Shkruan: Begzad Baliu/

Profesor Shefki Sejdiu, është linguist, romanist, ballkanolog dhe njëri prej personaliteteve më emblematike në Universitetin e Prishtinës “Hasan Prishtina”.

U lind më 8.6.1936 në Albonë (ish-Pakashticë), komuna e Besianës (ish-Podujevës), në Republikën e Kosovës. Shkollën fillore e mbaroi në vendlindje, Progjimnazin në Besianë, Shkollën Normale në Prishtinë (1956), Filologjinë romane në Shkup (1962) dhe studimet pasuniversitare –Linguistikën e përgjithshme me përqendrim të veçantë në linguistikën romane, në Zagreb (1975), ku edhe u doktorua me temën “Formalna i semantička podudaranja u denominacionim postupcima u fitonimiji romanskih jezika s albanskom i hervatsko-serpskom fitonimijom” (Përkimet formale dhe semantike në proceset emërtuese në fitoniminë e gjuhëve romane me fitoniminë shqipe dhe kroato-serbe) (1985).

Profesor Shefki Sejdiu vjen nga një familje atdhetare dhe me ndikim. Pas Luftës së Dytë Botërore familja tij u përndjek dhe ju morën të drejtat kushtetuese e ligjore, duke përfshirë këtu edhe të drejtën për të punuar. Kjo është arsyeja pse në vitet ’50, bashkë me vëllezërit e tij, gjithashtu të arsimuar, punuan në gjysmëilegalitet në fshatrat e rrethit të Kumanovës (1956-1957). Më tej vazhdoi punën mësimdhënës i frëngjishtes dhe i latinishtes në Gjimnazin e Podujevës (1961- 1967) dhe në Gjimnazin e Prishtinës (1967-1972). Prej vitit 1972 është ligjërues, docent (1985) dhe profesor ordinar (1991) i Historisë së gjuhës frënge me frëngjishte të vjetër dhe i latinishtes pranë Degës së Gjuhës dhe Letërsisë Frënge të Fakultetit (Filozofik) Filologjik të Universitetit të Prishtinës.

Profesor Shefki Sejdiu ka mbajtur ligjërata si profesor i ftuar në disa institucione shkencore: në Universitetin e Sofjes (1987) dhe në atë të Veliko Tërnovo-s të Bullgarisë (1987), në Universitetin e Zagrebit (1990), në Qerthullin linguistik të Zagrebit (1990) dhe në Universitetin e Elbasanit (2000). Me qëllim hulumtimi dhe thellimi të njohurive teorike qëndroi disa herë për specializim në shumë institucione shkencore të Ballkanit dhe të Evropës: në Universitetin e Grenoble-it (1985); në Universitetin e Parisit (École des Hautes Etudes, Sorbonne III, IV) ku gjatë dy viteve universitare (1971/72 dhe 1974/75), ka përcjellë ligjëratat dhe ka ndjekur mësimet nga Gjuhësia e përgjithshme (dhe aksiologjia) te André Martinet, nga indoevropistika (hetitishtja dhe italikishtja) te M. Bader dhe Michel Lejeune, nga linguistika romane (frëngjishtja e vjetër) te L. Wagner dhe nga semantika dhe linguistika logjike te Bernard Pottier; në Institutin e Linguistikës dhe në Universitetin e Lisbonës (Portugali) hulumtoi dhe studioi çështje të gjuhësisë iberoromane (1978/1979). Njohuri nga ballkanistika mori në Universitetin e Zagrebit, në institucionet e Bukureshtit (1970, 1973, 1978, 1979, 1982) në atë të Sofjes (1987) dhe në Londër (1995) ku bëri hulumtime në fushë të antropolinguistikës dhe të etimologjisë.

Në vend të shkollës filologjike tradicionale, të cilën e kanë ndje¬kur pjesa më e madhe e albanologëve të Kosovës, Profesor Shefki Sej¬diu në Zagreb do të ndjek drejtimin e linguistikës, e cila ishte në kulmin e zhvillimit, në pjesën më të madhe të qendrave të Ev¬ro¬pës. Profesor Shefki Sejdiu në Zagreb studionte gjuhësinë e përgjithshme me përqendrim të veçantë në gjuhësinë ro¬ma¬ne, ndër¬sa brenda saj, që nga fundi i shekullit XIX kishte zënë zhvi¬lli¬mi i degëve të reja të semantikës: onomasiologjia dhe se¬ma¬sio¬lo-gjia, majën e të cilave do ta kurorëzojë etimologu i madh e ko¬hës sonë Wartburg.

Është e kuptueshme prandaj pse në studimet e tij, kur të ka¬ra¬k¬terit monografik e kur të nxitjeve të reja hulumtuese, ai do t’i plo¬tësojë ato fusha të rëndësishme të shkollave dhe dijeve të ko¬hës, pjesë e të cilës do të bëhet si me hulumtimet ashtu edhe me re¬zultatet shkencore.

Vështirë të gjendet një studiues në fushë të gjuhësisë shqiptare, i cili në studimet e tij të ketë sjellë me kompetencë dhe me ngulmë metodat, modelet dhe arritjet më të reja në fushë të gjuhësisë europiane, që nga vitet ’70 e këndej.

Me veprën e tij ka plotësuar atë pjesë të përfaqësimit të leksikut të shqipes në zonën ballkanike të leksikut roman, pra ai ka thelluar njo¬hu¬ritë për dimensionin e lidhjeve gjuhësore romane-shqiptare dhe vendin e leksikut të shqipes në rrethin ballkanik të kësaj fu¬she, themelet e të cilës i kishte vënë profesori zagrebas Petar Skok

Profesor Shefki Sejdiu, në komunikimin shkencor përdor (me gojë dhe me shkrim) përveç gjuhës amtare edhe kroatishten dhe frengjishten, kurse literaturën profesionale dhe shkencore e shfrytëzon edhe në latinishte, italishte, portugeze, spanjolle, romane (dhe katalone, sardie, retoromanie), por edhe në anglishte, rusishte, bullgarishte, sllovenishte dhe polonishte.

Profesor Shefki Sejdiu përktheu dhe përshtati tekste të gjuhës frenge për shkollat fillore dhe të mesme dhe recensoi tekste të latinishtes për shkolla të mesme dhe fakultete; është autor edhe i pesë veprave të domenit të onomasiologjisë. Fitonimia shqipe e Kosovës –lënda, ndarja, etimologjia, Instituti Albanologjik i Prishtinës, Prishtinë, 1972; Fjalorth etnobotanik i shqipes, Prishtinë 1984; Çështje të onomasiologjisë fitonimike romane dhe ballkanike, Prishtinë, 1989; Sisteme, struktura, raporte (etnolinguistikë), Prishtinë, 2002; Sprova etimologjike, Prishtinë, 2002; (Iliro-arbroro)shqiptarët dhe gjuha e tyre në Universin globalist, “Era”, Prishtinë, 2016; Sprova dhe diskutime, “Era”, Prishtinë, 2019 Mori pjesë me kumtesa dhe ligjërata në dhjetëra tubime shkencore të mbajtura në Kosovë dhe jashtë saj (Prishtinë, Tiranë, Zagreb, Sofje, Zarë, Elbasan, V. Tërnovë, Donji Milanovac).

Profesor Sejdiu ka shkruar një varg veprash e studimesh nga fusha e linguistikës dhe si profil shkencor do të ndërtohet si onomasiolog dhe se¬ma¬sio¬log. Përveç linguistikës, për probleme të ndërlikuara, Profesor Shefki Sejdiu do të vë në shërbim edhe elemente të antropologjisë dhe të logjikës, ndërsa nga aspekti metodologjik do t’i mbetet bes¬nik metodës deduktive.

Ai është studiues i diakronisë romane, ku shqipja zë vendin e me¬rituar dhe komparativist në fushë të linguistikës, i cili i ka mu¬nguar shkollës shqiptare. Tashmë dihet se gjuhësia shqiptare stu¬dimet komparative i ka njohur kryesisht nga shkolla e fi¬lo¬lo¬gji¬së.

Sikur mund të shihet, në veprën e tij shkencore reflektohet de¬ndur linja shkollore dhe studimore e tij, për të mos thënë se ai ishte dhe mbeti përfaqësuesi tipik i këtyre zhvillimeve evro-ame¬rikane në fushë të linguistikës, në qarqet arsimore dhe shke¬n¬core të gjuhësisë shqiptare.

Në esencë, gjatë gjithë punës së tij shkencore, Profesor Shefki Sejdiu do t’i takojë shkollës së post-warburgistëve (Corominas, Guiraud, Baldinger, Vinja etj.) Nga fundi i viteve ’60 ai përcolli mendimin shkencor europian përmes Qarkut të linguistëve të Zagrebit (themeluar në vitin 1961) dhe si asnjë studiues tjetër i specializuar në qendrat perëndimore të ish-Jugosllavisë

Dijen e shkollës së Zagrebit me kohë do ta plotësojë me hu¬lu¬mtime dhe studime në disa nga qendrat shkencore evropiane, pran¬daj studimet e tij do të jenë edhe pasqyrë e koncepteve dhe pro¬jekteve të filluara nga studiues të këtyre profileve, sikur ja¬në: trekëndëshi semiotik i Ogden-Richards-it, formula për pro¬ce¬dimin e komunikimit të Bernard Pottier-it, të menduarit jo-aristotelian të shkollës së Alfred Korzybsk-it, terminologjia e Helmsljevit etj. Në studimet e tij ai do t’i vë në sprovë formulat dhe konceptet e tyre, duke i plo¬të¬suar edhe me vlera të reja jo vetëm materiale, por edhe teorike e metodologjike.

Nuk ka dyshim se pjesë e përpjekjeve të tij për të shpjeguar re¬zultatet e tij, jo gjithnjë të kuptuara janë edhe skemat e shu¬m¬ta, si forma më abstrakte të paraqitjes së të menduarit gjeometrik, me të cilat ai bën përpjekje për të paraqitur edhe në mënyrë vi¬zuele, sa më qartë kërkimet e tij, evidencat, përmbajtjen e kor¬pu¬seve, sintezat gjuhësore dhe më në fund rezultatet për¬gji¬thë¬sisht relevante dhe elastike, një veçori kjo e studimeve të tij në rre¬thet tona shkencore.

Ishte anëtar i Asociacionit të Profesorë Universitarë për të Drejtat e Njeriut me seli në Cap Tawn (1988) dhe i Asociacionit të Ballkanistikës dhe të Sllavistikës të Rumanisë (1991).

Për ta ndërtuar veprën e tij autori ka hulumtuar dhe studiuar shumë gjatë marrëdhëniet dhe huazimet leksikore romano-ballkanike në fushë të fitonimisë dhe marrëdhëniet e huazimet leksikore romano-sllave e shqiptare në truall të shqipes në veçanti. Ai ka sjellë një sintezë të re të huazimeve fitonomike te shqipes.

Ka botuar në revistat Gjurmime albanologjike (IAP), Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare (Prishtinë), Studime (ASHAK), Folia Onomastica Croatica (Zagreb), Onomastika jugoslavica (Zagreb), Filologjia (Prishtinë) etj.

Për kontributin shkencor dhe arsimor të Shefki Sejdiut kanë shkruar profesorët dhe studiuesit: Idriz Ajeti, Radosllav Katiçiq, Voijimir Vinja, Rexhep Ismajli, Besim Bokshi, Shefkije Islamaj, Mehmet Halimi, Augustin Kovačec, Mensur Raifi, Begzad Baliu etj.

Ka gati dorëshkrimet Qarku etimologjik, Fjalë dhe thënie latine, Ligjëratat e letërsisë së vjetër frënge, Skica konceptesh e diskutimesh, Memoaret etj., me porosinë që ato të botohen pas vdekjes me një shënim hyrës nga autori i këtij teksti.

Prishtinë, 27 qershor 2023

Gëzim Zilja/

Gjatë shëtitores bregut te detit, ndodhet një vend që quhet ende Plazhi i Ri. Sot pjesa e rërës është kthyer 100% në plazh privat ndërsa pjesa e Molit (kalatë, bankinë) me shtrirje në det rreth 100 metra është shndërruar 90% në kafene dhe 10% në gërmadhë ndryshku. Moli veçanërisht ka një histori të gjatë që bën krenar disa breza, përfshi Vlorën, me gjithë rrethinat. Aty një dorë e kujdesshme, kishte vendosur nja dy trampolino ku guximtarët hidheshin në stile të ndryshme duke krijuar figura në ajër sipas fantazisë së tyre. Për shumicën mjaftonin pjesët anësore me një thellësi jo më shumë se 2m ose 3m nga ku hidheshin lirisht me “kokë,” me “salto”, “këmbëkryq” ose me “këmbë”. Nuk kishe mësues për të mësuar stilet e hedhjes. Ishte jo vetëm një paradë guximtarësh por edhe takimesh e lidhjesh miqësish të reja. Sa vajza e djem të rinj u dashuruan në ato ambjente të thjeshta të atij plazhi në pjesën VIP ose jo VIP? Sa djem bënin të pamundurën të binin në sy të vajzave bukuroshe, në rërë e det, duke bërë lloj-lloj akrobacish e marrëzish? Aty janë zhvilluar gara noti në rang kombëtar dhe kampionate vaterpoli tepër të kualifikuara. Njw pjesë e rinisë e kishte një vend në verë ku argëtohej, dashurohej, lidhte miqësi, qeraste me një akullore, një pijë freskuese ose një birrë të ftohtë. Por kryevepra e atij vendi, që mbetet përjetësisht e pashlyeshme në kujtesën e vlonjatëve ishte hedhja me “kokë” ose me “këmbë” për herë të parë nga moli. Ishte një lloj pagëzimi ku merrnin pjesë vëllezër, motra, baballarë e miq. E shumta në moshën shtatë vjeç duhet të ishe hedhur nga moli, dmth të ishe pagëzuar për trimëri, guxim dhe nisiativë. Mund të mos dije dhe not qeni, por në ujë priste një xhaxhi ose vëlla i sprovuar. Nëse nuk kishe guxim dikush të merrte hopa dhe të hidhte me “dhunë” në ujë si një top futbolli. Fëmija vetvetiu dilte mbi ujë ku e priste i rrituri, mbështeste njwrën doçkëz mbi supin e tij dhe pllaq-plluq arrinte te shkallët. Kaq ishte e gjitha. Fëmijës së pagëzuar i dilte frika dhe me kohë perfeksionohesh të hidhej me kokë, e më guximtarët edhe nga trampolinua. Hedhja për herë të parë nga moli e notimi deri te shkallët e ngjitjes ishte një certifikatë se tashmë ti mund t’ia dilje, të mësoje të notoje lirshëm, të pushtoje detin edhe pse ishe ende fëmijë pesë apo shtatë vjeç.

Ky mol-simbol ku hyrja ishte e lirë duhet të ishte sot po në atë funksion: plazh publik dhe jo një kafene e plazh privat. Ka shumë miliardarë sot të Vlorë që janë pagëzuar vet por edhe fëmijët e tyre me certifikatën e guximtarit në atë mol, por të politizuar deri në thua dhe kurrnacë deri në qelizë asnjë nuk bën një investim modest që ky mol tu kthehet njerëzve dhe tradita të vazhdojë. Do thonë që pushtetarët e Tiranës patën guximin të lëvizin simbolet e sheshit të Flamurit, duke e tjerësuar atë shesh historik e as u kërcet për Molin e Plazhit të Ri?! Dikur atje njerëz tw gjallë, plot energji e guxim hidheshin nga moli e trampolina, garonin e notonin si peshq. Sot plazhi i ngjet nje varreze me zhezlongjet si arkivole tw hapura ku njerëzit të rinjë e të moshuar dergjen e rrotullohen me orë të tëra mbi to si shishqebap turku. Gjenerata të tëra u pagëzuan atje. Përse tradita mos të vazhdojë edhe sot me djemtë, nipat e mbesat e të mos vendosen veç trampolinave dhe disa zadra ku të mësohet noti si dikur? Madje në hyrje të molit le të vendoset dhe monumenti i skelarit Jani Hondro, që bëri histori në sportin e notit.

Shkruan: Refik HASANI/

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse Serbia gjithnjë po vazhdon të ushqejë e helmojë  popullin e vet, vazhdon të synoj me plane pushtuese, kolonizuese edhe shtrirjen në territoret shqiptare, me një sërë platformash dhe memorandumesh, që kanë kryer ndër dekada Kisha Ortodokse dhe Akademia e Shkencave,  e të cilat janë zbatuar nga krerët më të lartë të Ushtrisë, Policisë e Administratës, por edhe qarqe e subjekte politike deri edhe te Unversiteti i Beogradit, etj. Shqipëria ka arye të plotë, duke filluar nga program i hartuar kryekëput kundër ne shqiptarëve për zhdukjen, dëbimin, asimilimin, shkombëtarizimin,  shfarosjen, shpërnguljen e shqiptarëve, të quajtur “Naçertanija” e Ilija Grashaninit. Ky ishte  një projekt i detajuar, por është paraqitur në formë të një plani e platforme të sintetizuar, e si një dokument sekret në vitin 1844.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, pasi Serbia kreu dëbimin e shqiptarëve nga Sanxhaku i Nishit, që ishte një njësi Administrative-Territoriale e Perandorisë Osmane me qendër në Nish, pasi Serbia dëboi 700 vendbanime shqiptare si në Qarkun e Toplicës, i cili përfshinte rrethin e Jabllanicës, Kosanicës, Prokuplës dhe qytetin e Prokuplës; Qarkun e Nishit që përfshinte rrethet e Vllasotincës, Leskocit, Nishit dhe qytetin e Nishit; Qarkun e Vranjës me rrethin e Masuricës, Polanicës, Pçinjit dhe qytetin e Vranjës dhe Qarkut të Pirotit (Nishavës). Banorë shqiptarë kishte edhe në vende tjera, sidomos në qytete si Qupri, Paraçin, Uzhicë, Krushec, Aleksinc, Karanovc (Kralevë), madje edhe në Beograd.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse Serbia aneksoi Kosovën dhe viset e tjera Lindore të Shqipërisë me një politikë shkombëtarizuese, përmesë programeve kundër ne shqiptarëve për zhdukjen, dëbimin, asimilimin, shkombtarizimin, shafarosjen, shpërnguljen e shqiptarëve, të quajtur “Dëbimi i Shqiptarëve”, në vitin 1937, nga akademiku Vaso Çubriloviç. Shqipëria të protestojë duke tërhequr ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse Serbia ende vazhdon të qëndrojë e të gjejë zbatim-programe, memorandum, si “Spastrimi i shqiptarëve”, nga Ivo Andriçi, të botuar më datën 30 janar të vitit 1939.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, pasi këtë veprim nuk e filloi asnjëherë, para e as pas Luftës së  II-të Botërore kur shqiptarët u në ish-Jugosllavi, në hapsirat e kësaj ngrehine artificiale ku shqiptarët në Kosovë, Maqedoni, Malë të Zi, Serbi dhe gjithëandej, ishin të diskriminuar e shpërnguleshin për Turqi dhe ishte aksioni i kolonizimit famëkeqë të armëve, deri në vitin 1960-të. Shqiptarët ishin të privuar nga çdo e drejtë elementare, të drejtat e njeriut dhe ato kolektive.                           

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse Serbia  e ngriti në nivelin më të lartë deri edhe te Presidenti i Unionit të Serbi-Mali i Zi, në vitet 1990-ta të akademikut Dobrica Çosiç. Gati gjithjë krijimtarinë e ka orientuar në libra e programe kundër ne shqiptarëve për zhdukjen, dëbimin, asimilimin, shkombtarizimin,  shafarosjen, shpërnguljen e shqiptarëve  dhe në bazë të saj të marrë epitetin si “Babai i Popullit Serb”.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, pasi këtë veprim nuk e filloi asnjëherë gjatë kohës dhe pas periudhës së shpërbërjes së Jugosllavisë dhe me këtë rast Serbia suprimoi Autonominë e Kosovës, largoi gjithë shqiptarët nga institucionet dhe vazhdoi të instalojë një aparat shtetëror të gjenocidit dhe apartedit ku përmes aksioneve policore-ushtarake synonte dëbimin dhe asmilimin e popullatës shqiptare. Serbia kishte platformë për shpopullimin e hapësirave ku jetonin shqiptarët, duke helmuar nxënësit dhe studentët, kur e gjitha bota demokratike u interesua, paraqiti dhe shtroi si në mekanizma të instancës së BE-së dhe të OKB-së. Por, Shqipëria sikur heshti në njëfarë mënyre, dhe s’kemi më njohuri as edhe për së paku një notë proteste verbale nga Shqipëria drejt Serbisë, apo ndonjë rezolutë që do ishte miratuar nga Parlamenti i Shqipërisë.      

Shqipëria dhe Kosova kufizohen si dy shtete, dhe është i njëjti popull. Shqipëria ka mërrëdhënje të plota diplomatike me Serbinë, kurse Kosova përveç se ishte nën pushtimin e saj, ende është në një gjendje të luftës dhe këto dy shtete nuk njihen.  

Shqipëria për hir të asaj se Serbia për më shumë se një shekull ka kryer gjenocid, spastrim etnik në hapësirat shqiptare, por edhe në Serbi ka një krahinë shqiptare që përfshin Preshevën, Medvegjën dhe Bujanocin, ku vazhdon diskriminimi e pastrimi etnik, ku është mbajtur dhe organizuar Referendumi i datës 1 e 2 Mars 1992, ku u shpreh vullneti plebishitar i kësaj krahine.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse asnjëherë nuk i kanë kërkuar me ngulm, duke i parashtruar Serbisë pas përfundimit të luftës së Ushtrisë Çlirimtare për Preshëvë, Medvegjë e Bujanoc, dhe Marrëveshjes së Konçulit, që Serbia të kthej Lapidarin e UÇPMB-ës në Preshevë, të vendoset Shtatorja e Skënderbeut në qendër të Bujanocit, të ndalë dëbimin, diskriminimin të lejojë realizimin e Refrendumit.  

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse asnjëherë nuk i kanë kërkuar dhe nuk e kanë paralajmëruar se Shqipëria, pas përfundimit të luftës së Ushtrisë Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë e Bujanoc, në vazhdim dhe të Marrëveshjes së Konçulit, ku shqiptarët e kësaj krahine të mbetur padrejtësisht nën administrimin e Republikës së Serbisë, janë të diskriminuar, pasi po pasivizohen adresat dhe po ndodh një spastrim etnik, një dëbim dhe diskriminim, pasi kjo krahinë është rajoni më i prapambetur në gjithë Evropën.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse nuk i kanë kërkuar dhe parashtruar para palës Serbe për dy  dekada pas përfundimit të luftës së Ushtrisë Çlirimtare për Preshevë, Medvegjë e Bujanoc, dhe Marrëveshjës së Konçulit, pasi shqiptarët e kësaj krahine të mbetur padrejtësisht nën administrimin e Republikës së Serbisë, iu mungon Universiteti në Gjuhën Shqipe, rregullimi me Ligj i përdorimin të simbolit tonë kombëtarë shqiptar, flamurit dhe përfaqësimi në instanca dhe mekanizma të nivelit lokal dhe qendror.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi, sepse mbi të gjitha, ende sot e kësaj dite Serbia nuk ka kërkuar asnjë falje, e cila do të duhej të zgjohej nga ajo që ka kryer në dëm të shqiptarëve dhe të paraqesë së paku një PENDIM, sikur Gjermania që u përkul para gjenociodit të hebrenjëve, të cilin e kreu Adolf Hilteri, gjatë Luftës së II Botërore.

Shqipëria do të duhej të tërhiqte ambasadorin e saj nga Beogradi!, edhe pse me vonesë të pajustifikueshme, pasi janë një milionë e një arsye nga e kaluara dhe mbi të gjitha, për hire të së ardhmes. 

Lufta shqiptaro-serbe, herë e shpallur e herë e pa shpallur, ende nuk ka përfunduar. Vetëm kur fillimisht Shqipëria të tërheqë ambasadorin nga Beogradi, fillon menjëherë përpilimi dhe dorëzimi i padisë në gjykatën ndërkombëtare, që do përgatitet duke kalkuluar dëmet e shprehura në valutën € apo $, në miliarda, bilionë e trilonë  të shkaktuara për më shumë se një shekull. Atëherë Serbia do të fillojë ndoshta të ndërrojë qasjen ndaj ne shqiptarëve.