Albert Alla CPA, MBA/

Duke filluar nga 1 janari 2024 bizneset e vogla duhet të raportojnë “Beneficial Ownership Information” ose shkurt BOI. Raportimi duhet të bëhet përpara datës 1 janar 2025. Kjo kerkesë për të raportuar BOI mandatohet nga Corporate Transparancy dhe Anti-Money Laundering Acts to 2019 dhe 2020.

Por çfarë është në vetvete BOI (Beneficial Ownership Information reporting)

Raportimi është thjesht një kërkesë e re nga ligji federal CTA, Corporate Transparacy Act. Ky raport liston pronarët a kompanive qe aktualisht kontrollojne busnesin. BOI report plotësohet nëpërmjet portalit to U.S Treasury Department’s Financial Crimes Network (FinCEN). Informacioni që mblidhet ruhet nga departamenti dhe mund të përdoret vetëm nga forcat ligjore, agjensitë federale në raste kur nevojiten për të luftuar krimet financiare. Ky informacion që mblidhet nga kompanitë amerikane nuk është për pordorim të publikut të përgjithshëm.

Ajo që kërkohet të raportohet është informacion mbi individët që kanë në pronësi mbi 25% te kompanisë ose kanë influence të konsiderueshme mbi kompaninë në mënyrë direkte ose indirekte.

Në këtë mënyrë Corporate Transparacy Act (CTA) po ndërton nje database ku indentifikohen individët që kontrollojnë kompanitë. Qëllimi i CTA është të luftojë evazionin fiskal dhe aktivitetet ilegale financiare. 

Të dhënat e sakta rreth pronareve përfitues e bëjnë më të vështirë për keqbërësit që të fshihen pas ose të përfitojnë nga strukturat e paqarta të pronësisë. Kompanitë , për shembull, mund të përdoren për të maskuar aktivitetet e paligjshme dhe paratë e krijuara prej tyre. Strukturat ligjore e kanë të vështirë dhe u duhet  shumë kohë për të identifikuar activitetet ilegale që fshihen pas kompanive, sidomos kur nuk kanë informacion per pronarët e ketyre kompanive. Qëllimi kryesor I ndërtimit të këtij databasi është që të ndalohet keqpërdorimi I kompanive për përfitime kriminale, ndalimin a pastrimit të parave, financimit të terrorizmit e më gjërë.

Kompanitë si C Corp, S-corp, LLC, Single Member LLC ose kompanitë që janë formuar duke aplikuar me sekretarin e shtetit te NY ose shteteve të tjera, janë të gjitha subjekte që duhet të furnizojnë informacionin për BOI “Beneficial Ownership Information”

Mungesa e aplikimit brenda afatit kohor, 1 janar 2025 rezulton finaciarisht shtrejt, në penalty civile $500 për cdo ditë që kalon dhe penallti kriminale deri në $10,000 ose 2 vite në burg.

Ftoj të gjithë bashkë atdhetarët që kanë në pronësi kompani që u përmendën më sipër të respektojnë afatet kohore duke furnizuar informacionin e kërkuar nga CTA “Corporate Transparacy Act”

Detajet qe duhen dhënë janë të rëndësishme, dhe nëse aplikimi nuk bëhet brenda afatit  ndërshkimet janë të rënda. Pjesa më e madhe e kompanive, S-Corp ose LLC nuk kanë departamente kontabiliteti dhe pronaret janë gjatë gjithë kohës të zënë në punë. Ky fenomen nuk është specific vetëm për ne shqiptarët por është për të gjitha kompanitë e vogla. Ligjit ndryshojnë në mënyrë të vazhdueshme dhe është e vështirë për pronarët e kompanive të jenë vashdimisht të informuar për këto ndryshime. Mos informimi ka pasoja financiare kur nuk respektohen mandatimet ligjore, sic është rasti I BOI. Nga një studim I bere nga AICPA (American Institute of Certified Public Accountants) resulton se nga 33 milion subjekte vetëm 3 milion kanë bërë aplikimet përkatëse. Ne I inkurajojmë bizneset shqiptare të aplikojnë sa më shpejt të jetë e mundur.

Aplikimin mund ta bëni në portalin e FinCEN  https://boiefiling.fincen.gov/

Duke pasur experiencë to considerueshme në  qindra aplikime to BOI, në mund ta bëjmë procesin a aplikimit të thjeshtë dhe pa stress.

Për më shumë informacion, ju lutem na kontaktoni.

AA Limited

Accounting & Tax services  

Albert Alla CPA, MBA

917-545-6541

albertalla12@gmail.com

Aristotel Mici/

Në veprën e tij monumentale “Historitë” Herodoti na përshkruan mjaftë hollësira rreth Orakullit të Dodonës dhe banorëve për rreth saj. Historiani më i vjetër i botës aty na njeh sado pak edhe me pellazgët, duke i konsideruar ata jo vetëm si më të herëshëm se helenët, po edhe që kanë ndihmuar në formimin e tyre kulturor dhe shpirtëror, krahas ndikimit egjyptian.

      Me fjalët e tij Herodoti do të përforcojë idenë se jo të gjitha zakonet Helenët i kanë marrë prej egjyptianëve. “Siç do ta shpjegoj, – shkruan ai,-  gjithë zakonet helenët nuk i kanë marrë prej egjyptianëve, po prej pellazgëve. Prej pellazgëve kanë marrë edhe gdhendjen e shtatoreve të Hermesit… .  Më parë, siç kam dëgjuar në Dodonë,- vazhdon të tregojë Herodoti,- pellazgët gjatë të gjitha flijimeve që kryenin u luteshin “perëndive” pa përmendur ndonjë emër, a po epitet të veçantë, sepse  nuk kishin dëgjuar ende për gjëra të tilla……. Shumë kohë më pas mësuan emrat e perëndive të ardhura prej Egjiptit- përveç atij të Dionisit, të cilin e mësuan shumë më vonë. Pas një farë kohe u këshilluan me orakullin e Dodonës, që është orakulli më i lashtë i Heladës dhe atëherë ishte i vetmi. Pellazgët e pyetën orakullin nëse duhet t’i pranonin këto emra perëndish që u patën ardhur prej barbarëve. Orakulli u tha se duhej t’i pranonin. Dhe pikërisht qysh atëherë ata përdornin emrat e perëndive, kur kryenin ritet e tyre. Edhe këto  veprime helenët i kanë trashëguar prej pellazgëve.” “Por vetëm dje ose pardje, si të thuash, helenët mësuan prejardhjen e çdo hyjnie. Me që mendoj se Homeri dhe Hesiodi kanë jetuar jo më shumë se katërqind vjet para meje, ishin ata që krijuan një teogoni (pemët e familjes së perëndive) për botën helene, pra ata u dhanë emra atyre, caktuan nderet për ta dhe fushat që mbulonin dhe na thanë ç’pamje kishin.

Nga këto që zura në gojë më sipër, pjesa e parë e tyre janë pohime të priftëreshave në Dodonë, kurse e dyta, ajo që i përket Hesiodit dhe Homerit, është mendimi im.”  

Është kuptimplot fakti që Herodoti po thuajse në të gjitha rastet, kur pikëtakohen ndërveprme midis pellazgëve dhe helenëve, të parët, pra pellazgët i konsideron si pararendës të helenëve, gjë që duket edhe në faqet e librit të VII të veprës. Në paragrafin 95, të këtij libri shohim: 

 “Edhe banorët e ishujve të Egjeut kishin prejardhje pellazge, po më vonë u quajtën jonianë për të njëjtën arsye si edhe jonianët e dymbëdhjetë qyteteve, që ishin shpërngulur nga Athina”. 

Duke lexuar Herodotin, gjithnjë të bije në sy mendimi i tij për t’i quajtur fiset helene si akejt, athinasit, e jonianët i quan me origjinë pellazgë siç thotë edhe paragrafi, që pason: “Në kohën kur pellazgët zotëronin atë që tani quhet Heladë,  athinasit një popull pellazgë, quheshin kranaj (nënvizimi im, AM).  

Nga fjalët e cituara dhe të vizuara më sipër, që lexohen në paragrafin 44, Lib. VIII, nuk është e vështirë të dalim me tre deduksione:

1)Së pari, Herodoti na tregon se ajo, që në kohën e tij, quhej Helladë, dikur ka qenë vend i zotëruar nga Pellazgët.

2) Së dyti, “athinasit kanë qenë një popull pellazg”

3)Së treti , në kohën e zotërimit  nga pellazgët,  athinasit quheshin  kranajë.

Siç duket në gjihë veprën e tij, Herodoti ka qënë dhe një dijetar shetitës, që kishte pare shumë vende të botës së vjetër, nga Teba në Dodonë, në Athinë, Lemnos, Pelepones. Dhe kudo që vinte, ai përpiqej të gjellinte fakte dhe ngjarje, që i dukeshin interesante për historitë, që kish marrë përsipër të shkruante. Nga moria e ngjarjeve m’u duk me interes të veçoja midis të tjerave edhe rrrëfimin për dy orakujt, atë të Heladës dhe atë të Libisë. “Egjiptianët,- shkruan Herodoti, – ,tregojnë sa vijon: priftërinjtë e Zeusit të Tebës më thanë që dy gra, në fakt priftëresha, ishin rrëmbyer në Tebë prej disa fenikasve. Ata kishin marrë vesh se njera nga gratë ishte shitur në Libi dhe tjetra në Heladë. Sipas tyre këto gra ishin të parat që themeluan dy orakuj në këto dy vende. Kur i pyeta si mund të flisnin me kaq siguri, m’u përgjegjen se kishin bërë një kërkim të kujdesshëm për këto dy gra. Dhe, megjithëse nuk ia kishin dalë t’i gjenin, kishin zbuluar më pas atë çka po më thoshnin për to.(Historite, Lib. II- f.124)

Kjo është ajo që më thanë priftërinjtë në Tebë, por profeteshat e Orakullit të Dodonës thonë që dy pëllumbesha të zeza fluturonin që nga Teba në Egjipt; njera fluturoi drejt Libisë, tjetra aty në Dodone, pranë tyre. Kjo e fundit u ul mbi një lis dhe paskej thënë me zë njeriu se aty në Dodonë duhej ngritur një orakull i Zeusit.

.Banorët e Dodonës e kuptuan se po dëgjoni  një urdhër hyjnor dhe u bindën të bënin ç’u tha pëllumbesha. Priftëreshat thonë se pëllumbesha që shkoi në Libi u tha libianëve të ndërtonin orakullin e Amonit, një orakull tjetër të Zeusit. Kështu thoshin priftëreshat e Dodonës, nga të cilat më e vjetra quhej Promenia, e dyta Timareta dhe më e reja Nikandra. Edhe dodonasit e tjerë që banonin  rreth e rrotull tempullit, pajtoheshin me këtë. 

Tani do të them mendimin tim sesi ka ndodhur kjo. Sikur vërtetë fenikasit t’i kishin rrëmbyer priftëreshat dhe t’i kishin shitur njerën në Libi dhe tjetrën në Heladë, kjo e fundit, sipas meje, do t’u ketë qenë shitur tesprotëve ( banorë të Çamërisë – shenimi im AM.),  të cilët  e patën çuar në vendin që tani quhet Heladë, vend që në atë kohë quhej Pelazgji “( Herodoti, Historitë, Libri II, parag.56,).

Kështu, duke lexuar dhe komentuar rreth këtij episodi, që ka të bëjë me zanafillën orakullit të Dodonës, e kemi shumë të qartë të kuptojmë se si Herodoti përkatësinë e orakullit të Dodonmës ua jep banorëve të Threspotisë.  Ndër kohë, duke qenë se edhe ky orakull ishte ngritur nga zëri hyjnor i Zeusit, siç cicëroi pëllumbesha, vetëkuptohet vetiu që Zeusi si Hyjni i ka përkitur, po atij vendi, që ka qenë quajtur Pellazgji. Dhe për ta konfirmuar më shumë këtë ide, le të përmendim edhe fjalët e Homerit në Iliada, ku tregohet se : “Akili i falej Zeusit Pellazgjik të Dodonës”(Iliada, XVI-223- 238), duke iu lutur me fjalët:                                                                                                                        … (Kuptimi i  fjalëve lutëse të Akilit, në  një përkthim të  lirë, prej variantit anglisht, pak a shumë do të ishte):  O i  Madhërishmi  Zeus, Zot e Perëndi  i Dodonës Pellazgjike, që jeton lartë dhe mendon  për Dodonën me dimëer të egër si edhe  për profetët e tu, që marrin jetë  nga ti….,. Më dëgjo o Zot, ashtu si më parë, kur t`u luta dhe ti më dëgjove, duke më bërë të nderuar që arrita t`i shpartalloja  me forcë armiqtë e Akejve. Kështu edhe një herë ma plotëso dhe këtë dëshirë për të cilën po të lutem   Nga kjo lutje e Akilit drejtuar Zeusit  Pellazgjik të Dodonës indirekt  marrim vesh se krye -heroi i akejve, Akili, i ka pas përkitur botës së lashtë pellazge. Deduksioni i dytë, që nxjerrim nga lutja e Akilit drejtuar Zeusit është fakti që qytetërimi pellazgjik, qysh gjatë Luftës së Trojës, ka pas qenë dominues që para kësaj lufte, pra  përtej shekullit të XII  Para  Krishtit. 

Po lidhur me kohën e ekzietencës së Pellazgëve lejohemi me këtë rast të kërkojmë  mbështetje edhe tek një vepër e profesor Shaban  Demirajt, e botuar më 2008, ku ai 

shkruan për origjinën e tyre se“po të pranohet karakteri indoeurpian i pellazgëve, atëherë ata duhet ta kenë kenë burimin nga ato treva, prej  nga janë shpërngulur edhe tributë e tjera indeoeuropiane. Ajo që vlen të theksohet është se ata ndodheshin qysh më parë në viset ku erdhën dhe u vendosën tribute Helene gjatë mijëvjerit të dytë para Krishtit”.

 Ndërkaq theksojmë, se dhe në kujtesën dhe në optikën e Herodotit, Pellazgjia datohet historikisht në kohë më e lashtë se Helada, siç edhe  u tha më sipër.

 Përshtypje të veçantë do t’i ketë pas bërë Herodotit rrëfimet për priftëreshat, që themeluan orakullin e Zeusit në Tebë dhe atë të orakullit në Dodonë. Ai shkruan për to, duke rrëfyer se ishin shitur si skllave nga fenikasit, dhe se ato vazhdoin të punonin për thesprotët. Nuk është e vështirë që tek ky paragraf të dalim me deduksionin tjetër se kemi të bëjmë përsëri me një terren të vazhdimësisë pellazgo-ilire:                                                                                                                      Ndërsa punonte si skllave për thesprotët, ajo, priftëresha themeloi një shenjtërore të Zeusit nën hijen e një lisi që rritej aty. S’ka asagjë të jashtëzakonsme në këtë që bëri, sepse ajo pat shërbyer në shenjtëroren e Zeusit në Tebë dhe pa tjetër do të mendonte e do të kujtonte Zeusin në këtë vend të ri. ((Herodoti– Historitë, Libri –II- Parag.56)

 Pra, siç e lexojmë episodin në vazhdimësi, Herodoti rithekson edhe një herë faktin  informuese, se qoftë orakulli i Dodonë, qoftë faltorja  për Zeusin janë lokalizuar në mjedisin e thesprotëve, të cilët kanë qenë dhe janë fise ilire në trojet e tyre.

Nga fjalët e priftëreshës, që ka pas themeluar Orakullin e Dodonës, kuptojmë se periudha, kur do të jëtë krijuar kjo faltore, është koha kur ndikimet e kulteve egjiptiane përziheshin me kulturën fenikase. Kjo ide të lind, kur i dëgjon fjalët, qe ajo nxjerrë nga goja e vet, e cila “u tha njerzëve që motrën e saj e kishin shitur në Libi po ata fenikas, që e kishin shitur edhe atë vetë.

Më pastaj Herodoti dëshiron të japë arsyetimin e tij lidhur me personifikimin e murgeshave si shpendë që flasin. Lidhur me këtë dukuri animizuese ai pohon: “Mendoj që dodonasit i quajtën gratë pëllumbesha, sepse ato ishin të huaja dhe gjuha e tyre dukej si cicërim zogjësh. Ata thonë që pas një farë kohe pëllumbesha foli me zë njeriu, sepse atëherë ajo foli në gjuhë që e kuptuan.  Sa kohë që fliste në gjuhë të huaj, atyre u dukej se cicëronte, sepse si mund të flasë një pëllumbeshë me zë njeriu? Kur thoshnin se pëllumbesha ishte e zezë, nënkuptonin që gruaja ishte egjyptiane. .Kështu, duke u mbështetur në shumë episode të tilla të veprës së Herodotit, një autor i antikitetit, gjeograf nga Hiosi, i quajtur Skymni, arrin në përfundimin se Pellazgët ishin themeluesit e Orakullit te Dodonës, rrënojat e së cilës gjenden në Thesproti, pra në Çamërinë e sotme. 

, 

– Intervistë e shkrimtarit Italian Renato Minore me Visar Zhitin – 

“POETI QË KA SFIDUAR REGJIMIN…”

Renato Minore është gazetar i njohur italian. Ai është lauruar për letërsi moderne dhe është specializuar në filologjinë moderne, ka dhënë mësim lëndën e  teknikës së komunikimit në Universitetin e Romës dhe në LUISS. 

Ndërkaq ai ka punuar në RAI dhe në gazeta e revista si  “La Repubblica”, “Messaggero”, “Il Mondo”, etj, 

 Renato Minore njihet dhe si shkrimtar dhe poet. 

Ka botuar librat me poezi “I nuovi giorni” (Ditët e reja), antologjinë “Quinta generazione” (Gjenerata e pestë), “Non ne so piú di prima” (S’e di më si më parë), “O caro pensiero” (O mendim i dashur”) etj, ndërsa në prozë “I ritorni, (Kthimet), “Leopardi: l’infanzia, le cittá, gli amori” (Leopardi, fëminia, qytetet, dashuritë”, “Lo specchio degli inganni” (Pasqyra e gënjeshtrave”, etj, po kështu është autor esesh dhe përkthimesh, është nderuar shumë çmime letrare, dekorime dhe është emëruar në juri të ndryshme letrare. 

Në numrin e fundit të revistës së madhe italiane “50 & PIÚ” – tetor 2024, është botuar një intervistë e tij, marë shkrimtarit Visar Zhiti. 

. 

Renato Minore dhe Visar Zhiti, 

Camaiore 2024

Visar Zhiti është një nga shkrimtarët më të mëdhenj shqiptarë, ndoshta më kompleksi dhe më i plotë pas vdekjes së Ismail Kadaresë. Poet dhe narrator, ka shkruar shumë libra poezi, tregime, romane dhe ese. 

Libri i tij më i fundit është një koleksion i mrekullueshëm i poezive, “Rrugë që rrjedhin nga duart e mia”, (publikuar nga shtëpia botuese PuntaCapo, përkthimi i Elio Miracco-s), të cilit i është ndarë çmimi ndërkombëtar i poezisë. 

Historia e tij ka nuanca të dhimbshme, edhe tragjike: sepse shumë i ri ai u dënua me dhjetë vite burg nga regjimi diktatorial shqiptar për poezinë e tij. Pas rënies së Perandorisë komuniste, ai punoi për shumë vjet në diplomaci në ambasadën e Shqipërisë në Romë, në Vatikan dhe në Uashington (ku tani jeton në SHBA). Ai është një shkrimtar i përkthyer dhe i njohur në shumë vende, dëshmitar i një kohe të egër që ka bërë të vdesin burgjeve qindra shkrimtarë dhe intelektualë si ai.

E takoj me rastin e çmimit ndërkombëtar “Camaiore” dhe pyetja e parë është e detyrueshme: ishin vërtet poezitë e tua kundër regjimit? A kishit ndjeshmërinë për të goditur një sensibilitet politik, për të përdorur një eufemizëm? 

Zhiti, në një mënyrë të ndritshme, na përcjell odisenë e tij: 

“Po, vërtet, nuk e dija se po shkruaja kundër dikujt dhe kundër diçkaje. Më dukej natyrale të thithja ajrin e kohës, atë që shihja përreth meje. 

Dërgova përmbledhjen me poezi “Rapsodia e jetës së trëndafilave” te e vetmja shtëpi botuese që ekzistonte e regjimit. 

U vlerësua si ‘e trishtuar’, jo në përputhje me direktivat politike, me një gjuhë si ajo e Ezopit, tepër e pasur me metafora. 

Akuza ishte se kisha bërë propagandë kundër regjimit, unë në të vërtetë nuk kisha shpërndarë ndonjëherë vargjet e mia. Në një poezi, “Demokracia në natyrë”, kam shkruar se në botën e natyrshme ekziston një demokraci e jashtëzakonshme, sepse trëndafilat nuk janë kundër ullinjve, zogjtë nuk janë kundër qenve dhe ne duhet të mësojmë prej saj. 

Kështu, në moshën njëzet e gjashtë vjeçare përfundova në burg, i dënuar me 10 vjet heqje lirie. 

Umberto Eco e ka shkruar këtë duke e lidhur me rastin tuaj: “poezia i bën me frikë regjimet autoritare dhe diktatoriale, edhe nëse flet për trëndafilat”.

Regjimi e ndalonte poezinë. Në burg mendoja të shkruaja për të lënë një dëshmi, pastaj kuptova se arsyet ishin më të thella, më magjike dhe pothuajse me frymëzim hyjnor. Duke shkruar, doja të krijoja lirinë tonë, sepse kur shkruan je në lirinë tënde dhe je si shkrimtarët e tjerë, me të gjithë ata që jetojnë në Romë, në Paris, në Uashington.

Një përvojë si e juaja lë gjurmë të pashlyeshme. Të mendosh se keni shkruar pas kësaj, pavarësisht nga kjo plagë e pambyllur?

Në burg vazhdova të shkruaja si mundja, duke fshehur poezitë nën këmishë, në dyshek, në këpucë. Ishin dhe vargje të bëra me mend, duke i mësuar më pas. E gjitha një enciklopedi poetike e vuajtjes. Është si një vragë, diçka e pashlyeshme. Por mbi këtë përvojë ishte dhe rritja, duke u forcuar vokacioni im për të thënë si në vargje ashtu edhe në prozë realitetin tim, të vërtetën time. 

Regjimi na e ndalonte poezinë, sepse në ato çaste isha i lirë të shprehja emocionet dhe kreativitetin.

Kam lexuar poezitë e para të Kadaresë. Ishin të frymëzuara nga realizmi socialist. Kamuflohej për të jetuar? Pastaj, për vetë pranimin e tij, adoptoi teknikën e largësisë, të metaforës: shkruante si u prenë kokat e funksionarëve të Perandorisë Osmane…

Kadare është një shkrimtar i madh, një shkrimtar i pamasë. Kam pasur me të raporte afërsie, të miqësisë. Veprat e tij do të mbeten. Problemi është tjetërkund: regjimi kishte shkrimtarët e tij të paguar për të shkruar, të tjerë i dërgonte në burg. Mund të thuhet: regjimi shfrytëzoi talentin e Kadaresë ashtu si dhe Kadare shfrytëzoi regjimin. Ai si një shkrimtar i madh, kishte krijuar regjimin e lirisë së tij.

Vizionari me flatra dhe gruaja e ndaluar, Funerali i pafundëm – romanet e tuat janë ndërmarrje të vërteta narrative, nuk kanë angazhimin e memuarit dhe të autobiografisë që shpesh i përkushtohen poetët e tjerë. Por konsideroheni më shumë si poet apo më shumë si narrator?

Poezia është të shkruarit e vazhdueshëm, që nuk ndalet kurrë.  Në copëza, në pulsime, në iluminime. Poezia mbetet mbajtësja e zgjedhur e thirrjes për liri dhe shpagim. Romanet kanë nevojë për vazhdimësi, e kanë hapin e gjatë dhe të detyrojnë. 

Po shkruaj një tjetër dhe do të duhet kohë që të përfundoj.

Cilat janë temat e këtij libri të fundit të poezive, përveçse atyre të dhimbjes gjatë dhjetë viteve në burg?

Poeti gërmon në ndërlikimet e shpirtit, duke treguar për shpresën, dëshirat, fillimet e reja dhe duke i dhënë fjalës një valencë ndryshe, duke i dhënë kështu një botë të gjithë të vetën.

Ju a e falni atë që ju ka vjedhur kaq shumë jetë?

Unë mund të fal atë që më ka bërë keq mua, por nuk mund të fal atë që i kanë bërë keq të tjerëve dhe Shqipërisë. Nëse kush ka kryer krime, do falje, duhet t’ja u kërkojë të vdekurve, të pushkatuarve, atij që ështen në dhé. Ata duhet të falin, do të ishte një e drejtë e tyre. Unë, po, e kam bërë: poezitë e mia janë një hakmarrje dhe një falje dhe jam i lumtur që ato kanë gjetur dritë në botë, sidomos në Itali, që për mua është një tjetër atdhe shpirtëror.

Dhe në fund: pse nuk ktheheni në Shqipëri, çfarë ju ndalon? Kujtimet apo tjetër gjë?

Kam jetuar burgun, jam një shkrimtar shqiptar, kam punuar me ndergjegje, e dua atdheun tim dhe njerëzit e mi dhe më pas, kur puna ime si diplomat përfundoi, jam ndjerë i lirë të shkoj në rrugët e dhimbjes dhe të trishtimit tim. 

Kam zgjedhur të jetoj jashtë Shqipërisë, por atdheu është brenda meje, jam një copë e tij, e gjithë bota është atdhe për secilin prej nesh. Dhe kështu jetoj larg, në Amerikë, por larg kujt? Është e rëndësishme të jesh brenda vetes.

Përkthehu nga italishtja Eda Zhiti.

Rafaela Prifti/

“Pas një maske, një maskë tjetër,” shkruante artisti surrealist francez Claude Cahun në vitin 1930. Galeria e re në Muzeun e Artit Modern MoMA e titulluar Vital Signs hapet nga data 31 tetor deri në 2 nëntor ekskluzivisht për anëtarët përpara se të hapë dyert për publikun. 

Në njoftimin për shtyp thuhet se në imagjinatën e artistëve të shekullit të 20 trupi dhe vetja nuk janë konceptuar të ngurta por në transformim të përhershëm. Ekspozita paraqet mbi 100 punime nga artistë të cilët shtrojnë pyetjen se çfarë është individi në raport me shoqërinë – dhe se kategoritë si raca, gjinia janë koncepte të rrënjosura tek abstraktja. Ekspozita sjell këndvështrime të freskëta nga koleksione të Muzeut të artistëve si Frida Kahlo, Louise Bourgeois, Suzanne Jackson dhe Senga Nengudi si edhe punime që vijnë për tu paraqitur për herë të parë.

Foto: Suzanne Jackson Era dhe Uji 1975, dy panele 

Sokol Paja/

Mërgata shqiptare e Shteteve të Bashkuara të Amerikës ka dhënë kontributin më të rëndësishëm në lobimin dhe ndërkombëtarizimin e çështjes kombëtare në institucionet e amerikane. Bizneset e shqiptarëve si restorante dhe hotele u shndërruan në “seli diplomatike” të pritjes e përcjelljes së delegacioneve nga Kosova e Shqipëria në Amerikë dhe takimeve me politikanë amerikanë në favor të çështjes kombëtare. Histori suksesi dhe diplomacie politike e ekonomike. E gjithë infrastruktura e bizneseve shqiptare u vu në shërbim pa hezitim të diplomacisë së mërgatës, të donacioneve dhe lobimit në favor të kombit në ditët më vështira.

Shqiptarët e Amerikës janë kurora e artë e lavdisë kombëtare në mërgatë. Shqiptarët që shkëlqejnë në biznes në Amerikë janë krenari e veçantë për kombin tonë. Ata janë potencial, frymëzim dhe lokomotivë e transformimit ekonomik të shteteve amë dhe komunitetit shqiptar në Amerikë. Ata meritojnë nderim e mirënjohje për fisnikërinë e tyre e bujarinë e tyre. Një ndër rastet që gazeta Dielli i paraqet publikut është shqiptari fisnik Zamir Vejuka Gashi nga Shkodra. Ai mbërriti në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Janar të vitit 1996. Që prej atij viti deri në ditët e sotme nuk u kursye kurrë në çdo fushatë të mërgatës për mbledhje fondesh për atdheun e komunitetin shqiptar në Amerikë.

I specializuar në industrinë e shërbimeve dhe real estate, Zamir Vejuka Gashi përbën ndër modelet e shkëlqyera dhe frymëzuese të komunitetit shqiptar në Amerikë. Është një ndjekës i apasionuar i zhvillimeve në politikën amerikane, promotor i vlerave më të larta kombëtare dhe shërben si promovues e integrues i shqiptarëve të suksesshëm, punëtor dhe ëndërrimtar.

Në vitin 2002 hapi restaurantin e parë “San Marino” në zonën e Wall Street, ndërsa sot bashkë me disa bashkëpronarë shqiptarë shkëlqejnë me bizneset e tyre në zonat më të mira të Manhattan si Wall Street, Soho, Murray Hill, Midtown, 5 Ave dhe Rockefeller Center. Ata zotërojnë restorantet e tyre si fuqi ekonomike shqiptaro-amerikane, me staf shqiptar duke u ardhur në ndihmë shqiptarëve të parë që emigrojnë në Amerikë. Një përkrahje e fuqishme për emigrantët e rinj, do të thotë shumë për familjet e reja sidomos. Për suksesin dhe arritjet Zamir Vejuka Gashi ose Sammy siç e njohin në NY, ai u shpreh mirënjohjen stafit të cilit ia dedikon suksesin me përkushtimin e tyre.

Trashëgimia e familjes, vlerat dhe qëllimet e forta në jetë, ishin frymëzim për mua, shprehet Zamiri. Ai studioi në Universitetin “Skënderbej” – Shkolla e Bashkuar në Tiranë dhe gjatë gjithë jetës kishte disiplinë të fortë dhe kërkesa ndaj vetes. Zamir Vejuka Gashi ka dhuruar për çdo shqiptar në çdo fatkeqësi dhe vazhdon çdo ditë në çdo thirrje e ftesë për ndihmë të njerëzve në nevojë, fatkeqësive apo fushatave të dhurimeve për komb e komunitet. Zamiri (Sammy) është shumë afër komunitetit shqiptar sidomos në Staten Island dhe shoqatave duke i mbështetur dhe ndimuar ato në çdo rast. Ai është një mbështetës i përhershëm i jetës kulturore dhe artistike të komunitetit shqiptar në përpjekjet për të ruajtur traditat kombëtare në Amerikë. Ai ka mbështetur çdo politikan shqiptar që ka kandiduar në zgjedhjet e çdo niveli në Amerikë dukë dhënë një sport të fuqishëm të promovimit të shqiptarëve dhe rritjes së peshës politiketë kombit shqiptar në Amerikë.

Duke lexuar median prestigjioze Forbes Magazine (Ramerino Italian Prime on Forbes magazine) shkruan se pas Covid-19 kur askush nuk mendonte të hapte restorant në Manhattan dhe shumë biznese po mbylleshin, Sammy nuk e mori në anën negative por pati guxim e kurajo për të hapur restorantin “Ramerino Italian Prime” në vitin 2021 dhe “Duomo 51 Ristorante” në vitin 2022. (Proving that America and in difficult times is land of opportunities ).

Besimi te stafi, promovimi i talenteve dhe të përkushtuarve, mirëmenaxhimi dhe shpërblimi i mirë më kanë bërë të kem sukses dhe rritje në biznes dhe shërbim, shprehet Zamir Vejuka. Ai është një model frymëzues dhe i mrekullueshëm i shqiptarit fisnik e bujar me të cilin krenohet komuniteti shqiptar në Amerikë.