s p – Page 1473 – Dielli

Epikë biblike

November 30, 2023 by s p

Astrit Lulushi/

Dhe Adami i tha Evës: “A nuk i sheh këta fiq dhe gjethet e tyre me të cilat u mbuluam kur e pamë veten të zhveshur? Por tani, nuk e dimë se çfarë mjerimi dhe vuajtjeje mund të na vijë nga ngrënia e tyre”. Kështu, Adami dhe Eva nuk hëngrën më fiq nga kopshti i Edenit. Por faji ishte bërë dhe Zoti kishte ego. Adami filloi t’i lutej Perëndisë që t’i jepte nga fryti i Pemës së Jetës:

“O Zot, kur e shkelëm urdhërimin Tënd në orën 18 të së premtes, nuk qëndruam në kopsht më shumë se tre orë. Ti na bëre të dilnim prej andej. Ne mëkatuam kundër Teje një orë, ndërsa sot është dita e dyzet e tretë që na ke ngarkuar me vuatje. Na jep nga fryti i Pemës së Jetës, që të mund ta hamë, të jetojmë dhe të kthehemi për të mos parë vuajtje dhe telashe të tjera. Kur kemi shkelur urdhërimin tënd Ti dërgove një kerubin për të ruajtur Pemën e Jetës, që ne të mos hamë prej saj, të jetojmë dhe të mos dimë asgjë për dobësitë që kemi. Kemi duruar gjithë këto ditë. Bëjini këto dyzet e tre ditë të barazvlefshme me një orë në të cilën kemi kryer shkelje.”

Dita fillon në perëndim të diellit, ose rreth orës 18:00. Kjo do të thotë se mëkati ka ndodhur në orën e gjashtë, që do të kishte qenë mesnatë dhe nëse Adami dhe Eva u hoqën nga kopshti tre orë më pas, atëherë do të kishte qenë ora 3 e mëngjesit.

Dhe Perëndia iu drejtua Adamit:

“Për sa i përket frutit të Pemës së Jetës që ke kërkuar, do ta hani dhe do të jetoni, si ju, ashtu edhe Eva, dhe pasardhësit tuaj. Por këto dyzet e tre ditë nuk mund të korrigjojnë orën në të cilën ke shkelur urdhërimin tim. Të dhashë frytin e fikut në të cilin u fshehe që ta hash. Pra, ti dhe Eva shkoni dhe hani. Nuk do ta mohoj kërkesën tënde; as nuk do ta zhgënjej shpresën. Prandaj, duroni deri në përmbushjen e besëlidhjes që bëra me ju – do të prisni 55 ditë ose 5500 vjet me kohën time, para se t’u lejojë të hyni në kopshtin tim”.

Pastaj Adami mori fikun dhe e vuri mbi shufrat e arta. Edhe Eva mori fikun e saj dhe e vuri mbi temjan; ata qëndruan në këmbë dhe agjëruan tërë atë natë deri sa zbardhi mëngjesi. Kur u ngrit dielli, ata ende luteshin, por pasi mbaruan së luturi, Adami i tha Evës:

“Eva, eja të shkojmë në kufirin jugor të kopshtit, deri në vendin nga rrjedh lumi. Atje do t’i lutemi Perëndisë dhe do t’i kërkojmë të na japë të pimë pak nga uji i jetës, sepse Perëndia nuk na ka ushqyer me pemën e jetës që të mos jetojmë”.

Të dy u ngritën dhe shkuan buzë lumit, ku u lutën përpara Zotit dhe i kërkuan që të kujdesej për ta dhe t’i falte. Adami i tha:

“O Zot, kur isha në kopsht dhe pashë ujin që rridhte nga poshtë Pemës së Jetës, zemra ime nuk dëshironte, as trupi nuk kërkonte të pinte prej saj. Nuk e njihja etjen dhe nuk kisha nevojë për ndonjë ushqim. Por tani, trupi më është tharë nga etja. Më jep nga uji i jetës që të mund të jetoj. Më shpëto nga këto plagë dhe më dërgo në një vend tjetër të ndryshëm nga ky. Më lër të jetoj në kopshtin tënd.”

Dhe Perëndia i tha:

“Asnjë vend tjetër nuk do t’ju sjellë prehje. Është vetëm mbretëria e qiejve ku ka prehje. Por ti nuk mund të hysh në të për momentin, por vetëm pas gjykimit”.

Dhe epika e gabimit të Adamit dhe Evës vazhdon. Njerëzit kanë humbur shpresat; elitat autoritare, tiranike, të prapambetura, zhvatëse, shpërdoruese, me frymën e rëndë të ateizmit të djeshëm, i thonë turmës të mos i drejtojë sytë nga qielli se “parajsën” e ka në tokë.

Nuk ka lindje apo vdekje, nuk ka perëndim. Nuk ka as ekzistencë apo zhdukje të mëvonshme, por vetëm imagjinata fiktive, të njëjta ose të ndryshme. Profesioni i politikanit është më i paguari. Megjithëse duhet të japësh miliona lekë për t’u futur në lista, përsëri përfitimet janë shumë më të mëdha. Atdheu ështe bërë pasuri e patundëshme, pronë në shitje, ose kamp refugjatësh tranzit nga Afrika, që gjithësesi nuk duan të qëndrojnë në Shqipëri.

Si dështoi komploti i organizuar nga Ismail Qemali për të rrëzuar sulltan Abdylhamidin II

November 30, 2023 by s p

Prof.as.dr. Hasan Bello/

Në janar të vitit 1901 kundërshtarët politikë të Abdylhamidit II, duke përfshirë dhëndërrin dhe dy nipat e tij, Princ Sabahedinin dhe Lutfullahun filluan përpjekjet për organizimin e një kongresi, i cili kishte si qëllim bashkimin e të gjith lëvizjes xhonturke. Ftesën për të marë pjesë në këtë kongres, Ismail Qemali e kushtëzoi me të drejtën e përfaqësimit të të gjitha kombësive dhe që të mereshin në konsideratë kërkesat e tyre.

Kongresi xhonturk u hap në Paris më 4 shkurt 1902, ku merrnin pjesë përfaqësues të të gjithë popujve të perandorisë. Ndërsa nga pala shqiptare përveç I.Qemalit, ishte edhe Ibrahim Temo, Dervish Hima, Hamdi Ohri, Jashar Erebara etj. Kongresi i mbylli punimet më 9 shkurt pa arritur të unifikonte të gjithat rrymat dhe kundërshtarët e Abdylhamidit II.

Pas këtij kongresi I.Qemali vijoi të bashkëpunonte me Princ Sabahedinin. Kjo rrymë brenda lëvizjes xhonturke dallohej nga pjestarët e tjerë për dy qëndrime:

1) Ajo ishte e gatshme që për arritjen e objektivave të saj, të përdorte çdo instrument, duke nënkuptuar përdorimin e forcës dhe bashkëpunimin me shtetet e huaja. Kjo e fundit do të bëhet shkak që ky grupim të përçahet me emrat dhe intelektualët më të njohur të lëvizjes xhonturke.

2) Pjestarët e këtij grupimi konsideroheshin nga pjesa tjetër e xhonturqve si filobritanikë.

Gjatë dhe pas kongresit të Parisit, në takimet që I.Qemali pati me emra të njohur të lëvizjes xhonturke, theksoi nevojën e organizimit të një grushti shteti, si rruga më e shkurtër për rrëzimin e sulltanit. Për realizimin e këtij qëllimi, ai së bashku me Princ Sabahedinin përpiluan një plan, i cili parashikonte përdorimin e ushtrisë. Kjo do të bëhej e mundur duke shfrytëzuar influencën dhe reputacionin e komandantit të ushtrisë osmane në vilajetin e Tripolit, shqiptarit Rexhep Pashë Mati. Ky i fundit njihej si personalitet në radhët e ushtrisë dhe si funksionarë i cili i kishte trajtuar me dashamirësi shumë xhonturq që sulltani herë pas here i internonte në këtë vilajet.

Në një takim që këta tre personalitete patën në ishullin e Maltës ranë dakord, që Princ Sabahedini dhe I.Qemali të merreshin me aspektet politike dhe financiare, ndërsa Rexhep Pashë Mati me aspektin ushtarak. Sipas planit, forcat osmane që ishin nën komandën e Rexhep Pashës në Tripoli do të niseshin drejt Selanikut gjoja për të zhvilluar një stërvitje ushtarake dhe prej aty në Dardanele ku do merrnin nën kontroll Çanakalanë për t`i diktuar më pas Abdylhamidit II kushtet e dorëheqjes.

I.Qemali i cili mendonte se ky plan mund të realizohej vetëm nëse sigurohej përkrahja britanike, i premtoi ambasadorit britanik në Paris, se qeveria që do të vinte pas grushtit të shtetit do të forconte marrëdhëniet dhe pozitat politike dhe ekonomike të Anglisë në Perandorinë Osmane. Për këtë qëllim, në korrik 1902 ai zhvilloi një tur takimesh në Londër ku me ndihmën e Kontrollorit të Përgjithshëm të Egjiptit, Lord Croner kërkoi mbështetje në Forin Ofis. Nga britanikët ai kërkoi gjithashtu të ndihmonin njërin nga djemtë e tij, që në këtë periudhë ishte i internuar në Bitlis.

I.Qemali kërkoi mbështetje edhe nga Khedivi i Egjiptit, Abasi II, i cili për të mbështetur këtë komplot derdhi në llogarinë e një banke angleze 4000 stërlina. Pas dështimit të këtij plani, kjo do të bëhet shkak që Abasi II ta akuzojë për shumë kohë I.Qemalin për përvetësimin e kësaj shume.

Lidhur me shkaqet se përse dështoi ky grusht shteti ka disa hipoteza. Por më kryesoret prej tyre janë:

1-Pasi mori një letër nga Princ Sabahedini, I.Qemali u nis drejt Athinës për të nënshkruar një marrëveshje me tre pronarët e anijeve greke, që ishin marrë me qira për tu përdorur për transportimin e forcave ushtarake osmane nën komandën e Rexhep Pashë Matit. Por kur mbërriti atje, nuk gjeti asnjë anije dhe koha në dispozicion për Rexhep Pashën kaloi. Kjo u bë shkak që një nga anëtarët e Komitet Qendror Xhonturk, Reshid Sadi të vinte në Athinë për të hetuar dhe ndrequr situatën. Ai konstatoi se I.Qemali ishte vendosur në shtëpinë e njërit prej ndihmësve të mbretit të Greqisë. Pas disa bisedimesh u vendos që I.Qemali të nisej drejt Napolit për të siguruar anijet e nevojshme në Itali. Vonesa në fjalë ngjalli skepticizëm si te Rexhep Pasha ashtu dhe te shumë pjesmarrës në këtë komplot.

2-Në kujtimet e disa prej aktorëve dhe dëshmitarëve të këtij komploti thuhet se, Greqia e informuar nga I.Qemali nuk ishte e përgatitur për të nxjerrë maksimumin e përfitimeve politike nga këto zhvillime. Prandaj, ajo vendosi të ndiqte një politikë servile duke informuar Abdylhamidin II mbi këtë komplot.

Kjo do të bëhet shkak që pas Revolucionit Xhonturk kur Rexhep Pashë Mati emërohet ministër i Luftës dhe vdes brenda një kohe të shkurtër, xhonturqit ta akuzojnë Abdylhamidin II si shkaktar të vrasjes së tij. Por një komision i përbërë nga mjekët e ambasadave europiane që morën pjesë në autopsinë e kufomës së Rexhep Pashës konstatuan se ajo ishte një vdekje natyrale si pasojë e një ataku kardiak.

Komploti i vitit 1903 dështoi. Por ai pati si protagonist kryesorë dy shqiptarë të njohur, Ismail Qemalin dhe Rexhep Pashë Matin.

Në foto İsmail Qemali në vitin 1890 dhe Rexhep Pashë Mati (1842-1908).

Flamur GASHI, do të jetë Drejtor Menaxhues i Televizionit “A2 CNN” në Kosovë!

November 30, 2023 by s p

Bordi Drejtues i kompanisë “Gener 2”, ka vendosur të emëroj Drejtor Menaxhues të Televizionit “A2 CNN” në Kosovë, gazetarin dhe diplomatin Flamur GASHI, një figurë të njohur në fushën e gazetarisë së shkruar dhe kryesisht asaj radio-televizive në Shqipëri, gjithashtu ai është një diplomat i shquar dhe më përvojë të gjatë në diplomaci.

Ky emërim bëhet me qëllimin për të zgjeruar rrjetin e transmetimit të Televizionit “A2 CNN” edhe në Kosovë, si dhe për të fuqizuar pozicionin e Televizionit “A2 CNN” në tregun mediatik në të gjithë hapësirën shqipfolëse. Televizioni “A2 CNN” është partneri ekskluziv i televizionit amerikan me shtrirje globale “CNN”.

Flamur GASHI, ka punuar si gazetar dhe redaktor në disa media në shypin e shkruar si, Redaktor në Revistën “Koha” dhe Gazetën “Kosova” në Tiranë, ai gjithashtu ka punuar si bashkëpunëtor dhe gazetar në Radio dhe Televizionin Shqiptar, ka qenë Kryeredaktor dhe Drejtor i Radio “Kontakt”, radios së parë private në Shqipëri, gjithashtu ka qënë Nënkryetar i Bordit të Mediave të Republikës së Shqipërisë.

z.GASHI, ka kryer funksionin “Këshilltarit” i Ministrit për Informacion dhe Media, si dhe i dy ministrave të Mbrojtës të Qeverisë së Republikës së Kosovës në Ekzil (1996-2000) – me seli në Tiranë. Gjithashtu ka qenë Sekretar i Përgjithshëm i Asociacionin të Atlantikut të Kosovles, me seli në Prishtinë. Ka qenë Drejtor Ekzekutiv i Institutit të Studimeve Politike – Tiranë, si dhe Drejtor i “Qendrës Ndërkombëtare të Shtypit” gjatë vizitës së Presidentit Xhorxh W. BUSH në Tiranë.

Ambasador Flamur GASHI, për një kohë të gjatë (nga viti 2005) ka shërbyer si diplomat i Republikës së Shqipërisë, fillimisht si Drejtor në Ministrinë e Punëve të Jashtme, Ambasador i Jashtëzakonshëm dhe Fuqiplotë i Republikës së Shqiperisë në Bosnjë dhe Hercegovinë, si dhe Këshilltar për Çështjet e Rajonit dhe Diasporën i disa Presidentëve të Republikës së Shqipërisë.

Flamur GASHI, aktualisht është anëtar i Bordit Drejtues dhe Drejtor për Çështjet e Rajonit dhe Diasporën në Këshillin e Ambasadorëve Shqiptarë në Tiranë (KASH), si dhe Ligjërues i lëndeve “Marrrëdhënie me publikun” dhe “Media dhe politika”, në Kolegjin Universitar “AAB” në Prishtinë.

z.GASHI, për një kohë të gjatë ka bashkëpunuar dhe bashkëpunon pothuajse me të gjitha televizionet në Shqipëri, Kosovë dhe më gjerë në rajon, si një nga njohësit e mirë të çështjeve të rajonit në veçanti.

Flamur GASHI, se fundmi rikthehet në media në Televizionin “A2 CNN”, me një rol ekzekutiv pas një periudhe të gjatë të shërbimit në diplomaci, me angazhimin që edhe Kosova të jetë e perfaqësuar dënjesisht në hartën e shtrirjes së gjigandit mediatik amerikan dhe global televiziv “CNN”.

Televizioni “A2 CNN”, është një televizion që ka arritur të bëjë një impakt të madh në tregun e televizioneve informative në Shqipëri.

Se fundmi Televizioni “A2 CNN” ka marrë licencën për transmetim në Republikën e Kosovës dhe vazhdon të jetë partneri ekskluziv i Televizionit “CNN” për Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë.

Ndërtesa ku u shpall Pavarësia?

November 30, 2023 by s p

Ilir Ikonomi/

Dekada më parë, Eqrem bej Vlora ka publikuar një skicë, ku tregon pa mëdyshje se në cilën ndërtesë është shpallur pavarësia nga Ismail bej Vlora. Jo vetëm kaq, por ai na shënon në skicë edhe dritaren në të cilën Ismail beu tregoi flamurin e kuq me shkabën e zezë, para se ta vendoste në ballkon.

Kjo është ndërtesa dykatëshe dhe jo trekatëshe e sarajeve. Kjo ndërtesë dykatëshe, pra më e vogla e dy ndërtesave, ishte selamllëku i Sarajeve. Ajo ishte shtëpia ku jetonte Xhemil bej Vlora dhe ndodhet në pjesën e poshtme të skicës. Besoj se nuk mund të shpjegohet më qartë se kaq.

Deri sot, nuk kemi një fotografi ballore të kësaj ndërtese, por vetëm foto nga larg ose foto që e paraqesin ndërtesën të transformuar dhe të shndërruar në hotel.

E megjithatë, nëpër televizione ende nxirret fotografia e ndërtesës trekatëshe (ajo sipër) dhe njerëz që komentojnë duke thënë se flamuri u ngrit në ndërtesën trekatëshe – të quajtur haremllëk (e cila nuk ka fare ballkon).

Këto janë dy ndërtesa që nuk mund të ngatërrohen dhe nuk ka kuptim të ngatërrohen. Siç e thotë edhe Eqrem beu, ndërtesa trekatëshe (ajo sipër), ishte shtëpia ku lindi Ismail Qemali dhe ai e saktëson madje edhe dhomën ku lindi heroi ynë i pavarësisë.

Mund të duket si një detaj i parëndësishëm, por nuk mendoj kështu. Ne duhet të dimë dhe të themi me saktësi maksimale se ku pikërisht u ngrit flamuri dhe jo të bëjmë sikur e dimë.

Super-K: Miti i Henry Kissingerit

November 30, 2023 by s p

Rafael Floqi/

Henry A. Kissinger, studiuesi i kthyer në diplomat i cili projektoi hapjen e Shteteve të Bashkuara ndaj Kinës, negocioi daljen e saj nga Vietnami dhe përdori dinakërinë, ambicjen dhe intelektin për të rindërtuar marrëdhëniet e fuqisë amerikane me Bashkimin Sovjetik në kulmin e Luftës së Ftohtë , nganjëherë duke shkelur vlerat demokratike për ta bërë këtë, vdiq të mërkurën, sipas një deklarate të lëshuar nga firma e tij konsulente. Ai ishte 100.

Ai vdiq në shtëpinë e tij në Konektikat.

Pak diplomatë janë lavdëruar dhe sharë me një pasion të tillë si zoti Kissinger. I konsideruar si sekretari më i fuqishëm i shtetit në epokën e pas Luftës së Dytë Botërore, ai u përshëndet me radhë si një ultrarealist që riformësoi diplomacinë për të pasqyruar interesat amerikane dhe denoncoi se kishte braktisur vlerat amerikane, veçanërisht në arenën e të drejtave të njeriut, nëse mendonte i shërbeu qëllimeve të kombit. Ai këshilloi 12 presidentë – më shumë se një e katërta e atyre që kanë mbajtur postin – nga John F. Kennedy te Joseph R. Biden Jr.

Jetëgjatësia e Kissingerit duket se vërteton përfaqësimin shumë popullor dhe pothuajse të mbinatyrshëm të tij: imazhi mistik i “super-K” të një kopertine të famshme të Newsweek të vitit 1974 – me geta blu dhe mantel të kuq – gati për të shpëtuar botën, një lëvizje diplomatike në kohë.

Plaku i urtë i vjetër i politikës botërore ende jepte intervista dhe, herë pas here, shkruante komente, të cilat adhuruesit e politikës së jashtme i lexojnë me shpresën për të zhdukur mjegullat e dendura të politikës globale (ose për t’u bërë përshtypje miqve të tyre në tryezën e darkës). Ai mbetet objekt i interesit të pafund, nëse jo magjepsjes, të legjioneve të studiuesve të marrëdhënieve ndërkombëtare, ekspertëve, gazetarëve dhe publikut të informuar në përgjithësi.

Prisni në këto ditë një vërshim komentesh mbi vdekjen e tij, shumica dërrmuese që festojnë zgjuarsinë, erudicionin dhe sofistikimin e tij unik. Një turmë kritike shumë më e vogël, por jo e parëndësishme, do ta denoncojë atë si një dinakëri të paskrupullt, me prirje autoritare, nëse jo një kriminel lufte.

Si apologjetët, ashtu edhe kritikuesit i përmbahen idesë se Kissinger ishte dhe është ende një realpolitikan amoral por koherent. Për këtë të fundit, ai është një kampion cinik dhe joparimor i politikës së pushtetit të lartë, i cili vazhdimisht ka justifikuar dhe promovuar ekseset më të këqija të saj. I pari e konsideron atë kujdestarin e ndershëm të interesit kombëtar, duke e mësuar publikun mbi natyrën e pashmangshme (dhe brutale) të marrëdhënieve midis kombeve dhe duke ekspozuar naivitetin e brendshëm – të rrezikshëm dhe hipokrit – të entuziastëve të të drejtave të njeriut, vizionarëve të promovimit të demokracisë, dhe teoricienët e së drejtës ndërkombëtare-primati.

Por a e gjejmë vërtet këtë koherencë në përsiatjet e Kissinger-it si intelektual, në veprimet e tij si burrë shteti dhe në recetat e tij politike si një guru shumë i kërkuar i politikës së jashtme? Përgjigja vështirë se mund të jetë pozitive. Në një karrierë në domenin publik që përfshin shtatë dekada, Kissinger shpesh i ka ndjekur modat politike dhe intelektuale të kohës më shumë sesa i ka sfiduar ato. Ai u është përshtatur – në veprat, idetë dhe propozimet e tij – me këto moda më shumë sesa i ka dhënë formë.

Një vëzhgim i thjeshtë i shkrimeve të tij dhe i veprave të tij më të rëndësishme politike e tregon këtë. Në mesin e viteve 1950, ai reflektoi mbi përdorimin e mundshëm të armëve bërthamore taktike, kur ishte popullore dhe e përshtatshme për ta bërë këtë në drejtim të karrierës. Më vonë atë dekadë, ai iu përmbajt besimit – të pabazuar por politikisht të përshtatshëm – se SHBA-ja vuante nga një boshllëk raketash përballë Bashkimit Sovjetik. Përparësia teknologjike e Moskës për raketat, pohoi ai, po ndryshonte përgjithmonë ekuilibrin global të fuqisë, me SHBA-në që rrezikonte të humbiste Luftën e Ftohtë. (Një hendek rakete ekzistonte në fakt, por ende qe në avantazhin e Uashingtonit.)

Në mesin e viteve 1960, Kissinger trajtoi një tjetër temë të rëndësishme të ditës: marrëdhëniet transatlantike. Argumenti i tij i rafinuar ishte se SHBA-ja duhet të dëgjonte më shumë aleatët e saj evropianë dhe se bashkëpunimi duhej të preferohej sesa konflikti. Ndërsa privatisht ushqeu disa dyshime mbi vendimin e pamatur amerikan për të rritur ndërhyrjen e saj ushtarake në Indokinë, ai kurrë nuk i vuri në dyshim objektet strategjike të luftës në Vietnam. Pasi ishte në qeveri, si këshilltar për sigurinë kombëtare të Nikson-it, ai pranoi ta zgjaste atë konflikt pa rezultat. Ai e racionalizoi këtë përmes një fetishi thelbësor të politikës së jashtme të SHBA-së pas vitit 1945: obsesioni me besueshmërinë dhe paaftësia pasuese për të bërë dallimin midis teatrove që ishin vërtet jetike për sigurinë e SHBA-së dhe atyre që nuk ishin. (Ngjarjet do të tregonin shpejt se Vietnami ra plotësisht në kategorinë e fundit.) Me një arsyetim paradoksal, i cili do të bënte çdo realist koherent të binte nga karrigia e tij ose të saj, super-K pretendoi se SHBA-të kishin krijuar një interes strategjik duke ndërhyrë në vendin e parë, dhe se pavarësisht nga rëndësia e Vietnamit, besimi ndërkombëtar në Shtetet e Bashkuara dhe angazhimet e saj ishte në rrezik. Prandaj, një tërheqje nuk mund të mendohej.

Katër dekada më vonë, Kissinger do të ofronte një argument të ngjashëm në lidhje me ndërhyrjen në Irak dhe domosdoshmërinë që Uashingtoni të shmangë tërheqjet e nxituara. Hapja ndaj Kinës – gjoja një nga aktet e tij të gjeniut diplomatik – kishte kohë që po bëhej, dhe ne tani e dimë se në fakt ishte ideja e Nikson-it. Në fakt, Kissinger ishte shumë skeptik në fillim.

Ndërsa ishte në qeveri, analizat e Kissinger-it për çështje të ndryshme ndërkombëtare ishin shpesh të keqinformuara dhe dogmatike, dhe propozimet e tij politike të paqëndrueshme, nëse jo plotësisht të rrezikshme. Gjatë tranzicionit të hutuar demokratik në Portugali në 1974-75, për të marrë një shembull nga shumë të tillë, ai e keqkuptoi plotësisht situatën dhe aplikoi lente të ngurtë dhe binare të Luftës së Ftohtë. Ai flirtoi me një zgjidhje kiliane (d.m.th., një grusht shteti ushtarak djathtist) ose një zgjidhje tajvaneze (ndarja e ishujve Azores fort reaksionarë nga pjesa kryesore dhe; “Me sa duket,” tha ai, “vetëm të bardhët nuk kanë të drejtë për autonomi”).

Në fund të viteve 1980, ai festoi stabilitetin sistemik të Luftës së Ftohtë pak para shpërthimit të regjimeve socialiste në Evropën Qendrore dhe Lindore dhe, më vonë, vetë Bashkimit Sovjetik. Në vitet 1990, ai madje rishikoi kritikën e tij origjinale ndaj idealizmit të Woodrow Wilsonit.

Këta janë vetëm disa shembuj ilustrues, të cilëve mund t’u shtohen edhe shumë të tjerë. Kjo shtron pyetjen se përse ai është ende kaq i nderuar, i admiruar dhe i konsultuar. Për t’iu përgjigjur, duhet të përqendrohemi tek miti i Kissingerit më shumë se tek njeriu i Kissingerit. Ai ka qenë një promovues i pandërprerë, dhe shpesh i suksesshëm, i imazhit të tij si një i urtë i urtë, jo i pakuptimtë, duke guxuar t’u thotë të vërtetën brutale atyre që janë të prirur dhe të aftë për të dëgjuar dhe mësuar prej saj. Por kjo ka diçka më shumë sesa oportunizmi i thjeshtë dhe vetë-lavdërimi efikas.

Popullariteti i Kissingerit është i lidhur pjesërisht me luhatjen e Amerikës moderne midis projekteve mesianike për të shpëtuar dhe transformuar rajone të tjera, dhe zhgënjimeve të mëdha të ndjekura nga kërkesat nga një botë mosmirënjohëse për SHBA-në. Gjatë periudhave të krizës, introspeksionit dhe vetëdyshimit, retorika e zymtë e Kissinger-it dhe rekomandimet e qarta duket se ofrojnë një rrugëdalje të thjeshtë nga çdo rebus strategjik apo moral: ndjekja e interesit kombëtar; shkarkoji utopi jopraktike melioriste; mos e ngatërroni moralin me moralizimin.

Siç tha ai dikur, gjatë njërës prej krizave pas katastrofës së Vietnamit, shpesh vjen koha që SHBA-të të “përballen me realitetin e zymtë” dhe “të mësojnë të drejtojnë politikën e jashtme, ashtu siç u desh ta drejtonin kombet e tjera për kaq shumë shekuj – pa i shpëtuar”. dhe pa afat.”

Fama e Kissinger-it gjithmonë e ka pasqyruar imazhin e tij si një evropian i ditur, me theks të madh, të ndërgjegjshëm historik, që i mëson Amerikës naive rregullat e ashpra dhe të pashmangshme të politikës botërore. Jo rastësisht, dhe me gjithë rizbulimin e papritur të Wilson-it, ai ishte më pak popullor dhe me ndikim gjatë euforisë neoliberale dhe humanitare të viteve 1980 dhe 1990. Dhe jo rastësisht, ai ka rikthyer në qendër të vëmendjes pas fiaskove dramatike të luftërave amerikane të këtij shekulli, rrëzimit financiar të vitit 2008 dhe kontestimit radikal që rezultoi me globalizimin.

Ashtu si çdo hero i fantazisë, super-K qe i prerë për telashe dhe emergjenca, sepse ajo që ai ofroi ishte pa ndryshim një ligjërim krize. Çfarëdo që të mendojmë për të, shkrimet dhe politikat e tij, atëherë është

e vështirë të imagjinohet një mit më i përshtatshëm për epokën dhe dilemat e sotme sa ai.