Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Moment historik në Boston: Presidenti i Shqipërisë zbret në “shtëpinë” e shqiptarëve në Beverly

by

mashqip.com/

nga Flamur Vezaj

Në hyrje të rrugicës “Bow Street” në Beverly, policia kishte mbyllur rrugën. Nuk ishte ndonjë ngjarje e rëndë kriminale, por një moment historik. Në këtë rrugë, pikërisht në adresën nr. 39 ndodhet qendra më e re e komunitetit shqiptar të Bostonit.

Rruga u bllokua nga Shërbimi Sekret dhe policia lokale, pasi për herë të parë në historinë e qytetit, një President i një vendi po kalonte në atë rrugë dhe në Beverly, një qytet me rreth 40 mijë banorë dhe vetëm 30 km në veri të Bostonit.

Ishte pikërisht Presidenti i Republikës së Shqipërisë, z. Bajram Begaj, i shoqëruar nga protokolli i sigurisë, i cili kishte njoftuar vizitën e tij të parë në Massachusetts dhe pranë qendrës së komunitetit shqiptar në këtë qytet.

I shoqëruar nga Zonja e Parë dhe ambasadori i Shqipërisë në Washington, z. Ervin Bushati, Presidenti erdhi pranë qendrës, ku dhjetëra shqiptarë po e prisnin, siç e do tradita e mikpritjes shqiptare, me emocione dhe krenari të thellë kombëtare.

Në hyrje të ndërtesës trekatëshe, ku valvitej flamuri shqiptar krah për krah atij amerikan, përveç tre drejtuesve të kësaj qendre, Endri Kume, Artur dhe Ardi Boçova, ndodhej edhe kryetari i VATRËS, dega në Boston, z. Mentor Maksutaj, së bashku me anëtarët e komunitetit shqiptar. Për ta nderuar Presidentin, pritjes iu bashkuan edhe zv/guvernatorja e Massachusetts, znj. Kim Driscoll dhe kryetari i Bashkisë së Beverly, z. Michael Cahill, si dhe senatorë të shtetit.


Presidenti Begaj u prit me buqeta lulesh nga fëmijët e shkollës shqipe “ABC” të kësaj qendre, me të cilët shkëmbeu edhe disa fjalë në shqip, duke dhënë një mesazh të fortë për ruajtjen e gjuhës dhe identitetit kombëtar.

Të gjithë së bashku u ngjitën në katin e tretë, ku ndodhen zyrat e VATRËS, dega në Boston. Presidenti zhvilloi një takim kokë më kokë me zv/guvernatoren znj. Driscoll, kryetarin e Bashkisë së Beverly, drejtuesit e qendrës dhe kryetarin e VATRËS. Takimi ishte i ngrohtë dhe miqësor, ku u vu theksi te bashkëpunimi dhe përfshirja e komunitetit shqiptar në jetën amerikane. Në fund u shkëmbyen dhurata simbolike, për të vazhduar më pas në sallën e koncerteve, ku Presidenti u prit me duartrokitje të gjata nga shqiptarët e pranishëm.


Fjalën e mirëseardhjes e mbajti një nga drejtuesit e qendrës, Endri Kume, i cili prezantoi misionin e saj, duke theksuar se kjo qendër është një shtëpi për çdo shqiptar në Amerikë dhe një vend ku ruhet gjuha, kultura dhe identiteti ynë.

Të pranishmit i përshëndeti edhe kryetari i VATRËS, z. Mentor Maksutaj, i cili theksoi se kjo organizatë historike do të vazhdojë misionin e saj si urë lidhëse mes shqiptarëve dhe jetës amerikane, një mision që vazhdon prej më shumë se një shekulli.

Eventi vijoi me performancën e nxënësve të shkollës shqipe “ABC”, të cilët recituan poezi dhe interpretuan valle, duke emocionuar të pranishmit me dashurinë për gjuhën dhe traditën, të përgatitura nga mësuesja Marjeta Vaso.
Nuk munguan as vallet tradicionale të jugut nga Ansambli “Amantia” nga Vlora, të cilët performuan “Osman Takën” dhe valle të tjera kombëtare, duke ndezur atmosferën dhe krenarinë shqiptare në sallë.


Gjithashtu performuan edhe fëmijët e Qendrës Kulturore Artistike Shqiptare “Struga” nga New Jersey, duke sjellë një frymë bashkimi mbarëkombëtar. Salla ishte zbukuruar me veshje tradicionale nga treva të ndryshme shqiptare dhe me fotografi historike të VATRËS, të ruajtura me kujdes nga familja Pani në Boston.


Kryetari i Bashkisë së Beverly, z. Michael Cahill, në fjalën e tij tha: “Jam shumë i lumtur që komuniteti shqiptar zgjodhi Beverlyn për qendrën e tyre. Ky qytet është edhe i juaji tani.”

Ndërsa zv/guvernatorja Kim Driscoll e nisi fjalën e saj në shqip drejtuar presidentit me “Mirëserdhe”, e duke vlerësuar komunitetin shqiptar si punëtor, familjar dhe shumë të respektuar në Massachusetts, dhe duke theksuar se bashkëpunimi do të vazhdojë të forcohet edhe më tej.

Më pas, Presidenti Begaj, në fjalën e tij, theksoi se Bostoni ka qenë dhe mbetet një nga qendrat më të rëndësishme të shqiptarëve në SHBA. “Ju keni ndihmuar Shqipërinë dhe Kosovën në kohët më të vështira dhe jeni një komunitet shembull,” tha ai, duke shtuar se Shqipëria është krenare për sukseset e shqiptarëve në Amerikë dhe për faktin që ata nuk harrojnë rrënjët e tyre.

Fjalët e tij u pritën me duartrokitje të forta, ndërsa më pas pati takime, fotografi dhe biseda të ngrohta me komunitetin. Eventi u moderua me profesionalizem nga Brian Hoxha.

Në nder të kësaj vizite, qendra dhe Vatra organizuan edhe një darkë simbolike për të pranishmit.

Ndërkohë, qendra është e hapur çdo ditë të javës: në katin e parë ndodhet restoranti “Çunat e Bostonit”, në të dytin salla e aktiviteteve, ndërsa në katin e tretë klasat e gjuhës shqipe dhe zyrat e VATRËS.
Në këtë takim ishin të pranishëm të gjithë drejtuesit e organizatave shqiptare në Boston, si MaasBesa, Albanian Fighting Cancer, Labëria Boston, Eagle Soccer Academy etj.

Vatra, zë i fuqishëm në mbrojtje të çështjes shqiptare

by

Mentor Maksutaj*/

I nderuar President i Republikës së Shqipërisë,

Të nderuar përfaqësues të institucioneve shtetërore e vendore,

Të nderuar anëtarë të Federatës Pan-Shqiptare “Vatra”,

Të dashur bashkatdhetarë dhe miq të komunitetit shqiptar,

Sot është një ditë e veçantë për të gjithë ne. Prania Juaj në Boston nuk është thjesht një vizitë zyrtare — ajo është një dëshmi e gjallë e lidhjes së pandërprerë midis Shqipërisë dhe bijve e bijave të saj në diasporë.

Bostoni nuk është një qytet i zakonshëm për shqiptarët. Këtu kanë marrë formë shumë nga përpjekjet më të rëndësishme të diasporës sonë. Këtu u organizuan intelektualë, patriotë dhe vizionarë që hodhën themelet e një lëvizjeje të fuqishme kombëtare, duke kulmuar me themelimin e Federatës Pan-Shqiptare “Vatra”.

“Vatra” nuk është thjesht një organizatë — ajo është një simbol. Një simbol i sakrificës, i unitetit dhe i dashurisë për atdheun. Për më shumë se një shekull, ajo ka qenë një zë i fuqishëm në mbrojtje të çështjes shqiptare, duke kontribuar në mënyrë të drejtpërdrejtë në momente kyçe të historisë sonë kombëtare, që nga pavarësia e Shqipërisë e deri tek zhvillimet moderne të kombit tonë.

Misioni i saj mbetet po aq i rëndësishëm sot sa edhe në ditët e para:

të ruajë gjuhën shqipe, të mbrojë identitetin tonë kombëtar, të promovojë kulturën dhe traditat tona, dhe të forcojë lidhjet shpirtërore, kulturore dhe institucionale midis diasporës dhe Shqipërisë.

Në Boston dhe më gjerë në Shtetet e Bashkuara, “Vatra” ka qenë një urë lidhëse midis brezave. Ajo ka mbajtur gjallë ndjenjën e përkatësisë tek të rinjtë, duke u dhënë atyre jo vetëm njohuri për rrënjët e tyre, por edhe krenarinë për identitetin e tyre shqiptar.

Në një botë që ndryshon me shpejtësi, ku globalizimi shpesh sfidon identitetet kombëtare, roli i organizatave si “Vatra” bëhet edhe më jetik. Ato janë kujtesa jonë kolektive dhe garancia jonë për të ardhmen.

I nderuar President,

Prania Juaj këtu sot na jep forcë dhe besim. Ajo na kujton se diaspora nuk është larg atdheut — ajo është një pjesë e pandashme e tij. Ne jemi ambasadorë të kulturës, historisë dhe vlerave shqiptare në këtë vend mik, dhe njëkohësisht ura që lidh dy brigje: Shqipërinë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Sot, më shumë se kurrë, kemi nevojë për bashkëpunim, për unitet dhe për një vizion të përbashkët për të ardhmen. Një të ardhme ku shqiptarët kudo që ndodhen ndihen të lidhur, të përfaqësuar dhe të vlerësuar.

Le të jetë kjo vizitë një moment reflektimi dhe frymëzimi për të gjithë ne — për të vazhduar punën me përkushtim, për të forcuar komunitetin tonë dhe për të mbajtur të gjallë frymën e “Vatrës”.

Ju faleminderit nga zemra për praninë tuaj dhe për mbështetjen që i jepni diasporës shqiptare.

Zoti e bekoftë Shqipërinë dhe shqiptarët kudo që janë!

*Fjala e mbajtur në pritjen e Presidentit të Shqipërisë z.Bajram Begaj në Boston.

114 Vjet Mision Patriotik: VATRA, Flamur i Shqiptarizmit

by

Bledar Prifti, Ph.D./

Më 26 Prill, Vatra Tampa Bay dhe komuniteti shqiptaro-amerikan i Tampa Bay festuan me krenari të merituar 114-vjetorin e themelimit të organizatës panshqiptare Vatra. Ky jubile nuk është vetëm një datë historike, por një moment reflektimi mbi kontributin e jashtëzakonshëm që Vatra ka dhënë për çështjen kombëtare shqiptare gjatë një shekulli e më shumë.

Që nga themelimi i saj në vitin 1912, Vatra ka qenë një nga shtyllat kryesore të luftës për liri, unitet dhe mbrojtje të interesave shqiptare. Gjatë Luftës së Parë Botërore, në një periudhë shumë të vështirë për kombin tonë, Vatra veproi praktikisht si qeveria në mërgim e Shqipërisë. Me vizion dhe vendosmëri të madhe, ajo loboi fuqishëm pranë kancelarive perëndimore për të ruajtur integritetin territorial të atdheut tonë. Një nga veprimet më konkrete të asaj kohe ishte mbledhja e rreth 150.000 dollarëve – një shumë që sot vlen afro 5 milionë dollarë – të cilat u vunë në shërbim të çështjes shqiptare. Kjo sakrificë dëshmon qartë besnikërinë dhe dashurinë e thellë të patriotëve tanë për Shqipërinë.

Zëri i Vatres u forcua edhe më tej përmes gazetës “Dielli”, e drejtuar atherë nga intelektuali dhe patrioti i shquar Faik Konica, i cili e ktheu këtë botim në një mjet të fuqishëm për përhapjen e ndërgjegjes kombëtare.

Në të njëjtën periudhë, Fan Noli, një nga themeluesit kryesorë të Vatres, luajti një rol historik në krijimin e Kishës Autoqefale Ortodokse të Shqipërisë, duke kontribuar kështu në forcimin e identitetit kombëtar dhe shpirtëror të popullit shqiptar.

Në kohën e sotme, Vatra vazhdon të mbajë të njëjtin mision me përkushtim të plotë. Ajo lobon pa pushim për mbrojtjen dhe avancimin e interesave të kombit shqiptar në arenën ndërkombëtare, punon për bashkimin kombëtar dhe angazhohet me përgjegjësi në ruajtjen dhe promovimin e gjuhës, kulturës dhe identitetit shqiptar kudo në botë. Vatra mbetet një urë e fortë lidhëse midis diasporës dhe atdheut.

Si degë e nderuar e organizatës mëmë, Vatra Tampa Bay është plotësisht e angazhuar për të çuar përpara këtë trashëgimi të lavdishme. Ajo synon të shërbejë me përkushtim komunitetin shqiptaro-amerikan në Tampa Bay, në të gjithë Floridën dhe më gjerë, duke mbajtur gjallë lidhjet me Shqipërinë dhe duke edukuar brezat e rinj me vlerat patriotike.

Festimi i 114-vjetorit u zhvillua në një atmosferë dinjitoze, plot gëzim, unitet dhe ndjenja të thella patriotike. Ky eveniment na kujton të gjithëve se uniteti, puna e organizuar dhe dashuria për atdheun mbeten arma më e fortë e kombit shqiptar.

Rroftë Vatra!🇦🇱

Rroftë Shqipëria!🇦🇱

Rroftë kombi shqiptar!🇦🇱

Hasan Prishtina (1873-1933), in memoriam…

by

Instituti “Lumo Skendo”/

Veprimtar i lëvizjes kombëtare të periudhës së Rilindjes, i lëvizjes për një shtet demokratik në Shqipëri, për çlirimin e Kosovës dhe për bashkimin e saj me shtetin e pavarur shqiptar. Lindi në Vushtrri të Kosovës më 27 prill 1873. Kreu gjimnazin francez në Selanik dhe shkollën e lartë të administratës “Mylkije’ në Stamboll. U zgjodh tri herë deputet në parlamentin osman, ku mbrojti të drejtat kombëtare të shqiptarëve (1908-1912). Në fillim të vitit 1912, së bashku me Ismail Qemal Vlorën ishte ndër nismëtarët e organizimit të Kryengritjes së Përgjithshme kundërosmane dhe udhëheqës kryesor i saj.

Përkrahu Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë dhe ishte ministër i Qeverisë së Përkohshme të Vlorës. Ishte ndër organizatorët e Kryengritjes kundërserbe të shtatorit të vitit 1913. Gjatë periudhës mars-shtator 1914 mbështeti Vilhelm Vidin dhe për disa muaj (15.03-20.05.1914) mori pjesë në qeverinë e T. Përmetit si ministër i Postë-Telegrafave. Gjatë vitit 1915 qëndroi në ilegalitet në Malësinë e Gjakovës, ku u mor me organizimin e qëndresës në Kosovë dhe në viset e tjera të pushtuara nga ushtritë serbe e malazeze.

Në periudhën 1916-1918 bashkëpunoi me autoritetet austriake të pushtimit duke shpresuar se me këtë rrugë mund të realizohej pas luftës bashkimi përfundimtar i Kosovës me shtetin Shqiptar.

Në dhjetor të vitit 1919 kryesoi delegacionin që Komiteti “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës” dërgoi në Konferencën e Paqes në Paris për të kërkuar bashkimin e Kosovës dhe të viseve të tjera shqiptare të përfshira në Jugosllavi me shtetin shqiptar. Në prill të vitit 1921 u zgjodh deputet i Dibrës në Këshillin Kombëtar. Gjatë krizës politike të dhjetorit u ngarkua nga Këshilli i Lartë të formonte qeverinë më 7 dhjetor 1921, por dha dorëheqjen më 12 dhjetor në interes të stabilitetit të vendit.

Gjatë viteve 1922-1924 u shqua si një nga figurat e opozitës në Shqipëri. Krahas veprimtarisë si udhëheqës e organizator i Lëvizjes së armatosur kaçake në Kosovë kundër sundimit serb, mori pjesë edhe në përgatitjen në Shqipëri të Revolucionit të Qershorit të vitit 1924, që solli në pushtet qeverinë e Fan Nolit. Shoqëroi F. Nolin në Lidhjen e Kombeve. Gjatë tërë jetës si mërgimtar politik në vitet 1925-1933, punoi pareshtur për të siguruar përkrahjen e opinionit publik botëror, të forumeve ndërkombëtare dhe të kancelarive të Fuqive të Mëdha për çështjen e Kosovës. Hasan Prishtina ishte përfaqësues i krahut radikal të mërgatës politike shqiptare. Çlirimin e Kosovës e shihte të lidhur me ndryshimin e regjimit në Shqipëri. Ai punoi për bashkërendimin e luftës së popujve të robëruar të Ballkanit dhe shpresonte se me krijimin e shteteve kombëtare dhe me ndërprerjen e çdo forme hegjemonie mbi popujt e Ballkanit do të krijoheshin kushtet për bashkëpunim ndërmjet tyre.

Në bashkëpunim me anëtarët e organizatës “Bashkimi Kombëtar” mori pjesë në pregatitjen e atentatit që u krye në Vjenë kundër Ahmet Zogut në vitin 1931. Hasan Prishtinës iu bënë katër atentate nga kundërshtarët politikë; u burgos dy herë nga pushtuesit serbë e bullgarë dhe u dënua gjashtë herë me vdekje (nga xhonturqit, nga Esat Toptani, nga qeveria serbe dhe tri herë nga qeveria e A. Zogut). Ai ka shkruar një varg artikujsh dhe një përmbledhje kujtimesh për Kryengritjen kundërosmane të vitit 1912, me vlera të mirëfillta historike. U vra në Selanik me atentat më 14 gusht të vitit 1933, për organizimin e të cilit u akuzuan A. Zogu dhe qeveria jugosllave. Në vitin 1977 eshtrat e Hasan Prishtinës u rivarrosën në Kukës. Në maj 2014, Presidenti i Republikës së Shqipërisë, vlerëson atdhetarin e shquar Hasan Prishtina me “Dekoratën e Flamurit Kombëtar”.

Trashëgimia e udhëheqësisë dhe vlerat identitare kombëtare

by

“Kam ngritur një monument më të qëndrueshëm se bronzi,” -shkruante Horaci. Dhe kishte të drejtë. Sot pas më tepër se 2000 mijë vitesh ne e citojmë sërish “monumentin” e tij. E njëjta maksimë vlen edhe për udhëheqësinë. Nëse trashëgimia e udheheqësisë nuk mbrujtet me tharmin e vlerave identitare kombëtare, koha e fshin njësoj siç valët e detit shuajnë shkrimet mbi rërë.

Para pak ditësh, në Verona, u gjenda përballë monumentit të Kamillo Benso, Kontit të Kavurit (1810-1861). Kjo vepër qëndron dinjitetshëm pranë Kastelvekios, në brigjet e lumit Adixhe, si simbol i shtetit modern italian.

Nuk është rastësi. Në thuajse çdo qytet të Italisë gjen një shesh, rrugë apo monument që mban emrin e tij.

Kombet serioze nuk ndërtojnë vetëm institucione. Ato ndërtojnë edhe kujtesë kolektive për ata që i krijuan ato.

Pas shpalljes së Mbretërisë së Bashkuar të Italisë, Konti Kavur mori detyrën si Kryeministri i parë i Italisë. Por, ai vdiq pas vetëm tre muajsh në detyrë dhe nuk jetoi për të parë bashkimin e plotë të vendit pas pushtimit të Romës në vitin 1870.

Ndërkohë, në Shqipëri, figura e Ismail Qemal Vlorës, themeluesit të shtetit modern shqiptar, nuk përfaqësohet me të njëjtin dinjitet në hapësirën publike.

Kjo nuk është thjesht çështje monumentesh. Është çështje standardi, kulture dhe etike. Mënyra si i nderojmë themeluesit tanë tregon shumë për mënyrën se si e kuptojmë shtetin sot.

Një komb që nuk ndërton simbole të forta për figurat e tij themeluese, është i dënuar që të mbetet i dobët edhe në vetëdijen e tij shtetformuese. Problemi ynë nuk është mungesa e historisë. Por mënyra se si zgjedhim që ta rrëfejmë dhe përfaqësojmë atë.

Dr. Evarist Beqiri