Kur Kosova përballej me represion dhe bota hezitonte, ai foli me qartësi. Pasi shpërtheu lufta, ai mbështeti ndërhyrjen e NATO-s për të ndalur gjenocidin dhe për të mbrojtur popullin shqiptar. Kur e ardhmja e Kosovës ishte në pikëpyetje, ai qëndroi i palëkundur në mbrojtje të shtetësisë së saj.

Kongresmeni Engel vazhdoi angazhimin e tij edhe pas shpalljes së pavarësisë, duke mbështetur njohjet ndërkombëtare, duke mbrojtur sovranitetin dhe duke forcuar institucionet demokratike dhe zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Si Kryetar i Komisionit për Punë të Jashtme në Dhomën e Përfaqësuesve, ai siguroi mbështetje dypartiake në Kongres dhe mbajti çështjet shqiptare në qendër të politikës së jashtme amerikane.

Ai mbështeti fuqishëm demokracinë në Shqipëri dhe punoi vazhdimisht për të drejtat dhe të ardhmen e shqiptarëve në të gjithë Ballkanin.

Në vitin 2019, si Kryetar i Komisionit për Punë të Jashtme, Kongresmeni Engel realizoi udhëtimin e tij të fundit zyrtar në Ballkan — duke vizituar Kosovën, Shqipërinë, Luginën e Preshevës dhe Beogradin. Kjo ishte një dëshmi e përkushtimit të tij të palëkundur ndaj çështjes shqiptare.

Kongresmen Eliot Engel, në këtë ditëlindje ne nderojmë trashëgiminë tuaj. Të gjithë shqiptarët, kudo që janë, do të mbeten përherë mirënjohës.

Zoti ju bekoftë ju dhe popullin amerikan

#HarryBajraktari#EliotEngel#kosova#usa#Albania#albanianamerican

We are honored to celebrate alongside NYC Council Speaker Julie Menin, CM Shirley Aldebol, Majority Leader Shaun Abreu, Majority Whip Kamilla Hanks, Minority Leader David Carr, CM Harvey Epstein, CM Oswald Feliz, CM Farrah Louis, CM Virginia Maloney, CM Darlene Mealy, CM Justin Sanchez and CM Phil Wong.

Date: Monday, February 23, 2026

Time: Arrive at 5:00 PM, event starts at 5:30 PM SHARP

Location: 1 City Hall, New York, NY, 10007

(FREE: MUST RSVP)

CLICK HERE TO RSVP or call 212-482-6773

We look forward to celebrating this historic milestone together.

For more information, please call Mark Gjonaj at 917-731-6850.

Flamur Vezaj

(Mashqip.com)/

VATRA në Boston, së bashku me biznesmenin e njohur shqiptaro-amerikan Leo Keka, shtruan një darkë falënderimi në nder të mikut të madh të çështjes shqiptare, ish-kongresmenit Joseph DioGuardi dhe bashkëshortes së tij, veprimtares së palodhur Shirley DioGuardi.

Në ambientet mikpritëse të restorantit “Leo’s Event” në Braintree, u mblodh një pjesë e rëndësishme e komunitetit: vatranë, biznesmenë, studentë dhe aktivistë që ndër vite kanë dhënë kontribut për çështjen kombëtare. Të gjithë së bashku për të nderuar një figurë që ka qenë zëri i shqiptarëve në Washington dhe një patriot i madh i lirisë së Kosovës.

Në fjalën e tij përshëndetëse, Joseph DioGuardi ndau kujtime të rralla nga koha e tij në Kongres, duke folur me emocion për përpjekjet e pandërprera për ta çuar çështjen shqiptare në zemër të politikës amerikane. Ai përmendi bashkëpunimin me kongresmenë dhe senatorë të rëndësishëm që mbështetën shqiptarët, duke veçuar rolin e figurave kyçe në procesin që çoi në pavarësinë e Kosovës. Me ndjenjë të thellë kujtoi edhe përballjet e vështira me lobin pro-serb në Kongres dhe dëshmitë e tij historike në mbrojtje të së drejtës së shqiptarëve për liri.

DioGuardi theksoi kontributin e tij dhe të Shirleyt që nga vitet ’80, periudhën e rezistencës paqësore, vitet e luftës 1998-1999 dhe deri te shpallja e pavarësisë së Kosovës, duke pranuar se nuk ishte e lehtë të bindeshin kongresmenët amerikanë për drejtësinë e luftës së UÇK-së – ashtu si dikur vetë amerikanët luftuan për lirinë e tyre.

Me një zë të fuqishëm dhe plot ndjenjë, foli edhe Shirley DioGuardi, e cila kujtoi protestat, sakrificat dhe periudhat e vështira të Kosovës. Ajo u shpreh se pavarësisht sfidave dhe problemeve të pasluftës, rruga drejt forcimit të shtetit të Kosovës është e pandalshme dhe kërkon angazhimin e të gjithëve.

Mbrëmja u shoqërua me pyetje nga të pranishmit, të cilave çifti DioGuardi iu përgjigj me përkushtim dhe sinqeritet, duke shprehur mirënjohje të veçantë për VATRËN dega Boston, Shoqatën e Studentëve Shqiptarë të Harvardit dhe biznesmenin Leo Keka për mikpritjen e ngrohtë dhe vëllazërore.

Gjatë darkës përshëndeti edhe anëtari i bordit të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane, Faton Bislimi, i cili vlerësoi punën e organizatorëve dhe theksoi se aktiviteti patriotik i Joseph dhe Shirley DioGuardi vazhdon edhe sot për Shqipërinë, Kosovën, shqiptarët në Mal të Zi dhe në Maqedoninë e Veriut. Ai përmendi edhe dëgjesën e fundit në Kongres për çështjen e Preshevës, si një dëshmi e angazhimit të pandërprerë.

Të pranishëm në këtë mbrëmje ishin edhe drejtuesit e organizatës MaasBesa, Shoqatës “Laberia” dhe Shoqatës së Studentëve Shqiptarë të Harvardit, të cilët vlerësuan këtë aktivitet si një moment bashkimi dhe krenarie për komunitetin.

Në emër të VATRËS dega Boston, kryetari Mentor Maksutaj falënderoi të gjithë pjesëmarrësit dhe në mënyrë të veçantë biznesmenin Leo Keka për bujarinë, mikpritjen dhe për darkën e shtruar në qendrën e tij “Leo’s Event” në Braintree.

Kjo mbrëmje nuk ishte thjesht një darkë, ishte një moment mirënjohjeje, kujtese dhe krenarie kombëtare, ku u bashkuan breza, kontribute dhe zemra shqiptare për të nderuar dy nga miqtë më të mëdhenj të kombit tonë.

Dr. Albert KURTI/

Ndërmjet maleve të larta në veri të Pakistanit, kufi me Afganistanin gjendet një luginë e quajtur Hunza dhe banorët quhen hunzë ose hunzakë. Hunzët ushtrojnë aktivitetet e tyre në këtë luginë, me lartësi rreth 2400 m mbi nivelin e detit. Në të jetojnë rreth 60 mijë banorë dhe njihen si njerëz me jatëgjatësi më të madhe në botë, 120-140 vjeç.

Teoritë e prejardhjes së banorëve të Hunzës janë të ndryshme. Disa e lidhin me hunët gjatë lëvizjes së tyre nga Lindja drejt Perëndimit. Studiues grek kanë kryer ekspedita në këto territore dhe dalin në përfundimin se hunzët janë me origjinë greke. Prapa nuk ngelin as maqedonasit duke u përpjekur për të identifikuar këta banorë si sllavë. Këto janë thjeshtë përpjekje të dëshpëruara për të fshehur të vërtetat që gjenden në popullsinë hunzake.

Në fakt teza më e pranuar është se hunzakët janë me origjinë ilire. Sado që përpiqen studiues albanofobë që të paraqesin me origjinë jo ilire, por faktet ndodhen vetë te këta banorë. Le ti paraqesim me rradhë një sërë faktesh bindëse pse hunzakët janë me lidhje të ngushta me ilirët (paraardhësit e shqiptarëve).

1. Faktet historike

Kur flitet për termat iliro-pellazgo, nuk ka patur shtrirje vetëm brenda gadishullit të Ballkanit (Ilirik). Shqiptarët e vjetër kanë qenë shtrirë deri në Indi, ku gjenden edhe fakte (3). Gjatë pushtimeve të Aleksandrit të Madh drejt Lindjes një pjesë e konsiderueshme e ushtarëve ishin ilirë, pasi edhe vetë strategu ushtarak më i madh i historisë ishte po me origjinë ilire.

Gjatë tërheqjes së ushtrisë së Aleksandrit të Madh ngelën ushtarë në territoret e pushtuara. Këtë fakt e konfirmon edhe rrëfimi i një banori nga rajoni i Hunzës që vizitoi Kosovën në vitin 2020. Ai quhet Ali Tolloikan. Sipas tij: populli që jeton në atë rajon ka prejardhje nga Ballkani. 4 njerëz që erdhën në këtë luginë kanë qenë pjesë e një ushtrie që erdhën nga Perëndimi dhe supozohet të kenë qenë ushtria e Aleksandrit të Madh. Këta 4 njerëz kanë humbur rrugën, ishin të plagosur, nuk mundën të ndiqnin ushtrinë dhe u detyruan të qëndronin aty dhe të fillonin jetë të re duke krijuar familje të tyre. 3 prej tyre mbijetuan dhe mendohet të kenë qenë origjina e tre fiseve të mëdha (hunzët, pamirët dhe kalashët), dhe njëri prej tyre i përket familja ime (1). Ali Tolloikan ka zënë shumë miq shqiptarë dhe udhëtimi në Kosovë është si në vendlindje, deklaron ai.

2. Faktet gjuhësore dhe gjeografike

Gjuha që flasin hunzët është komplet e ndryshme nga gjuhët që fliten në Pakistan, Afganistan, Indi apo Kinë. Edhe pamja fizike e banorëve (gjatësia, ngjyra e lekurës, syve) nuk është e njëjtë me pakistanezët apo afganët.

Gjuha që flasin hunzat është unike dhe quhet Burushaski ose Burusheski: gjuha e burrave. Sipas Ali Tolloikan: gjuha (që flasin hunzat) është vërtet unike dhe vjen nga populli brush (burush), jemi të identifikuar si brushët dhe rajoni quhet Hunza (1).

Interesante është emërtimi i kësaj lugine, e cila ka ardhë për shkak të formës së hundës që formon lugina midis maleve të larta. Kjo është një nga teoritë e prejardhjes së emërtimit të luginës Hunza.

Ali Tolloikan thotë që shumë fjalë të gjuhës shqipe gjejnë vend në gjuhën e pashkruar të popullatës që jetojnë në Hunza. Kam gjetur disa fjalë të gjuhës shqipe që janë të njëjta me tonat, si përshembull: agon d.m.th lindja e Diellit, apo fjala thikë në burusheski është thisk (1).

Në pellgun ujëmbledhës të lumit Hunza konstatohen emërtime gjeografike që kanë kuptim në shqip, si psh:

– lugina e lumit Nalter (shkruhet në hartë Nalter Valley), luginë e nalt ose e lart, rreth 2900 m mbi nivelin e detit. Në këtë hapsirë gjeografike ndeshet edhe emërtimi Nalter Payan.

– Në jug të rajonit të Hunzës ndodhet masivi malor i Rakaposhi (ra ka posht, posht ka ra) me lartësi 7788 m mbi nivelin e detit. Ky masiv e ka marr këtë emërtim për shkak se uji zbret poshtë drejt kësaj zone. Rakaposhi është pjesë e vargmalit malor të Karakoram.

– Përballë Hunzës ndodhet fshati Balt.

– Edhe vetë vendbanimi Hunza është pjesë e rajonit të madh Gilgit-Baltistan. Vendbanimet në këtë rajon janë ndërtuar në “baltën” e luginave lumore: dominon lugina e Hunzës.

-Në kufirin midis Afganistanit dhe Pakistanit gjendet një tjetër masiv malor i quajtur Tora Bora (to ra bora, pra duke rënë bora) me lartësi rreth 4300 m mbi nivelin e detit.

3. Faktet kulturore

Muzika, veshjet, gatimet, simbolet që mbajnë Hunzakët vërtetojnë origjinën e tyre nga ilirët. Sipas Ali Tolloikan: disa nga gatimet e hunzëve janë të njëjta me atë të shqiptarëve, siç është flija, produkte e bëra nga djathi, llokume dhe shumë gjëra të tjera të gatuara nga mielli dhe më kujtojnë shtëpinë time. Këto gatime përreth rajonit të Hunzës nuk mund t’i gjejmë. Kultura në Kosovë është shumë e ngjashme me rajonin e Hunzës, kjo më intereson se si kjo lidhje të ketë ndodhur, thotë Ali Tolloikan (1).

Disa nga tradita që kanë trashëguar hunzët nga ilirët, mund të përmendim:

a- Hunzët e kanë si zakon (të trashëguar brez pas brezi) pirjen e verës të përzierë me ujin, ashtu si ilirët (2).

b- Burrat veshin shalvare (shallvare), ndërsa gratë bluzët e tyre i quajnë kamisha. Veshjat e grave janë identike me veshjet e grave në zonën e Mirditës e jo vetëm (2). Veshjet e tyre janë ilustruar në fotot e mëposhtme.

c- Vallet që kërcejnë shoqërohen me tupana, fyell apo pipzat (2).

d- Festa më e rëndësishme e hunzakëve është e Vitit të Ri Diellor dhe quhet Naurosh d.m.th na urosh (2).

Këto fakte tregojnë edhe lidhjet e pashmangshme ndërmjet hunzakëve dhe shqiptarëve, duke vërtetuar edhe gojëdhënat për origjinën e këtyre banorëve, të cilët u përmendën më sipër.

Burimet e shfrytëzuar:

1. Ora7 – Hunza, fisi nga pakistanez dhe të përbashkëtat me shqiptarët – 21.10.2020 – Klan Kosova

2. Hundëzakët, ilirë të harruar…! Sipas shënimeve të Fahri Xharrës | RADI & RADI KULTURE – LETERSI – ART – HISTORI – ALBANOLOGJI – POLITIKE DHE PERSONAZHE

3. Sekretet e populli Hunza – Origjina pellazgo ilire?

4. Traditional Wedding dress from Hunza,Gilgit Baltistan,Pakistan

5. Veshja tradicionale e gruas mirditore shpallet Kry – Syri | Lajmi i fundit

Për të dytin vit, projekti “Rrënjët në Kosovë” i mësueses Anila Kadija sjell libra nga autorë të Kosovës në zemër të mësimit në Londër, duke lidhur nxënësit me gjuhën amtare, identitetin dhe kujtesën kombëtare përmes letërsisë, historive personale dhe shembujve frymëzues.

Për të dytin vit radhazi, projekti mësimor “Rrënjët në Kosovë”, nën drejtimin e mësueses së gjuhës shqipe Anila Kadija, vjen si një udhëtim i emocional drejt identitetit, gjuhës dhe kujtesës sonë kombëtare. Ky projekt, i cili nga viti në vit po merr forma të reja dhe përmbajtje të pasuruar, mbetet i lidhur fort me thelbin e tij: Atdheun dhe rrënjët që na mbajnë të lidhur me të, pavarësisht se ku jetojmë.

Projekti i këtij viti përfshin vlerën e librave fizik në shqip nga autorë nga Kosova, të cilët i janë kushtuar edhe gjuhës amtare shqipe.

Aktiviteti i tyre letrar dhe artistik është një pasuri e madhe jo vetëm për lexuesin, por edhe për nxënësit tanë. Ata njihen me veprat e tyre, firmën e tyre si autorë, profilin e tyre si përfaqësues, ata njihen me shembullin e tyre.

Në shkollën “Ardhmëria Westminster”, grupet e moshës 5-10 vjeç u prezantuan me një vajzë të re me emrin Amina Nuraj, e cila ka botuar një libër interesant në vitin 2025 për rrënjët e saj në Kosovë, të titulluar “Une, bija e Atdheut”. Kjo vajzë është një shembull i bukur dhe domethënës edhe për nxënësit tanë, pasi ajo ka lindur dhe është rritur në Londër dhe flet e shkruan në gjuhën amtare. Libri me kujtimet e saj, historitë familjare dhe personale, përvojat që ajo i ka shkruar me aq sinqeritet në shqip është një frymëzim për breza të tërë. Leximi i një pjese të shkurtër. Njohja me portretin e kësaj vajze. Shfletimi i librit, pasi ka shumë foto të vjetra interesante, të zonës së Sanxhakut, nga e ka prejardhjen Amina.

Shikimi i fotove ngriti gjithashtu edhe shumë pyetje, në lidhje me kostumet popullore të zonës, mënyrën se si ndërtoheshin shtëpitë, për portretet e ndryshme të banorëve, etj.

Në shkollën “Ardhmëria Chiswick”, ku grupmosha është 10-15 vjeç, e zgjeruam fokusin letrar duke promovuar letërsinë e autorëve: Ibrahim Kadriu, Sami Islami, Aidan Hehir dhe ilustruesin David Frankum, Isuf Bytyçi, Ragip Kçiku dhe të tjerë në vijim.

U njohëm me biografitë e tyre, lexuam disa rreshta simbolikisht për t’u njohur me stilin e veprës së tyre letrare – gjuhësore.

Qëndruam pak më gjatë te veprat e autorëve që jetojnë në Londër, siç është profesori irlandez Aidan Hehir, në Universitetin “Westminster”, Londër dhe ilustruesin David Frankum.

Nxënësit e rritur e gjetën librin shumë interesant dhe të veçantë, në dy gjuhë njëkohësisht.

Një histori që i kushtohet, me Lulet e Srebrenicës, fakteve reale dhe dëshmive të një udhëtimi personal.

Një libër për ta konsideruar vërtetë pasuri në bibliotekat tona. Shfletuam  librin e kritikut dhe hulumtuesit për gjuhën shqipe autori Sami Islami. U ndalëm te disa theksime gjuhësore që ai bën me aq saktësi, në librin e tij “Për gjuhën”. Lexuam poezi nga autori Sherif Bllaca të marra nga libri i tij “Le ta dëgjojnë kohërat këngën time”. Si kujtesë.

Vitin e kaluar, forma e këtij projekti ishte një histori personale nga mësuesja Vlora Vojvoda për qytetin e Vushtrrisë dhe mësuesja ndihmëse Alije Krasniqi për fshatin Smallushë në komunën e Lipjanit.

Kujtime të fëmijërisë, përshtypje nga shkollat që vazhdonin atje, familja, tradita ku zhvilloheshin edhe dasmat në Kosovë, fakte dhe ngjarje nga lufta çlirimtare, kthimi në atdhe dhe përjetime të bukura  në kohën e tashme.

Ato kanë treguar fakte shumë të vlefshme të dedikuara për vendlindjen e tyre dhe kanë ndarë me ne foto, video, orendi, punë dore, harta apo pjesë përmbledhëse ligjëruese.

Projekti do të vazhdojë gjatë gjithë  shkurtit, duke e pasuruar atë, çdo të shtunë me rrënjët në Kosovë.