Klarita Selmani/

Dita e parë – Nga Tirana drejt Brezovicës

Me shumë entuziazëm nisëm udhëtimin nga Tirana drejt Brezovicës, ku zhvillohet Seminari XIX Mbarëkombëtar me mësuesit e gjuhës shqipe dhe kulturës shqiptare në diasporë e mërgatë.

Rruga kaloi mes këngëve, valleve dhe bisedave të ngrohta. Autobusi ynë u mbush me zërat e mësuesve që këndonin shqip, duke e kthyer udhëtimin në një festë të vogël të gjuhës dhe kulturës sonë.

Gjatë rrugës bëmë një ndalesë në qytetin historik të Prizrenit, ku drekuam dhe shijuam, qoftë edhe për pak çaste, atmosferën e një prej qyteteve më të bukura shqiptare. Ura e Gurit, lumi, xhamitë, kishat dhe arkitektura karakteristike e qytetit na kujtuan pasurinë e trashëgimisë sonë kulturore.

Pas mbërritjes në Brezovicë dhe akomodimit, në orën 17:00 nisën zyrtarisht punimet e Seminarit XIX Mbarëkombëtar, i cili këtë vit zhvillohet me temën:

“Motivimi i nxënësve në diasporë për mësimin e gjuhës shqipe dhe ruajtjen e identitetit kombëtar”.

Seminari organizohet nga Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit e Republikës së Kosovës dhe Ministria e Arsimit dhe Sportit e Republikës së Shqipërisë, me pjesëmarrjen e mbi 200 mësimdhënësve të gjuhës shqipe nga vende të ndryshme të botës.

Edhe këtë vit, Lidhja e Mësuesve Shqiptarë në Greqi merr pjesë aktive në këtë ngjarje të rëndësishme, duke përfaqësuar punën shumëvjeçare të mësuesve të saj dhe duke kontribuar në shkëmbimin e përvojave për mësimdhënien e gjuhës shqipe në diasporë.

Urime të gjithë mësuesve pjesëmarrës! Urojmë që ditët në vijim të jenë të mbushura me dije, bashkëpunim dhe ide të reja në shërbim të gjuhës sonë amtare.

Saimir Kadiu/

Në Siçili ekziston një vend ku koha nuk ka arritur ta fshijë një gjuhë të ardhur nga larg.

Piana degli Albanesi nuk është thjesht një vend me “origjinë shqiptare”. Është një komunitet i lindur nga një ikje, nga familje që lanë trojet e Ballkanit kur pushtimi osman e bëri gjithnjë e më të vështirë qëndrimin në vendin e tyre.

Historia, megjithatë, nuk fillon në një ditë të vetme. Prania e shqiptarëve në Italinë e Jugut daton që në mesin e shekullit XV, edhe përmes ushtarëve shqiptarë që shërbenin në Mbretërinë e Napolit. Migrimet më të mëdha erdhën pas vdekjes së Gjergj Kastriot Skënderbeut, në vitin 1468, por ato vazhduan edhe në shekujt pasardhës.

Piana degli Albanesi u themelua në vitin 1488 dhe u bë kolonia më e rëndësishme shqiptare në Siçili. Këtu identiteti nuk ka mbetur i mbyllur në librat e historisë: ai ka kaluar në shtëpi, në familje, në festa dhe në fjalët e përditshme të njerëzve.

Gjuha arbëreshe, në fakt, nuk është thjesht “shqipja e 500 viteve më parë”. Ky është një përshkrim i bukur, por jo plotësisht i saktë. Ashtu si çdo gjuhë tjetër, edhe arbërishtja ka ndryshuar me kalimin e kohës: ajo ruan tipare shumë të lashta të shqipes së periudhës së vonë mesjetare, por ka përthithur edhe ndikime nga italishtja dhe nga dialektet e Italisë së Jugut.

Pikërisht këtu qëndron një nga veçoritë më magjepsëse të saj: nuk bëhet fjalë për një gjuhë të ngrirë, të ruajtur si një objekt muzeu. Është një gjuhë që ka udhëtuar përmes shekujve, është përshtatur me kohën, por pa humbur lidhjen me origjinën e saj.

E njëjta gjë vlen edhe për ritin greko-bizantin. Në Piana degli Albanesi ai vazhdon të jetë i gjallë dhe arrin kulmin e tij gjatë Javës së Shenjtë dhe Pashkëve, kur tradita fetare shndërrohet edhe në një shfaqje të madhe publike të identitetit të komunitetit.

Dhe Piana nuk është një rast i veçuar. Komunitetet arbëreshe janë të shpërndara në shtatë rajone të Italisë qendrore-jugore dhe ishullore: Abruzzo, Molise, Campania, Puglia, Basilicata, Calabria dhe Sicilia. Gjuha e tyre është njohur dhe mbrohet si një pakicë gjuhësore historike.

Në fund, kjo histori tregon një të vërtetë të thjeshtë: të mbërrish në një vend të ri nuk do të thotë domosdoshmërisht të pushosh së qeni ajo që ke qenë.

Ndonjëherë një gjuhë, një rit fetar dhe një festë arrijnë të ruajnë kujtesën e një populli për shekuj me radhë, duke e kthyer atë në diçka ende të gjallë.

Piana degli Albanesi ka nxjerrë disa figura të njohura në kulturën, politikën, fenë dhe artin italian. Si qendër historike e komunitetit arbëresh të Siçilisë, ajo ka ruajtur një identitet të veçantë dhe ka dhënë personalitete që kanë lënë gjurmë përtej kufijve të saj.

Ernesto Basile

Një nga figurat më të mëdha të arkitekturës italiane të fillimit të shekullit XX. Edhe pse lindi në Palermo, ai kishte lidhje të forta familjare me komunitetin arbëresh të Piana degli Albanesi. Basile konsiderohet një nga mjeshtrit e stilit Liberty italian (Art Nouveau) dhe projektoi ndërtesa të rëndësishme, përfshirë zgjerimin e Palazzo Montecitorio, selia e Dhomës së Deputetëve të Italisë.

Giuseppe Schirò

Një nga figurat më të rëndësishme të letërsisë arbëreshe. I lindur në Piana degli Albanesi, ai ishte poet, studiues dhe mbrojtës i gjuhës shqipe. Vepra e tij ndihmoi në ruajtjen e gjuhës dhe traditave arbëreshe në një kohë kur shumë gjuhë të pakicave rrezikonin të zhdukeshin.

Giuseppe Schirò Di Maggio

Pasardhës i traditës së familjes Schirò, ai ka kontribuar në studimin dhe promovimin e gjuhës arbëreshe, duke vazhduar punën për dokumentimin e kësaj trashëgimie kulturore.

Giorgio Guzzetta

Edhe pse nuk ishte lindur në Piana degli Albanesi, ai është një nga figurat më të rëndësishme në historinë e saj. Ishte prift arbëresh dhe themelues i Seminario Italo-Albanese di Palermo, institucion që luajti rol të madh në ruajtjen e gjuhës, ritit bizantin dhe identitetit arbëresh.

Nicolò Chetta

Prift, historian dhe studiues arbëresh. Ai shkroi për historinë dhe kulturën e shqiptarëve të Italisë dhe konsiderohet një nga kronikanët e rëndësishëm të diasporës arbëreshe.

Francesco Crispi

Edhe pse lindi në Ribera, Siçili, Crispi kishte origjinë arbëreshe nga ana familjare dhe ishte një nga figurat më të rëndësishme të Italisë së shekullit XIX. Ishte një nga protagonistët e Risorgimento-s dhe shërbeu si kryeministër i Italisë.

Por ndoshta figura më e rëndësishme e Piana degli Albanesi nuk është vetëm një individ: është vetë komuniteti. Për më shumë se pesë shekuj ai ka ruajtur:

gjuhën arbëreshe; ritin greko-bizantin; këngët dhe kostumet tradicionale; kujtesën e largimit nga Arbëria pas pushtimit osman.

Piana degli Albanesi është një nga ato vende ku historia shqiptare nuk gjendet vetëm në libra, por dëgjohet ende në gjuhën e njerëzve të saj.

Av. Hasan Metuku/

Rregulli i përkohshem përfundimtare i Departamentit të Sigurisë Kombëtare mbi Referimet e Azilit pa Intervistë lejon Sherbimin e Emigracionit dhe Shteteise (USCIS) të anashkalojë intervistën fillestare për aplikime specifike të azilit para kesaj agjencie, duke i referuar ato direkt në gjykatën e emigracionit. Duke synuar aplikimet me probleme të tilla si paraqitjet me vonesë, pengesat ligjore ose provat e pamjaftueshme, ky rregull synon të përshpejtojë përpunimin e cesthjeve dhe të reduktojë prapambetjen e kerkesave te azilit. Edhe pse ajo eliminon intervistën e garantuar, aplikantët ruajnë të drejtën për të paraqitur rastin e tyre në gjykatën e emigracionit. Për më shumë detaje, vizitoni Regjistrin Federal (Federal Register).

Si Ndikon Ndryshimi i Rregullit të USCIS kerkesat e prapambetura te Azilit në Vitin 2026?

Ndryshimi i rregullit të USCIS për vitin 2026 u lejon oficerëve të referojnë aplikimet e azilit direkt te Gjyqtarët e Emigracionit pa intervista, me qëllim reduktimin e prapambetjes. Kjo prek azilkërkuesit në SHBA. Kush ndikohet, çfarë thotë ligji dhe hapat që duhen ndjekur sipas këtij procesi të ri.

Në korrik të vitit 2026, USCIS nxori një rregull të re të quajtur rregull i përkohshem përfundimtar. Ky rregull u lejon oficerëve të azilit t’i dërgojnë aplikimet e azilit direkt te Gjyqtarët e Emigracionit pa e intervistuar më parë aplikantin. USCIS është Shërbimi i Shtetësisë dhe Emigracionit të Shteteve të Bashkuara. Një oficer azili është një zyrtar i USCIS-it që shqyrton kërkesat për azil. Gjyqtarët e Emigracionit janë zyrtarë që zhvillojnë seanca gjyqësore për çështjet e emigracionit. Ky ndryshim synon të reduktojë prapambetjen në sistemin e azilit duke shkurtuar kohën totale të vendimmarrjes. Rregulli shtrin efektet menjëherë pasi u njoftua.

Përpara kësaj, oficerët e USCIS-it intervistonin njerëzit që dorëzonin aplikime për azil “pohues” (affirmative). Aplikimet e azilit pohues janë kërkesa të bëra nga njerëz që nuk përballen me procese dëbimi (largimi). Pasi USCIS-i vendoste për këto aplikime, nëse ato refuzoheshin, çështjet mund t’u dërgoheshin Gjyqtarëve të Emigracionit për seanca dëgjimore të azilit “mbrojtës” (defensive). Seancat dëgjimore të azilit mbrojtës ndodhin kur personi është në proces dëbimi. Ky proces shpesh u jepte aplikantëve një shans të dytë për të fituar azil. Por, ai gjithashtu bënte që çështjet të zgjasnin më shumë për t’u përfunduar.

Rregulli i ri lejon USCIS-in të anashkalojë hapin e intervistës. Ata mund t’i dërgojnë çështjet direkt te Gjyqtarët e Emigracionit. Kjo e bën procesin më të shpejtë. Drejtori i USCIS-it, Joseph Edlow, tha se ky ndryshim ndalon njerëzit që të përdorin sistemin e azilit për të zvarritur çështjen e tyre ose për të marrë leje pune, në vend që ta përdorin atë për kërkesa të vërteta mbrojtjeje.

KY rregull është një rregull i përkohshem derisa te behet përfundimtare. Kjo do të thotë që USCIS-i do të pranojë komente nga publiku dhe mund të nxjerrë një rregull përfundimtare më vonë. James Percival, Këshilltari i Përgjithshëm i Departamentit të Sigurisë Kombëtare, tha se rregulli ndihmon në rritjen e efikasitetit të zbatimit të ligjit të emigracionit.

Duke lejuar referimet pa intervista, USCIS-i pret të ulë zvarritjen dhe të përshpejtojë vendimet. Ata duan t’i përqendrojnë burimet në kërkesat e vërteta për azil.

Kush preket nga ndryshimi i rregullit të sistemit të azilit të USCIS?

Rregulli prek njerëzit që dorëzojnë aplikime për azil pohues pranë USCIS-it dhe që nuk janë në proces dëbimi. Këtyre aplikantëve tani mund t’u dërgohen çështjet direkt te Gjyqtarët e Emigracionit pa pasur një intervistë. Njerëzit që janë tashmë në proces dëbimi, kërkesat e azilit të të cilëve shqyrtohen në mënyrë mbrojtëse nga Gjyqtarët e Emigracionit, preken gjithashtu. Procesi i referimit mund të bëjë që seancat e tyre dëgjimore të zhvillohen më shpejt. Ky ndryshim prek azilkërkuesit në mbarë vendin. Zyra jonë në Nju York ndihmon shumë aplikantë azili.

Rajoni i metropolit te New Jorkut qe perfshin New Jersey dhe Connecticut, ka një komunitet të larmishëm emigrantësh dhe gjithashtu shënon mijëra aplikime azili çdo vit. Ky rregull synon të shkurtojë kohën e pritjes duke e bërë procesin e vendimmarrjes më të shkurtër. Punëdhënësit dhe avokatët e emigracionit në kete metropol gjithashtu i ndiejnë efektet e këtij rregulli. Ndryshimi mund të zvogëlojë shanset që aplikantët të marrin leje pune bazuar në aplikimet e azilit pohues në pritje. Intervistat shpesh janë të nevojshme përpara se USCIS-i të japë leje pune sipas rregullores 8 CFR § 274a.12.

Për shkak se rregulli lejon USCIS-in të anashkalojë intervistat, disa aplikantë mund të humbasin mundësinë për t’i treguar historinë e tyre fillimisht oficerëve të azilit. Kjo mund të nënkuptojë që më shumë çështje do të shkojnë direkt te Gjyqtarët e Emigracionit. Kjo gjë mund të ndikojë në kohëzgjatjen e çështjeve dhe në rezultatet e tyre.

Çfarë thotë ligji për gjykimin dhe referimet e azilit?

Neni 208 i Ligjit për Emigracionin dhe Shtetësinë (INA), i gjendur në kodin 8 U.S.C. § 1158, rregullon aplikimet për azil në SHBA. Ai ndan aplikimet e azilit pohues të dorëzuara pranë USCIS-it nga aplikimet e azilit mbrojtës të dorëzuara në proceset e dëbimit përpara Gjyqtarëve të Emigracionit.

Sipas ligjit, USCIS-i vendos për kërkesat e azilit pohues për njerëzit që nuk janë në proces dëbimi. Nëse USCIS-i refuzon një aplikim dhe personi vendoset në proces dëbimi, një Gjyqtar Emigracioni mund ta rishqyrtojë çështjen në mënyrë mbrojtëse.

RregullI i ri i USCIS-it ndryshon procesin e referimit. Ajo u lejon oficerëve të dërgojnë çështjet direkt te Gjyqtarët e Emigracionit pa e intervistuar aplikantin. Ky është një ndryshim procedural. USCIS-i ka autoritetin të menaxhojë ngarkesën e tij të çështjeve dhe të përmirësojë efikasitetin.

Hasan Metuku, Esq.

Metuku Law P.C.

39 Broadway, Suite 1450

New York, NY 10006

Phone: 212-480-4242

Fax: 212-656-1114

Email: hhm@metukulaw.com

Website: www.metukulaw.com

Saimir Kadiu/

Misteri që vazhdon prej më shumë se një shekulli.

Çdo ditë, miliona sy ndalen mbi një fytyrë që prej vitit 1886 vështron oqeanin nga hyrja e portit të Nju Jorkut. Është fytyra e Statujës së Lirisë, një prej monumenteve më të njohura në botë, simbol i lirisë, shpresës dhe ëndrrës amerikane. Por një pyetje vazhdon të zgjojë kureshtjen e historianëve dhe dashamirësve të artit:

Kush ishte gruaja që i dha fytyrën kësaj statuje Përgjigjja, çuditërisht, mbetet ende e paqartë. Një nga emrat që përmendet më shpesh është ai i Isabella Boyer, një grua me një jetë aq të jashtëzakonshme, sa duket sikur ka dalë nga faqet e një romani të Alexandre Dumas. Megjithatë, historia e saj është edhe më interesante sesa vetë legjenda.

Isabella Eugénie Boyer lindi në Paris më 1841, në një familje me origjinë të përzier. Babai i saj ishte një tregtar francez konfeksionesh, ndërsa nëna ishte angleze. Disa burime të vonshme përmendin edhe rrënjë afrikane nga ana e babait, por kjo nuk është dokumentuar plotësisht dhe mbetet objekt debatesh biografike.

Që në rininë e saj, Isabella tërhiqte vëmendjen për bukurinë e rrallë, elegancën dhe hijeshinë aristokratike. Në vitin 1863, kur ishte vetëm 22 vjeçe, ajo u martua me një nga njerëzit më të pasur të kohës, Isaac Merritt Singer, shpikësin dhe industrialistin amerikan që revolucionarizoi prodhimin e makinave qepëse dhe krijoi kompaninë që mbante mbiemrin e tij.

Singer ishte 52 vjeç, pothuajse tridhjetë vjet më i madh se ajo.

Martesa bëri bujë.

Jo vetëm për diferencën në moshë, por edhe sepse Singer ishte një figurë sa gjeniale, aq edhe kontroverse. Ai kishte pasur disa lidhje, fëmijë me gra të ndryshme dhe një jetë private të trazuar, që mbushte gazetat e kohës.

Megjithatë, Isabella u bë pjesë e një prej familjeve më të pasura të shekullit XIX.

Kur Singer vdiq në 1875, pasuria e tij ishte marramendëse. Ai la pas një perandori industriale dhe mbi njëzet fëmijë nga marrëdhënie të ndryshme. Pas proceseve të gjata mbi trashëgiminë, Isabella mori një pasuri shumë të madhe, e cila i siguroi një jetë luksoze dhe një pavarësi të rrallë për një grua të asaj kohe.

Ajo udhëtoi nëpër Evropë, mori pjesë në jetën mondane të Parisit, Londrës dhe Nju Jorkut dhe u bë një figurë e njohur në qarqet aristokratike e artistike.

Më vonë u martua me violinistin holandez Victor Reubsaet, i cili më pas mori titullin Kont i Camposelice. Edhe pse titulli i tij është konsideruar nga disa historianë si i diskutueshëm, Isabella u bë e njohur në shoqërinë evropiane si konteshë.

Në fund të shekullit XIX, emri i saj përmendej shpesh në kronikat mondane.

Ishte elegante. Ishte e pasur. Ishte kozmopolite.

Dhe pikërisht këtu fillon legjenda.

Sipas një historie të përhapur prej dekadash, Isabella Boyer u njoh me skulptorin francez Frédéric Auguste Bartholdi, autorin e Statujës së Lirisë, gjatë një aktiviteti shoqëror në Paris. Thuhet se Bartholdi u mahnit nga tiparet e saj fisnike dhe vendosi ta përdorte fytyrën e saj si model për statujën që po projektonte si dhuratë të Francës për Shtetet e Bashkuara.

Historia është magjepsëse. Por problemi është se mungojnë provat.

Asnjë letër, ditar apo dokument i Bartholdit nuk pohon se Isabella Boyer ishte modeli i tij.

Përkundrazi, studiuesit e veprës së skulptorit kanë ngritur hipoteza të tjera.

Shumë besojnë se ai u frymëzua nga fytyra e nënës së tij, Charlotte Bartholdi, me të cilën kishte një lidhje shumë të ngushtë. Të tjerë mendojnë se ai nuk përdori një model të vetëm, por krijoi një figurë ideale, duke bashkuar tipare klasike të artit greko-romak me simbolikën e perëndeshës romake Libertas, mishërimi i lirisë.

Në fund të fundit, artistët e mëdhenj shpesh nuk kopjojnë një fytyrë. Ata krijojnë një simbol.

Pavarësisht kësaj, legjenda e Isabella Boyer vazhdon të jetojë.

Ndoshta sepse historia e saj përputhet në mënyrë të përkryer me mesazhin e monumentit.

Një grua që lindi në Evropë, ndërtoi jetën e saj mes dy kontinenteve, fitoi pavarësinë në një epokë kur gratë kishin pak të drejta dhe u bë pjesë e elitës ndërkombëtare.

Edhe pa qenë modeli i statujës, jeta e saj mishëronte shumë prej idealeve që monumenti do të simbolizonte më vonë.

Vetë Statuja e Lirisë është një histori po aq madhështore.

Ajo u projektua nga Bartholdi, ndërsa struktura e saj e brendshme metalike u projektua nga Gustave Eiffel, i njëjti inxhinier që pak vite më vonë do të ndërtonte Kullën Eiffel në Paris.

Monumenti u përurua më 28 tetor 1886, si dhuratë e popullit francez për Shtetet e Bashkuara, në përkujtim të njëqindvjetorit të Pavarësisë Amerikane dhe të miqësisë mes dy kombeve.

Me një lartësi prej 93 metrash nga baza deri në majën e pishtarit, statuja u bë shpejt simboli i një bote të re. Për miliona emigrantë që mbërrinin me anije në Nju Jork, ajo ishte gjëja e parë që shihnin. Për ta, nuk ishte thjesht një monument.

Ishte premtimi se pas oqeanit mund të fillonte një jetë tjetër.

Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron bukuria e këtij misteri.

Ndoshta nuk ka shumë rëndësi nëse fytyra e Statujës së Lirisë ishte ajo e Isabella Boyer, e Charlotte Bartholdi apo e askujt në veçanti.

Sepse monumentet më të mëdha nuk përfaqësojnë një njeri të vetëm.

Ato përfaqësojnë një ide.

Ndërsa fytyra e gruas prej bakri vazhdon të sodisë horizontin e Atlantikut, ajo mbetet më pak portreti i një individi dhe më shumë portreti i një shprese universale: se liria është udhëtimi më i gjatë dhe njëherazi destinacioni më i dëshiruar i njerëzimit.

(𝐍𝐢𝐬𝐦𝐚 𝐞 𝐊𝐨𝐧𝐠𝐫𝐞𝐬𝐦𝐞𝐧𝐢𝐭 𝐉𝐨𝐞 𝐖𝐢𝐥𝐬𝐨𝐧 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐭𝐡𝐢𝐫𝐫𝐣𝐞 𝐞 𝐝𝐮𝐡𝐮𝐫)

𝙉𝙜𝙖 𝙄𝙣𝙙𝙧𝙞𝙩 𝙃𝙖𝙢𝙞𝙩𝙞

Vendimi se ku do të zhvillohet sesioni vjetor i Asamblesë Parlamentare të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) në vitin 2027 nuk është një çështje protokolli apo komoditeti logjistik. Ai është një vendim me peshë të madhe politike dhe simbolike. Vendi pritës i një forumi të tillë nuk ofron vetëm salla konferencash dhe infrastrukturë; ai përfaqëson vlerat mbi të cilat është ndërtuar vetë organizata.

Pikërisht për këtë arsye, iniciativa e Kongresmenit amerikan Joe Wilson, e mbështetur nga 41 ligjvënës republikanë dhe demokratë, që sesioni i ardhshëm i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së të zhvillohet në Charleston të Karolinës së Jugut dhe jo në Beograd, meriton vlerësim dhe mbështetje. Është një nismë në mbrojtjen e kredibilitetit të institucioneve euroatlantike.

Mesazhi i Joe Wilson është shumë më tepër sesa një kundërshtim ndaj një vendndodhjeje gjeografike. Ai është një paralajmërim se organizatat ndërkombëtare nuk duhet të dërgojnë sinjale të gabuara në një kohë kur rendi ndërkombëtar përballet me sfida të paprecedenta. Në deklaratën e tij, Wilson rendit një sërë shqetësimesh serioze: marrëdhëniet e ngushta të Serbisë me Rusinë dhe Iranin, bashkëpunimin ushtarak me kundërshtarët e SHBA, lidhjet strategjike me Moskën, si edhe retorikën revizioniste dhe relativizimin e krimeve të luftës. Thelbi i mesazhit të tij është i qartë: një forum ndërkombëtar i sigurisë nuk duhet të organizohet në një vend, orientimi strategjik i të cilit vazhdon të ngrejë pikëpyetje serioze.

Po aq domethënës është fakti se kjo nuk është një nismë personale e një kongresmeni. Mbështetja nga 41 ligjvënës amerikanë, që vijnë nga të dyja partitë kryesore politike, tregon se shqetësimi për politikën e jashtme të Serbisë nuk është një debat partiak, por një vlerësim që gëzon mbështetje të gjerë në Uashington. Në një kohë kur konsensusi politik në SHBA është gjithnjë e më i rrallë, ky bashkim rreth kësaj çështjeje duhet të lexohet me seriozitet.

OSBE-ja u krijua për të promovuar paqen, sigurinë, respektimin e sovranitetit të shteteve, të drejtat e njeriut dhe bashkëpunimin ndërkombëtar. Për këtë arsye, vendi që pret një aktivitet të tillë duhet të mishërojë këto parime jo vetëm në dokumente zyrtare, por edhe në praktikën e tij politike.

Serbia, fatkeqësisht, vazhdon të ndjekë një politikë të dyfishtë. Nga njëra anë deklaron se synon anëtarësimin në Bashkimin Evropian; nga ana tjetër ruan marrëdhënie të privilegjuara me Federatën Ruse dhe nuk është bashkuar me sanksionet evropiane kundër Moskës pas agresionit ndaj Ukrainës. Në të njëjtën kohë, ka zgjeruar bashkëpunimin ushtarak dhe teknologjik me kundërshtarët e SHBA, ndërsa vazhdon të kultivojë marrëdhënie me aktorë që shpesh janë në kundërshtim me interesat strategjike të Perëndimit.

Kjo politikë e “ulur në dy karrige” nuk mund të mos ketë pasoja politike. Askush nuk i mohon Serbisë të drejtën sovrane për të ndërtuar marrëdhënie ndërkombëtare sipas interesave të saj kombëtare. Por po aq legjitime është edhe e drejta e aleatëve perëndimorë për të vlerësuar nëse një shtet përfaqëson vlerat që duhet të mishërojë një forum ndërkombëtar i sigurisë.

Një tjetër element që nuk mund të injorohet është politika e vazhdueshme e Beogradit ndaj Kosovës. Serbia vazhdon të mos njohë pavarësinë e saj, ndërsa tensionet periodike në veri të Kosovës dhe retorika nacionaliste vazhdojnë të cenojnë stabilitetin rajonal. Edhe pse dialogu ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës duhet të vazhdojë, nuk mund të anashkalohet fakti se sjellja e një shteti duhet të merret në konsideratë kur ai kërkon të jetë mikpritës i një organizate që promovon sigurinë dhe bashkëpunimin.

Prandaj pyetja që ngre Joe Wilson është plotësisht legjitime: çfarë mesazhi dërgon komuniteti euroatlantik nëse zgjedh si mikpritës të një konference të sigurisë një shtet që vazhdon të mbajë një pozicion strategjik të paqartë ndaj aleancës perëndimore?

Ky është një debat për standardet. Organizatat ndërkombëtare e ndërtojnë autoritetin e tyre mbi koherencën. Nëse ato kërkojnë nga shtetet respektimin e demokracisë, të drejtës ndërkombëtare dhe solidaritetit me aleatët, atëherë edhe vendimet e tyre duhet të jenë në përputhje me këto parime.

Për Shqipërinë dhe Kosovën kjo çështje ka një rëndësi të veçantë. Të dyja vendet kanë zgjedhur qartë orientimin euroatlantik dhe kanë dëshmuar në mënyrë të vazhdueshme solidaritet me politikat e NATO-s dhe të Bashkimit Evropian. Shqipëria është rreshtuar pa ekuivok me sanksionet kundër Rusisë dhe ka mbështetur çdo iniciativë të aleancës për mbrojtjen e rendit ndërkombëtar. Në këtë kontekst, organizimi i një forumi të rëndësishëm të sigurisë në një vend që nuk ndan të njëjtën qartësi strategjike do të krijonte një kontrast të vështirë për t’u justifikuar.

Mikpritja e një sesioni të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së nuk është një e drejtë automatike; është një privilegj që duhet të reflektojë besueshmërinë dhe përputhjen me vlerat që organizata përfaqëson.

Historia na ka mësuar se siguria kolektive nuk ndërtohet vetëm me deklarata politike apo konferenca ndërkombëtare. Ajo ndërtohet mbi besimin, mbi aleancat dhe mbi koherencën ndërmjet fjalëve dhe veprimeve. Pikërisht këtë kujton nisma e Kongresmenit Joe Wilson. Ajo është një mesazh në mbrojtje të integritetit të institucioneve ndërkombëtare.

Në fund të fundit, një organizatë që mbron sigurinë duhet të jetë po aq e kujdesshme në zgjedhjen e simbolikës së saj sa edhe në përmbajtjen e vendimeve që merr. Sepse vendi ku mblidhen përfaqësuesit e demokracive nuk është thjesht një pikë në hartë; ai është një deklaratë politike.

Dhe në kohë sfidash globale, deklaratat politike kanë rëndësi.