Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Kongresisti Engel: Deklaratat mashtruese të Serbisë…

by

Engel: Deklaratat mashtruese të Serbisë për tërheqje të njohjeve për Kosovën po zemërojnë botën/

1 Engel

Komiteti për Punë të Jashtme i Dhomës së Përfaqësuesve në SHBA, ka thënë se “pretendimet mashtruese” të Serbisë për tërheqje të njohjeve për Kosovën janë krejtësisht të rreme.

Në një postim në Twitter, ky Komitet, udhëheqës i së cilit është kongresisti Eliot Engel, ka thënë po ashtu se shteti serb duhet të heq dorë nga kjo politikë pasi pavarësia e Kosovës është e pakthyeshme.

“Pretendimet mashtruese të Serbisë se vendet po ua kthejnë shpinën Kosovës, janë mashtruese dhe po shkaktojnë zemërim të madh nëpër botë. Serbia duhet të ndalojë këtë dhe t’i kthehet normalizimit me fqinjin e saj. Pavarësia e Kosovës dhe sovraniteti i saj janë të përhershme”, ka deklaruar Komiteti, raporton Koha.net.

Ministri i Jashtëm, Behgjet Pacolli, ka mirëpritur përkrahjen që i ka dhënë Kosovës ky Komitet.

“E mirëpresim përkrahjen nga Komiteti dhe nga Departamenti i Shtetit në përpjekjet tona për të luftuar propagandën e lajmeve të rreme të Serbisë dhe përpjekjet e tyre të dështuara për të bllokuar integrimin në komisione ndërkombëtare”, ka shkruar Pacolli në Twitter.

Ai i ka bërë thirrje Beogradit të ndalojë këtë “sjellje prej kalorësi” dhe të mbetet ii përkushtuar në dialog “duke mos abuzuar me të”.

Ditë më parë, ministri serb i Jashtëm, Ivica Daçiq, prezantoi një dokument përmes së cilit thoshte se shteti i Liberisë e ka tërhequr njohjen e pavarësisë së Republikës së Kosovës, e këtë e publikoi pas takimit që ai zhvilloi me ministrin e Jashtëm të këtij vendi, Gbezongar Milton Findley.

Mirëpo, në po të njëjtën ditë, Qeveria e Liberisë nëpërmjet një deklarate zyrtare për media “ka hedhur poshtë raportet në disa media ndërkombëtare dhe sociale për revokimin e marrëdhënieve diplomatike me Republikën e Kosovës”, transmeton Koha.net.

“….Liberia ishte njëri nga vendet e para, që njohu sovranitetin e Kosovës me 30 Maj 2008, pas shpalljes së deklaratës së Pavarësisë dhe mbetet e përkushtuar tek Deklarata e Përbashkët mbi Vendosjen e Marrëdhënieve Diplomatike. Të dy vendet vazhdojnë të gëzojnë besim të ndërsjellë dhe miqësi”, thuhet në deklaratën për shtyp të publikuar në faqen zyrtare të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Liberisë.

Ministria e Punëve të Jashtme të Kosovës ka thënë se “kjo deklaratë është një dëshmi bindëse kundër lajmeve të rreme dhe propagandës së egër dhe të vrazhdë serbe kundër Kosovës, ashtu siç u dëshmua me shtetin e Guinea Bissau, Ganën dhe vende të tjera”.

Why Is Trump Appeasing Turkey?

by

There’s little value in turning a blind eye to a dictator’s consolidation of power./

1 Trump Erdogan

By David L. Phillips/ The Trump administration is turning a blind eye as President Tayyip Erdogan consolidates his dictatorship. Appeasing Turkey will backfire. Appeasement will embolden Erdogan’s crackdown on human rights, undermine the U.S.-led fight against ISIS, while pushing Russia and Turkey closer together.

In April 2017, Erdogan rigged Turkey’s constitutional referendum to establish an executive presidency and eliminate checks and balances. Erdogan is likely to prevail in upcoming snap elections for the presidency and parliament on June 24. Elections will be held under a state of emergency. The leading Kurdish candidate for president is in jail. More than 60,000 oppositionists are detained and 150,000 civil servants fired from their jobs. Erdogan loyalists control the media. More journalists are jailed in Turkey than any other country.

U.S. citizens have also been imprisoned. Pastor Andrew Brunson and U.S. consular officials are held hostage as Turkey intensifies demands of the Trump administration to extradite Fethullah Gulen, a Turkish preacher in the Poconos whom Erdogan accuses of masterminding the so-called coup of July 2016.

Erdogan is a wily and manipulative politician. He shrewdly plays Russia off against the United States. Erdogan recently announced the purchase of S-400 surface to air missiles from Russia for $2.5 billion, ignoring the Pentagon’s objections. Buying Russian missiles violates a core NATO principle—the interoperability of weapons systems between members of the Alliance.

Turkey has joined Russia and Iran in the “Astana process,” rogue diplomacy to contain Syria’s conflict that excludes the United States. Moreover, the Astana process undermines U.S.-backed UN talks in Geneva aimed at ending Syria’s civil war and facilitating a political transition. Russia’s motivation is to preserve its bases in Latakia and Tartous. It also seeks to drive a wedge between NATO members and weaken Euro-Atlantic institutions.

Turkey and Washington are also at odds over U.S. support for Syria Kurdish fighters, the People’s Protection Forces (YPG), which have served as America’s boots on-the-ground fighting ISIS. More than 650 Syria Kurds died liberating Raqqa, the self-declared ISIS caliphate. According to a Pentagon spokesman, “[The YPG] fought tenaciously and with courage against an unprincipled enemy.”

Erdogan demands that the U.S. abandon the YPG, whom he calls “terrorists.” Trump is bending over backwards to placate Erdogan. According to a recent White House statement, “US military cooperation with the YPG was a temporary, tactical arrangement aimed entirely at combating ISIS.”

Trump is an unwitting co-conspirator with Turkey and Russia, acceding to their efforts aimed at shaping the battlefield. In January 2018, the Turkish officials visited Moscow to clear the way for Turkish war planes to enter Russian-controlled air space over Afrin, a haven for Kurds and displaced Arabs in northwestern Syria. Turkey’s relentless air strikes killed more than 1,000 YPG members. Hundreds of civilians were also killed and nearly 300,000 people displaced.

The Free Syrian Army (FSA), Turkey’s proxy and an ISIS offshoot, committed war crimes, beheading Kurds, mutilating Kurdish female fighters, and looting Afrin. Since “liberating” Afrin, Turkey has imposed a Taliban-like regime, requiring all women to wear a hijab.

Foreign Minister Mevlut Cavusoglu recently met Secretary of State Mike Pompeo in Washington. Cavusoglu announced a deal to evict YPG fighters from Manbij, a YPG hub and Pentagon training base. Turkey’s demands don’t stop there. It wants the U.S. to sanction a security belt 30 kilometers inside Syrian territory, stretching from Afrin all the way to Syria’s border with Iraq.

YPG fighters are not terrorists. Turkey is the terror state, which provided weapons, money, and logistical support to thousands of jihadis who transited through Turkey to Syria beginning in 2012. Vice President Joe Biden confirmed Turkey’s role. Biden asserted: “ISIS was armed by our friends and allies,” naming Turkey.

The Trump administration is turning a blind eye as President Tayyip Erdogan consolidates his dictatorship. Appeasing Turkey will backfire. Appeasement will embolden Erdogan’s crackdown on human rights, undermine the U.S.-led fight against ISIS, while pushing Russia and Turkey closer together.

In April 2017, Erdogan rigged Turkey’s constitutional referendum to establish an executive presidency and eliminate checks and balances. Erdogan is likely to prevail in upcoming snap elections for the presidency and parliament on June 24. Elections will be held under a state of emergency. The leading Kurdish candidate for president is in jail. More than 60,000 oppositionists are detained and 150,000 civil servants fired from their jobs. Erdogan loyalists control the media. More journalists are jailed in Turkey than any other country.

U.S. citizens have also been imprisoned. Pastor Andrew Brunson and U.S. consular officials are held hostage as Turkey intensifies demands of the Trump administration to extradite Fethullah Gulen, a Turkish preacher in the Poconos whom Erdogan accuses of masterminding the so-called coup of July 2016.

Erdogan is a wily and manipulative politician. He shrewdly plays Russia off against the United States. Erdogan recently announced the purchase of S-400 surface to air missiles from Russia for $2.5 billion, ignoring the Pentagon’s objections. Buying Russian missiles violates a core NATO principle—the interoperability of weapons systems between members of the Alliance.

Turkey has joined Russia and Iran in the “Astana process,” rogue diplomacy to contain Syria’s conflict that excludes the United States. Moreover, the Astana process undermines U.S.-backed UN talks in Geneva aimed at ending Syria’s civil war and facilitating a political transition. Russia’s motivation is to preserve its bases in Latakia and Tartous. It also seeks to drive a wedge between NATO members and weaken Euro-Atlantic institutions.

Turkey and Washington are also at odds over U.S. support for Syria Kurdish fighters, the People’s Protection Forces (YPG), which have served as America’s boots on-the-ground fighting ISIS. More than 650 Syria Kurds died liberating Raqqa, the self-declared ISIS caliphate. According to a Pentagon spokesman, “[The YPG] fought tenaciously and with courage against an unprincipled enemy.”

Erdogan demands that the U.S. abandon the YPG, whom he calls “terrorists.” Trump is bending over backwards to placate Erdogan. According to a recent White House statement, “US military cooperation with the YPG was a temporary, tactical arrangement aimed entirely at combating ISIS.”

Trump is an unwitting co-conspirator with Turkey and Russia, acceding to their efforts aimed at shaping the battlefield. In January 2018, the Turkish officials visited Moscow to clear the way for Turkish war planes to enter Russian-controlled air space over Afrin, a haven for Kurds and displaced Arabs in northwestern Syria. Turkey’s relentless air strikes killed more than 1,000 YPG members. Hundreds of civilians were also killed and nearly 300,000 people displaced.

The Free Syrian Army (FSA), Turkey’s proxy and an ISIS offshoot, committed war crimes, beheading Kurds, mutilating Kurdish female fighters, and looting Afrin. Since “liberating” Afrin, Turkey has imposed a Taliban-like regime, requiring all women to wear a hijab.

Foreign Minister Mevlut Cavusoglu recently met Secretary of State Mike Pompeo in Washington. Cavusoglu announced a deal to evict YPG fighters from Manbij, a YPG hub and Pentagon training base. Turkey’s demands don’t stop there. It wants the U.S. to sanction a security belt 30 kilometers inside Syrian territory, stretching from Afrin all the way to Syria’s border with Iraq.

YPG fighters are not terrorists. Turkey is the terror state, which provided weapons, money, and logistical support to thousands of jihadis who transited through Turkey to Syria beginning in 2012. Vice President Joe Biden confirmed Turkey’s role. Biden asserted: “ISIS was armed by our friends and allies,” naming Turkey.

Willfully ignorant, U.S. officials refuse to acknowledge Erdogan’s cooperation with jihadists or criticize Erdogan’s authoritarianism. Trump and Erdogan are kindred spirits. Trump will be one of the first world leaders to call and congratulate Erdogan for stolen elections on June 24.

Erdogan plays the Russia card to leverage concessions from the United States. Washington’s acquiescence is weakness. Placating Erdogan exacerbates his anti-democratic and anti-American tendencies, undermining NATO and U.S. strategic interests.

David L. Phillips is director of the Program on Peace-building and Rights at Columbia University and a former senior adviser to both the UN Secretariat and the U.S. Department of State.(Alternet)

Thaçi: Baca Hilmi kishte zemër të madhe atdhetare

by

Presidenti Thaçi: Baca Hilmi kishte zemër të madhe atdhetare, vdiq në muajin e çlirimit/

PresidentiThaci0PresidentiThaci1PresidentiThaci3PresidentiThaci9PresidentiThaci4

Deçan/Gllogjan, 18 qershor 2018 – Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, sot ka marrë pjesë në tubimin komemorativ kushtuar Hilmi Haradinajt, babait të kryeministrit Ramush Haradinaj.

Presidenti Thaçi ka thënë se lajmi për vdekjen e bacës Hilmi ishte i dhimbshëm për familjen dhe të gjithë ne.

“Bacën Hilmi e njoha qysh në fillimet e para të themelimit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në Dukagjin, në pranverë 1996. Më herët, përmes Kadri Veselit e kisha takuar Luanin. Me Luanin dhe Kadriun kalonim kufirin Shqipëri-Kosovë, deri në rënien heroike të Luanit. Gjithmonë nga udhëtimi i gjatë dhe rraskapitës, në dimër dhe verë, me të hyrë në Kosovë, me ne ishte dhe Shkëlzeni, për t’u strehuar tek baca Hilmi dhe për të vazhduar tutje në Jabllanicë. Baca Hilmi gjithmonë tregonte urtësi, maturi dhe vendosmëri të lartë patriotike. Ishte ndër pjesëtarët e bërthamave të para të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Gjithmonë vazhdonte me këshillat e mençura dhe atërore për të gjithë ne, para, gjatë dhe pas luftës. Nuk kishte si të mos ndodhte kështu, sepse Ismail Haradinaj qysh herët ishte ndër udhëheqësit e lëvizjes kombëtare për kauzën e Republikës së Kosovës”, u shpreh presidenti Thaçi.

Duke iu drejtuar familjes Haradinaj, kreu i shtetit ka thënë se ata humbën një bashkëshort, një baba dhe një gjysh të jashtëzakonshëm, kurse ne mbetëm pa një veteran, pa një bashkëluftëtar, pa një njeri me zemër të madhe atdhetare.

Ai theksoi se baca Hilmi ishte një burrë i dëshmuar dhe i sprovuar në ditët më të vështira të Kosovës.

“Baca Hilmi nuk u dorëzua as përballë sfidave jo të lehta edhe në kohën e pasluftës. Ai me dinjitet dhe qetësi përballoi padrejtësitë e burgosjeve të të bijve. Të gjitha goditjet e jetës i përballoi faqebardhë. Ishte njeri me vlera të thella, i urtë, modest. Burrë i Dukagjinit dhe Kosovës”, shtoi presidenti Thaçi.

I pari i vendit theksoi se baca Hilmi vdiq në muajin qershor, kur anembanë Kosovës po shënohet 19 vjetori i çlirimit.

Në emër të institucioneve të Republikës së Kosovës, presidenti Thaçi për të ndjerin Hilmi Haradinaj ndau Medaljen Presidenciale Jubilare të Dhjetëvjetorit të Pavarësisë.

“QEVERIA E NDRYSHIMIT” DHE “REVOLUCIONI” ITALIAN

by

Shkruajtur nga Eugjen Merlika/

“Nёse nё republikёn e bimёve do tё kishte votim tё pёrgjithshёm hithrat do tё kishin syrgjynosur trёndafilёt dhe zambakёt”- JEAN LUCIEN ARRÉAT (1841 – 1922), shkrimtar e filozof francez/

Votimet e 4 marsit 2018 nё Itali pёrmbysёn nga themelet raportet e forcave dhe krijuan njё tabllo tё re tё kuadrit politik. U ngritёn, me rezultate qё tejkaluan edhe parashikimet mё optimiste, dy forca politike tё Opozitёs: Lёvizja 5 yjet dhe partia e Lidhjes sё Veriut e cila, si pasojё e ndryshimit tё strategjisё sё saj tridhjetёvjeçare, doli me etiketёn “Ne me Salvinin”, nё kuadrin e njё aleance parazgjedhore tё Qendrёs sё Djathtё, sё bashku me Forza Italian tё Berluskonit dhe Vёllezёrit e Italisё tё Giorgia Melonit.

Pёrfundimet e votimeve sipas njё ligji tё pёrzier proporcional e maxhoritar dhanё njё kuadёr nё tё cilin asnjё rrjeshtim politik nuk mori shumicёn. Zyrtarisht Qendra e Djathtё, si aleancё, arriti tё ketё shumicёn relative prej 37%, e ndjekur nga 5 yjet me 32,7%. Partia demokratike nё pushtet, prej pesё vitesh, u rrjeshtua e treta, duke shёnuar rezultatin mё tё ulёt tё gjithё historisё politike tё mbas luftёs sё dytё botёrore, gjё qё detyroi sekretarin e saj dhe ish kryeministrin Renzi tё jepte menjёherё dorёheqjen.

U deshёn tre muaj bisedimesh mes forcave politike nёn regjinё e ndritur tё Kryetarit tё Shtetit, Sergio Mattarella, pёr tё çmbёshtiellё lёmshin qё mblodhёn pёrfundimet zgjedhore. Pёr herё tё parё nё jetёn politike tё pёrtej detit, rezultati i tyre u quajt jo njё marrёveshjeje mes partish nё kuadrin e njё koalicioni, pas zgjedhor, por  njё “kontratё” mes dy forcash, 5 yjet dhe Lidhja, tё cilat kishin qёnё nё kundёrshti tё theksuar me njёra tjetrёn gjatё fushatёs zgjedhore e mё pas. Ёshtё interesant tё vihen nё dukje deklaratat e ndёrsjellta tё mosbesimit mes kёtyre dy forcave. Po sjell kёtu vetёm njё frazё tё sekretarit tё Lidhjes, njё javё para kontratёs, pёr udhёheqёsin politik tё 5 yjeve: ”Kush ndryshon mendim ndonjё herё mё pёlqen. Por kush ndryshon mendim çdo njё tё katёrt ore, e mendoj pёr Di Maion, mbi shkollёn, taksat, punёn, euron, imigracionin…. Jooo! Un nuk i jap kyçet e Vendit tim nё dorё njerёzve qё kanё ide kaq konfuze”

Ҫuditёrisht etja pёr pushtet qe kaq e fortё saqё i davariti paqartёsitё brёnda njё jave, i bёri tё firmosin “kontratёn”, tё caktojnё kryeministrin e madje tё bёjnё edhe listёn e ministrave, duke marrё mbi vete edhe pёrgjegjёsitё qё Kushtetuta i cakton Kryetarёve tё Shtetit e tё Qeverisё. Shkuan tek Presidenti me kёtё “plan rregullator” tё drejtimit tё Vendit, por u zemёruan shumё se ai nuk pranoi tё firmoste emёrimin si ministёr i ekonomisё tё prof. Savonёs, njё ekonomisti tё njohur pёr idetё e tij kundёr Bashkimit evropian e kundёr euros. Zemёrimi qe aq i madh sa Di Maio vendosi t’i bёjё thirrje masave tё dalin nё protesta tё fuqishme pёr tё vёnё nё akuzё Kryetarin e Shtetit si atentator tё Kushtetutёs. Mbas 48 orёsh Di Maio shkoi pёrsёri tek presidenti qё ndёrkaq po bёhej gati tё dekretonte njё qeveri teknike pёr tё organizuar zgjedhje tё reja. Presidenti, njё zotёri i vёrtetё, i akuzuar pёr “tradhёti kombёtare” prej njё çunaku 31 vjeçar, i dha kohё pёrsёri qё tё merren vesh dy kontraktuesit. U thirr pёrsёri profesori Conte, qё pat dhёnё dorёheqjen e u vendos tё pranohej njё listё tjetёr ministrash, me zhvendosjen e Savonёs nё njё tjetёr ministri. Kёshtu 2 qershori, festa e Republikёs, nё vend tё manifestimeve oqeanike tё idhtarёve tё kursit tё ri, u festua normalisht.

5 yjet dhe Lidhja, tё cilat nuk ishin votuar pёr tё qeverisur sё bashku, janё dy forca “populiste”, tepёr kritike kundrejt Evropёs dhe institucioneve tё saj pёrfaqёsuese. Prandaj edhe fitorja e tyre nё njёrin nga Vendet themeluese tё BE, nё fuqinё e tretё ekonomike tё tij, shqetёsoi mjaft ata institucione dhe vetё qeveritё evropiane, kryesisht ato tё zonёs euro. Nё bazёn e atij shqetёsimi ёshtё kontrata e firmosur, nё vazhdim tё njё fushate zgjedhore me premtime nga mё tё ndryshmit, pёr plotёsimin e tё ciёve llogaritё e ekspertёve luhaten nё shifrat 100 – 130 miljard euro, shuma tё cilat janё krejtёsisht jashtё mundёsive reale tё njё vendi qё mban mbi shpinё njё borxh mbi 2300 miliardёsh. Por ky borxh i stёrmadh, nё pёrqindje i dyti n’Evropё, mbas atij tё Greqisё, duket se nuk i shqetёson aspak “djemkat” e politikёs italiane, tё cilёt nuk kanё arritur tё marrin as edhe njё diplomё universiteti nё jetёn e tyre.

Tani pёr ta çёshtje sedre mbetet sendёrtimi i premtimeve zgjedhore, qё vёrtetё njё pjesё shkojnё nё dobi tё shtresave nё nevojё, por qё kanё njё çmin qё tremb kёdo qё kupton sado pak nga ligjet e ekonomisё.Nё njё buxhet tё pёrgjithshёm vjetor prej 830 miljard eurosh, harxhohen vetёm pёr tё paguar interesat mbi borxhet mё shumё se 60 miliardё. Nёse ky borxh do tё vazhdojё tё shtohet pёr t’u dhёnё nga njё rrogё gjithё nёnshtetasve tё papunё, apo pёr t’i nxjerrё nё pension punonjёsit para kohёs qё parashikon ligji Fornero, tё ndёrthurura kёto me zbatimin e taksёs sё sheshtё qё pakёson me 40 miljard t’ardhurat, nuk janё tё pakёt ata qё parashikojnё njё falimentim tё Italisё nё kohё relativisht tё shkurtёra. “Italia ёshtё shumё e madhe pёr tё falimentuar, por ёshtё po aq e madhe pёr t’u shpёtuar” u shpreh kёto ditё Kancelarja gjermane.

Por teoritё e idhtarёve tё borxheve thonё se investimet e mёdha, edhe nё borxh publik tё pafrenuar, mund t’a ndryshojnё gjёndjen, duke sjellё njё rritje ekonomike tё atillё qё tё jetё e aftё tё shmangё problemet e papunёsisё e tё ketё t’ardhura tё tilla qё tё kompensojnё vetё borxhet. Nuk jam ekonomist e nuk mund tё bisedoj me kompetencё n’atё drejtim, por mua mё duket se thёnia popullore “shtrij kёmbёt sa ke jorganin” ёshtё njё shprehje e urtё e njё pёrvoje tё gjatё tё historisё sё popujve. Si e tillё ajo ёshtё e vlefshme si pёr individёt ashtu edhe pёr popujt. Madje kёsaj konsiderate do t’i shtoja edhe barrёn morale tё shkarkimit tё tyre mbi brezin e ardhshёm, gjё tё cilёn e quaj sa tё padrejtё aq dhe imorale.

Ka pasur njё periudhё tё historisё sё Italisё, nё vitet 80, kur punonjёsit nxirreshin nё pension mbas 19 vjetёsh, 6 muajsh e njё dite nga fillimi i punёs. Atёherё nuk kishte forca, t’ashtuquajtura populiste, por pasojat e atyre vendimeve tё marra pёr interesa zgjedhore e tё ligjёruara pёr hapje vёndesh pune rёndojnё prej dhjetёvjeçarёsh mbi taksapaguesit italianё, nё njё kohё kur raporti i atyre qё marrin pension, me ata qё paguajnё kontribute ёshtё i shpёrpjestuar nё dobi tё tё parёve. Premtimet pёr tё marrё vota e pёr tё mbajtur pushtetin kanё qenё gjithmonё njё kostante pёr politikёn botёrore, edhe nё vitet mё tё suksesёshme tё saj.

Duke kёrkuar nё njё fjalor italisht kuptimin e termit “populizёm”, hasa nё kёtё pёrkufizim: “Ideologji e njё lёvizjeje politike ose artistike qё sheh nё popullin njё model etik apo shoqёror.” Ideja e pёrkufizimit ёshtё e lashtё sa bota dhe mbart ne vetvete gjithё demagogjinё, nё gjёndje tё hipnotizojё turmat, pёr tё pёrdorur fuqinё e tyre si bazё pёr t’u ngjitur nё pushtet, pёr tё zbatuar pastaj mbi kurrizin e tyre diktatura nga mё tё ndryshmet. Shёmbulli mё shprehёs i kёsaj tё vёrtetё janё sot Vendet e Amerikёs latine, kryesisht Venezuela, e kthyer nё gjendje urie kronike nga shteti mё i begatshёm i kontinentit, si pasojё e njё qeverisjeje “populiste” prej njёzet vitesh.

Bazat teorike tё populizmit mbijnё nga ideologjitё, kryesisht tё majta, tё demagogjisё sё koncepteve tё barazisё shoqёrore e prirjeve pёr tё ndёrpretuar çdo vёshtirёsi tё jetёs shoqёrore, si rrjedhojё e “politikёs sё padrejtё” tё klasёs drejtuese qё kёrkon tё shkarkojё mbi popullin e thjeshtё tё gjitha sakrificat e mundёshme. Jo rastёsisht, njё nga emblemat e populizmit italian, qё ka tё veçantёn e tij nё marrёveshjen mes sё majtёs e sё djathtёs, ёshtё shprehja “populli kundёr elitave”. Njё koncept i tillё dasor i shoqёrisё pёrbёn demagogjinё mё tё dёmshme e mё regresive qё mund tё pёrfytyrohet. Pёr tё patur idenё se ku mund tё çojё pёrqafimi i tij, duhet tё kthehemi mbrapa, nё pёrvojat e viteve 60 – 70 tё shekullit tё shkuar, tё zbatuara nga Kina e Mao Ce Dunit dhe akoma mё keq nga Kamboxhia komuniste e Pol Potit.

Jo rastёsisht drejtuesi aktual i Lidhjes sё Veriut, Matteo Salvini, ka qenё para disa vitesh “themeluesi i komunistёve padanё” nё Itali. “Qeveria e ndryshimit”, e kryesuar formalisht nga profesori Conte, ka shpallur nё programin e saj njё sёrё parimesh e detyrash qё pёrbёjnё gjithshka dhe tё kundёrtёn e tyre, djallin dhe ujin e shenjtё, si nё strategjinё ende jo tё qartё ekonomike, ashtu edhe nё politikёn e jashtёme, qё me fjalё mbetet besnike e NATO-s dhe BE, por qё me prirjen filo Putin tё drejtuesve efektivё tё saj, i ve minat gjithё kundёrvёnies sё Perёndimit ndaj politikёs agresive ruse nё zona tё ndryshme tё botёs. Madje, simbas Salvinit, NATO, si aleancё mbrojtёse, nuk duhet t’i mbajё sytё tek Rusia, nga e cila nuk vjen asnjё lloj rreziku, por t’a “mbrojё” Italinё nga “sulmi” qё vjen nga Jugu, nёpёrmjet varkave tё mbushura me emigrantё. Sa e pёshtirё ёshtё kjo kёrkesё, e kthyer nё njё strategji zgjedhore, me tё cilёn katёrfishoi votat nё zgjedhjet e fundit, mund tё kuptohet kur tё sjellim ndёrmёnd se shtete me mundёsi ekonomike shumё mё tё pakta se Italia, si Jordania apo Libani, i bёjnё ballё nё heshtje e me zemёr tё hapur qindra mijra tё shpёrngulurve nga zonat e luftёs tё Sirisё  apo Irakut.

“Qeveria e ndryshimit”, pёr mirё apo pёr keq do t’a vertetojё shpejt koha, e ngritur kёto ditё nё Itali, dashje pa dashje, bёhet njё problem pёr Evropёn, mbasi nё tё do tё gjejnё mbёshtetje gjithё forcat kundёr sistem tё kontinentit, tё cilat nuk e duan atё nё rrugёn e tij tё integrimit tё plotё, mbasi ndjehen tё “kёrcёnuara” nё sovranitetin e tyre, nё zbatimin e rregullave qё pranohen bashkarisht.  Ato quhen “sovraniste” e qeverisin nё vendet e lindjes, nё Austri, janё tё fuqishme nё Francё (Bashkimi kombёtar), Gjermani (Alternativa pёr Gjermaninё), nё Hollandё , nё Spanjё dhe arritёn tё shkёpusin Anglinё nga Evropa nёpёrmjet Brexit-it e gjejnё mbёshtetje edhe tek mendёsia e politika e presidentit tё SHBA.

Vёnien e interesave kombёtare mbi çdo gjё ne, shqiptarёt, ndoshta e ndjejmё mё shumё se tё tjerёt si domosdoshmёri, sepse jemi ende njё komb i ndarё nё pesё shtete. Por sovranizmi i disa Vendeve tё Bashkimit nuk ёshtё njё dukuri e dobishme pёr tё, sepse sa mё shumё tё vonohet proçesi i integrimit tё Evropёs, sa mё shumё Vendet e saj tё ngurojnё nё dhёnien e kompetencave organeve tё Bashkёsisё, aq mё shumё do tё zgjatet periudha e kalesёs nё Shtetet e bashkuara t’Evropёs, aq mё e dobёt do tё jetё ajo nё pёrballimin  me botёn nё tё gjithё drejtimet.

Para pak ditёsh dёgjonja njё komentator tё njohur tё shtypit shqiptar qё, duke folur mbi zhvillimet e politikёs italiane, shprehte keqardhjen pёr faktin se tek ne nuk ka forca antisistem. Desha t’i them atij zotёrie se duhet tё falёnderojmё Zotin qё ende nuk i kemi ato forca. Ёshtё e vёrtetё se Shqipёria ka nevojё pёr njё shndёrrim rrёnjёsor tё klasёs politike  tё saj, por prania e forcave antisistem do tё na hidhte nga shiu nё breshёr. Me drobitjen nё tё cilёn ka arrtur Vendi, njё fitore e atyre forcave do tё ishte varrimi i tij i plotё. Nёse rrezikohet tё çojnё nё falimentim Italinё merret me mёnd si do t’a kishin katandisur Shqipёrinё.

Pёr tё kuptuar mё mirё thelbin e dukurisё qё sot po trondit Evropёn dhe institucionet e saj, sё bashku me shpresat tona pёr tё qenё njё ditё jo tё largёt pjesё e saj, po e mbyll kёtё shkrim me njё fragment tё njёrit prej politologёve mё tё mirё italianё, prof. Angelo Panebianco, qё nё njё artikull tё botuar nё Corriere della Sera tё 21 marsit tё kёtij viti shprehet:

“Njё qeveri 5 yje – Lega do t’i detyronte tё gjithё tё kujtojnё se krisja politike themelore, jo vetёm nё Itali, nuk ёshtё mё ajo e majtё – e djathtё (socialistё – konservatorё) e kohёve tё bukura nё tё cilёt bota perёndimore ishte mjaft e qёndrueshme dhe e rregullt, aq sa t’i lejonte politikёs, tё ndihej ndёrmjet mёdyshjeve mё shumё Shtet apo mё pak Shtet, mё shumё apo mё pak Shtet shoqёror e tё tjera.

E çara themelore tani ёshtё ndёrmjet forcave qё kundёrshtojnё shoqёrinё e hapur dhe atyre qё e mbrojnё atё. E me qё shoqёria e hapur, e themeluar mbi demokracinё pёrfaqёsuese dhe ekonominё e tregut ёshtё njё prurje e pёrkatёsisё sonё botёs perёndimore, kush e kundёrshton duhet tё kundёrshtojё edhe atё pёrkatёsi, duhet tё dobёsojё lidhjet me Evropёn dhe Shtetet e Bashkuara, duhet tё zhvendosё hap mbas hapi Vendin drejt njё aleance me Rusinё (nёnkuptohet me shoqёritё e mbyllura)”   

Me qё ne shoqёrinё e mbyllur, madje tejet tё mbyllur, tё ngjajshme me burgun, e provuam pёr gjysmё shekulli, duke paragjykuar jetёt e dy brezave, nuk duam tё biem as nё shembёlltyrёn sado tё zbehtё tё saj. Duke mbajtur parasysh tё mirat e shoqёrisё sё hapur, edhe nё kufizimet e saj, duhet tё jemi tё vendosur nё mos pranimin e sё kundёrtёs sё saj, edhe nё format mё tё sheqerosura e mё ndjellёse, tё cilat nuk mungojnё tё na serviren çdo ditё.

                                                                                                            Qershor 2018        

Ne nuk duam të jemi “zë në shkretëtirë”

by

Njëzetepesë vjet më parë /

1-reshat-kripa

Në kuadrin e një përvjetori jubilar/

Nga Reshat KRIPA/

Në këtë përvjetor jubilar të rivarrimit të eshtrave të 22 martirëve të masakrës së pashembullt që rregjimi komunist ushtroi mbi inteligjencën shqiptare, me rastin e të ashtuquajturës bombë në ambasadën sovjetike, para syve më del ai vit i tmerrshëm, kur në Vlorën time do të vinin të sjella forcërisht, pesë familje të këtyre martirëve që kosa komuniste u preu fillin e jetës. Ato ishin  pesë gra fisnike që sillnin pas vetes një tufë fëmijë. Kujtoj Marie Temalin, Sevdie Shehun, Liri Herrin, Azbie Kodrën dhe Shuke Jegenin. Kujtoj ato njëmbëdhjetë vajza dhe katër djem që me nurin dhe sjelljen e tyre i dhanë dritë Vlorës, ku më e madhja nuk i kishte mbushur të pesëmbëdhjetat, më i vogli Luli kishte vetëm disa ditë që kishte lindur, ndërsa Hyseni ishte ende në barkun e s’ëmës. Kujtoj Idën, Gretën, Lilin dhe Zanën e Temalajve, Xhonin dhe Hysenin e Shehajve, Brunildën dhe Xhenerin e Herrajve, Teftën, Vjoletën, Rexhepin dhe Lulin e Kodrave, Jetën, Medihanë dhe Adhurimin e Jegenëve.

I vendosën të pesë familjet në një depo qymyri. Mendonin t’i linin aty vetëm për pak ditë, pastaj t’i dërgonin në Tepelenë. Një urdhër i dytë anulloi të parin. Midis tyre edhe një plakë e moshuar, nëna e Tefik Shehut, apo siç e thërrisnin “Nana kosovare“. Nënës së ngratë nuk i kishin treguar për birin e pushkatuar. Nusja e djalit, Sevdija, për t’i hequr vëmendjen këndonte me të këngën “I kam hyp vaporit“. Por zemra e nënës e kishte ndjellë mandatën që e kishte pllakosur. I mbylli sytë shumë shpejt. Ishin plotësisht të izoluar nga bota. Vetëm disa kurajozë, njerëz të shtresës së tyre, vinin fshehurazi natën dhe u sillnin sende me të cilat ato mbijetonin.

Kush ishte ajo forcë që u dha mundësi këtyre heroinave për të mbijetuar në ato kushte ferri? Padashur më kujtohet thënia e filozofit të shquar gjerman Friedrich Nietzsche, që një shekull më parë shkruante:

Ekziston vetëm fisnikëria e lindjes, fisnikëria e gjakut. Vetëm shpirti fisnikëron, por më parë duhet diçka që të fisnikërojë shpirtin. Çfarë duhet atëhere?  Gjaku….

Po, ishte gjaku dhe origjina fisnike që i mbajti aq lart këto gra, vajza dhe djem. Fisnikërinë e tyre nuk mundi ta thyente as terrori dhe as metodat e tjera djallëzore të përdorura nga rregjimi.

Në takimin e organizuar për pesëdhjetëvjetorin e kësaj ngjarje, në shkurt të vitit 2001,  së bashku me mikun tim, Cane Agaj, takuam Ida Temalin, që tashmë ishte plakur.  Përqafohemi  me  mall  dhe  nga  sytë  e saj shohim të rrjedhin lotë. Me një zë të dridhur na thotë

– Kam nostalgji për Vlorën. Mendonim se atje do të gjenim vetëm bisha të etura për gjak, por gjetëm njerëz të thjeshtë e të ndershëm, që na ndihmuan në ato çaste të vështira.

Sot ajo dhe motrat e saja kanë mbyllur sytë.

Takoj shpesh herë Hysenin. Bisedojmë për tema të ndryshme. Një ditë e pyeta për Xhonin krenare, me të cilën kam punuar në ndërmarrjen bujqësore. Kishte dëshirë të vinte për të punuar në brigatën e ndërtimit, ku isha edhe unë, pasi aty kishte shumë persona nga shtresa e jonë, por nuk e lejuan. Ishte e dënuar të punonte në bujqësi. Hyseni heshti për një çast, pastaj foli me një zë të dridhur:

– Xhoni  e ka mbyllur jetën e saj!

Takohem me Lulin. Ai më tregon se Tefta, Violeta dhe  Rexhepi nuk jetojnë më. Po ashtu

edhe Adhurimi i Jegenëve i kishte mbyllur sytë.

Homazh për këto figura të paharruara!

Fola vetëm për këto pesë familje, pasi këto erdhën në qytetin tim dhe e kemi ndarë vuajtjen së bashku, por nuk mund të rri pa përmendur edhe shtatëmbëdhjetë familjet e tjera të shpërndara nëpër Shqipëri, fati i të cilave ishte i njëjtë me këtë të këtyre që përmenda më sipër.

Para syve më del rezoluta e miratuar para disa vitesh nga Këshilli i Europës. Në njërën nga pikat e saj shkruhet:Asamblea  beson  që  viktimat  e  atyre  krimeve  që  u realizuan nga rregjimet komuniste totalitare e që janë akoma gjallë, apo familjet e tyre, meritojnë simpati, mirëkuptim dhe mirënjohje për vuajtjet e pësuara.

Lidhur me këtë rezolutë edhe parlamenti shqiptar ka miratuar një të tillë, ku solidarizohet me atë të Këshillit të Europës. Por çfarë është bërë deri tani? Si në asnjë nga vendet e tjera ish-totalitare, në Shqipëri nuk ka asnjë burg apo kamp të punës së detyruar që të jetë kthyer në muze. Nuk ka asnjë lagje, rrugë apo shesh, institucion kulturor apo shëndetësor që të ketë marrë emrin e ndonjërit prej viktimave të shumta të genocidit komunist. Në memorialin e  varrezave të dëshmorëve vazhdon të jetë ende ylli i komunizmit dhe mua më duket sikur ai yll po i bren ende eshtrat e 22 martirëve tanë që prehen aty pranë. Si në asnjë vend tjetër në Shqipëri nuk ka një varrezë për viktimat e komunizmit, nuk ka një përmendore apo pllakë përkujtimore për mijrat e të rënëve që akoma nuk u dihen as varret. Shteti komunist i mblodhi eshtrat e të rënëve dhe u dha një varr ashtu si e meritonin. Po shteti demokratik si nuk kujtohet t’u jap një varr eshtrave të të rënëve nga plumbat e rregjimit totalitar? Në organet qeveritare mbretëron heshtja për genocidin komunist. Kush harron të kaluarën nuk mund të ndërtojë të ardhshmen

Në Ëashington është ngritur madhështor memoriali në kujtim të viktimave të komunizmit. E pra Amerika nuk e provoi diktaturën komuniste. Megjithatë memorialin e ngriti, pasi e konsideronte si një obligim të saj. Po te ne kur do të ngrihet ky memorial? Ka disa vite që Kuvendi i Shqipërisë ka miratuar ngritjen e tij por qeveritë vijnë dhe shkojnë dhe asnjera nuk është kujtuar për ngritjen e këtij memoriali. Përse? Ne mendojmë se ai duhet të ngrihet pikërisht në vendin ku dikur qëndronte monumenti i diktatorit. Ky  do  të  ishte hapi i parë në luftën për çrrënjosjen e ideologjisë komuniste.

Edhe dy fjalë për ditën e kujtesës. Me nismën e ish-Ministrit të Kuturës, të nderuarit Bujar Leskaj, u caktua 21 maji, dita e protestës së famshme të Spaçit ku u ngrit flamuri kuq e zi pa yllin e  komunizmit më 1973. Pa kaluar shumë kohë ajo u ndërrua dhe u caktua 20 shkurti, dita e rrëzimit të monumentit të diktatorit. Por edhe kjo datë kaloi në heshtje si ajo e para. Duhej vizita e ambasadorëve amerikanë dhe gjermanë në Spaç që dy presidentët e fundit, zotërinjtë Nishani dhe Meta, ta përkujtonin datën e ngritjes së flamurit. Kohët e fundit po qarkullon mendimi i caktimit të datës 26 shkurt. Unë jam i mendimit se kjo është data që simbolizon më së miri genocidin komunist kundër shqiptarve sepse pikërisht në këtë datë janë arrestuar, hetuar, gjykuar dhe ekzekutuar 22 persona, të gjithë intelektualë të shquar përfunduar studimet në vendet më të zhvilluara të botës perëndimore, brenda një peridhe prej një jave, madje vendimi i gjyqit të jetë shpallur pas ekzekutimit te tyre? A keni dëgjuar të ndodhë një ngjarje e tillë në ish-vendet e tjera socialiste? Një gjë e tillë mund të ndodhte vetëm në Shqipërinë tonë. 26 shkurti është data që përfaqëson më së miri genocidin komunist në Shqipëri, ndaj jam i mendimit që përfundimisht të caktohet kjo datë  për kujtimin e viktimave të terrorit komunist por, vini veshin çfarë është më e  rëndësishmja, të mos lihet në harresë si datat e tjera të  sipërpërmends

Në këto çaste më dalin parasysh vargjet e një poezie të një poeti anonim:

Në këtë kaos, këtë vend të nxirë,

Nga këta “bandillë”, këta “xhevahirë”,

Zërat tonë të fortë, zërat tonë të mirë,

Zërat tonë të lirë, zë në shkretëtirë.

E pra, ne nuk duam të jemi “zë në shkretëtirë”.