• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Shqiptarët “pushtojnë” Spanjën

January 31, 2022 by s p

Vedat Muriqi of SS Lazioin action during the Serie A football match between SS Lazio and Cagliari Calcio at Olimpico stadium in Rome Italy, February 7th, 2021. Photo Andrea Staccioli / Insidefoto andreaxstaccioli

Përgatiti:Albano Kolonjari/


“Granada” 3.5 milion eurosh e Myrto Uzunit. Mallorca “teston” Vedat Muriqin.
Sulmuesi kuqezi Myrto Uzuni do të luajë në La Liga për skuadrën e Granada-s. Lajmin e bëjnë të ditur gazetat sportive spanjolle. Sipas tyre:” Granada ka firmosur me Uzunin. Rojiblancos do të paguajnë 3.5 milionë për këtë sulmues të dytë dhe ka nënshkruar për katër sezone. Si zakonisht, Granada di të godasë në ditën përfundimit të merkatos së dimrit. Këtë fundjavë ata sollën shqiptarin Myrto Uzuni në Granadanjë, një futbollist që luan në futbollin hungarez me Ferencvaros. 26 vjecari shqiptar luan edhe si anësor edhe si sulmues i dytë. Garanada do ta zyrtarizojë blerjen e saj këtë të hënë. Asgjë nuk ishte publikuar derisa një gazetar sportiv pa sulmuesin kuqezi pranë zyrave të klubit Granada”. Sipas gazetave spanjolle:”Në moshën 26-vjeçare, Uzuni është zgjedhje e parë në radhët e kombëtares kuqezi. Në këtë sezon ka shënuar 23 gola, 7 gola në kampionat, 8 në Kupë në 2 ndeshje, 4 në Ligën e Kampioneve dhe 2 në Ligën e Europës”. Transferimit e Uzunit ne La liga i kanë bërë jehonë dhe gazetat hungareze. “Nuk do të ishte befasi. Uzuni u paraqit mjaft mirë te jeshilët kur shënoi 36 gola në 67 ndeshje dhe patjeter që kjo do të binte në sy të skuadrave dhe ligave më të forta. ” Po sipas hungarezeve:”Lojtari i transferuar konsiderohej si një nga lojtarët më të mirë të ekipit të tij dhe sipas Transfermarkt, vlera e tij në treg ka arritur së fundmi tre milionë e gjysmë euro, por ka mundësi që ekipi i kampionatit hungarez të mund të fitonte shumë më tepër se kaq”. Në këtë transferim i fituar ka dalë klubi i Ferencvarosh, i cili bleu Uzunin në merkaton verore të vitit 2020 nga Likomotiva e Zagrebit për 1.8 milion euro dhe e shiti në janarin e 2021 për 3.5 milion euro.

LAZIO “gjen shtëpi” për Vedat Murriqin. Sulmuesi kosovar do të luajë për Mallorcan.
Sulmuesi i Lazios, Vedat Muriqi ka mbërritur në Spanjë për të përfunduar transferimin e tij te Real Mallorca, në formë huazimi me opsion blerjeje për një total prej 13 milionë euro. Ai pritet të luajë me huazim për gjashtë muaj me një kosto prej 1 milion €, dhe me një opsion për të blerë për 12 milion € të tjera në fund të periudhës së huazimit. Tek Real Mallorca, Muriqi do të marrë pagën e plotë për gjatë qëndrimit të tij në kete klub. Ai raportohet se tashmë është në Spanjë për testet mjekësore dhe për të nënshkruar kontratën përpara prezantimit zyrtar të nesërm në media. 27-vjeçari kosovar u transferua nga Fenerbahce në shtator të vitit 2020 për 20 milionë euro, por është e sigurt të thuhet se ai nuk pati shkëlqim në Stadio Olimpico. Muriqi shënoi vetëm dy gola në 49 paraqitje konkurruese me fanellën e Lazios dhe kuriozisht që të dy ishin kundër Atalantës gjatë sezonit 2020-21 në Serie A dhe çerekfinalen e Coppa Italia. “Jam shumë i lumtur që jam këtu dhe se mezi pres të takojë shokët e rinj dhe trajnerin”, shkruan Muriqi në Twitter. Sulmuesi i Lazios, Vedat Muriqi, e ka refuzoi ofertat e ardhura nga klubi francez Saint-Etienne por edhe klubin CSKA e Moskës

Filed Under: Sport

SAKRIFICE QE SJELL BASHKIMIN, PER TE FITUAR AMERIKEN ME TE MIRAT E SAJ

January 31, 2022 by s p

Nga: Tajar DOMI/


U bashkuam dhe shijuam një darkë shumë të këndëshme para pak ditësh tek Restauranti “ Il Fiore“ në Nju Xhersi që është pronë e vëllezerve Jashar e Hekuran Daku, një ambjent dhe ushqim që pak ka të krahasueshem. Djali më Iivogël i shokut tonë Hysë Hasa , Sokoli , na ftoi të ishim së bashku këtë mbrëmje me zoterinjtë Bujar Gjoka, Eqerem Murataj dhe unë. Sigurisht, nuk kishte si të mungonte vetë z. Hysë. Në këtë periudhë të vështirë nga shumë anë, askush nuk të duket si më parë. Por pa e kuptuar që edhe vetë mund të dukesh apo të jesh disi i c’orientuar. E në këto rrethana të krijuara vecanërisht si efekt i pandemisë covid-19, ftesa të tilla janë të rralla por shumë të mirëpritura. Prandaj të gjithe ishim plot humor e dashamirësi në bisedat që shoqëruan orët e qëndrimit aty. Hysa, i cili në komunitet si dhe në vendlindje tashmë është i njohur si një intelektual që ka marrë përsiper të evidentojë sa më shumë vlera njerëzore, intelektuale, shkencore e histori kryesisht të Kukesit e kuksianeve, por edhe më gjerë, nepërmjet librave të tij me mbi 10 mijë faqe, nuk ka harruar të marrë me vete njerin prej këtyre librave për t’ja dhuruar nënës të Jasharit e Hekuranit, ku është shkruar edhe për djemtë e vëllezërit e saj. Vëllezërit Daku e pranuan me kënaqësi duke e falenderuar e uruar mikun tonë edhe në emer të nënës së tyre. Kështu, biseda jonë kishte filluar, menjëherë pasi Hysa e Sokoli na uruan mirëseardhjen. Unë, tha Sokoli, kam më shumë se 7 vite këtu në Amerike dhe prej asaj kohe kam punuar e jam shkolluar. Por punën në profesionin tim si inxhinier mekanik që nga Shqiperia, kam rreth një muaj që e kam filluar. U intervistova dhe u pranova në një kompani të madhe të prodhimeve farmaceutike, ku punon edhe kryetari ynë i nderuar z. Bujar në një pozicion të rëndesishëm menaxhues. Unë jam i sigurtë se emri i tij ka qenë mbeshtetës i fuqishëm për të fituar kêtë vend pune, prandaj edhe dua ta falenderoj e ti uroj sukses të mëtejshëm në punën e tij. Bashkë me babën Hysë, deshëm ta ndajmë këtë gëzim dhe hap timin në punësim, me ju si miq e shokë të afërt. Mund të ishim edhe më shumë të tjerë, por situata nuk na lejoi. Ndërsa Sokoli fliste, unë ktheja mendimet pas duke sjellë në kujtesë kohën kur ai erdhi nga Tirana në Filadelfia në vitin 2014, tek prindërit me një vizë turistike bashkë me të shoqen, ekonomisten Erina. Sokoli kishte mbaruar Universitetin Politeknik në Tirane për inxhinieri Mekanike në vitin 2010 dhe punoi në profesion për rreth 3 vite në Bazen e Transportit të Ushtrise në Tirane. U regjistrua këtu në Filadelfia në një kolegj , fillimisht në CCP kolegj ku mori klasat detyruese të gjuhës angleze e pas këtyre në vitet që pasonin studioi edhe në Temple University për Menaxhim- Bisnes. Pagoi për të gjitha vitet që ndoqi këto studime shuma të konsiderueshme , pasi të gjithë e dimë se cfarë kostoje kanë kolegjet në Amerike, vecanërisht për ata që nuk janë resident. Ndoshta, për arësye të kushteve ekonomike që kishte si familje, nuk do ta kishte bërë gjithë këtë sakrificë, por Amerika është e dashur për tu banuar e jetuar. Prandaj Sokoli gjatë gjithë këtyre viteve, ishte i detyruar të ndiqte këtë rrugë si mundësia më e shpejtë për tu bërë banor i ligjshëm në Amerike. E më në fund kjo ditë erdhi, dhe që nga muaji Shkurt 2020 Sokoli, Erina, vajza 8 vjecare Irisi dhe djali 4 vjecar Henri, janë të paisur me Green Card si resident të përhershëm në Amerike. Për të përballuar nevojat financiare, ai nuk ju nda punës duke punuar kryesisht në restaurante , ndertim etj. Shume shpejt, në gjurmet e babës tij, ai u angazhua në komunitet dhe kontriboi për katër vite si antar i kryesisë të shoqatës “Bijte e Shqipes”. Dhe ja erdhi rasti që shoqata nëpërmjet kryetarit të saj, të bëhet mbështetëse për një fillim pune. Urime ing. Sokoli! Duke vazhduar bisedën në tavolinë, e pyesim Bujarin në se janë shtuar shqiptarët në kompaninë tuaj International Vitamin Coorporation ( IVC ) këtu në Filadelfia . Ai fillon e tregon: Shqiptarët tashmë përfaqesojnë një pjesë të rëndësishme të të punësuarve në kompani. Sigurisht që pëlqimi dhe marrja në punë e të rinjve nga drejtuesit, përvec aftësive e shkollimit duhet të shoqërohet edhe me njohjen e mbështetjen e dikujt që të njeh, nga brenda ndermarrjes. Dhe për fat të mirë, të punësuarit shqiptar të mëhershëm këtu kanë qenë “dorë lëshuar” në mbështetjen e më të rinjve nga komuniteti. Eshtë një qendrim i duhur ky nga Arturo Mucaj, Maqo Poreci, Luan Hysenbelliu, Teuta Rrokaj, Gjoke Pellumbaj, Alket Dede, Leonidha Shella etj , të cilët nëpërmjet punës kanë afirmuar aftesitë profesionale, sjelljen e korektesën e tyre, duke u bërë një zë i mirë e referues për më te rinjtë e këtyre dy viteve si: Tauland Prifti, Romelda Cela , Elvira Roci, Telo Beluli , Fitim Hamza , Ylber Feruku, Elvira Hoxha, Sokol Hasa etj. Ky lloj informacioni që na dha Bujari, në fakt na mbushi me gëzim. Për hirë të së vërtetës, shqiptarët po e gjejnë veten në kompani të tjera të mëdha si Marshall, Cordone, Septa etj si punëtor e menaxhues, por edhe në bisneset e tyre të shumta, në spitalet e qendrat e shendetit, në shkollat publike e private, në aeroporte e në administraten qendrore të qytetit të Filadelfias. Shtimi i numrit të punësuarve për shqiptarët në të gjithë sektorët, ka ardhur përvec të tjerave edhe nga dëshira e mirë e njohja midis tyre duke i dhënë njeri tjetrit mbështetjen që kërkohet për të fuqizuar secilin person e familje, por edhe gjithë komunitetin njëkohësisht.Sigurisht, në këtë proces ku takimet, njohjet, këshillimet, kontributet, ndihmat etj ndjehen si nevojë e janë gjithnjë në rritje, unë vecoj edhe ekzistencën e punën e gjithanshme të shoqatës “Bijte e Shqipes” gjatë këtyre 20 viteve këtu në Filadelfia, si faktor të rendësishëm të realizimit të këtyre nevojave. Tashmë bashkatdhetaret tanë po e shohin dhe po e shfrytëzojnë hapësirën e informimit të kësaj Qendre për të reklamuar bisneset, për të njoftuar nevojat për pune ( të bisneseve por edhe të punë – kërkueseve) , nevojat për qiramarrje por edhe dhënie shtëpish , njoftime fatkeqësish etj. FB i saj ka 5 mijë anetar e shumë më tepër ndjekës, dhe administrohet mjaft mirë e në kohë reale. Kjo do të thotë se nevojat e mësipërme shumë shpejt shpërndahen thuajse në të gjitha familjet shqiptare. Në këtë mënyrë arrijmë një bashkëpunim të mirë e që është i domosdoshëm për ti bërë shqiptarët të ndjehen bashkë e ti gjenden pranë njeri – tjetrit . Në disa shkrime të mëparshme, unë jam munduar të kundërshtoj disa thënie jo të bazuara në lidhje me bashkesinë shqiptare në emigrim si: “Mos u merr me shqiptar”, “Më mire merr një të huaj (ose shko tek një i huaj) se një shqiptar”, “Shqiptarët nuk bëhen bashkë“etj . Dhe unë mendoj se kundershtimi i këtyre tezave e afrimi i shqiptarëve, duhet të jetë në mendjen e punën e cdo njërit prej nesh. Shpesh dëgjojmë të themi ndër biseda me shokë e miq të bisnesit se kisha kaq shqiptar në punë, por tani kanë mbetur vetëm gjysma e të tjerët ikën, kërkojnë rritje rroge pa filluar akoma e të tjera pretendime. Këto mund të jenë një realitet ndoshta. Por pse duhet ti përgjithësojmë gjithë shqiptarët për pak raste, pasi edhe pse jetojmë në Amerike ne nuk kemi ardhur të zgjedhur, të shkolluar, punëtor, pa vese e komshinj të mirë. Jo. Jemi të mbledhur nga të gjitha shtresat shoqërore e thuajse nga të gjitha zonat e Shqipërisë. Kështu që do të kemi brenda nesh edhe dëmbel, edhe frekuentues kafenesh e bixhozi, por jo tē gjithë amá. Eshtë e padrejtë që të vlerësojmë veten e komunitetin me ato cilësi që nuk i kemi. Shpesh për t’ju dhëne fuqi ideve tona për vështërsitë e punës me njerëzit tanë, ju referohemi komuniteteve të tjera si atyre cifute, greke, ruse etj, duke e ngritur në qiell të kundërtën e atyre që thamë për shqiptarët. Por edhe ata nuk janë plotësisht sic ne na cfaqen. Brenda tyre edhe ata kanë mjaft si pjesa jonë , por ama ata nuk i degjojmë të etiketojnë komunitetin e tyre në përgjithësi sic bëjmë ne. Ata i fryjnë bashkimit e jo refuzimit, jo ndarjes. Megjithatë, vemë re me kënaqësi se përdorimi i thënieve të mësipërme viti pas viti po ulet me shtimin numerik të bashkatdhetarëve tanë dhe me eksperiencën e punës qe fitojnë këtu. Prandaj, i dashur bashkatdhetar në emigrim, merru me shqiptarët se janë gjaku yt. Beso tek ata, ndihmoi ata kur ke mundësi se do të kthehet një ditë prej tyre. E në se nuk e ke mundësinë për ti ndihmuar apo për t’u ndihmuar, kurrë mos përdor fjalë apo “aksioma“ negative për shqiptarët në tërësi. Këtë duhet ta bejmë jo thjeshtë për tu dukur atdhetar, por se shprehje të tilla nuk jane një realitet. Realiteti është ndryshe: Shqiptarët janë të zgjuar, te ditur, miqësor e punëtor të mëdhenj, po shkollohen dhe po ecin vetem në ngjitje me angazhimet në bisnese, në shkence e kudo, në diasporën tonë në cdo vend të botës ku ata jetojnë. Duke lartësuar veten, bëhen mbështetës edhe për cdo shqiptar tjetër afër apo larg qofshin.
Filadelfia, më 1 shkurt 2022

Filed Under: Komunitet

Promovohet libri “Përpjekja për Lirinë Shqiptare dhe Fundi i Jugosllavisë” në New Jersey

January 31, 2022 by s p

Nga Keze Kozeta Zylo/

Në mjediset komode të restorantit RP Prime Steak and Seafood në Mahwah, New Jersey u promovua libri me titull:  “Përpjekja për Lirinë Shqiptare dhe Fundi i Jugosllavisë”.  Libri ka për autor Dr.Faton Bislimi i cili e ka shkruar në gjuhën angleze.  Libri i kushtohet Kongresistit Amerikan Shqiptarit të madh Joseph DioGuardi dhe Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane 1985-1993.  

Aktiviteti u zhvillua me plot kulturë dhe profesionalizëm ku drejtohej nga Kongresisti Amerikan DioGuardi dhe znj.Shirley Cloyes DioGuardi presidente dhe këshilltare për cështjen e Ballkanit. Salla e mbushur plot e përplot me shqiptaro amerikanë ku në fytyrat e tyre shihej qartë se kishin ardhur të merrnin librin dhe të shprehnin mirënjohjen e pakufishme për Kongresistin Amerikan me origjinë arbëreshe Joe DioGuardi. 

Në këtë aktivitet morën pjesë disa personalitete si Ambasadori Frymëzim Isufaj, Konsull i Përgjithshëm i Kosovës në Manhattan, Prof.Isuf Buxhovi autori i librit “Kosova” në gjuhën angleze botuar në 3 vëllime, aktivistë të njohur të Diasporës etj.

Joe DioGuardi ishte kongresisti Amerikan që i kishte futur  frikën në palcë Hitlerit të Ballkanit dhe të vetmin që zuri në gojë sllobodan milloshevici në gjyqin e Hagës ishte Joe DioGuardi dhe Liga e tij.  Kur dëgjoja fjalën e Dr.Faton Bislimit këtij biri të Kosovës me edukim në Harvard në një nga universitetet më të mira në botë duke shprehur mirënjohjen rreth figurës së ndritur të DioGuardit, në mendje më vinin fjalët e Konicës për Nolin për të cilin ka thënë:

“…Dita që mëshoi për të parën herë në Kishë, është ogur i bardhë n’udhë të përparimit t’onë. Dhe as e harrojmë, as mund të lëmë të tjerët të harrojnë.”

Mirënjohja është kulturë, është mirësi, është civilizim ndaj le t’jua shprehim kush e meriton sepse veprat e tyre të vyera bëhen frymëzim dhe përparim për Kombin si në rastin në fjalë me ciftin e jashtëzakonshëm DioGuardi.  

Këtë mirënjohje të dukshme ndjeva në prezantimin e Dr.Bislimit rreth librit bazuar në dokumente origjinale dhe materiale arkivore të SHBA-ve.  Ai foli përmes dokumenteve të papublikuara më parë.

Libri flet qartë me fakte për përpjekjet e Amerikës dhe Kongresit për çlirimin dhe Pavarësinë e Kosovës, si dhe për punën per të drejtat qytetare e njerëzore të shqiptarëve në Maqedoni, Mal të Zi, e Luginë të Preshevës.  Dr.Bislimi është frymëzuar nga puna e palodhur e Ligës qytetare, nga Zoti Dioguardi, me prejardhje arbëreshe i cili që në vitin 1986, për herë të parë në Kongresin Amerikan paraqet rezolutën e parë për të drejtat e shqiptarëve në ish-Jugosllavi.  Libri ka dëshmi të një periudhe 1985-1993 të veprimtarisë lobiste të zotit DioGuardi si Kongresmen dhe si Kryetar i Lobit Shqiptar i vetmi i regjistruar në Uashington 

Në këtë promovim mori pjesë Senatori Veteran Amerikan Robert Menendez një avokat me plot përvojë. Senatori Menendez vlerësoi mjaft punën e Kongresistit DioGuardi si dhe të zonjës DioGuardi dhe tha se ata kanë bërë një punë me plot fuqi intelektuale për cështjen e Kosovës dhe të Shqipërisë.  Senatori Robert Menendez është në krye të Komitetit për Marrëdhënie me Jashtë në Senatin Amerikan, dhe është ekspert i njohjes së cështjes së Kosovës dhe të Ballkanit.

Më duhet të shtoj se senatori Menendez bashkë me Eliot Engel në një letër dërguar më parë Sekretarit të Shtetit, Mike Pompeo, kanë shprehur shqetësimin e tyre mbi qasjen e administratës ndaj Kosovës dhe Serbisë duke ushtruar trysni mbi qeverinë e Kosovës për heqjen e tarifave ndaj mallrave serbe, por nuk po ushtrojnë trysni të duhur mbi Beogradin për të ndalur fushatën e tij kundër pavarësisë së Kosovës.

Përshëndeti aktivitetin për promovimin e librit Ambasadori Ferit Hoxha, përfaqësues i përhershëm i Shqipërisë në Kombet e Bashkuara.

Në këtë promovim folën me plot kompetencë dhe përvojë të madhe anëtarët e Bordit Executiv të Liges qytetare shqiptaro amerikane z.Agim Alickaj dhe Faik Lita.  

TV “Alba Life” i cili filmoi këtë aktivitet së shpejti do të sjellë kronikën e përgatitur enkas për këtë ngjarje  të rëndësishme dhe do ta transmetojë në kanalin 27 në paketën digitale “TV Alb.

Mahwah, New Jersey

30 Janar, 2022

Filed Under: Fejton

STAMBOUL (1886) / KUR SULLTANI FALI ABDYL FRASHËRIN

January 31, 2022 by s p

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 31 Janar 2022


“Stamboul” ka botuar, të shtunën e 6 shkurtit 1886, në ballinë, një shkrim në lidhje me faljen e Abdyl Frashërit nga Sulltani, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar : “Shqiptari Abdyl bej Frashëri, vëllai i Sami beut, shkrimtar i njohur osman, me ndikim të madh në vendin e tij, i komprometuar në kryengritjen shqiptare të vitit 1881, ishte arrestuar dhe internuar në Panderma (Bandirma). Madhëria e Tij Perandorake Sulltani sapo e ka falur (amnistuar). Abdyl beu ka mbërritur në qytetin tonë.”

Filed Under: Histori

RAOUL FOLLEREAU (1903 – 1997)

January 31, 2022 by s p

Don Lush GJERGJI

(Dita e 69 – të kushtuar gërbulës në botë, 30 janar)

         “Atëherë iu paraqit një i gërbulur, ra në gjunjë dhe iu lut:“Nëse do, mund të më pastrosh!” Jezusi pati dhembshuri, shtriu dorën, e preku dhe i tha: “Dua! Qofsh pastruar!”

                                                                                        (Mk, 1, 40-42)                                  

         “E vërteta e vetme është ajo në dashuri dhe krijimin e botës së re; vetëm duke dashur mund të zbulojmë fytyrën e vërtetë të Hyjit… Askush nuk ka të drejtë të jetë i lumtur në vetmi, por të gjithë së bashku”.                                                                        Raoul Follereau                                     

           Raoul Follereau u lind në Nevers (Francë)  në vitin 1903 në një familje me gjendje të mirë  të klasës së mesme shoqërore. Si djalë i ri mrekullohej bukurive natyrore, deshi lojën, këndimin. Kishte prirje të natyrshme për poezi, disa herë dinte të shkruante edhe pjesë teatrale dhe në këtë ishte mjaft i suksesshëm. Dukej se teatri do t’i jetë pasioni i tij i madh dhe veprimtaria e tij krijuese jetësore. Për të pasur mundësi që të shkruante pjesë teatrale, udhëtoi shumë nëpër pjesë të botës, sepse kështu kishte mundësi të njihte dhe të kishte përvojë nga të tjerët, nga paraqitjet e mëdha teatrale.

           Në njërin nga udhëtimet  e tij studimore shkaku i motiveve profesionale, por edhe për t’i njohur dhe shijuar bukuritë natyrore, përjetoi një „teatër të gjallë“ tronditës. Ishte në Nigjeri, së bashku me bashkëshorten e tij, Madeleine. Atëherë ishte 25 vjeçar. Shkaku i prishjes mekanike në automjet, u deshtë të ndalët në mes të një fushe. Sa qelë e mbyll sytë, rreth tij u grumbullua një mori njerëzish, burra e gra. Ishin të deformuar nga gërbula, të përjashtuar dhe përzënë nga mjediset e tyre. Jetonin tërësisht të vetmuar. Dukeshin sikur hijet e ferrit. Realitetin çfarë nuk kishte njohur askurrë më parë, edhe më pak kishte parë! Ishin shndërruar në krijesa pa pamje dhe formë njerëzore. Dhe prapë dëshironin t’i ndihmojnë në këtë fatkeqësi të makinës. Çudi, vallë jo?

          I prekur dhe tronditur thellë me këtë “pjesë teatrale” të vuajtjes, Follereau vendosi t’ju ndihmojë. Së shpejti filloi të studionte sëmundjen e gërbulës, si dhe mundësinë e  shërimit. Pas një kohe të caktuar të studimeve dhe mendimeve, erdhi deri te ky përfundim: gërbula është sëmundje e shkaktuar  nga rrethanat e mjera të jetës, mosushqimit, papastërtisë.

           Raoul Follereau kuptoi se e vërteta e vetme e cila mund të shpëtojë njeriun është dashuria. Për këtë, zgjodhi të donte personat të cilat janë të përjashtuara nga të gjithë, apo siç thoshte edhe  ai vetë: „vëllezërit e motrat të sëmurë nga gërbula“!

           Rreth 15 milion njerëz janë të sëmurë nga gërbula. Numër trishtues , por edhe më tepër se të shikosh numrin, duhet menduar mbi atë se këta janë vëllezër dhe motra tona! Pikërisht këtyre vëllezërve dhe motrave Foollereau dhe bashkëshortja e tij iu kushtuan tërë jetën – 50 vjet – dhe tërë qenien e tyre.

         Ja dëshmia e tij: “Hyji është atë i të gjithëve, edhe i të sëmurëve nga gërbula. Nëse mund të dëgjoni dhe pranoni me ndërgjegje të qetë faktin se 15 milionë njerëz vuajnë nga gërbula, të infektuar janë për shkak të mosushqimit të duhur, papastërtisë, mjerimit, pra, janë të shërueshëm, si dhe faktin tjetër që  12 milionë ende janë pa përkujdesje, terapi adekuate, atëherë ju jeni të sëmurët e vërtetë nga gërbula…“

         VETËM DASHURIA DO TA SHPËTOJË NJERËZIMIN

         “Vetëm dashuria do të mund ta shpëtojë njeriun e sotëm dhe njerëzimin, por me një kusht të rëndësishëm, të lirohemi nga mentaliteti  harxhues ose konsumues, ‚sëmundjes’ parà, kësaj të mallkuare. Mbahu larg atyre të cilët dijnë të shpjegojnë të gjithat, gjithçka dëshirojnë të kryejnë vetëm për para dhe në shenjë të parave; pa këtë mjerim nuk është e mundur të bëjmë asgjë, gjithçka do të shkatërrohet. Ajo që ngashënjen dhe prishë njeriun është paraja, e cila askurrë nuk lumturon. Jini të lumtur duke i bërë të tjerët të lumtur, bashkëpjesmarrës të fatit juaj.“

         Jeta dhe vepra e Raoul Follereau ishin të themeluara në dashuri,  në fe, në dëshirë dhe vendim të dhënies së vetvetes për çdo ditë gjithkund e për të gjithë, për të tjerët dhe me të tjerët, për njerëzit të pafat. Për këtë filloi të shkruaj, të flas, të vizitonte botën, duke sensibilizuar opinionin publik për gërbulën dhe të gërbulurit. Arriti themelimin e Ditës Botërore të Gërbulës në 125 shtete të botës, duke vënë në qendër të vëmendjes dashurinë e cila mund të shpëtojë edhe të gërbulurit dhe të gjithë ne.

         “Ose do të mësohen njerëzit të duhen mes veti dhe të jeton njeriu për njeriun, ose do të përjetojmë shkatërrimin total. Kjo vlen për të gjithë. Bota e jonë nuk ka tjetër zgjidhje përveç kësaj: të duhemi mes veti ose të zhdukemi!… Duhet përzgjedhur. Menjëherë. Përgjithmonë!”

         Ai besoi në jetë, në dashuri, besoi në ngadhënjimin e të mirës ndaj të keqes, dëshiroi të  jetë profet dhe protagonist i jetës, fesë, të ardhmes të cilën e dëshirojmë, duhet, mund ta ndërtojmë së bashku, me ndihmën e Zotit dhe pjesëmarrjen vëllazërore.

         Ja çfarë propozoi: “Besoj se bota e sotme është e lodhur dhe dëshpëruar, rinia është larg Zotit, kërkon për çdo ditë arsyen, idealin, shpresën për jetë, sepse të jetosh pa shpresë, do të thotë të mos jetosh, do të thotë të vdesësh para vdekjes… Para përfundimit të dymijëvjeçarit do të lulëzoj pranvera. Besoj me tërë zemrën time… Do të vdes duke mendua se pas meje do të vijë agimi i madh, i artë dhe vëllazërorë… Nëse arrijmë të kontrollojmë menaxhimin e parave, parave të cilat shkatërrojnë botën… Për të pasur mundësinë e shpëtimit të kësaj bote, na nevojitet që përsëri ta zbulojmë krishterimin. Jemi shumë larg nga krishterimi: njerëzit e fesë së gjallë, me vullnet të mirë ia kanë dhënë fytyrën e vërtetë  krishterimit.“

         Duke lexuar këto fjalë të mëdha dhe porosi aktuale, jemi në tundim për t’u mrekulluar, të përkufizohemi në fjalët: është i mirë, i mrekullueshëm, është gjeniale, mirëpo çka ai mendonte dhe propozonte megjithatë është e pamundur, utopi e zbrazët!

         Raul Folleruau gjatë tërë jetë së tij luftoi kundër armatimit, kundër pasurimit të pakontrolluar dhe egoist  që robëron njerëzit, luftoi kundër indiferencës, kundër individualizmit dhe egoizmit të tepruar, kundër mentalitetit harxhues të pakontolluar të kohës sonë. Nuk kishte pasardhës-fëmijë në martesë me Madaleine, mirëpo të gërbulurit e panumërt ishin dhe janë bijtë e tyre shpirtërorë, sepse përmes tij njohën mirësinë, dashurinë, kujdesin, gëzimin e jetës, mundësinë e shërimit si dhe kyqjen në shoqërinë njerëzore.

         Duke menduar mbi këtë jetë, ai me një rast tha: “Çka kisha pas për të thënë mbi këtë jetë? Pata mundësi t’i dua të gërbulurit, dhe i desha, dëshirova t’iu bëjë me dije pikërisht këtë: unë i dua, Zoti i do, po nëse dëshironi edhe ju mund t’i duani… Kur e puthsha unë ndonjë të gërbulur, këtë e bënte njësoj  edhe bashkëshortja ime… Sot  të gërbulurit tanë janë të shpërndarë anë e mbanë botës… Pa bashkëshortet time askurrë nuk kisha mund të bëja atë që bëra, nuk do të isha ky që jam.”

          Raul Folleruau kishte besim të madh tek rinia. U thoshte: “Neve të cilët jemi dëshmitarë, shpeshherë të lodhur nga të këqijat e shekullit tonë…, neve të cilët jemi të frikësuar nga garimi për armatosje, nga vdekja…, neve, të cilëve na copëton zemrën klithma, vaji, ofshama: jam i uritur!- e cila del pa ndërpre nga dy të tretat e banorëve të këtij planeti, na mbetët vetëm një strehim i madh dhe madhërueshëm: të jemi sinqerisht vëllezër… Nëse nuk  jemi të dobishëm askujt, nëse jeta e jonë nuk i shërben askujt, atëherë ky do të jetë dështim i plotë…”

         Gjeniu i dashurisë, siç u quajta unë Follereauan, kishte zemër të madhe për të dashur, të përqafuar dhe shëruar të gërbulurit. Kishte duar të shkruante dhe ledhatonte, këmbë për të ec, apo më mirë të themi,  për të shtegtuar rrugëve të mjerimit dhe dhimbjes, sy për të parë në thellësinë e qenësisë njerëzore – të gërbulurve – fytyrën e vëllait dhe motrës, edhe më tepër, të Hyjit. Kishte gojë për të folur, për të zgjuar edhe të tjerët nga ngashënjimi i indifiterizmit, konsumizmit dhe materializmit. Ai, vërtet ishte zëri që paralajmëronte, të qortonte dhe bërtiste në të gjithë pjesët e botës: “Bota do të shpëtoj vetëm nëse di dhe zbaton artin e dashurisë!“

         Follereau kishte guxim të rreshtohet në anën e të gërbulurve për t’i mbrojtur, shëruar, t’i donte dhe trajtonte sikur vëllezër dhe motra. Në këtë stil të jetës, gjeti vetveten, gjeti Dashurinë – Zotin, për të pamundshmen nëpërmjet dashurisë, flijimit dhe dhurimit deri në vdekje.

         Para vdekjes thoshte: “Unë nuk do ta pres fundin e mijëvjeçarit të dytë me këtë shëndet çfarë kam. Nuk ka rëndësi. U them të gjithëve: pasurohuni duke i lumturuar të tjerët, pasurinë të cilën iu lë juve është e mira të cilën e bëra, çka dëshiroj të bëj, por edhe çka do të bëni ju pas meje. Për këtë le t’ju ndihmojë dëshmia  ime. Kjo është dëshira ime e fundit, porosia ime. Fatkeqësia më e madhe e cila kishte mund t’ju ndodhte do të ishte kjo: të mos  jeni askujt në dobi e të mos i shërbeni askujt.”

         Ja, edhe një këngë – lutje e Follereau-t:

         O, Zot, ja të gërbulurit tu,

         pa duar dhe me fytyra të mbufatura,

         të dëbuar, të braktisur, të papastër,

         të cilët bartin si kryqin tënd

         gjithë mjerimin e botës.

         O, Zot, ia të gërbulurit e vërtetë,

          egoistët, të patenzotët,

         ata të cilët jetojnë në këneta, 

        dembelët, frikacakët, 

       ata të cilët shkatërrojnë jetën e tyre.

        O, Zot, ata  janë të gërbulurit e vërtetë,

        ata të cilët të kryqëzuan.

         Follereau nuk u ndal vetëm në konstatimet e fakteve të thjeshta. Mirëpo, guximshëm filloi luftën kundër aq shumë padrejtësive dhe të këqijave të kohës sonë. Thoshte: “Lufta këndë gërbulës nuk është asgjë tjetër përpos një kapitull i luftës së madhe të cilën duhet të ndërmarrim të gjithë kundër atyre  të gërbulurve të cilët janë më infektuese se vet gërbula: mjerimi, uria, fanatizmi, punët e turpshme, dhuna, lufta.”

         Të rinjve iu tha: “Gjenerate e jonë mblodhi armatim, ata të rriturit, ai Nixonovi, Pompidouvi, Brezhnjeviku, zgjodhi armët. Duhet që gjenerata e re, gjenerata e juaja të kthehet sa më parë nga kjo rrugë e gabuar … Në ju është tani ju të luftoni e përzgjedhin, për rininë botërore. Mos u ndalni, mos pranoni kompromise… Mbi të gjitha besoni në të mirën e njeriut. Sepse në zemrën e çdo njeriu ekziston thesari i madh i dashurisë.”

         Përmes Nënë sonë Tereza dhe shumë të tjerëve, vazhdoi kujdesi dhe dashuria e mrekullueshme edhe për të gjithë të gërbulurit e botës. Për fund një pyetje e Raul Follereaut:

         “Nëse Krishti nesër do të trokas në dyert e juaja,

           a do ta njihni?

           Do të jetë sikur dikur, njeri skamnor…

           Padyshim, do të jetë punëtor….

           Ndoshta do të jetë refugjat…

           Do të jetë i gërbulur…”

                                                                                Don Lush GJERGJI

(Don Lush Gjergji, Dashuria që nuk vdes, të mëdhenjtë e shekullit XX, DRITA, 2013, f. 123 – 129)

Filed Under: Analiza

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 2615
  • 2616
  • 2617
  • 2618
  • 2619
  • …
  • 2960
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • “Gjeneral-Ambasador i ShBA në TR, besim dhe përgjegjësi e shtuar për RSh”
  • Norwegians and foreigners from other countries who greatly helped make peace in Kosova
  • Fan Noli dhe Faik Konica, arkitektët e diplomacisë shqiptaro-amerikane që shpëtuan Shqipërinë nga copëtimi
  • Eliot Engel, in memoriam…
  • 21 prill 1921, ditë e madhe e shtetit shqiptar. U hap në Tiranë mbledhja e parë, e parlamentit të parë, i dalë nga zgjedhjet e para. Historitë e deputetëve Ali Këlcyra dhe Ali Koprëncka
  • KOMITETI “MBROJTJA KOMBËTARE E KOSOVËS” NË  FONDET ARKIVORE TË ARKIVIT TË SHTETIT SHQIPTAR
  • The Architecture of Alignment
  • Kujtojmë me nderim arkeologun dhe studiuesin e shquar Skënder Anamali
  • Një moment në historinë kombëtare…
  • ELIOT ENGEL – NJË MIK I PAHARRUAR I SHQIPTARËVE DHE ZË I LIRISË DHE DREJTËSISË PËR KOSOVËN
  • REALIZIMI I TË DREJTAVE GJUHËSORE SHQIPTARE (1924–2026): ARTIKULIMI QYTETAR DHE DIPLOMACIA
  • BOOKFEST NË CHICAGO
  • “Brenga”, trinomi filozofik nga rrëfimi historik tek drama morale
  • Vatra Boston mbështet ekspozitën e kostumeve tradicionale shqiptare
  • Në kujtim të 160 civilëve shqiptarë – viktima të gjenocidit shtetëror të Serbisë fashsite!

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT