histori, traditë, kulturë, qytetërim, si model dhe ideal për çdo shqiptar, si mundësi për rekuperimin e historisë, ndërgjegjes, vlerave dhe virtyteve tashmë të harruara dhe tjetërsuara.Nga ajo që dimë dhe mund të theksojmë:• Gjergj Kastrioti – Skënderbeu pati forcën, vizionin, guximin, trimërinë t’i kthehet vetvetes, rrënjëve ilire dhe arbërore, fesë së krishterë dhe të vërtetës historike. Kthimi te burimi është porosi dhe testament shpirtëror i tij edhe sot për ne, kaq të ndarë dhe të përçarë, të shkapërderdhur anekënd, pa ndonjë identitet dhe personalitet bazik, pa vetëdije dhe përcaktim në këto tri pika: kush jemi, çka duam dhe si duam të realizojmë atë çka vërtet duam.• Ai nuk e kishte humbur kujtesën historike personale, familjare, fetare dhe kombëtare. Edhe pse babai i tij Gjon Kastrioti qe i detyruar t’ua dorëzonte Gjergjin në moshën e brishtë 9 vjeçare, diku në fillim të vitit 1415, Gjergji ynë i mbeti besnik historisë familjare, kombëtare dhe fetare.• Ai është shembëll i shkëlqyer i përfaqësuesit të “diasporës”, i cili nuk mendonte me “bark”, por me krye, vlerësonte me mendje dhe me zemër, dhe thënë me gjuhën e Shën Nënës Tereze, e “jep pjesën më të mirë të vetvetes”, por për të tjerët, për të mirën e përbashkët për të gjithë, si model flijimi dhe dhurimi, altruizmi dhe atdhedashurie shembullore. Shtyllë jete dhe veprimi pati BESËN, dhe me Besëlidhjen Shqiptare më 2 mars 1444, vuri themelet e reja dhe të vjetra tona kombformuese dhe shtetformuese, duke nderuar traditat e përbashkëta, simbolet, mbi të gjitha synimet, idetë dhe idealet tona, nën flamurin e përbashkët drejt histories dhe ardhmerisë.• Ai është dhe mbetet model i intelektualit, filozofit, dijetarit, vizionarit, burrështetasit, luftetarit të pashembull për popullin ilir dhe arbëror, për ta gjetur edhe një herë vendin dhe dinjitetin e humbur, bashkimin dhe vëllazërinë tonë gjithëkombëtare me popujt dhe vendet e qytetërimit të krishterë dhe evropian.Gjergj Kastriotin – Skënderbeun është figura më madhore në historinë sonë, së bashku me Shën Nënën Tereze, përfaqësuesi më i mirë i lashtësisë, autoktonisë, krishterimit, traditës, kulturës dhe qytetërimit tonë shekullor ilir, arbëror dhe shqiptar, Njeri i Provanisë së Zotit dhe historisë sonë, personalitet për nderim, admirim, mbi të gjitha imitim dhe vijim për çdo shqiptar. Historia, si Mësuesja e jetës, edhe një herë na fton dhe na mëson për atdhedashuri dhe vëllazëri gjithëshqiptare, si parakusht për zhvillim dhe përparim të gjithanshëm personal, familjar dhe kombëtar.Prishtinë, 8 shkurt 2022 Galeria Kombëtare e Kosovës Hapja e ekspozitës “Portrete të Skënderbeut gjatë shekujve” Prof. Luan TASHI-t

E para ishte gruaja

by

Vlora Konushevci/

Dikush mund të më konsideroj seksiste sepse për këtë antologji kam përzgjedhur t`i prezantoj dhe përkthej vetëm poetet gra. Dikush se jam grua dhe dua t`i mbështesë gratë. E dikush se jam dhe i mbështesë, porse në secilin rast ka një arsye. Dihet mirë që historikisht gratë kanë qenë dhe janë më pak të përfaqësuara në të gjitha sferat e shoqërisë, përfshirë këtu edhe në fushën e krijimtarisë letrare, prandaj nuk dua të ofroj leksione historie. Këtu dua të paraqes një hyrje mbi këtë antologji si dhe motivin që më ka shtyer ta marr përsipër përpilimin dhe botimin e kësaj antologjie, e cila është promovim jo vetëm i poeteve shqiptare, por i hapësirës letrare shqipe në botën anglishtfolëse. Duke e pasur për motiv promovimin e krijimtarisë së grave tona e kam krijuar edhe platformen online të poeteve shqiptare, në të cilën janë prezantuar afër 100 poete gra nga e gjithë hapësira shqiptare. 

Në antologjinë “Magma”, poezia merr frymë, zë hapësirë dhe kërkon vëmendje, jo vetëm për gratë, por për të gjithë ata që bien në kategorinë e të tjerëve brenda mbretërisë së patriarkatit. Zëri i krijueseve letrare në hapësirën shqiptare i ka dhënë poezisë frymën njerëzore dhe ka luajtur në vazhdimësi rol emancipues. Vargjet e poeteve shqiptare janë thirrje e fuqishme për ndryshime shoqërore, në gjitha dimensionet. Aty mishërohet guximi dhe dëshira për ndryshim në funksion të ndryshimit pozitiv të shoqërisë. Kjo antologji nuk e ka një subjekt të vetëm apo një qëllim të vetëm. Subjektet që trajtohen këtu, përmes poezisë, i ofrojnë lexuesit botën e tmerrshme dhe të lavdishme të gruas njëkohësisht, e cila shpresoj se do t’i nxis ata të lexojnë më shumë poezi dhe paralelisht, falë poeteve frymëzuese të hapet debati kompleks në shoqërinë tonë. 

Poetet e prezantuara këtu vijnë nga e gjithë hapësira shqiptare dhe janë dëshmitare të peridhave sfiduese sic është kapërcimi nga një sistem politik në tjetrin, nga një sistem shtypës në atë të të qenit të lira, nga periudha e luftës në atë të mbijetesës. Pastaj nga periudha e sfidës në atë të konsolidimit e faktorizmit, të shndërrimit në subjekt, jo të karakterit formal, por përmbajtësor.  

Sot, gruaja nuk është njëra nga ato, porse është vetë esenca. Në shoqërinë shqiptare është kjo grua që sfidoi regjimet totalitare, persekutuese e barbare për të arritur në stadin e të domosdoshmes, katalizatores për ndryshime dhe për bartjen e fatit të shoqërisë sonë mbi supe. 

Sot, krahas shteteve, gratë shqiptare meritojnë himn, sepse ato dëshmuan se kauza për barazi është e mundshme. Ajo asnjherë nuk është e mjaftueshme, porse në shoqëri ku mbretëron qasja patriarkale, secila levizje në këtë drejtim përbën heroizëm të njëmendtë për botën e barabartë, ku gjinia nuk është plagë, porse vetëm dallim biologjik.

Gratë shqiptare janë shtatore, të latuara me mund, sepse të tilla i bëri koha, i bëri procesi historik nëpër të cilin kaluan. Janë këto gra, të cilat nëpërmjet vargjeve, shpërfaqin një histori të tërë. Ato janë vetë rrëfimi, ku secili varg përbën një fat dhe një fakt. Janë këto gra, të cilat me botën e tyre poetike e sjellin afër lexuesit, i cilitdo komb qoftë ai, fatin e grave shqiptare, tiparet e saj, madhështinë dhe kurajon për një botë më të mirë.

Ta kuptosh një grua është fare e lehtë, anipse stereotipet e thonë të kundërtën. Ta përkthesh një grua është jo zor, porse jo e lehtë. Bota e pasur poetike e këtyre grave, motivet e larmishme, guximi për t`i thyer tabutë për ta testuar lirinë poetike, firguracionet e pasura poetike e bëjnë poezinë e tyre provokuese, sfilitëse, tunduese, por edhe trimëruese dhe kurajuese për ato që luftojnë shtypjen, ato që duan lirinë dhe ato që barazinë e kanë synim të çdoditshëm.  

Në vargun e secilës nga 30 poetet, lexuesi gjen një copë historie të Kosovës, Shqipërisë e Maqedonisë së Veriut. Janë fate të grave nga këto anë gjeografike, të konteksteve të afërta, por të dallueshme kulturore e historike.

Në historinë letrare të poezisë shqipe, të zakonshme kanë qenë antologjitë me poezi burrash/poetësh, porse asnjëherë të grave poete.

Kjo përpjekje imja synon të shpërfaqë para lexuesit kombëtar e ndërkombëtarë shkathtësinë krijuese të grave tona, botën e pasur krijuse të tyre, është në fakt përmbledhje e fateve të 30 krijueseve është potreti i secilës i ngërthyer në një tablo të përgjithshme që përmbledhet në botën e gruas shqiptare. 

Këto gra poete jemi ne. Është shoqëria shqiptare në vargun  poetik. Është bota jonë e vogël karshi botës sonë të madhe. Është poezia e grave. Janë gratë.

Një përkthim letrar konsiderohet akt besimi, ndaj përkthimi poetik e vë atë besim në sprovat më të rënda të të gjithave. 

Sido që të jetë, ndoshta është fat kur përkthyesi letrar është vetë poet, ndaj  kësisoj zbërthehen të pathënat.  Jam përpjekur maksimalisht t`i ofroj lexuesit atë që gjermanët e quajnë zeitgeist (fryma). Ky përkthim tenton t`i kapërcej boshllëqet gjuhësore dhe kulturore, sepse jam e vetëdijshme që shpirti i poezisë qëndron në përdorimin e gjuhës në mënyrë figurative e metaforike dhe që kapërcen kufizimet tradicionale të gjuhës. 

Sikurse në cdo mësymje, edhe ky projekt nuk do të ishte i mundshëm pa mbështetje jo vetëm të karakterit material për të cilin ka kontribuar Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Republikës së Kosovës. 

Dua të falënderoj në veçanti komisionin e përbërë nga poetët: Dije Demiri Fragnu, Primo Shllaku e Halil Matoshi për kontributin e tyre në përzgjedhjen e poeteve,  shkrimtarin britanik Robert Wilton për redaktimin e antologjise si dhe Donika Dabishevcin për përkrahjen e vazhdueshme dhe botimin e kësaj antologjie. 

Ndertesa e bukur në Mitrovicë të restaurohet me fondet e buxhetit të Kosovës dhe kontributet e qytetarëve

by

Lindita Komani/


Nga një kronikë televizive ku me shumë pozitivitet një arkitekte dhe një gazetar bisedonin sesi do të restaurohej ndërtesa e bukur në Mitrovicë, pjesë e listës së trashëgimisë kulturore të Kosovës, brenda pak ditësh u kalua në një debat të zjarrtë me fokus Xhafer Devën dhe mosrehabilitimin e tij.(Xhafer Deva) Nuk ka jetuar, por e ka ndërtuar shtëpinë, u shpreh arkitektja Rrezarta Loxha-Vitaku. Ishte viti 1930, kur për herë të parë në Mitrovicë dhe në rajon ndërtohej një ndërtesë me bodrum, përdhes dhe dy kate, e stilit europian, që ndërroi kahun e ndërtimeve dhe stileve të deriatëhershme. Me këtë ndërtesë, arkitektura në Mitrovicë nisi të diversifikohej, gjë që i jep asaj shumë vlerë. Por për shkak të traditës që shprehej në jetën e zhvilluar brenda oborrit të shtëpisë, Xhafer Deva për të mos krijuar jokomoditet tek fqinjët që do të ndiheshin të vëzhguar nga katet më të larta të shtëpisë, nuk jetoi në të. Me ardhjen e komunizmit, familjes Deva, ndoshta më e pasura në Kosovë, iu konfiskuan shumë prona në Mitrovicë dhe edhe sot tri mes këtyre pronave janë në listën e mbrojtjes nga Qendra e Mbrojtjes së Trashëgimisë. Arkitektja Loxha-Vitaku u shpreh më tej se projekti i parë për restaurimin e kësaj ndërtese që në mungesë të një cilësimi tjetër njihet si shtëpia e Xhafer Devës, edhe në zërat e buxhetit vjetor të qeverisë së Kosovës, është hartuar në vitin 2010 dhe u bënë 12 vjet që rishikohet e shtyhet në kohë. Në 2015 objekti pësoi zjarr dhe në 2017-2018 zhvillohen punime për përforcimin e konstruksionit. Sipas arkitektes, fasada e ndërtesës ka pësuar ndryshime në kohë, por jo aq sa të mos mund të përmirësohet më. Në projektin më të fundit, Ministria e Kulturës në bashkëpunim me UNDP, hartojnë dhe kalojnë në komision një projekt i cili u miratua për zbatim. Dhe pikërisht me gëzimin se zbatimi i këtij projekti ishte fare pranë, arkitektja ndau lajmin se ndërtesa do të marrë një funksion konkret dhe do të shërbejë si Qendër Rajonale për Trashëgimi. Më në fund qendra do ta ketë përfundimisht të zgjidhur statusin e vendndodhjes së saj. Kati përdhes do të jetë galeri e hapur për të gjithë artistët. Dy katet e sipërme do të jenë zyra te Qendrës. (Burimi: https://www.youtube.com/watch?v=p4fcygsEmIw&t=6s) Çfarë kishte dhe ka të paqartë, shqetësuese apo acaruese në këtë projekt shumë të mirë restaurimi dhe rifunksionalizimi? Nuk e kuptoj nga distanca se kush e ndezi zjarrin e debatit, por nxitës ka qenë sigurisht edhe ambasadori gjerman në Kosovë Jorn Rohde, i cili shprehu shqetësim lidhur me restaurimin e planifikuar. Një shqetësim i pavend nga një përfaqësues i shtetit i cili, ndonëse ishte baza frymëzuese e nazizmit dhe shkaktar e nxitës i Luftës së Dytë Botërore, nuk shquhet për ndonjë harresë, lënie pas dore apo egërsi të ushtruar mbi trashëgiminë arkitektonike të kohës së nazizmit. Pyetje që më erdhën në mendje teksa lexoja shkëmbimet e shumta në internet ishin:A e di ambasadori gjerman që ndërtesa për të cilën flitet është ngritur që në 1930 në tokën e me paratë e një familjeje të pasur si ajo Deva? Nuk ka punë as nazizmi, as lufta, as dreqi dhe i biri në të.A e di ambasadori dhe të tjerët që Deva nuk ka jetuar në të dhe që ajo ka mbetur thjesht ndërtesë, asnjëherë me funksion shtëpie, por e shfrytëzuar për qëllime të tjera?Projekti i restaurimit ka 12 vjet që ka nisur, me gjithë miratimet nga komisionet përkatëse dhe shtyrjen në kohë për kushedi ç’arsye, por asnjëherë nga kjo që po zjarrmon këto ditë në internet. Përse sulmohet qeveria aktuale për këtë projekt?UNDP nuk e dinte se kush ishte Xhafer Deva kur pranoi të bënte bashkëpunim me Qendrën e Mbrojtjes së Trashëgimisë së Kosovës?BE nuk e dinte se kush ishte Xhafer Deva kur mori përsipër ta bashkëfinanconte?Pse u desh gjithë ky zjarr kundër idesë së shfrytëzimit të një ndërtese me status të mbrojtur të trashëgimisë kulturore për ta rifunksionalizuar në Qendër Rajonale të Trashëgimisë së Kosovës?Ata që e kundërshtojnë këtë rifunksionalizim, çfarë kanë thënë për shembjen e Teatrit Kombëtar në Shqipëri? Po për mbajtjen ne këmbë të Shtëpisë së Diktatorit Enver Hoxha në Gjirokastër? Po për mbajtjen në këmbë të Piramidës së tij dhe tashmë rifunksionalizimin e saj në qendër teknologjie? Po për rifunksionalizimin e Shtëpisë së Gjetheve? Por për Bunk’artin? Në këto kushte, është e udhës qe qeveria e Kosovës të mbështesë projektin e rifunksionalizimit të ndërtesës së bukur të Mitrovicës me aq fonde sa kishte parashikuar ta bënte dhe për pjesën tjetër të thirret në ndihmë qytetaria qoftë e Kosovës, apo e Shqipërisë dhe e diasporës mbarë nëse është e nevojshme. Shuma totale për të cilën bëhet fjalë është 300 000 euro (Burim: https://www.youtube.com/watch?v=U8NdeZmeN-8). Për këtë do të mjaftonte që Qeveria e Kosovës të bënte një thirrje për kontribute financiare dhe jam e sigurtë që do të mblidheshin shumë të tilla. Ky model i bashkëpunimit qeveri – qytetarë për restaurimin e trashëgimisë kulturore do të ishte mirë të zbatohej në çdo rast kur qendrat/institutet tona për mbrojtjen e trashëgimisë tonë kulturore, qoftë në Kosovë, Shqipëri apo tjetërkund në rajon, synojnë të mbajnë gjallë e në jetë ndërtesa me vlerë që dëshmojnë për sqimë, kulturë e investim në arkitekturë të kultivuar mes nesh shqiptarëve.
(Fotoja marrë nga grupi Albanian Vintage Photography, people, cities, culture and history)

Epopeja e UÇK-së e ndryshoi historinë e Kosovës për mbarë

by

PRISHTINË, 9 Shkurt 2022-Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë/
Nga Qeveria e Kosovës, mbledhja e 61-të, sot dërguan këtë komunikatë:
Mbledhja e 61-të e Qeverisë
Prishtinë, 9 shkurt 2022
Tri vendime dhe gjashtë nisma për lidhjen e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe që janë na pajtim me fushat e përgjegjësive të saj kushtetuese dhe ligjore, i ka miratuar Qeveria e Kosovës në mbledhjen e rregullt.
Vendimi i parë në mbledhjen e sotme ishte themelimi i Këshillit Organizativ për manifestimin gjithë-popullor për shënimin e Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e cila do të mbahet nën patronatin e Kryeministrit të Republikës së Kosovës, z. Albin Kurti.
Duke vlerësuar se Epopeja e UÇK-së e ndryshoi historinë e Kosovës për mbarë dhe e bashkoi popullin tonë, duhet të kujtojmë ditët 5, 6 dhe 7 mars, sakrificën e familjes Jashari dhe qëndresën e tyre, tha Kryeministri Albin Kurti. Duke propozuar këtë Këshill, Kryeministri theksoi: “Gjithçka që bëjmë e veprojmë, çdo progres i yni duket pak, krahas gjithçkaje, që ata dhanë. Duke iu falënderuar atyre, dëshmorëve e martirëve, jemi edhe ne sot këtu. Kujtimi për ta na bën të vetëdijshëm, që ata nuk harrohen, që ne duhet të qëndrojmë, të mos dorëzohemi e ta ndërtojmë Republikën, që ua kemi borxh”.
Kryeministri propozoi Këshillin Organizativ në këtë përbërje:
1. Z. Armend Mehaj, Ministër i Mbrojtjes, Kryesues;
2. Znj. Donika Gërvalla – Schëarz, Zëvendëskryeministre e dytë dhe Ministre e Punëve të Jashtme dhe Diasporës;
3. Z. Fadil Nura, Kryetar i Komunës së Skenderajt, anëtar;
4. Znj. Albulena Haxhiu, Ministre e Drejtësisë, anëtare;
5. Z. Hajrulla Çeku, Ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sportit, anëtar;
6. Xhelal Sfeçla, Ministër i Punëve të Brendshme, anëtar;
7. Bashkim Jashari, Komandant i Forcës së Sigurisë së Kosovës, anëtar;
8. Bislim Zogaj, Drejtor i Agjencisë për menaxhimin e komplekseve memoriale të Kosovës, anëtar.
Gjithashtu ftohen ta dërgojnë nga një përfaqësues në Këshill:
1. Zyra e Presidentes;
2. Kuvendi i Kosovës;
3. Komuna e Prishtinës;
4. Organizatat e Dala nga Lufta e UÇK-së;
5. Asociacioni i Komunave të Kosovës;
6. Organizatat e Shoqërisë Civile.
Në vazhdim është miratuar vendimi për plotësimin dhe ndryshimin e vendimit të Qeverisë së Republikës së Kosovës Nr.07/09 i datës 01.07.2020, sipas të cilit pikat 2, 3 dhe 4 të Vendimit Nr.07/09 të datës 01.07.2020 shfuqizohen, ndërsa shtohet pika 2 sipas të cilës: “Udhëzohet AKP të mos vendos në shitje asete që janë të identifikuara si potenciale për t’u transferuar në Fondin Sovran, para miratimit të politikës së Qeverisë lidhur me themelimin e Fondit Sovran” dhe shtohet pika 3: “Asetet mund të ofrohen për qiradhënie të rregullt, deri në miratimin e politikës së Qeverisë lidhur me themelimin e Fondit Sovran”.
Marrë parasysh nismën e Qeverisë në drejtim të themelimit të Fondit Sovran, është e domosdoshme që të parandalohet tjetërsimi i aseteve jetike për utilizimin e tyre në qëllim të interesit shtetëror, përmes Fondit Sovran. Andaj, me qëllim të përmbushjes së obligimeve të Agjencisë Kosovare të Privatizimit në pajtim me politikat e Qeverisë së Republikës së Kosovës, ky Vendim i Qeverisë së Republikës së Kosovës, plotëson/ndryshon vendimin e Qeverisë Nr.07/09 i datës 01.07.2020.
Ka marrë miratimin e kabinetit qeveritar edhe vendimi për zbatimin e sanksioneve të vendosura nga Këshilli i Bashkimit Evropian ndaj 183 individëve dhe 26 entiteteve të Bjellorusisë që janë të lidhura me regjimin e presidentit të Bjellorusisë, Aleksandër Lukashenko. Sanksionet konsistojnë në ngrirje të aseteve në Republikën e Kosovës; ndalimin e udhëtimit për individët e sanksionuar; dhe ndalimi për individët dhe entitetet në Republikën e Kosovës që të vënë fonde në mënyrë direkte apo indirekte për individët dhe entitetet e sanksionuara.
Në parim kanë marrë miratimin e kabinetit qeveritar edhe nismat për lidhjen e marrëveshjeve financiare për IPA 2021 dhe IPA 2022, ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Bashkimit Evropian. Këto marrëveshje do të sigurojnë zbatimin e programeve vjetore dhe IPA 2021 parasheh përfitimin e 63,96 milion euro për projekte investive në vendin tonë dhe 70,25 milionë nga IPA 2022.
Edhe nisma për lidhjen e Marrëveshjes së Partneritetit për Kornizën Financiare në mes të Republikës së Kosovës dhe Komisionit Evropian për marrëveshjet për zbatimin e ndihmës financiare për Kosovën në kuadër të Instrumentit të Para-anëtarësimit (IPA III), ka marrë miratimin në mbledhjen e sotme. Kjo marrëveshje do të sigurojë krijimin e bazës ligjore që Kosova të ketë qasjen në këto fonde.
Në pritje të finalizimit të marrëveshjes me Gjermaninë për njohjen reciproke të patentë shoferëve, në mbledhjen e sotme janë miratuar vendimet për dy nisma për lidhje të marrëveshjeve me Qeverinë e Kanadasë dhe me Qeverinë e Republikës së Turqisë, për njohjen reciproke të patentë shoferëve. Ministria e Punëve të Brendshme është autorizuar të ndërmarr të gjitha veprimet e nevojshme për lidhje të këtyre marrëveshjeve.
Me propozimin e Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve është miratuar edhe nisma për negocimin e marrëveshjes financiare me Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, e cila do t’i siguronte Kosovës 6,315 000 (gjashtë milionë e treqind e pesëmbëdhjetë mijë) euro që do të dedikohen për efiçiencë të energjisë dhe burime të ripërtëritshme të energjisë në vendin tonë.

Skavica, një test lirie

by

Marjana Bulku/

Të mësuar historikisht nën thundrën e pushtimit ne si popull nënshtrohemi lehtësisht. Herë prej të fortit,herë prej të huajit, herë prej diktatorësh a udhëheqësish të vështirë jo pak herë ndodh që të pushtohesh edhe prej fatit të lig por mos ndodhtë kurrë që të pushtohesh nga e keqja .Pushtimi vjen në forma të ndryshme, njësoj si vargonjtë që të robërojnë shpirtin , ëndrrat dhe dëshirat derisa të burgosin në paliri .A ka robërim më të madh sesa të jesh spektator i tjetêrsimit të territoreve të tua?!Ajo që po ndodh sot me Hidrocentralin më të përfolur në vend Skavicën është testi i fundit i lirisë jo vetëm të dibranëve por më gjerë , sepse ky fat i pret të tërë banorët që nuk bëhen Zot i trojeve të tyre .Dhunimi i trojeve sot mbase nuk vjen me luftra dhe pushtime , por me “ investime” e projekte që nuk diskutohen me zotrit e tokave.Ata shpërfillen e injorohen në rastin më të keq Dhe ky nuk është veçse një shpronësim “ modern “ i fshatarit nga toka, i qytetarit nga lagja, rruga, qyteti ky është pushtim i ri territorial dhe fundi i lirisë.Zbrazja territoriale ka filluar që kur ikjet masive imponuan ikje dhe jo shpresë .Liria për të ikur ia mbylli portat lirisë për të trashëguar pronat që të parët na lanë trashëgim . Qofshin ata edhe varre, gjurmë të harruara apo rrëfenja të pashkruara ato janë thesari i vetëm që mban vulë fisesh, krahinash autentike që po tentohen të mbyten nga investime ujore. Zoti i ka falë lumin më të gjatë në Shqipëri Dibrës , lumin Drin që po tja tjetêrsosh rrjedhën do të fundosësh në llumin e pa arsyjes historinë tonë .Ky test i fundit i lirisë që mban peng pushtetarë e vendimmarrës, tregtarë interesash dhe pazaresh nuk duhet të jetë varri masiv iLirisë së qytetarëve që ikin , heshtin, heshtin ikin.Ka një të drejtë që êshtë thelbësore qysh në antikitet ku e drejta lindi edhe nuk u zgjidh dot kurrë ; prona , ajo çka zoti ia fali njeriut dhe i tha ; është e jotja, mos e prek ! E kur dikush kêrkon ta prekë , tjetërsojë , dhunojë , reagimi duhet të jetë i pashmangshëm. Instrumentat reagues ekzistojnë ; ato janë shqisat, arsyeja dhe zëri, ato janë të zgjedhurit, zgjedhësit dhe komunikimi, ato janë debati, shkrimi, vota.Kohët e fundit qarkullon edhe një instrument tjetër mjaft i detajuar specifikisht , një peticion kundër ndërtimit të HEC Skavicës hartuar nga Profesoreshë Ferzileta Gjika dhe stafi, i cili është një bashkim zërash të arsyjes për ti thënë jo këtij deformimi territorial që mbyt Dibrën dhe historinë tonë.Ky test lirie vë në provë liritë tona të mendimit dhe dashurisë për vendin tonë.A e duam historinë tonë?!A e duam natyrë florfauna plot?A duam t’ua trashëgojmë fëmijëve çka na lanë trashëgim të parët?!A duam të na dëgjohet zêri dhe e drejta?!A duam që rrugës së Arbrit tja ndjejmë frytet duke u kthyer në shtëpitë tona?!A duam të ndjehemi të lirë në trojet tona apo ti braktisim forcërisht ato .Skavica është testi jonë i lirisë .Mos e humbim!