Arben Cici,

Profesor i Marrëdhënieve Ndërkombëtare

Universiteti Mesdhetar i Shqipërisë/

Në një epokë të karakterizuar nga ndërlidhjet globale dhe shkëmbimet dinamike kulturore, por edhe nga krizat, konfliktet dhe luftërat, sporti dhe diplomacia e futbollit shfaqet si një mjet i fuqishëm për kombet, për të nxitur marrëdhëniet ndërkombëtare dhe për të projektuar fuqinë e butë në arenën globale. Ndërthurrja e sportit me diplomacinë është bërë gjithnjë e më e modës dhe e rëndësishme sot, për shkak të aftësisë së tij të pashembullt për të kapërcyer kufijtë e ndasive politike, kombëtare, racore e fetare. për të bashkuar kultura të ndryshme dhe për të krijuar një ndjenjë identiteti të përbashkët midis kombeve.

Futbolli, i cilësuar shpesh si sporti më popullor në botë, ka një aftësi unike për të magjepsur miliona njerëz në të gjithë kontinentet, pavarësisht nga gjuha, besimi apo kombësia. Kjo tërheqje universale formon gurthemelin e diplomacisë së futbollit, pasi u siguron kombeve një platformë të përbashkët për t’u përfshirë në konkurrencë, ndërveprim dhe shkëmbim paqësor. Vendet e mençura përdorin strategjikisht arritjet e tyre të futbollit si një mjet për të përmirësuar pozitën e tyre diplomatike dhe për të forcuar lidhjet dypalëshe.

Futbolli ka një histori të pasur në rolin e tij të rëndësishëm diplomatik dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Ka shumë shembuj se si sporti dhe futbolli janë përdorur për të promovuar diplomacinë, për të normalizuar marrëdhëniet diplomatike midis vendeve të mëdha dhe për të ngritur e përmirësuar imazhin e vendeve të vogla gjithashtu.

Ka shumë shembuj konkretë se si suksesi i futbollit mund të shërbejë si një element thelbësor i diplomacisë. Kupa e Botës, ndoshta turneu më prestigjioz në futboll, u ofron kombeve një arenë globale për të shfaqur aftësitë e tyre dhe promovuar imazhin e tyre kombëtar. Vendet pritëse investojnë shumë në infrastrukturë dhe mikpritje për të mirëpritur ekipet dhe tifozët nga e gjithë bota, duke nxitur vullnetin e mirë dhe bashkëpunimin ndërkombëtar. Për më tepër, ndeshjet e futbollit shpesh shërbejnë si mundësi diplomatike për liderët që të përfshihen në diplomaci joformale dhe të ndërtojnë marrëdhënie personale jashtë fushës së blertë. Shpesh e më shpesh, shikojmë kryetarë shtetesh dhe qeverish të krekosur në tribunat VIP të ndeshjeve finale ose në ceremonitë e fillimit apo mbylljes së lojrave, jo vetëm duke bërë selfi, por edhe duke biseduar me njëri-tjetrin, pse jo edhe për çëshje jashtë futbollit.

Ndonëse nuk lidhet drejtpërdrejt me futbollin, koncepti i “Diplomacisë së Ping Pongut” nxjerr në pah fuqinë e sportit në nxitjen e marrëdhënieve diplomatike. Në vitin 1971, në kulmin e Luftës së Ftohtë, një seri ndeshjesh të pingpongut midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës hapi rrugën për normalizimin diplomatik midis dy vendeve. Shkëmbimet sportive miqësore çuan në rritjen e dialogut dhe përfundimisht lehtësuan vizitën historike të Presidentit Richard Nixon në Kinë, duke shënuar një shkrirje të paimagjinueshme në marrëdhëniet kino-amerikane.

Ndeshja e futbollit gjatë Armëpushimt të Krishtlindjeve të Luftës së Parë Botërore

Armëpushimi i Krishtlindjeve përbën një nga ngjarjet më të famshme, të kthyer në mit, të Luftës së Parë Botërore, kur ushtarët britanikë dhe gjermanë braktisën llogoret për të luajtur futboll në tokën e askujt. Natën vonë, në prag të Krishtlindjes të vitit 1914, ushtarët e Forcës Britanike të Ekspeditës (BEF) dëgjuan trupat gjermane në llogoret përballë që këndonin këngë të Krishtlindjes dhe këngë patriotike dhe panë fenerë dhe bredha të vegjël përgjatë llogoreve të tyre. Mes llogoreve armike filluan të shkëmbeheshin mesazhe urimi me zë të lartë. Të nesërmen, ushtarët britanikë dhe gjermanë u takuan në tokën e askujt dhe shkëmbyen dhurata, bënë fotografi dhe improvizuan ndeshje futbolli. Ata gjithashtu varrosën viktimat dhe riparuan llogoret. Ndeshje futbolli u luajtën të paktën në tre ose katër vende midis trupave të ushtrive kundërshtare. Në letrën e një doktori të ushtrisë britanike, botuar në The Times më 1 janar 1915, shpjegohet se si “u luajt një ndeshje futbolli mes tyre dhe nesh përpara llogores”. Një histori tjetër, nga pala gjermane, pohon se është luajtur një lojë midis Regjimentit të 133-të Mbretëror Sakson dhe ushtarëve skocezë, të cilin gjermanët e fituan 3-2.

Një nga skulpturat dedikuar kësaj ngjarjeje, e financuar nga projekti “Futbolli kujton”, u zbulua në Arboretumin Memorial Kombëtar nga Princi William, në përvjetorin e shekullit të Armëpushimit të Krishtlindjes, (2014) së bashku me UEFA-n me pjesëmarrjen, ndër të tjera, të Wayne Rooney, Philipp Lahm dhe Gareth Bale.

Princi William në National Memorial Arboretum (2014)

Organizimi i përbashkët i Kupës së Botës FIFA 2002 nga Koreja e Jugut dhe Japonia tregoi fuqinë e futbollit për të promovuar bashkëpunimin dhe pajtimin midis dy vendeve me një histori marrëdhëniesh të tensionuara. Turneu siguroi një platformë për të dy kombet për të demonstruar aftësitë e tyre organizative, mikpritjen dhe trashëgiminë kulturore në botë. Ngjarja ndihmoi në nxitjen e mirëkuptimit dhe miqësisë më të madhe midis Koresë së Jugut dhe Japonisë, duke hedhur bazat për përmirësimin e lidhjeve diplomatike në vitet që pasuan.

Në një gjest historik, presidenti armen Serge Sarkisian ftoi presidentin turk Abdullah Gul të ndjekin së bashku ndeshjen e futbollit kualifikuese të Kupës së Botës midis ekipeve kombëtare të të dy vendeve me synimin për të nxitur një përparim në marrëdhëniet midis Armenisë dhe Turqisë. Si një gjest i vullnetit të mirë, Presidenti Gul shkoi në Armeni për të parë ndeshjen e futbollit më 6 shtator 2008, e cila u bë raundi i parë i të ashtuquajturës “diplomacia e futbollit” mes dy fqinjëve të trazuar. Vetëm një vit më vonë, presidenti armen bëri një vizitë në provincën veriperëndimore të Bursës të Turqisë për t’u bashkuar me presidentin Gul në ndeshjen e kthimit kualifikuese të Botërorit, të cilën Turqia e fitoi sërish 2-0. Ky takim u cilësua si raundi i fundit në “diplomacinë e futbollit” mes dy vendeve.

Në vitin 2006, ekipi kombëtar i futbollit të Bregut të Fildishtë u kualifikua në Kupën e Botës FIFA për herë të parë në historinë e tij. Pavarësisht se ishte një vend relativisht i vogël, pjesëmarrja e ekipit krijoi vëmendje dhe krenari të gjerë si brenda dhe jashtë vendit. Suksesi i ekipit shërbeu si një forcë bashkuese për vendin, i cili në atë kohë po përjetonte paqëndrueshmëri politike. Qeveria e Bregut të Fildishtë kapitalizoi arritjet e ekipit të futbollit për të promovuar një imazh pozitiv të vendit dhe për të tërhequr investime të huaja dhe më shumë turistë.

Arritjet e jashtëzakonshme të Kroacisë me dy herë në çerekfinalet e Kampionatit Evropian UEFA (1996, 2008), vendin e tretë në Kupën e Botës FIFA (1998, 2022), finalen në Kupën e Botës FIFA (2018) dhe e dyta në Kombet e UEFA-s Liga në vitin 2023 pushtoi imagjinatën e tifozëve të futbollit në mbarë botën. Pavarësisht se është një vend i vogël me një popullsi pak më shumë se katër milionë, suksesi i Kroacisë në fushën e futbollit tërhoqi vëmendje dhe admirim të konsiderueshëm. Arritjet e ekipit shërbyen si burim krenarie dhe uniteti kombëtar, duke kapërcyer ndasitë politike brenda një vendit që sa kishte lënë pas luftën e përgjakshme ballkanike. Suksesi futbollistik i Kroacisë rriti gjithashtu profilin e saj ndërkombëtar, duke tërhequr mbulim pozitiv mediatik dhe duke transmetuar për një audiencë globale trashëgiminë e pasur kulturore, atraksionet turistike dhe mikpritjen e vendit.

Anëtarësimi historik i Kosovës në UEFA, në maj të vitit 2016, shënoi një arritje të rëndësishme diplomatike për vendin dhe pati një ndikim të dukshëm në reputacionin dhe njohjen e saj ndërkombëtare. Ai dëshmoi një njohje të sovranitetit dhe shtetësisë së Kosovës nga komuniteti evropian i futbollit, gjë që më pas u pranua nga organet dhe qeveritë e tjera ndërkombëtare. Ndeshja e parë zyrtare kundër Finlandës më 5 shtator 2016 për garën kualifikuese të Kupës së Botës FIFA 2018 i mundësoi Kombëtares së futbollit të Kosovës të garojë kundër ekipeve më të mira evropiane, duke demonstruar konkurrencën dhe aftësitë e saj në shkallë globale.

Ndeshjet dhe turnetë e futbollit u bënë mundësi për shkëmbim dhe dialog kulturor, duke nxitur mirëkuptimin e ndërsjellë, duke ndërtuar ura midis fqinjëve të Kosovës dhe vendeve të tjera evropiane dhe lehtësuan një angazhim dhe bashkëpunim më të madh diplomatik ndërmjet tyre. Pranimi i Kosovës në UEFA jo vetëm që rriti reputacionin e saj ndërkombëtar si një anëtare legjitime e komunitetit evropian, por gjithashtu kontribuoi në përpjekjet diplomatike që synojnë promovimin e paqes, stabilitetit dhe integrimit në rajon.

Ekipi kombëtar i futbollit të Shqipërisë kualifikohet për herë të dytë në Kampionatin Evropian të futbollit. Për vendet e vogla si Shqipëria, ndikimi i arritjeve të tilla kapërcen fushën e sportit dhe shtrihet shumë përtej saj. Suksesi i futbollit jo vetëm që shëndosh moralin kombëtar, por edhe ngre lart profilin e vendit në skenën ndërkombëtare. Ndërsa Shqipëria konkurron këtë vit në Gjermani, EURO 24, kundër superfuqive të futbollit që në grupin e saj me Italinë, Spanjën dhe Kroacinë, pjesëmarrja dhe performanca e saj bëhet një burim krenarie për qytetarët e saj dhe një simbol i qëndrueshmërisë dhe përsosmërisë të dëshmuar në nivel evropian dhe botëror.

Kualifikimi i Shqipërisë në Euro 2024 ka një rëndësi të jashtëzakonshme për vendin në disa plane. Në përgjithësi, diplomacia e futbollit që shfaqet dhe buron nga kualifikimi i Shqipërisë në Euro 2024 paraqet avantazhe të shumta përtej fushës së blertë, duke i sjellë vendit përfitime ekonomike, sociale dhe diplomatike.

Së pari, ofron një mundësi të artë për Shqipërinë për të shfaqur talentin e saj futbollistik dhe shpirtin konkurrues në arenën ndërkombëtare. Kualifikimi për një turne të madh si Kampionati Evropian UEFA sjell krenari dhe unitet kombëtar, pasi qytetarët mblidhen pas ekipit të tyre, e ndjekin atë dhe festojnë arritjet e tij.

Së dyti, pjesëmarrja e Shqipërisë në Euro 2024 ofron një mundësi për të rritur imazhin dhe reputacionin e saj ndërkombëtar. Turnetë e futbollit tërheqin mbulim të gjerë mediatik dhe vëmendje globale, duke i lejuar Shqipërisë të promovojë kulturën, turizmin dhe mikpritjen e saj tek një audiencë shumë e gjerë. Portretizimet pozitive të Shqipërisë gjatë turneut ndihmojnë në përmbysjen e paragjykimeve dhe stereotipave e keqkuptimeve negative, duke e paraqitur vendin në dritën e një këndvështrim më të favorshëm për pjesën tjetër të botës. Të gjithë jemi dëshmitarë se si mediat botërore u magjepsën nga fotot, imazhet e bukura dhe sjelljet mahnitëse të tifozëve shqiptarë në stadiumet dhe rrugët e Francës për gjatë Euro 2016.

Diplomacia e futbollit mund të shërbejë si një mjet i fuqishëm për forcimin e lidhjeve midis një vendi dhe diasporës së tij, duke nxitur ndjenjën e përkatësisë, unitetit dhe krenarisë midis komuniteteve të diasporës në mbarë botën. Komunitetet e diasporës shpesh mblidhen për të mbështetur ekipin e tyre kombëtar gjatë turneve të mëdha, duke nxitur një ndjenjë festimi dhe lidhje me atdheun e tyre. Për më tepër, suksesi i ekipit shqiptar në EURO 2024 mund të rrisë shikueshmërinë dhe reputacionin global të vendit, duke ndikuar pozitivisht në mënyrën se si shqiptarët e diasporës perceptohen në vendet ku ata jetojnë. Kjo mund të çojë në rritjen e respektit dhe njohjes për kulturën dhe identitetin shqiptar brenda komuniteteve të diasporës, si dhe midis komunitetit më të gjerë ndërkombëtar.

Kualifikimi i Shqipërisë në Euro 2024 mund të ketë ndikime pozitive jo vetëm ekonomike. Por më tepër, suksesi në fushën e futbollit mund të frymëzojë brezin e ri, duke inkurajuar pjesëmarrjen në sport dhe duke promovuar një mënyrë jetese të shëndetshme dhe sociale në epokën e përmbytjes, individualizmit dhe izolimit dixhital. Futbolli zotëron magjinë t’i mbajë fëmijët larg vesve dhe krimeve të rrugës, drogës, duhanit dhe alkoholit dhe pasivitetit dhe obezitetit social dhe fizik të tyre.

Për më tepër, nga një këndvështrim diplomatik, prania e Shqipërisë në Euro 2024 ofron mundësi për angazhim edhe më dinamik diplomatik dhe shkëmbim kulturor me vendet e tjera pjesëmarrëse. Futbolli ka fuqinë për të kapërcyer dallimet politike dhe për të nxitur vullnetin e mirë midis vendeve, duke hapur potencialisht rrugën për forcimin e marrëdhënieve dhe bashkëpunimit dypalësh.

Pra, kualifikimi i Shqipërisë në Euro 2024 është një arritje e rëndësishme që ka rëndësi simbolike dhe të prekshme për vendin dhe kombin. Ai përfaqëson një mundësi për të festuar përsosmërinë sportive, për të promovuar identitetin kombëtar, për të përmirësuar perceptimin ndërkombëtar, për të nxitur ekonominë dhe për t’u angazhuar edhe më fort në përpjekjet diplomatike në arenën globale.

Kjo arritje nuk është vetëm një sukses thjesht dhe vetëm në fushën e blertë. Të gjithë duhet të jemi të vetëdijshëm se falë punës së palodhur, djersës, përkushtimit dhe sakrificave të lojtarëve të kombëtares sonë, privimeve dhe tundimeve me të cilat u përballën kur veshën fanellën “kuq e zi”, Shqipëria dhe shqiptarët janë sot në pikën më të lartë të vëmendjes pozitive ndërkombëtare, si kurrë më parë. Ndaj, pasi t’i falënderojmë thellësisht djemtë e fanellës së kombëtares “kuq e zi” për këtë arritje të merituar, le t’i mbështesim, t’i inkurajojmë dhe t’u falim dashuri, forcë e besim në misionin e tyre sportiv, kombëtar e diplomatik gjatë Evropianit 2024. Edhe vetëm pjesëmarrja e tyre në këtë garë mes më të mirëve të Evropës, është një kontribut i vlefshëm dhe i jashtëzakonshëm për vendin. Çdo arritje tjetër meriton një mirënjohje tjetër, edhe më të madhe prej nesh. Këta djem janë sot përfaqësuesit më të mirë të kombit shqiptar. Janë të përzgjedhurit. Ata janë më të aftët. Pikërisht për këtë suksesi i diplomacisë së tyre të futbollit ka prekur këto kulme të admirueshme dhe të denja për fanellën që përfaqësojnë.

Si përfundim, diplomacia e futbollit shfaqet si një forcë e fuqishme e diplomacisë moderne, duke u ofruar kombeve një rrugë unike për të promovuar bashkëpunimin, për të kapërcyer ndarjet dhe për të përmirësuar pozitën e tyre globale. Për vendet e vogla si Shqipëria, arritjet e futbollit përfaqësojnë më shumë se thjesht triumfe sportive; ato janë simbole të identitetit kombëtar, unitet dhe qëndrueshmëri që lënë gjurmë të pashlyeshme në skenën botërore. Ndërsa loja e bukur vazhdon të magjepsë zemrat dhe mendjet anembanë globit, roli i saj në formësimin e marrëdhënieve diplomatike dhe nxitjen e vullnetit të mirë ndërkombëtar do të bëhet edhe më i rëndësishëm në vitet në vijim.

Prishtinë, 12 qershor 2024/

Në kuadër të agjendës shtetërore për shënimin e 25-vjetorit të Çlirimit të vendit tonë, sot Kuvendi i Republikës së Kosovës, mbajti një seancë solemne, në të cilën morën pjesë krerët e shtetit, deputetë të Kuvendit të Republikës dhe personalitete, mysafirë të ftuar, udhëheqës e delegacione të shumta të institucioneve vendore e ndërkombëtare.

Fjala e plotë e kryeministrit Kurti:

Shkëlqesia Juaj, znj. Vjosa Osmani-Sadriu, Presidente e Republikës së Kosovës,

Shkëlqesia Juaj, z. Bajram Begaj, President i Republikës së Shqipërisë,

I nderuari Kryetar i Kuvendit të Republikës së Kosovës, z. Glauk Konjufca,

E nderuara Kryetare e Kuvendit të Republikës së Shqipërisë, znj. Lendita Nikolla,

I nderuari Lord George Robertson, ish Sekretar i Përgjithshëm i NATO-s,

Shkëlqesia Juaj, z. Stjepan Mesić, ish President i Republikës së Kroacisë,

Shkëlqesia Juaj, znj. Micheline Calmy-Rey, ish Presidente e Konfederatës së Zvicrës,

Shkëlqesia Juaj, z. Mate Granić, ish Ministër i Punëve të Jashtme dhe i Çështjeve Evropiane i Republikës së Kroacisë,

I nderuari ambasador William Walker, ish udhëheqës i misionit të OSBE-së në Kosovë,

I nderuari baca Rifat Jashari,

Të nderuar deputetë të Kuvendit të Republikës,

Zëvendëskryeministra e ministra të Qeverisë,

I nderuari Komandat i ushtrisë sonë, Gjeneral-lejtnant Bashkim Jashari,

Shkëlqesi ambasadorë dhe miq e mysafirë ndërkombëtarë,

Të nderuara familje të dëshmorëve, invalidë e veteranë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës,

Të nderuar udhëheqës përfaqësues të institucioneve shtetërore, kryetarë të komunave,

Të nderuar prijës fetarë,

Të dashur qytetarë të Kosovës,

Zonja dhe zotërinj,

Të nderuar të pranishëm,

Në rrjedhën e pandërprerë të kohës si përditshmëri, vijnë disa ditë të veçanta, sikur dita e sotme, kur është shumë e rëndësishme të përqendrohemi në të tashmen për të reflektuar mbi rrugën që e kemi kaluar deri këtu. Të bashkohemi fizikisht e shpirtërisht siç jemi bashkuar sot këtu në Kuvendin e Republikës, dhe më pas në sheshet e qyteteve mes qytetarëve tanë, për ta shënuar një ngjarje historike që na e ka sjellë të tashmen dhe na e ka përcaktuar të ardhmen. Sot, është pikërisht një nga ato ditë, meqë është Dita e Çlirimit të Kosovës.

12 qershori i vitit 1999, është fiksuar si Dita e Çlirimit të Kosovës, sepse atë ditë, dhjetëra mijëra trupa ushtarake të NATO-s, filluan ta kalojnë kufirin dhe të futën si trupa këmbësorie në territorin e Kosovës. Kjo erdhi pas një fushate 78-ditore të bombardimeve të NATO-s mbi Jugosllavi, në përpjekje për ta ndaluar spastrimin etnik dhe gjenocidin që shteti serb po e kryente mbi shqiptarët në Kosovë. Por vetëm disa orë më herët, befasisht dhe tradhtisht, një kontigjent prej rreth 200 ushtarësh rusë i shkëputur nga misioni SFOR në Bosnje dhe Hercegovinë, kishte arritur në mesnatë në qendër të Prishtinës.

Kështu, mes 11 dhe 12 qershorit 1999, Kosova dhe veçanërisht zona e Prishtinës, u bë arenë zhvillimesh që morën vëmendje globale. Në njërën pjesë të qytetit, forcat ushtarake dhe policore serbe dhe jugosllave ende nuk ishin tërhequr plotësisht nga Prishtina; në pjesën tjetër, në verilindje të Prishtinës, njësitet e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Zona Operative e Llapit, kishin hyrë në qytet duke e ngritur flamurin kombëtar shqiptar në shkollën “Zenel Hajdini” dhe në rrugën e Bledit; më tej, pasi kishin kaluar nëpër Prishtinë, trupat ruse shkuan dhe u stacionuan në aeroportin e Prishtinës në Sllatinë, duke e pushtuar dhe bllokuar atë; ndërkohë, mijëra ushtarë britanikë po përparonin drejt Prishtinës. Përballje mes palëve, çfarëdo trajte që mund të merrte, dukej e pashmangshme.

Skenarët eventualë të asaj situate, ishin sa të paparashikueshëm aq edhe të frikshëm. Nga rreziku i dështimit të zbatimit të marrëveshjes së Kumanovës, që parashihte tërheqjen e të gjitha forcave të armatosura jugosllave e serbe nga Kosova para 20 qershorit, por që nuk parashihte asnjë involvim trupash ruse, dhe, deri te një përplasje luftarake që mund të kishte trajtën e një lloj Lufte të Tretë Botërore, e thënë kjo kushtimisht. Dukej sikur zaret tashmë ishin hedhur, por NATO-ja dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk po luanin me zare. Si Komandanti i NATO-s, Gjenerali amerikan Wesely Clark ashtu edhe Komandanti i KFOR-it, Gjenerali britanik Michael Jackson, ishin të vendosur ta realizonin në plotni misionin e marrë përsipër nga drejtuesit politikë të NATO-s, nga Presidenti amerikan, Bill Clinton dhe nga Kryeministri britanik, Tony Blair. Përtej teknikaliteteve ushtarake dhe të së drejtës ndërkombëtare, rezultati de facto i atij misioni ishte çlirimi i Kosovës nga trupat serbe.

Detajet e mëtutjeshme dhe faktet e regjistruara të ngjarjeve të atyre ditëve, i takojnë historisë dhe historianëve. Por pikërisht nga kjo histori duhen nxjerrë mësime, siç edhe kemi bërë nga atëherë e deri më sot. Dhe kjo kuptohet më së miri nga rreshtimi gjeopolitik dhe gjeostrategjik i vendeve tona sot. Sikur atëherë edhe tani, Serbia rri e rreshtuar prapa Rusisë, ashtu siç Rusia qëndron prapa shumë veprimeve të Serbisë. Kurse shteti ynë Kosova, dhe populli i saj bashkë me Shqipërinë, në vazhdimësi ka shkuar duke i forcuar lidhjet dhe aleancën e saj me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me Britaninë e Madhe, me Gjermaninë dhe Turqinë, me Francën dhe Italinë dhe me vendet e tjera partnere perëndimore. Bashkimi Evropian është familja jonë e synuar politike, kurse NATO-ja është destinimi ynë ushtarak.

Andaj sot po e shënojmë 25 vjetorin e çlirimit të Kosovës, duke qëndruar bashkë me aleatët tanë, njësoj si më 12 qershor dhe njësoj si në ditët e para të çlirimit. Që nga fillimi i vitit 2023 dhe deri në mes të këtij viti, ditë pas dite, për aq sa ka zgjatur lufta e Kosovës, i kemi përkujtuar në 25 vjetorët e tyre dëshmorët e luftëtarët e lirisë dhe betejat e lavdishme të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës; i kemi përkujtuar të vrarët dhe viktimat e gjithë atyre masakrave; i kemi përkujtuar të zhdukurit me dhunë, viktimat e përdhunimit e torturës, të burgosurit dhe pengjet e luftës; i kemi kujtuar dëmet dhe shkatërrimet, plaçkitjet dhe djegiet; i kemi përkujtuar dhe denoncuar krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit, spastrimin etnik dhe gjenocidin që Serbia e kreu në Kosovë.

Pikërisht pse kemi vuajtur dhe humbur kaq shumë, tash ne duam që në Republikën demokratike të Kosovës të gjithë qytetarët të gëzojnë e të fitojnë, shumica shqiptare bashkë me pakicat serbe, boshnjake, turke, me ashkalinjtë, romët, egjiptasit, por edhe me kroatët e malazezët. Duan marrëdhënie të mira fqinjësore evropiane, me njohje reciproke e bashkëpunim të shumanshëm në gjithë rajonin tonë, pa sulme dhe agresione, pa diskriminime e shfrytëzime.

Sot, me vetëdijen më të lartë politike dhe me kujtesën më të kthjelltë kolektive, po e kujtojmë 12 qershorin e vitit 1999, ditën e çlirimit të Kosovës.

Nga ajo ditë dhe deri sot, janë mbushur gjithsej 25 vjet, pra një epokë prej një çerekshekulli në historinë moderne të Kosovës, të një kohe gjatë të cilës populli i Kosovës ka jetuar në liri më shumë dhe më cilësisht se sa në cilëndo epokë tjetër historike. Kurrë më të lirë dhe më të pavarur nuk kemi qenë dhe kurrë më të vendosur se sot nuk kemi qenë për ta mbrojtur lirinë dhe pavarësinë tonë: me çdo kusht, me gjithçka, me çdo gjë, çdonjëri.

Urime 25-vjetori i çlirimit të Kosovës! Nderime dhe mirënjohje e thellë secilit person dhe grup të çdo gjenerate, secilës organizatë dhe secilit luftëtar; secilit shtet dhe aleat, që ndër dekada kanë kontribuar për ditën e çlirimit të Kosovës më 12 qershor 1999 dhe për popullin e saj, për të ardhmen tonë të përbashkët kombëtare, evropiane, dhe progresiste, për liri dhe paqe, për Republikën e Kosovës, për sot, për jetë e mot.

Gëzuar e ju faleminderit!

Washington DC – John Randolph Thune serving as the senior US senator from South Dakota met today with representatives of the Albanian American community including prominent activist Jimmy Xhema and Elmi Berisha, President of the Pan Albanian Federation of America Vatra. A member of the Republican party, Thune is currently in his fourth Senate term and is the Senate Minority Whip since 2021.

During the meeting Mr. Berisha discussed the importance of the Republic of Kosovo full membership in NATO in the content of regional stability that ties directly to the US national security in the Balkans and globally. One of the main members of the Republican Party that is a possible favorite for the future presidency position, Thune has served three terms as the South Dakota US representative from 1997 to 2003.

Sokol Paja/

Yonkers, New York, 8 Qershor 2024 – Në një mbrëmje festive mes miqsh, familjarësh, kolegësh, patriotësh, diplomatësh, gazetarësh, atdhetarësh e veprimtarësh të çështjes kombëtare u shfaq dokumentari “The Bajraktari Journey: the American Dream”, një prodhim i shtëpisë kinematografike “Dyrrachium Production”, me skenar dhe regji të Dhimitër Ismailaj-Valona, producentit ekzekutiv Harry Bajraktari, drejtorit të fotografisë Ben Wolf, kompozimit muzikor nga Klodian Qafoku, rrëfyer nga Jul Nënshati e Samantha Light, fragmente nga librat e Muhamer Mjekut mbi familjen Bajraktari e fotoreporterit Dritan Haxhia.

Dokumentari paraqiti për publikun e ftuar udhëtimin historik, sakrificat dhe vendosmërinë e Bajraktarëve gjatë 1 shekulli. Sfidat dhe mundimet, e ardhjes në Shtetet e Bashkuara, të Met, Ziza Bajraktari dhe familjes tyre patriotike. Një udhëtim pas në kohë, nga fillimet drejtë majave të suksesit, krenarisë e lavdisë së Bajraktarëve. Një dokumentar i shkëlqyer historik që ngjalli respekt, nostalgji e vlerësim të lartë për rrugëtim e suksesshëm mbresëlënës e shumë dinjitoz të Harry Bajraktarit e familjes së tij të nderuar.

Dokumentari filloi me historinë e trimit, të parit të fisit Bajraktari Mehmet Deda, udhëtimin nga Geghysen në Vranoc, bukuritë e jashtëzakonshme të turizmit e agrokulturës së Vranocit, elementë të kulturës, traditës e historisë kombëtare në Kullën shqiptare. Rolin e jashtëzakonshëm të Kullës së Bajraktarëve në çështjen kombëtare si luftën kundër pushtuesve osmanë, betejat me okupatorin barbar serb, pjesëmarrjen në Lidhjen e Prizrenit 1878, mbrojtjen e patriotëve si Bajram Curri, Haxhi Zeka e shumë të tjerë. Dokumentari specifikon trimëritë, përplasjet e familjes Bajraktari, burgosjet, vrasjet pa gjyq dhe eliminimi i figurave shqiptare të rezistencës patriotike. Dokumentari identifikon shënjestrimin që regjimi komunist serb i bënte gjyshit, babait e familjarëve të Harry Bajraktarit, qëndresën e tyre të pa mposhtur e episode të familjes së tyre. Ikjen nga Vranoci për në Atina Romë, vuajtjet shpirtërore të ikjes nga vendlindja, vizita e dajës Halil Arif Gecaj që u dha kurajë në rrugëtimin e ri, ndihma nga Dom Prek Ndrevashaj, mikpritja e Balidemaj e ftesa e Mulosmanaj për Amerikë.

Është shumë emocionues në dokumentar ardhja në New York Bronx në Kreston Avenue në familjen e Musli Mulosmanaj, ndërtimi i jetës e biznesit në Amerikë, takimet me patriotë të mërgatës shqiptare në Amerikë e deri te Mbreti Zog. Takimet patriotike formësuan karakterin e Harryt si biznesmen, fisnik dhe patriot. Në dokumentar paraqiten detaje të familjes dhe rrugëtimin e suksesshëm në biznesin e real estate, ku dëshmia e dajës Rrustem Gecaj njohu publikun me fakte e detaje të qenësishme historike.

Dokumentari shpalos takimet e frytshme të Harry Bajraktarit me Eliot Angel, Bobe Dole, Bill Clinton, Joe Dioguardi, Jim Xhema, apo personalitetet e kombit shqiptar si Nënë Tereza, Mark Krasniqi, Dr.Rugova, Prof.Fehmi Agani, Bujar Bukoshi etj.

Dokumentari paraqet kontributin historik të Harry Bajraktarit për çështjen kombëtare duke u fokusuar te takimet me politikanë Amerikanë në Uashington, protestat e ndryshme sidomos para Kombëve të Bashkuara etj. Dokumentari nxjerr dhe shpirtin bujar e fisnik të Harry Bajraktarit në mbështetje të shkollave, njerëzve në nevojë, kishave, xhamiave e bizneseve shqiptare. Në dokumentar flasin dhe ish kryeministri Ramush Haradinaj, ish kryeministri Sali Berisha e ish presidenti Fatmir Sejdiu duke vlerësuar figurën e kontributin e Harry Bajraktarit, një shqiptar i madh në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, shembull e frymëzim për gjenerat shqiptare.

Harry Bajraktari është themeluesi dhe ish-botues i gazetës “Illyria” (1991-1998). Ai është një veprimtar, biznesmen dhe filantropist shqiptaro-amerikan, i nderuar me shumë çmime mes tyre edhe Nderi i Kombit nga Presidenti i Shqipërisë, Medalja Presidenciale e Kosovës për Merita si dhe Dekorata e Thirrjes Presidenciale për Shërbim nga Shtëpia e Bardhë në SHBA.

Harry Bajraktari, faleminderit e mirënjohje për gjithçka që i keni dhënë kombit, shtetit e komunitetit.

Jacqueline Kapaj-Vieira/

The Albanian Youth Center (AYC) brought a vibrant splash of culture to the Stamford Multicultural Festival on Sunday, June 2nd. Students from the AYC captivated the audience with a traditional Albanian dance performance, showcasing their heritage and artistic talents.

Clad in beautiful, colorful costumes, the AYC students brought the rich traditions of Albania to life under the guidance of renowned choreographer Angjelina Nika. Their performance was a highlight of the festival, receiving enthusiastic applause from the crowd.

“We are incredibly proud of our students for their dedication and talent,” said Jacqueline Kapaj-Vieira, Program Director at the Albanian Youth Center. “Events like the Stamford Multicultural Festival provide a wonderful platform for them to share their culture with the broader community and celebrate the beauty of diversity.”

The Albanian Youth Center is a non-profit organization located in Greenwich Connecticut dedicated to fostering a love for Albanian culture and heritage in young people. Through educational programs, cultural events, and social activities, the AYC provides a supportive environment for Albanian youth to connect with their roots and flourish.