Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Letter of Support for Prof. Dr. Bekim Sejdiu’s Nomination for President of the Republic of Kosovo

by

Honorable Political Leaders and Members of the Assembly of the Republic of Kosova

We write to express our collective support for the election of Dr. Bekim Sejdiu as the next

President of the Republic of Kosova.

We have been closely following the presidential nomination process in Kosova and respectfully

urge the Assembly to elect Dr. Bekim Sejdiu. As a former diplomat and former Constitutional

Court judge, Dr. Sejdiu has the extensive experience and integrity needed to unite the country and

strengthen Kosova’s relationship with the United States.

We have had the great pleasure of working together with Dr. Sejdiu while he served as Consul

General in New York.Dr.Sejdiu played a significant role in bridging the Albanian diaspora in the

JS and Kosova. We worked tirelessly to organize cultural events, open Albanian-language

schools, and lobby for Kosova in the highest political circles in New York and Washington, D.C.

At this critical time, Kosova requires a head of state who commands deep institutional respect and

possesses a proven record of public service.

Dr. Sejdiu’s distinguished legal background and diplomatic tenure make him exceptionally

qualified to represent the state with dignity on the global stage,

To ensure a stable and prosperous future for our homeland, we respectfully urge all political parties

within the Assembly to unite and support Dr. Bekim Sejdiu’s candidacy for President of Kosova.

In solidarity,

Elio Ahmetaj

Harry Bajraktari

Vehbi Bajrami

Ekrem Bardha

Ramazan Bekteshi

Elmi Berisha

Cafo Boga

Musa Dakaj

Gjevalin Gegaj

Mark Gjonaj

Adrian Grajcevci

Ramazan Hajdini

Joe Haliti

Agim Ismaili

Iljaz Kadriu

Richard Lukaj

Besim Malota

Halil Mula

Gino Mulligi

Adrian Neritani

Bruno Selimaj

Gani Shehu

Beqir Sina

Ismet Smajli

Doc Vraniqi

Martin Vulaj

Shpresa Xhakli

Jim Xhema

BEKIM SEJDIU PËR PRESIDENT – A PO I KTHEHET KOSOVA PROFILIT INSTITUCIONAL?

by

Nga Frank Shkreli/

Pas muajsh ngërçi politik e institucional, nga Prishtina vjen më në fund një lajm I mirë që mund të shihet si një hap drejt normalizimit: Lëvizja Vetëvendosje dhe Lidhja Demokratike e Kosovës kanë rënë dakord që Prof. Dr. Bekim Sejdiu të jetë kandidati i përbashkët për President të Republikës së Kosovës. Duhet theksuar që në fillim: Dr. Bekim Sejdiu është propozuar, jo zgjedhur. Vendimi përfundimtar i takon Kuvendit të Republikës së Kosovës. Por vetë fakti që dy forca politike, të cilat jo gjithmonë kanë qenë në një linjë, janë pajtuar për një figurë që nuk vjen nga politika aktive partiake, është zhvillim që meriton vëmendje.

Dhe këtu qëndron ndoshta rëndësia e kësaj kandidature. Dr. Bekim Sejdiu ka një profil të ndryshëm nga shumë prej emrave që kanë dominuar politikën kosovare gjatë viteve të fundit. Është profesor, diplomat dhe ish-gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese. Para se të kalonte në drejtësinë kushtetuese, ai ka shërbyer në diplomacinë e Kosovës, përfshirë si ambasador i parë i Republikës së Kosovës në Turqi dhe si konsull i përgjithshëm në Nju Jork. Në vitin 2015 u emërua gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese.

Një tjetër element me rëndësi që nuk duhet anashkaluar në profilin e Bekim Sejdiut është përvoja e tij në Shtetet e Bashkuara. Gjatë viteve 2012–2014, ai shërbeu si Konsull i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës në Nju Jork, në një periudhë kur marrëdhëniet me diasporën shqiptare në SHBA kishin një rëndësi të veçantë për shtetin e ri të Kosovës. Gjatë kësaj periudhe, Sejdiu pati mundësi të punonte drejtpërdrejt me komunitetin shqiptaro-amerikan, një komunitet që kishte dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm për çështjen e Kosovës dhe vazhdonte të luante një rol të rëndësishëm në forcimin e lidhjeve shqiptaro-amerikane.

Për shumë shqiptarë në Nju Jork dhe më gjerë në Amerikë, ai u njoh si një përfaqësues i denjë i Kosovës me profil profesional, akademik dhe diplomatik. Respekti që ai fitoi gjatë shërbimit në Nju Jork është një element i rëndësishëm i përvojës së tij publike, sidomos nëse kandidatura për President shihet edhe në prizmin e marrëdhënieve të Kosovës me Shtetet e Bashkuara dhe diasporën shqiptaro-amerikane. Kjo përvojë amerikane i shtohet një karriere që përfshin diplomacinë, drejtësinë kushtetuese dhe akademinë. Pikërisht, kjo ndërthurje mund të jetë një nga avantazhet e tij nëse Kuvendi e zgjedh në krye të shtetit.

Pra, kemi të bëjmë me një profil shtetëror, juridik, diplomatik dhe akademik, më shumë sesa me një figurë të politikës së përditshme, që në të vërtretë është një plus. Sepse ky ppropozim mund të jetë, pikërisht, ajo që i duhet sot Kosovës. Presidenca e Republikës nuk duhet të jetë një zgjatim i një partie politike. Presidenti duhet të jetë, mbi të gjitha, një figurë që mishëron shtetin, Kushtetutën dhe unitetin institucional. Në këtë kuptim, një kandidat me përvojë në diplomaci dhe në Gjykatën Kushtetuese mund të sjellë një dimension tjetër në Presidencën e Kosovës. Por këtu fillon edhe prova e vërtetë. A do të jetë Bekim Sejdiu kandidat i partive që e propozuan apo President i Republikës?

Kjo është pyetja që do të përcaktojë rëndësinë e kësaj kandidature.

Vetë Sejdiu, duke pranuar propozimin, ka deklaruar se ambicia e tij ka qenë kryesisht në fushat akademike dhe profesionale, por se e ka pranuar përgjegjësinë për t’i shërbyer Republikës dhe qytetarëve të saj. Kjo deklaratë është e rëndësishme. Sepse Kosova nuk ka nevojë vetëm për një figurë që ta mbyllë një krizë politike. Ka nevojë për një President që të mund të fitojë autoritet përtej shumicës që e zgjedh. Nëse Bekim Sejdiu arrin të zgjidhet nga Kuvendi, sfida e tij do të jetë e madhe: të ruajë pavarësinë institucionale, të jetë faktor stabiliteti në një skenë politike tepër të polarizuar dhe të përfaqësojë Kosovën me seriozitet në marrëdhëniet ndërkombëtare. Në këtë pikë, kandidatura e tij është më shumë se një emër për Presidencën. Është një provë për politikën kosovare: a është ajo në gjendje të vendosë interesin e shtetit mbi interesin partiak? Nëse përgjigjja është po, atëherë marrëveshja për Bekim Sejdiun mund të jetë një kthesë pozitive. Nëse jo, atëherë edhe një figurë me profil të lartë institucional rrezikon të mbetet peng i të njëjtës kulturë politike që e ka mbajtur Kosovën për muaj të tërë në ngërç.

Prandaj, para se të pyesim nëse Bekim Sejdiu do të jetë President i mirë, duhet të pyesim diçka tjetër: A do t’i japin partitë politike Presidentit të ardhshëm hapësirën që të jetë President i Republikës dhe jo President i një marrëveshjeje politike që e solli në atë post? Kjo do të jetë prova e vërtetë – jo vetëm për Bekim Sejdiun, por edhe për pjekurinë institucionale të politikës së Kosovës.

Frank Shkreli

Gjatë shërbimit të tij diplomatik në Nju Jork, Prof. Dr. Bekim Sejdiu ishte i pranishëm gjithmonë në tubimet e komunitetit shqiptaro-amerikan. Në këtë foto ishte me rastin e promovimit nga VATRA të tre vëllimeve mbi historinë e Kosovës të autorit Dr. Jusuf Buxhovi, New York, 1 Dhjetor 2012.

ANTON ÇEFA – NJË JETË NË SHËRBIM TË FJALËS SHQIPE DHE KUJTESËS KOMBËTARE

by

Frank Shkreli/

Shkrimtari, poeti, studiuesi dhe publicisti shkodran që e bëri fjalën një dëshmi të kohës dhe kulturës shqiptare në atdhe edhe në Amerikë.

Po e vazhdoj serinë jo-formale – që unë sjell për lexuesit, nga koha në kohë — të kujtimeve kushtuar vlerave dhe personaliteteve të shquara shqiptaro-amerikane, por jo vetëm. Anton Çefa ka lindur në Shkodër më 1934, ka studiuar në Universitetin e Tiranës, ka punuar si mësues, ka qenë drejtues i Radio Shkodrës pas renies së komunizmit zyrtar dhe pas emigrimit në SHBA më 1993, editor i gazetës Dielli të Federatës Panshqiptare Vatra. Vatra e Dielli, mirënjohje e respekt për kontributin publicistik, gjuhësor e poetik të ish editorit të Diellit Anton Çefa – Dielli | The Sun — Në historinë e kulturës shqiptare ka njerëz që nuk kanë bërë zhurmë rreth vetes, por që kanë lënë gjurmë të thella nëpërmjet punës së tyre. Anton Çefa është njëri prej tyre. Poet, shkrimtar, studiues, kritik letrar, publicist dhe pedagog, ai i përket asaj plejade intelektualësh shkodranë për të cilët kultura nuk ka qenë thjesht profesion, por një mënyrë jetese dhe një detyrë ndaj kombit.

Në vendlindjen e tij në Shkodër, Anton Çefa (vëllai i studiuesi dhe shkrimtarit të njohur, Kolec Çefa, autor i disa librave e i një mori studimesh e artikujsh),është formuar në një mjedis ku tradita kulturore, dashuria për gjuhën shqipe dhe kujtesa historike kishin një peshë të veçantë. Kreu studimet pedagogjike dhe më pas studimet universitare në degën e Gjuhës, Letërsisë dhe Historisë së Shqipërisë në Universitetin e Tiranës, të cilat i përfundoi në vitin 1962. Për shumë vite shërbeu si mësues në shkollat 8-vjeçare dhe të mesme dhe, pas rënies së diktaturës komuniste, u nderua me titullin “Mësues i merituar”. Por figura e Anton Çefës nuk mund të kufizohet vetëm te mësuesia. Qysh në vitet e regjimit komunist ai shkroi për çështje që lidhen me psikologjinë etnike dhe pedagogjinë popullore shqiptare. Kjo prirje do të bëhej më vonë një nga shtyllat e rëndësishme të veprimtarisë së tij studimore. Pas përmbysjes së komunizmit, Çefa u përfshi në jetën e re publike e kulturore të Shkodrës. Ishte ndër themeluesit e gazetës demokratike “Shkodra”, ndërsa për një periudhë drejtoi Radio Shkodrën. Ishte gjithashtu pjesë e këshillave botues të revistave “Rrezja e jonë” dhe “Kumbona e së Diellës”.

Në vitin 1993, Anton Çefa vendosi të emigronte familjarisht nga Shkodra në Shtetet e Bashkuara. Por, ashtu si për shumë patriotë të tjerë – që për arsye të ndryshme u detyruan të largoheshin nga atdheu — largimi fizik i tij nga Shqipëria nuk nënkuptoi largimin e tij shpirtëror prej saj. Përkundrazi, Amerika u bë një tjetër hapësirë ku ai vazhdoi t’i shërbente kulturës dhe çështjes kombëtare. Në vitet 1994–2007 ai shërbeu si editor i gazetës “Dielli”, organit historik të Federatës Panshqiptare Vatra. Në këtë rol, ai u bë një prej zërave të rëndësishëm të shtypit dhe kulturës shqiptare në Amerikë. Kjo veprimtari është veçanërisht e rëndësishme po të kemi parasysh historinë e Diellit dhe të Vatrës. Për një intelektual shqiptar të ardhur nga Shkodra, të punonte në këtë institucion të diasporës do të thoshte të lidhej me një traditë të gjatë të mendimit, publicistikës dhe veprimtarisë kombëtare shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Anton Çefa është para së gjithash poet. Në krijimtarinë e tij poetike gjenden vëllimet “Dritarja e një britme”, “Heshtja ka tingull guri”, “Fjalë në vargoj të muzgët”, “Flatrime me krahë të premë” dhe më vonë “Tinguj e ngjyra Shqipërie”. Bibliografia e tij dëshmon një vazhdimësi të rëndësishme krijuese, ndërsa poezia e tij është përkthyer edhe në rumanisht. Vetë titujt e këtyre veprave flasin për një poezi të lidhur me dhimbjen, kujtesën, atdheun dhe përvojën njerëzore. “Heshtja ka tingull guri” është një titull që mund të merret edhe si metaforë për një pjesë të madhe të përvojës së intelektualit shqiptar të shekullit XX: shumë gjëra u heshtën, shumë kujtime mbetën të pathëna, por heshtja nuk do të thotë se ato u zhdukën. Në vitin 2021 u botua “Tinguj e ngjyra Shqipërie”, një tjetër dëshmi e lidhjes së tij të vazhdueshme me vendin e origjinës.

Një dimension tjetër i rëndësishëm i veprës së Çefës është studimi. Ai nuk është mjaftuar me krijimin letrar, por është marrë me kritikën letrare, me figurat e mëdha të kulturës shqiptare dhe me atë që ai e ka quajtur “psikologjia etnike e popullit tonë”. Ndër veprat e tij studimore janë “Në hullitë e fjalës artistike – Kritikë letrare”, “Noli e Konica” dhe dy pjesët e “Sprovë e psikologjisë etnike të popullit tonë”. Kjo fushë e veprimtarisë së tij është veçanërisht interesante, sepse Çefa përpiqet ta shohë shqiptarin jo vetëm nëpërmjet historisë politike, por edhe nëpërmjet mënyrës së të menduarit, zakoneve, traditave, marrëdhënieve shoqërore dhe trashëgimisë kulturore. Në këtë kuptim, studimi për të nuk është një aktivitet i ftohtë akademik. Është një përpjekje për të kuptuar se çfarë e ka bërë dhe çfarë vazhdon ta bëjë shqiptarin shqiptar. Një nga meritat e Anton Çefës është edhe vëmendja që u ka kushtuar autorëve dhe figurave të rëndësishme të kulturës shqiptare, por jo vetëm. (Libri i Portreteve, 2015), duke iu rikthyer kështu autorëve, veprave dhe ideve që nuk duhet të humbasin nga kujtesa.

Anton Çefa nuk mund të ndahet as nga kultura shqiptare në Amerikë. Në historinë e diasporës shqiptare në Shtetet e Bashkuara, Anton Çefa meriton një vend të veçantë edhe për kontributin e tij në shtypin shqiptar. Gazeta Dielli, organ i Federatës Pan-Shqiptare Vatra ka qenë për dekada një nga institucionet më të rëndësishme të kulturës dhe mendimit shqiptar në Amerikë. Nëpërmjet punës së tij si editor i Diellit, (1994-2006), Çefa ishte pjesë e kësaj vazhdimësie dhe kontribuoi që gazeta të mbetej një hapësirë ku mund të bashkoheshin publicistika, kultura, letërsia dhe shqetësimet kombëtare.

Në përmbyllje, Anton Çefa është nga ata autorë shqiptarë që duhen lexuar jo vetëm për atë që kanë shkruar, por edhe për atë që kanë përfaqësuar. Ai përfaqëson një brez intelektualësh që e kanë përjetuar nga afër ndryshimin e madh të Shqipërisë nga diktatura komuniste në demokraci, nga izolimi në emigracion dhe nga heshtja e detyruar në lirinë e fjalës. Në poezinë e tij lexxuesi gjenë emocionin ndërsa në studimet e tij, kërkimin. Në publicistikën e tij, shqetësimin qytetar, ndërsa në veprimtarinë e tij në diasporë, një lidhje të pandërprerë me Shkodrën dhe Shqipërinë. Prandaj Anton Çefa nuk duhet parë thjesht si një emër në një bibliografi. Ai është pjesë e një tradite intelektuale shqiptare që e ka kuptuar fjalën si përgjegjësi. Dhe ndoshta kjo është një nga mënyrat më të mira për ta përmbledhur veprën e tij. Një jetë, e kaluar në kërkim të fjalës së bukur, të së vërtetës së kujtesës dhe të vlerave që nuk duhet të humbasin. Në një kohë kur shumë figura të kulturës shqiptare presin ende një vlerësim më të plotë, Anton Çefa është një nga ata emra që meriton të rilexohet, të studiohet dhe të vendoset në vendin që i takon në historinë e kulturës shqiptare në atdhe dhe në mërgim.

Sepse një komb nuk jeton vetëm nga historia që shkruan për veten, por edhe nga njerëzit që ia ruajnë kujtesën. Dhe Anton Çefa me veprat dhe shkrimet e tija publicistike, është, pa dyshim, një prej tyre.

Kur dija hesht, konformizmi flet…

by

Prof. Dr. Pal Nikolli/

Ka më shumë se dy muaj që Tirana po përjeton protesta dhe reagime qytetare, ku një pjesë e rëndësishme e zërit publik po vjen nga brezi i ri. Mund të pajtohesh ose jo me kërkesat, format apo mënyrën e artikulimit të këtyre protestave. Por një gjë është e pamohueshme: kur një brez del në rrugë për të shprehur pakënaqësinë e tij, shoqëria duhet ta dëgjojë.

Dhe pikërisht këtu lind një shqetësim tjetër: ku është zëri i universiteteve, i profesorëve, i akademikëve, i intelektualëve dhe i elitave publike?

Pyetja është e drejtë, por duhet bërë me një saktësim të rëndësishëm: jo të gjithë akademikët dhe profesorët kanë heshtur. Ka pedagogë, studiues, profesorë dhe intelektualë që kanë reaguar publikisht, kanë shkruar, kanë folur dhe kanë mbështetur të drejtën për të menduar ndryshe. Ka edhe individë që, pavarësisht kostos personale apo institucionale, kanë zgjedhur të mos bëhen pjesë e heshtjes kolektive.

Prandaj problemi nuk është se të gjithë akademikët heshtin. Problemi është se zëri kritik i botës akademike nuk ka peshën publike që duhet të kishte.

Dhe kjo është shumë më serioze.

Universiteti nuk është vetëm një institucion ku jepen leksione, merren diploma dhe bëhen karriera. Universiteti është një nga mekanizmat kryesorë të shoqërisë për të prodhuar mendim kritik. Profesori nuk është thjesht një nëpunës i arsimit të lartë. Akademiku, në kuptimin më të plotë të fjalës, është edhe një ndërgjegje publike.

Kur shoqëria përballet me një krizë politike, institucionale, morale apo demokratike, universiteti nuk mund të sillet sikur gjithçka ndodh jashtë mureve të tij.

Heshtja akademike nuk është gjithmonë neutralitet. Ndonjëherë ajo është konformizëm.

Por duhet bërë edhe dallimi tjetër: të jesh kritik nuk do të thotë të jesh kundër qeverisë, kundër opozitës apo në favor të një partie. Akademia nuk duhet të bëhet tribunë partiake. Përkundrazi, detyra e saj është shumë më e rëndësishme: të vendosë faktin mbi propagandën, argumentin mbi sloganin, provën mbi opinionin dhe interesin publik mbi interesin e momentit politik.

Një profesor nuk ka pse të jetë militant. Ka nevojë të jetë i lirë.

I lirë për të thënë se një politikë është e gabuar edhe kur e propozon qeveria. I lirë për të kritikuar opozitën kur ajo gabon. I lirë për të mbrojtur protestuesin kur e drejta e tij cenohet, por edhe për të kritikuar protestën kur ajo humbet argumentin. I lirë për të mos iu nënshtruar as pushtetit politik, as pushtetit ekonomik, as pushtetit mediatik.

Kjo është pavarësia e vërtetë akademike.

Nëse të dhënat e V-Dem tregojnë një dobësim të rolit publik kritik të akademisë shqiptare ndaj politikave qeveritare, kjo duhet të merret seriozisht. Jo sepse një indeks mund të përkufizojë i vetëm realitetin shqiptar, por sepse ai ngre një pyetje që ne duhet ta bëjmë edhe pa asnjë indeks:

Sa ndikojnë realisht profesorët dhe universitetet në debatin publik shqiptar?

Sa herë që miratohen politika të rëndësishme publike, sa herë ndryshojnë ligjet, sa herë ndërhyhet në territor, në arsim, në ekonomi, në mjedis, në administratë apo në sistemin demokratik, a dëgjohet zëri i ekspertizës universitare?

Dhe, më e rëndësishmja: kur ky zë dëgjohet, a merret parasysh?

Sepse demokracia nuk ka nevojë vetëm për njerëz që flasin. Ka nevojë edhe për institucione që dëgjojnë.

Në Shqipëri është krijuar prej kohësh një terren ku konformizmi mund të jetë më i leverdishëm se kritika. Një akademik që hesht mund të shmangë konfliktin me pushtetin, me drejtuesit, me institucionin apo me interesa të caktuara. Një profesor që flet mund të përballet me pasoja profesionale, administrative ose thjesht me izolim publik.

Por universiteti nuk mund të matet vetëm me numrin e artikujve shkencorë, titujve akademikë apo projekteve të financuara.

Një universitet matet edhe me guximin intelektual që prodhon.

Një shoqëri që u mëson të rinjve të mendojnë në mënyrë kritike, por pastaj i mëson ata se kritika nuk duhet të prekë pushtetin, krijon një kontradiktë të madhe. I mëson studentët të analizojnë tekstin, por jo realitetin; të kritikojnë një teori, por jo një politikë; të debatojnë në auditor, por të heshtin në shesh.

Kjo është pikërisht arsyeja pse protesta e të rinjve duhet parë edhe si një provë për universitetin.

Ndoshta pyetja më e rëndësishme nuk është: “Pse protestojnë?”

Pyetja është: “A kemi krijuar ne, si shoqëri dhe si sistem arsimor, një brez që ndihet i dëgjuar?”

Nëse përgjigjja është jo, atëherë protesta nuk është thjesht një problem politik. Është një simptomë shoqërore.

Dhe këtu roli i profesorëve bëhet i pazëvendësueshëm.

Ata nuk duhet të dalin domosdoshmërisht në çdo protestë. Nuk duhet të bëhen organizatorë politikë. Nuk duhet të marrin flamuj partish. Por duhet të jenë aty ku është detyra e tyre natyrore: në debatin publik, me argument, dije, fakte dhe integritet.

Ka profesorë që e kanë bërë këtë. Ka akademikë që kanë folur. Ka intelektualë që nuk janë pajtuar me klimën e konformizmit. Dhe këta njerëz nuk duhen futur në të njëjtin thes me heshtjen.

Përkundrazi, pikërisht zërat e tyre tregojnë se universiteti shqiptar nuk është pa ndërgjegje. Problemi është se këta zëra shpesh janë të shpërndarë, individualë dhe pa një peshë të mjaftueshme institucionale.

Një shoqëri nuk ka nevojë për një akademi që mendon njësoj. Ka nevojë për një akademi që guxon të mendojë ndryshe.

Kjo është edhe arsyeja pse debati mbi “elitat” duhet të jetë më i thellë. Elita nuk është ai që ka një titull. Nuk është ai që ka një zyrë. Nuk është ai që është emëruar në një institucion. Nuk është as ai që shfaqet më shpesh në televizion.

Elita është ai që, kur shoqëria përballet me një moment të vështirë, e ndien përgjegjësinë për të folur.

Një titull akademik pa integritet publik është vetëm një dekoratë. Një profesor që ka dije, por nuk guxon ta përdorë atë në shërbim të së vërtetës, mund të jetë i suksesshëm profesionalisht, por nuk e përmbush plotësisht misionin e intelektualit.

Historia na ka treguar se demokracitë nuk dobësohen vetëm kur ndalohen fjalët. Ato dobësohen edhe kur njerëzit më të ditur mësohen të mos i thonë ato.

Prandaj shqetësimi për heshtjen e akademisë është në thelb shqetësim për cilësinë e demokracisë shqiptare.

Por ka ende një ndryshim të madh mes heshtjes absolute dhe një akademie që ka filluar të flasë më pak se ç’duhet. Dhe pikërisht këtu duhet të kërkojmë rrugën e daljes.

Nuk na duhen profesorë që dalin në rrugë për të bërë politikë.

Na duhen profesorë që dalin në publik për të bërë dituri.

Na duhen akademikë që pyesin kur të tjerët pohojnë, që kërkojnë prova kur të tjerët japin slogane, që kundërshtojnë kur argumenti e kërkon dhe që mbrojnë të drejtën e tjetrit për të mos menduar si ata.

Sepse një demokraci e shëndetshme nuk ka frikë nga profesori kritik.

Përkundrazi, demokracia fillon të ketë frikë pikërisht atëherë kur profesori ka frikë të jetë kritik.

Dhe nëse sot një brez i ri po kërkon të dëgjohet, universiteti duhet të jetë ndër vendet e para ku kjo kërkesë analizohet, debatohet dhe merret seriozisht.

Jo për t’i dhënë të drejtë gjithkujt.

Por për të mos lejuar që heshtja të bëhet kultura e re e dijes.

Sepse kur universiteti flet me argument, shoqëria fiton një mekanizëm vetëkorrigjimi.

Kur universiteti hesht, pushteti mbetet pa një nga kundërpeshat më të rëndësishme.

Dhe kur kundërpesha zhduket, nuk është vetëm universiteti që humbet.

Humbet demokracia.

Albanians for America Welcomes the SRBIJA Act and Calls for Accountability from Serbia

by

AFA/

WASHINGTON, D.C. Albanians for America welcomes the introduction of the Supporting the Rule of Law, Building Institutional Justice, and Accountability Act the “SRBIJA Act” and commends the members of Congress who are demanding greater accountability from the Government of Serbia.

This legislation sends a clear and important message: the United States will not turn a blind eye to democratic backsliding, corruption, attacks on independent institutions, suppression of peaceful protesters, or policies that undermine stability in the Western Balkans.

The SRBIJA Act explicitly recognizes serious concerns regarding Serbia’s rule of law, judicial independence, media freedom, corruption, and treatment of student led and civic protests. It also calls for credible and independent investigations into the Novi Sad railway station disaster and allegations of excessive force against peaceful demonstrators.

For years, Serbia has sought to present itself as a reliable partner of the United States and Europe while simultaneously maintaining deep political, economic, and security relationships with Russia and China, and increasingly engaging with Iran. The SRBIJA Act appropriately recognizes that these relationships deserve serious scrutiny when they conflict with U.S., NATO, and European security interests.

Most importantly, this legislation establishes that U.S. engagement and assistance should be tied to measurable progress. The bill calls for attention to free and fair elections, anti-corruption measures, rule of law, freedom of the press, and freedom of assembly. It also provides for sanctions against individuals whose actions threaten peace, stability, democratic institutions, or human rights in the Western Balkans.

Albanians for America views this as a significant step toward holding the Serbian government accountable for its actions and policies.

At the same time, we make an important distinction: our concern is with the policies and conduct of the Government of Serbia, not with the Serbian people. The people of Serbia deserve democracy, transparency, independent institutions, freedom of expression, and a government accountable to its citizens.

The same principles must apply throughout the Western Balkans.

We particularly welcome the bill’s recognition of the importance of the EU-led dialogue between Serbia and Kosovo and its call for continued U.S. support for that process. Any lasting peace in the region must be based on accountability, mutual recognition, respect for existing agreements, and an end to destabilizing behavior.

The United States has invested decades of diplomatic, economic, and security resources in building a peaceful and democratic Western Balkans. That investment must not be undermined by governments that move away from democratic values while simultaneously strengthening relationships with authoritarian powers.

Albanians for America therefore calls on Congress and the Administration to continue supporting policies that:

•⁠ ⁠Hold Serbian officials accountable for corruption and human rights abuses;

•⁠ ⁠Defend democratic institutions, free elections, freedom of the press, and peaceful assembly;

•⁠ ⁠Closely examine Serbia’s growing political and security ties with Russia, China, and Iran;

•⁠ ⁠Support the sovereignty and security of Kosovo;

•⁠ ⁠Strengthen the U.S.-Kosovo strategic partnership;

•⁠ ⁠Support the EU-led Serbia-Kosovo dialogue while demanding meaningful implementation and accountability; and

•⁠ ⁠Make deeper U.S.-Serbia cooperation dependent upon credible and sustained democratic reform.

The SRBIJA Act makes clear that partnership with the United States is not a blank check. It comes with responsibilities.

Albanians for America strongly supports this principle and urges Congress to continue holding the Government of Serbia to the same democratic and security standards expected of every country seeking a strong partnership with the United States.

DEKLARATË E ALBANIANS FOR AMERICA

Albanians for America mirëpret SRBIJA Act dhe kërkon llogaridhënie nga Serbia

WASHINGTON, D.C. — Albanians for America mirëpret prezantimin në Kongresin Amerikan të “Supporting the Rule of Law, Building Institutional Justice, and Accountability Act” SRBIJA Act, dhe përshëndet anëtarët e Kongresit që po kërkojnë më shumë llogaridhënie nga Qeveria e Serbisë.

Ky legjislacion dërgon një mesazh të qartë dhe të rëndësishëm: Shtetet e Bashkuara nuk mund të mbyllin sytë përballë regresit demokratik, korrupsionit, dobësimit të institucioneve të pavarura, shtypjes së protestuesve paqësorë apo politikave që dëmtojnë stabilitetin në Ballkanin Perëndimor.

SRBIJA Act evidenton shqetësime serioze lidhur me sundimin e ligjit në Serbi, pavarësinë e gjyqësorit, lirinë e medias, korrupsionin dhe trajtimin e protestave studentore dhe qytetare. Projektligji kërkon gjithashtu hetime të besueshme dhe të pavarura për tragjedinë e stacionit hekurudhor në Novi Sad dhe për akuzat mbi përdorimin e tepruar të forcës ndaj protestuesve paqësorë.

Për vite me radhë, Serbia është përpjekur të paraqitet si një partner i besueshëm i Shteteve të Bashkuara dhe Evropës, ndërkohë që vazhdon të mbajë marrëdhënie të thella politike, ekonomike dhe të sigurisë me Rusinë dhe Kinën, si dhe po thellon bashkëpunimin me Iranin.

SRBIJA Act e njeh me të drejtë nevojën për një shqyrtim serioz të këtyre marrëdhënieve, veçanërisht kur ato bien ndesh me interesat e sigurisë së Shteteve të Bashkuara, NATO-s dhe Evropës.

Albanians for America e konsideron këtë një hap të rëndësishëm drejt mbajtjes së Qeverisë së Serbisë përgjegjëse për veprimet dhe politikat e saj.

Në të njëjtën kohë, ne bëjmë një dallim të rëndësishëm: shqetësimi ynë është për politikat dhe veprimet e Qeverisë së Serbisë, jo për popullin serb. Populli i Serbisë meriton demokraci, transparencë, institucione të pavarura, liri të shprehjes dhe një qeveri që i përgjigjet qytetarëve të saj.

Të njëjtat parime duhet të zbatohen në të gjithë Ballkanin Perëndimor.

Ne mirëpresim veçanërisht faktin që projektligji njeh rëndësinë e dialogut të udhëhequr nga Bashkimi Evropian ndërmjet Serbisë dhe Kosovës dhe mbështet vazhdimin e angazhimit amerikan në këtë proces. Një paqe e qëndrueshme në rajon duhet të bazohet në llogaridhënie, njohje të ndërsjellë, respektimin e marrëveshjeve ekzistuese dhe fundin e çdo sjelljeje destabilizuese.

Shtetet e Bashkuara kanë investuar për dekada burime diplomatike, ekonomike dhe të sigurisë për ndërtimin e një Ballkani Perëndimor paqësor dhe demokratik.

Ky investim nuk duhet të minohet nga qeveri që largohen nga vlerat demokratike, ndërkohë që forcojnë marrëdhëniet me fuqi autoritare.

Për këtë arsye, Albanians for America i bën thirrje Kongresit dhe Administratës Amerikane që të vazhdojnë të mbështesin politika që:

•⁠ ⁠Mbajnë përgjegjës zyrtarët serbë për korrupsionin dhe shkeljet e të drejtave të njeriut;

•⁠ ⁠Mbrojnë institucionet demokratike, zgjedhjet e lira, lirinë e medias dhe të drejtën për tubim paqësor;

•⁠ ⁠Shqyrtojnë me seriozitet lidhjet në rritje të Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin;

•⁠ ⁠Mbështesin sovranitetin dhe sigurinë e Republikës së Kosovës;

•⁠ ⁠Forcojnë partneritetin strategjik SHBA–Kosovë;

•⁠ ⁠Mbështesin dialogun e udhëhequr nga BE-ja ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, duke kërkuar zbatim real dhe llogaridhënie; dhe

•⁠ ⁠E bëjnë thellimin e bashkëpunimit SHBA–Serbi të kushtëzuar nga reforma demokratike të besueshme dhe të qëndrueshme.

SRBIJA Act e bën të qartë se partneriteti me Shtetet e Bashkuara nuk është një çek i bardhë. Ai shoqërohet me përgjegjësi.

Albanians for America e mbështet fuqishëm këtë parim dhe i bën thirrje Kongresit të vazhdojë ta mbajë Qeverinë e Serbisë nën të njëjtat standarde demokratike dhe të sigurisë që priten nga çdo vend që kërkon një partneritet të fortë me Shtetet e Bashkuara.

Demokracia, llogaridhënia, sovraniteti dhe paqja duhet të jenë themeli i politikës amerikane në Ballkan.