AFA/

This week, Albanians For America (AFA) was honored to participate on Capitol Hill for the first time as Albania’s representative within the Central and East European Coalition (CEEC). Established in 1994, the CEEC is composed of eighteen national organizations representing Central and Eastern European American communities that work together to strengthen U.S. partnerships with the region and advance the shared goal of a free, secure, and democratic Central and Eastern Europe. During our meetings with Members of Congress, we joined fellow coalition members in advocating on issues including Russia’s war of aggression against Ukraine, the situation in Georgia, sanctions on Russia, Kosova’s path toward NATO membership, Albania hosting next year’s NATO Summit, and continued support for Baltic security initiatives. A common thread shared by every CEEC member organization is the need to counter the growing threats posed by Russian aggression and Chinese malign influence throughout our region.

As part of the CEEC delegation, AFA participated in the Capitol briefing, Enhanced Resilience: A View from the NATO Centers of Excellence in the Baltic Countries, featuring Representatives Don Bacon and Salud Carbajal, along with senior officials from Lithuania, Latvia, and Estonia. Together with CEEC, we also met with Kristine Berzina of the U.S. Helsinki Commission and held bipartisan meetings with the offices of Senator Chris Coons (D-DE), Senator Elissa Slotkin (D-MI), Congressman Keith Self (R-TX), Congressman Zach Nunn (R-IA), Congressman French Hill (R-AR). These discussions focused on strengthening U.S. engagement in Central and Eastern Europe and advancing policies that support regional security and stability.

In addition to our coalition activities, AFA held separate meetings with a member of the National Security Council within the Executive Office of the President at the Eisenhower Executive Office Building to discuss U.S. engagement in the Balkans and issues affecting Albanians in the region. We also met separately with Ambassador Ilir Dugolli of the Republic of Kosova to discuss current developments and opportunities to further strengthen the U.S.-Kosova relationship. During our visit to Washington, AFA also paid its respects by signing the memorial book honoring Senator Lindsey Graham.

As AFA continues to expand its presence in Washington, we remain committed to ensuring that the voice of Albanian Americans is represented where policy is made. We are grateful to our partners, lawmakers, and our fellow CEEC member organizations for their collaboration, and we look forward to building on these relationships as we continue advocating for freedom, security, stronger U.S.-Albania and U.S.-Kosova relations, and a more secure Central and Eastern Europe.

Bujar Leskaj/

Dje, datë 17 korrik 2026 u shënuan 49 vjet nga pushkatimi i poetëve martirë, Vilson Blloshmi dhe Genc Leka, një krim i kryer nga regjimi diktatorial komunist ndaj dy intelektualëve që refuzuan të nënshtroheshin.

Kjo datë, siç çdo datë kushtuar heronjve antikomunistë, duhet të mbetet një ditë reflektimi dhe kujtese për të gjithë shqiptarët. Një demokraci që humbet kujtesën rrezikon të përsërisë gabimet e së kaluarës; prandaj, kujtimi i viktimave të diktaturës është një detyrim moral dhe kombëtar.

Më 17 korrik, në qytetin e Librazhdit, së bashku me heroin e gjallë të qëndresës antikomuniste, Bedri Blloshmi, vëllain e poetëve martirë, organizuam ceremoninë përkujtimore pranë memorialit kushtuar poetëve martirë Vilson Blloshmit dhe Genc Lekës.

Vilson Blloshmi dhe Genc Leka ishin disidentë të vërtetë dhe antikomunistë të vendosur. Ata zgjodhën të ruanin dinjitetin dhe lirinë e mendimit, edhe pse kjo u kushtoi jetën. Sakrifica e tyre i ka bërë ata të mbeten përgjithmonë “Nderi i Kombit” dhe simbol i qëndresës ndaj tiranisë.

Pas ceremonisë pranë memorialit, vizituam shtëpinë-muze të poetëve në Bërzhishtë, ku heroi i gjallë Bedri Blloshmi, i mbijetuar i burgjeve komuniste, i cili jetën ua ka kushtuar vëllezërve të tij, nga shtëpia muze ndau historinë e dhimbshme të përsekutimit, torturave dhe vuajtjeve që përjetoi familja e tij gjatë regjimit komunist.

Në këtë veprimtari përkujtimore morën pjesë aktorët e mirënjohur, Mjeshtri i Madh Bujar Asqeriu, aktorja Raimonda Bulku, deputetët e Kuvendit të Shqipërisë Kastriot Piroli, Greta Bardeli dhe Klodiana Çapja, anëtari i Kryesisë së Partisë Demokratike Atird Hoxha, intelektualë, gazetarë, si dhe dhjetra të rinj demokratë nga Vlora.

Në këtë aktivitet përkujtimor, në nderim të poetëve martirë, morri pjesë dhe Grupi Polifonik “Jehona Labe”, të cilët interpretuan këngë labe kushtuar dy poetëve martirë, duke i dhënë ceremonisë një emocion të veçantë.

Në shtëpinë-muze, së bashku me Bedri Blloshmin, u dhuruam libra të rinjve dhe pjesëmarrësve, me dëshirën që historia, kujtesa dhe vepra e poetëve martirë të vazhdojnë të jetojnë te brezat e rinj.

Në nderim të Vilson Blloshmit dhe Genc Lekës, në këtë postim modest po përcjellë disa vargje nga poezia “Saharaja” e Vilson Blloshmit, një krijim që regjimi komunist e konsideroi “agjitacion e propagandë” dhe e përdori si pretekst për ta dënuar:

“Saharaja s’di të ëndërrojë.

Ajo bluan gurë me mend’ e saj…

Saharaja s’ka këngë të këndojë,

Saharaja s’ka as lot të qajë.

Saharaja nuk ka miq e shokë,

Saharaja nuk ka bijë, as bir.

Saharaja është një copë tokë,

Thonë se dhe me natën s’shkon mirë…”

Lavdi dhe nderim i përjetshëm martirëve të demokracisë, Vilson Blloshmi dhe Genc Leka! Kujtimi i tyre do të mbetet gjithmonë frymëzim për lirinë dhe demokracinë.

Me rastin e 50 – vjetorit të vdekjes së Mirashë Lucë Gojçajt ( 1933-1976)

 Gjekë Gjonaj

Mësues, gazetar, folklorist dhe intelektual i përmasave kombëtare

Në historinë kulturore të Malësisë së Madhe ka figura që, megjithëse nuk patën mundësi të jetojnë gjatë, lanë gjurmë të pashlyeshme në kujtesën kolektive të popullit të tyre. Njëri ndër ta është pa dyshim Mirash Luca Gojçaj (1933–1976), mësues, gazetar, studiues i folklorit dhe mbledhës i palodhur i trashëgimisë gojore shqiptare.

Kanë kaluar pesë dekada nga ndarja e tij e parakohshme nga jeta, por emri i Mirash Gojçajt vazhdon të përmendet me respekt në Malësi, në Kosovë dhe në diasporën shqiptare. Ai i përket atij brezi intelektualësh që e kuptuan se ruajtja e identitetit kombëtar nuk bëhet vetëm me veprim politik, por edhe me mbledhjen, studimin dhe trashëgimin e vlerave shpirtërore të popullit.

Rrënjët familjare dhe formimi intelektual

Mirash Luca Gojçaj u lind më 15 dhjetor  1933 në Skorraq të Hotit, në një familje me tradita atdhetare dhe përparimtare. Babai i tij, Lucë Gojçaj, ra dëshmor në Luftën  Nacionalçlirimtare në  Deçiq, më 15 dhjetor të vitit 1944, ndërsa edukimi i tij u formësua nën përkujdesjen e nënës Terezë dhe frymës tradicionale të Malësisë.

Qysh në fëmijëri u njoh me botën e pasur të rrëfimeve popullore, këngëve, legjendave dhe zakoneve malësore. Kjo pasuri shpirtërore do të bëhej më vonë themeli i veprimtarisë së tij shkencore e kulturore.

Shkollën fillore e kreu në vendlindje dhe në Tuz. Më pas vazhdoi studimet në Shkollën Normale në Gjakovë. Edhe pse sëmundja e detyroi përkohësisht t’i ndërpriste studimet, ai nuk hoqi dorë nga arsimi. Punoi si mësues në Radoniq të Gjakovës dhe njëkohësisht përfundoi me sukses Shkollën  Normale në Prishtinë. Më vonë kreu Shkollën e Lartë Pedagogjike në Shkup, në Degën Gjuhë dhe Letërsi Shqipe.

Kthimi në Malësi – zgjedhje e ndërgjegjshme

Në një kohë kur shumë intelektualë shqiptarë kërkonin të ndërtonin karrierën e tyre në qendra më të zhvilluara urbane, Mirash Gojçaj bëri zgjedhjen e kundërt.

Pas viteve të studimit dhe punës në Gjakovë, Prishtinë e Shkup, ai u kthye në Malësi. Ishte një vendim që buronte nga bindja se treva e tij kishte nevojë për kuadro të arsimuara dhe për njerëz të përkushtuar ndaj zhvillimit kulturor e arsimor.

Nga viti 1966 deri më 1969 ai shërbeu si drejtor i shkollës në vendlindje. Ish-nxënësit dhe bashkëpunëtorët e kujtojnë si pedagog të përkushtuar, njeri të urtë, të drejtë dhe me kulturë të gjerë.

Në shërbim të fjalës shqipe

Në shkurt të vitit 1969, Mirash Gojçaj filloi punën si gazetar në redaksinë shqipe të Radio Titogradit (sot Radio e Malit të Zi). Në atë kohë ky ishte praktikisht i vetmi medium elektronik në gjuhën shqipe në Mal të Zi. Për shtatë vjet me radhë ai realizoi lajme, reportazhe, kronika, biseda dhe emisione kushtuar jetës së shqiptarëve në Malësi, Ulqin, Krajë dhe treva të tjera shqiptare. Krahas punës në radio, bashkëpunoi me gazeta dhe revista në Kosovë e Maqedoni, duke krijuar ura komunikimi ndërmjet shqiptarëve në hapësira të ndryshme etnike.

Folklori – pasioni i jetës së tij

Kontributi më i madh i Mirash Gojçajt lidhet me mbledhjen dhe ruajtjen e folklorit shqiptar.  Si bashkëpunëtor i jashtëm i Institutit Albanologjik të Prishtinës dhe i Degës së Folklorit të drejtuar nga prof. Anton Çeta, ai iu përkushtua sistematikisht mbledhjes së krijimtarisë gojore në Malësi. Në këtë veprimtari bashkëpunoi me personalitete si Dom Simon Filipaj, Vinçenc Malaj, Fran Zef Jankaj, Atë Kolë Berisha dhe Ismail Doda.

Për Mirashin, folklori nuk ishte vetëm objekt studimi. Ai e konsideronte atë si dokument të identitetit kombëtar. Në një bisedë me probatinin e tij, mësuesin  Gjon Gjonaj, në Triesh, ai shprehej: “Malësia është një thesar i trashëgimisë së popullit tonë. Kjo pasuri shpirtërore na ka mbrojtur gjatë shekujve nga asimilimi dhe zhdukja. Prandaj kemi detyrim kombëtar ta ruajmë.”

“Thesare të Malësisë” – monument i kujtesës popullore

Kulmi i veprimtarisë së tij shkencore është vepra “Thesare të Malësisë”, botuar pas vdekjes në vitin 2006 nga Misioni Françeskan në Tuz. Në këtë vëllim prej 207 faqesh përfshihen: vajtime dhe gjamë, këngë dashurie. këngë historike, këngë kreshnike, balada, përralla, mallkime, fjalë të urta, frazeologji, legjenda toponimike. 

Libri përbën një nga përmbledhjet më të rëndësishme të folklorit të Malësisë së Madhe në gjysmën e dytë të shekullit XX.

Vlerësimet e studiuesve

Në parathënien e veprës,Prof. dr. Anton Nikë Berisha  thekson se materialet e mbledhura nga Mirashi dëshmojnë pasurinë krijuese të malësorëve dhe aftësinë e tyre për ta ruajtur trashëgiminë shpirtërore brez pas brezi. Sipas Berishës, mbijetesa e këtyre krijimeve lidhet drejtpërdrejt me botën e brendshme të malësorit dhe me ndjenjën e tij të fortë të identitetit.

Patër Pashku Gojçaj e vlerëson Mirashin si një intelektual që kuptoi herët se ruajtja e trashëgimisë kulturore është kusht për mbijetesën e identitetit shqiptar.

Akademia përkujtimore në Detroit

Tridhjetë vjet pas vdekjes së tij, Misioni Françeskan i Tuzit organizoi në Detroit një akademi përkujtimore kushtuar figurës së Mirash Gojçajt. Në këtë aktivitet morën pjesë personalitete të diasporës shqiptare, studiues dhe klerikë, të cilët vlerësuan kontributin e tij në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Publicisti Zef Pergega ka thënë se vepra e Mirash Gojçajt  është një digë kundër harresës dhe një udhërrëfyes për brezat që kërkojnë rrënjët e identitetit të tyre.

Mirash Gojçaj në kujtesën popullore

Përmasat e figurës së tij pasqyrohen edhe në krijimtarinë popullore. Rapsodi i njohur Sali Mani i kushtoi vargje prekëse, ku ndër të tjera thotë:

“Ai mungon si gur i rrallë, 

por me vepër rron i gjallë…”

Këto vargje përmbledhin më së miri vendin që Mirash Gojçaj zë në kujtesën e Malësisë.

Përfundim

Mirash Luca Gojçaj ishte më shumë se një mësues, gazetar apo folklorist. Ai ishte një ndër mbrojtësit më të përkushtuar të kujtesës kulturore të Malësisë së Madhe. Në një kohë kur shumë vlera tradicionale rrezikonin të humbnin, ai i mblodhi, i dokumentoi dhe ua përcolli brezave të ardhshëm.

Vdekja e tij në moshën 43-vjeçare, më 2 korrik 1976,  ndërpreu një veprimtari që premtonte edhe më shumë, por nuk mundi ta ndalë ndikimin e veprës së tij. Sot emri i Mirash Gojçajt qëndron krahas atyre personaliteteve që me punë të heshtur, por me vlerë të madhe, i dhanë kulturës shqiptare një pasuri të qëndrueshme dhe të pazëvendësueshme.

Nga Edon Alibegu, MS, LAC, MHC — Anëtar, Këshilli për Bashkëpunim me Diasporën – Emigrantët e Malit të Zi

Këtë javë, New York City e bëri zyrtare.

Administrata e Kryetarit Zohran Mamdani publikoi një hartë me tridhjetë enklavat e emigrantëve në pesë bashkitë e New Yorkut — promovuar si pjesë e fushatës Neighborhood Passport të qytetit, para Kupës së Botës FIFA 2026 — dhe Shqipëria e Vogël në Bronx është në të. Krah për krah me Chinatownin, Ukrainën e Vogël, Haitin e Vogël dhe Guyanën e Vogël, komuniteti shqiptar i Bronxit ka lagjen e tij tani të njohur zyrtarisht nga qyteti i New Yorkut në një hartë zyrtare bashkiake.

Për këdo që ka ecur nëpër Arthur Avenue një të shtunë në mëngjes, ka dëgjuar dialektin gegë që rrjedh nga kafenetë, ose ka parë shqiponjën dykrenare që fluturon nga ballkonet e Pelham Parkway, njohja është shumë vonë. Për shqiptarët që ndërtuan këtë lagje — shumë prej tyre refugjatë nga luftërat që copëtuan Jugosllavinë në vitet 1990 — kjo është diçka më e thellë se njohja zyrtare. Është rikonfirmim i drejtësisë.

Harta ngjalli polemika të menjëhershme, jo për shkak të përfshirjes së Shqipërisë së Vogël, por për shkak të asaj që u la jashtë: Italia e Vogël, një nga lagjet më të famshme të emigracionit në historinë amerikane, mungonte nga versioni i parë i hartës, duke provokuar një reagim të ashpër nga Lidhja Italiane-Amerikane për të Drejtat Civile. Kryetari Mamdani ka njoftuar që do ta shtojë Italinë e Vogël në hartë pas kritikave. Por gjatë gjithë polemikës, vendi i Shqipërisë së Vogël në hartë nuk është vënë kurrë në dyshim. Ajo i takon atje. Ja pse.

Një Komunitet i Thellë Tri Gjenerata

Shqiptarët kanë qenë pjesë e indit të New York City që nga fillimi i viteve 1900, por Bronxi u bë zemra e rrahjes së Amerikës shqiptare. Fillimet e komunitetit atje i paraprijnë me dekada luftërave të viteve 1990 që shumë amerikanë i lidhin me valën shqiptare. Midis shqiptarëve të parë që gjetën rrugën e tyre drejt Bronxit ishin edhe shqiptarët e Malit të Zi — familje nga Ulqini, Tivari, Gucia dhe malësia e Veriut — të cilët filluan të mbërrinin pas Luftës së Dytë Botërore, të nxitur nga presioni i regjimit komunist jugosllav, diskriminimi ekonomik dhe mungesa e mundësive nën sundimin e Titos. Ata erdhën si burra të rinj që kërkonin punë, shumë prej tyre me kontakte me familje nga Kosova që kishin ardhur para tyre, dhe u vendosën në lagjet veriore dhe verilindore të Bronxit — Pelham Parkway, Belmont dhe Morris Park — duke formuar shtresën e parë institucionale të komunitetit.

Këta pionierë nga Mali i Zi ndërtuan lidhjet e para — me punëdhënësit italianë, me zonjushët e ndërtesave hebraike, me fisin shqiptar të Bronxit që ende po merrte formë. Shumë punuan në ndërtim dhe shërbim ushqimor, kursyen me disiplinë të rreptë dhe sponzorizuan vëllezërit, kushërinjtë dhe bashkëkohësinjtë e tyre të vijnë pas tyre. Ata nuk e flisnin me zë të lartë historinë e tyre — ata ndërtuan me të.

Bashkë me ta erdhën edhe shqiptarët nga Kosova dhe nga trojet e tjera shqiptare të ish-Jugosllavisë, duke u vendosur kryesisht në të njëjtat zona. Ata gjetën një afri natyrore me italo-amerikanët nëpërmjet atributeve të përbashkëta kulturore, historisë së përbashkët, dhe madje edhe prejardhjes së përbashkët — arbëreshët e Italisë Jugore janë pasardhës të shqiptarëve që ikën nga Perandoria Osmane shekuj më parë. Shumë të ardhur shqiptarë gjetën punësimin e tyre të parë në restorante dhe dyqane me pronarë italianë, dhe shumë prej tyre i bënë të tyret ato restorante.

Kisha e Zojës së Shkodrës, themeluar në Bronx në vitin 1969, u bë shtylla kurrizore e jetës komunitare shqiptare katolike — vend takimi për familjet nga Kosova, Mali i Zi dhe Shqipëria veriore njëlloj, duke shërbyer një popullsi që kapërcente kufijtë rajonalë dhe fetarë. Themeluar gjithashtu në New York në prill 1912 nga dy emigrantë shqiptarë pionierë — Fan S. Noli, peshkop katolik, dhe Faik Konica, studiues mysliman — organizata VATRA u bë institucioni i parë i madh patriotik shqiptaro-amerikan, para se vetë Shqipëria të shpallte pavarësinë e saj më 28 nëntor 1912. Sot VATRA vazhdon të jetë ndër organizatat më të respektuara të diasporës.

Vitet 1990: Strehim pas Luftërave

Asnjë dekadë nuk e formoi Shqipërinë e Vogël më thellë se vitet 1990. Asnjë dekadë nuk e transformoi praninë shqiptare në New York në mënyrë më dramatike. Rënia e komunizmit në Shqipëri midis viteve 1990 dhe 1992 hapi emigracionin masiv për herë të parë prej gjenera­cionesh. Mijëra njerëz arratiseshin nga varfëria, paqëndrueshmëria politike dhe shembja e skemave piramidale që lanë pa kursime shumicën e popullsisë shqiptare në 1997. Njëkohësisht, konflikti në përshkallëzim në Kosovë, që kulminoi me Luftën e Kosovës 1998–99, dërgoi një valë të dytë refugjatësh duke kërkuar siguri në Shtetet e Bashkuara, shumë prej të cilëve u vendosën në New York.

Një valë imigrimi masiv erdhi në 1992 me shpërbërjen e Jugosllavisë dhe vazhdoi gjatë gjithë dekadës, me shqiptarë nga Shqipëria, Mali i Zi, Serbia dhe Republika e Maqedonisë së Veriut që emigruan në Shtetet e Bashkuara si refugjatë lufte. Këto nuk ishin statistika abstrakte. Ishin familje — nëna, baballarë, gjyshërinj, fëmijë — që kishin parë shtëpitë e tyre të digjeshin, fqinjët të zhduken dhe të ardhmen e tyre të tretet, dhe që bënë udhëtimin drejt Amerikës duke mbajtur pak më shumë se gjuhën dhe kulturën e tyre.

Kosovarët shqiptarë që mbëritën në 1999 erdhën si refugjatë lufte nën leje humanitare formale, jo si migrantë ekonomikë, pothuajse tërësisht nga qytetet dhe fshatrat e Kosovës — Prishtina, Peja, Gjakova, Prizreni, Mitrovica. Shumica erdhën në Bronx, New Jersey veriore dhe Yonkers, ku gjetën komunitetet shqiptare tanimë të konsoliduara nga ata që kishin ardhur para tyre — shqiptarët e Malit të Zi dhe të Kosovës që kishin punuar, kursyer dhe ndërtuar heshtazi për dekada. Ata nuk mbëritën në zbrazëti. Mbëritën në një lagje që kishte tashmë gjuhën e tyre në tabelat e dyqaneve, ushqimin e tyre në dyqane, flamurin e tyre nëpër dritare. Bronxi nuk thjesht priti diasporën shqiptare të viteve 1990 — ai tashmë ishte ajo.

Ndërtimi i një Lagjeje

Kontributi i komunitetit shqiptar në Bronx shkon shumë përtej pranisë kulturore. Historia më e madhe e suksesit shqiptar ka qenë në pasuritë e paluajtshme. Shqiptarët tani zotërojnë deri në një të tretën e ndërtesave private në Bronx. Shumë filluan si mbikëqyrës ndërtesash dhe, nëpërmjet viteve të kursimeve dhe sakrificës, u bënë pronarë. Administratori i ndërtesave shqiptar u bë institucion i Bronxit — i njohur për besueshmërinë, zgjuarsinë dhe lojën afatgjatë.

Zgjerimi i bizneseve shqiptare transformoi Arthur Avenue, dikur i njohur si “Italia e Vogël,” në atë që quhet tani “Shqipëria e Vogël.” Mund t’i dëgjoni edhe vetë italianët të thonë se nuk është më Italia e Vogël, por Shqipëria e Vogël. Me kalimin e kohës, kriminaliteti ra, lagjet u stabilizuan dhe Bronxi u bë një qendër komfortabël për familjet. Transformimi i Bronxit Jugor nga shkatërrimi i viteve 1970 në një lagje të banueshme ka shumë autorë — dhe familjet shqiptare janë ndër më të rëndësishmit.

Lagja sot është gjithashtu e përcaktuar nga tre rrugë që mbajnë emrat e figurave të shquara të kombit shqiptar. Rruga e parë mban emrin Nënë Tereza — shqiptarja nga Shkupi që u bë simbol botëror i dashurisë dhe sakrificës njerëzore. Rruga e dytë ndan emrin me Fan Nolin — i vendosur në këndin e Morris Park Avenue dhe Tenbroeck Avenue — themeluesin e Kishës Ortodokse Shqiptare, studiues i Universitetit Harvard dhe themelues i VATRA-s, organizatës patriotike shqiptaro-amerikane e themeluar në New York në vitin 1912. Rruga e tretë dhe më e fundit — e inauguruar me ceremoni të madhe në maj 2022 në këndin e Crescent Avenue dhe Adams Place — mban emrin Gjergj Kastrioti Skënderbeu, heroi kombëtar i Shqipërisë, fisnik dhe komandant ushtarak që për 25 vjet mbajti larg Perandorinë Osmane në shekullin e 15-të. Ceremonia e zbulimit të pllakës u mbajt para një turme të madhe shqiptaro-amerikanësh, ligjvënësish dhe zyrtarësh të New Yorkut, që festuan me këngë dhe valle. Propozimi u bë nga ish-anëtari i Këshillit Bashkiak dhe aktivisti shqiptaro-amerikan Mark Gjonaj.

Kryetari Eric Adams deklaroi se ishte “nder të marrë pjesë në emërtimin e rrugës Gjergj Kastriot Skënderbeu” dhe shtoi: “Ne jemi shtëpia e komunitetit më të madh shqiptar në Amerikë. Kur flas për New Jorkerët e mirë, flas për shqiptarët — jeni punëtorë, të përkushtuar, besoni në sigurinë publike dhe cilësinë e jetës. Nuk ju shoh si pjesë të një grupimi elektoral — ju shoh si vëllezërit dhe motrat e mi.”

Njohja Zyrtare — Në Skenën Botërore

Harta e Shqipërisë së Vogël në Bronx e bëri debutimin e saj si pjesë e Serisë së Ilustrimeve të Enklavave të Imigrantëve të Zyrës së Kryetarit për Çështjet e Imigrantëve — hera e parë që komuniteti shqiptaro-amerikan u shfaq në hartat zyrtare të Qytetit të New Yorkut, një moment historik për komunitetin. Tani, nën Kryetarin Mamdani, ajo hartë po promovohet në të gjithë botën gjatë Kupës së Botës FIFA 2026 — duke vendosur Shqipërinë e Vogël në Bronx në të njëjtën skenë ndërkombëtare me vetë turneun. Shqipëria e Vogël në Bronx është shtëpi e mbi 60 bizneseve shqiptaro-amerikane dhe mbi 100,000 shqiptarëve që jetojnë në New York. Lagja nuk përkufizohet në metra katrorë — matet me zemrën e banorëve të saj, të mbushur me trashëgimi dhe simbolikë.

Një Shënim Personal

Si shqiptaro-amerikan me rrënjë familjare në Ulqin, Mali i Zi — një nga komunitetet e para që dërgoi bij e bija të vet në Bronx, shumë kohë para luftërave — e ndiej rëndësinë e kësaj njohjeje në një mënyrë që shkon përtej asaj civike. Kur i parët nga komuniteti im mbëritën në Bronx, ata nuk erdhën me fanfare. Erdhën me duart bosh dhe me zemrën plot. Ndërtuan me heshtje, sakrifikuan me dinjitet dhe lanë pas një trashëgimi që sot mban mbi 60 biznese, tre rrugë me emra shqiptarë dhe një lagje të njohur nga vetë qyteti i New Yorkut.

Njerëzit që ndërtuan Shqipërinë e Vogël nuk erdhën këtu si pushtues. Erdhën si mbijetues. Erdhën duke folur një gjuhë që askush tjetër në qytetin e tyre të ri nuk e kuptonte, duke mbajtur një histori që shumica e amerikanëve nuk e kishin dëgjuar kurrë, duke i takuar një populli që kishte kaluar shekuj duke mbrojtur identitetin e tij ndaj forcave dërrmuese.

Çdo grup i ri emigrantësh sjell në New York pikat e veta të forta dhe të dobëta. Shqiptarët sollën familje të ngushta, ndjenjë të fortë nderi dhe dëshirë të rreptë për pavarësi. Ata gjetën, në Bronx, një lagje që dinte diçka për luftën. Dhe e bënë të tyren.

Njohja zyrtare e Shqipërisë së Vogël nuk është thjesht njohje e një lagjeje. Është njohje e një populli — kuraji, sakrificës dhe kontributit të tyre të qëndrueshëm ndaj qytetit dhe vendit që e bënë shtëpinë e tyre. Këtë javë, New York City e tha. Zyrtarisht. Para gjithë botës.