Djana Koçiaj

Foto: Robert Minaj/

Ka ditë që mbeten gjatë në kujtesë, sepse mbartin më shumë se një ceremoni; ato mbartin ëndrra, përkushtim dhe dashurinë për atdheun. Një ditë e tillë ishte inaugurimi i Qendrës Komunitare “Ilirian” në Manchester, një vatër e re shqiptarie që do të shërbejë si urë bashkimi për komunitetin tonë në mërgatë.Në atmosferën e ngrohtë festive, mes flamujve kuqezi dhe emocionit që bashkonte të gjithë të pranishmit, Councillor Jawad Amin, në fjalën e tij përshëndetëse, theksoi se kjo qendër ishte një domosdoshmëri për komunitetin dhe shprehu kënaqësinë e veçantë që ndodhej pjesë e kësaj dite të rëndësishme inaugurimi.Një mesazh frymëzues përcolli edhe Zëvendësambasadori i Kosovës, z. Vlorat Gashi, i cili e cilësoi këtë qendër si një shtëpi shpirtërore të shqiptarëve në mërgatë, një vend ku ruhen e kultivohen gjuha, traditat dhe ndjenja e përkatësisë kombëtare. Ai shprehu gëzimin për një nismë që afron zemrat shqiptare dhe forcon lidhjet mes brezave.

Në fjalën e tij, drejtori i Shkollës Shqipe “Iliria” në Londër, z. Visar Berbatovci, vuri theksin te rëndësia jetike e mësimit të gjuhës shqipe, duke e cilësuar atë si thesarin më të çmuar që mund t’u përcillet fëmijëve tanë. Ai nënvizoi se ruajtja e gjuhës dhe trashëgimisë kombëtare është garancia më e fortë për ruajtjen e identitetit shqiptar kudo në botë.Me emocion dhe përkushtim foli edhe Besa Gjergji, përfaqësuese e komunitetit shqiptar në Manchester dhe mësuese e Shkollës “Iliria”, e cila shprehu lumturinë e saj për këtë arritje dhe gatishmërinë për të kontribuar në edukimin e brezit të ri me dashuri për gjuhën, kulturën dhe vlerat kombëtare.

Kjo ditë mori ngjyrat më të bukura të shqiptarisë falë ushqimeve tradicionale, të përgatitura me shije, aromë dhe dashuri Shqipërie. Kostumet popullore, vallet dhe këngët e trashëguara brez pas brezi e shndërruan këtë festë në një copëz atdheu të sjellë në zemër të Manchesterit.Qendra Komunitare “Ilirian” nuk është thjesht një godinë. Ajo është një vatër shprese, një strehë e gjuhës shqipe, një shtëpi ku do të rriten ëndrrat e fëmijëve tanë dhe ku do të ruhet gjallë fryma e kombit. Sepse, edhe larg trojeve tona, shqiptaria vazhdon të rrahë fort në zemrat e bijve dhe bijave të saj.Një falënderim i përzemërt dhe mirënjohje shkon për komunitetin e madh të shqiptarëve në Manchester, që ishin shpirti dhe zëri atdhetar i veprimtarisë!

U bëftë kjo qendër një dritë e pashuar e identitetit tonë kombëtar dhe një simbol i bashkimit, krenarisë dhe dashurisë për rrënjët tona shqiptare!

Besnik Fishta

Shqipëria është një vend i pasur me vlera natyrore dhe biodiversitet të larmishëm. Pozita e saj gjeografike, relievi i shumëllojshëm dhe prania e ekosistemeve të ndryshme, si lagunat, pyjet, malet dhe ligatinat, kanë krijuar kushte të favorshme për zhvillimin e një flore dhe faune të pasur. Megjithatë, krahas kësaj pasurie natyrore, vendi përballet me rrezikun e zhdukjes së shumë specieve bimore dhe shtazore. Për këtë arsye, mbrojtja e biodiversitetit dhe ruajtja e zonave të mbrojtura përbëjnë një nga sfidat më të rëndësishme të kohës sonë.                                                                                                                                                                                         Një rol të veçantë në ndërgjegjësimin e publikut për mbrojtjen e natyrës ka luajtur filatelia shqiptare. Përmes emisioneve të ndryshme të pullave postare, ajo ka promovuar vlerat e florës dhe faunës së vendit, duke i kushtuar vëmendje të veçantë specieve të rrezikuara. Pullat postare nuk kanë shërbyer vetëm si mjete komunikimi, por edhe si ambasadore të kulturës, historisë dhe trashëgimisë natyrore kombëtare.                                        Një nga speciet më të njohura të paraqitura në filatelinë shqiptare është pelikani kaçurrel (Pelecanus crispus), një nga shpendët më të rrallë dhe më të rrezikuar në Evropë. Prania e tij në lagunat shqiptare, veçanërisht në Parkun Kombëtar Divjakë-Karavasta dhe në zonat e tjera ligatinore të bregdetit, e ka shndërruar atë në një simbol të rëndësishëm të biodiversitetit shqiptar. Për këtë arsye, filatelia shqiptare i ka kushtuar disa emisione të veçanta, duke e paraqitur si një pasuri natyrore që meriton mbrojtje dhe kujdes të vazhdueshëm. Krahas pelikanit kaçurrel, në pullat postare shqiptare është pasqyruar edhe lejleku, një tjetër banor karakteristik i habitateve ligatinore dhe i peizazhit tradicional rural shqiptar. Prania e këtyre dy shpendëve në filateli nuk ka vetëm vlerë artistike apo dokumentuese, por shërben edhe si një mesazh ndërgjegjësues për ruajtjen e ekosistemeve ku ata jetojnë dhe shumohen.

Viti 1961 

Viti 1965(Lejleku) 

    Viti 1967     

Viti 1997 

Viti 2017   

Megjithatë, biodiversiteti shqiptar po përballet me një sërë kërcënimesh serioze. Shpyllëzimet, degradimi i habitateve natyrore, ndertimet pranë zonave të mbrojtura dhe ndotja e mjedisit kanë ndikuar negativisht në mbijetesën e shumë specieve. Një problem gjithnjë e më shqetësues është zhvillimi i pakontrolluar i turizmit. Ndërtimet pa kriter, rritja e aktivitetit njerëzor dhe presioni mbi ekosistemet e brishta mund të shkaktojnë dëme afatgjata në habitatet natyrore, veçanërisht në zonat bregdetare dhe ligatinore.                                                                                 Ky nuk është vetëm një problem shqiptar. Në dekadat e fundit, konferenca dhe samite të shumta ndërkombëtare mbi mjedisin kanë ngritur alarmin për pasojat e shkatërrimit të habitateve natyrore. Organizatat ndërkombëtare dhe komuniteti shkencor kanë theksuar se humbja e biodiversitetit përbën një nga sfidat më të mëdha globale, pasi ndikon drejtpërdrejt në ekuilibrin ekologjik dhe në cilësinë e jetës së njerëzve.                                                                             Në këtë kuadër, zonat e mbrojtura luajnë një rol thelbësor në ruajtjen e specieve të rrezikuara. Ato ofrojnë kushte të përshtatshme për jetesën dhe shumimin e faunës së egër, duke siguruar vazhdimësinë e ekosistemeve natyrore. Mbrojtja e lagunave, pyjeve dhe habitateve të tjera duhet të shoqërohet me politika të qëndrueshme zhvillimi dhe me ndërgjegjësimin e publikut për rëndësinë e natyrës.                                                                                     Pelikani, i paraqitur në pullat postare shqiptare, është simbol i pasurisë natyrore të Shqipërisë dhe një kujtesë për përgjegjësinë që kemi ndaj brezave të ardhshëm. Përmes filatelisë, mesazhi i mbrojtjes së biodiversitetit arrin te një publik i gjerë, duke na kujtuar se ruajtja e specieve të rrezikuara dhe e habitateve të tyre është një detyrë e përbashkët. Vetëm përmes mbrojtjes së zonave natyrore dhe zhvillimit të qëndrueshëm mund të sigurojmë që pelikanët, lejlekët dhe shumë specie të tjera të vazhdojnë të jenë pjesë e peizazhit natyror shqiptar.

Komuniteti Katolik Shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar shpreh mirënjohjen e tij të thellë për vizitën baritore të Hirësisë së Tij, Kardinal Ernest Simoni Troshani.

Kjo vizitë përbën një moment të rëndësishëm shpirtëror dhe kishtar për komunitetin tonë, duke sjellë dëshminë e gjallë të fesë, shpresës dhe qëndrueshmërisë së krishterë.

Gjatë vizitës së tij, Kardinali mori pjesë në një sërë takimesh dhe kremtimesh liturgjike në Londër dhe Manchester. Programi i vizitës nisi me një pritje në Parlamentin e Westminsterit, ku ai u mirëprit nga dy ambasadorët shqiptarë Zr Ilir Kapiti dhe Zr Uran Ferizi, së bashku me deputetë të Partisë Konservatore të Mbretërisë së Bashkuar.

Kardinali gjithashtu kremtoi Meshën Solemne në Katedralen Westminsterit dhe mori pjesë në kremtime me komunitetin katolik shqiptar, ku u mirëprit me respekt dhe dashuri nga mëse 3000 besimtarë.

Komuniteti shpreh falënderim të veçantë për të gjithë meshtarët, rregulltarët, organizatorët, vullnetarët dhe bamirësit që mundësuan realizimin me dinjitet të kësaj vizite.

Duke përmbyllur këtë vizitë të bekuar, lutemi që frytet e saj shpirtërore të mbeten në zemrat tona dhe që bekimi i Kardinal Ernestit të qëndrojë mbi familjet tona dhe mbarë komunitetin shqiptar, me ndërmjetësimin e Zojës së Këshillit të Mirë dhe të Shën Nënë Terezës.

Copyright © Valentin Vuçaj

“Bijtë e Shqipes”/

Një festë e gjuhës, kulturës dhe krenarisë se historise shqiptare. Në një atmosferë të mbushur me emocione, krenari dhe dashuri për gjuhën amtare, ditën e diel, më 7 qershor 2026, Shkolla Shqipe “Gjuha Jonë” pranë Shoqatës Shqiptaro-Amerikane “Bijtë e Shqipes” në Philadelphia organizoi ceremoninë festive të mbylljes së vitit shkollor 2025–2026 – një ditë e veçantë që bashkoi nxënës, prindër, gjyshër, familjarë dhe anëtarë të komunitetit shqiptar në një festë të bukur të identitetit tonë kombëtar. Që në hyrje të sallës ndihej atmosfera festive. Skena ishte shndërruar në një tablo të bukur shqiptarie, falë talentit dhe kreativitetit të zonjës Erina Hasa, e cila kishte krijuar një dekor të veçantë e plot domethënie, ku spikaste madhështor flamuri ynë kombëtar – simboli që bashkon zemrat shqiptare kudo në botë. Muzika e përzgjedhur me kujdes nga DJ Bruno mirëpriste të pranishmit me ritme plot energji, duke krijuar një atmosferë të ngrohtë dhe festive gjatë gjithë aktivitetit.

Pas çdo performance fshihej puna e palodhur dhe përkushtimi i mësueseve të shkollës – zonjave Irini Zenelaj, Afërdita Muzhaqi, Mimoza Sotiri, Raimonda Bardhi dhe Rudina Bani – të cilat për javë të tëra punuan me dashuri dhe profesionalizëm me nxënësit për të sjellë në skenë një program artistik të pasur me këngë, valle, recitime dhe interpretime në gjuhën shqipe.

Këngët dhe recitimet, të interpretuara me shumë ndjenjë nga nxënësit, përcollën pafajësinë, talentin dhe shpirtin e bukur të fëmijëve tanë. Tingujt e këngëve shqiptare zgjuan shqiptarinë e ruajtur në zemrat e tyre, ndërsa recitimet sollën emocione të veçanta, duke shprehur krenarinë, dashurinë dhe mirënjohjen për gjuhën, kulturën dhe rrënjët tona. Mesazhet humane e falënderuese prekën zemrat e të pranishmëve, ndërsa kërcimet moderne mbushën sallën me energji, buzëqeshje dhe duartrokitje, duke e kthyer skenën në një festë të vërtetë.

Programi artistik u prezantua me shumë hijeshi nga dy nxënës të klasës së katërt, Amelia Prifti dhe Frenki Tolumbi, të cilët, me natyrshmëri dhe vetëbesim, udhëhoqën aktivitetin me krenari shqiptare dhe emocion të veçantë. Një nga çastet më prekëse dhe solemne të aktivitetit ishte ngritja e flamurit kombëtar nga dy flamurtarët e vitit shkollor, Harper Kolici dhe James Hoxha – nxënës shembullorë që për katër vite kanë ndjekur me përkushtim shkollën shqipe. Në tingujt e Himnit Kombëtar, të kënduar nga të gjithë të pranishmit, salla u mbush me emocion, krenari dhe dashuri për atdheun e rrënjët shqiptare.

Në emër të kryesisë së Shoqatës “Bijtë e Shqipes”, të pranishmit i përshëndeti Nënkryetari i Shoqatës, z. Mexhit Koboci, i cili vlerësoi punën e mësuesve, sakrificën e prindërve dhe rëndësinë e jashtëzakonshme të ruajtjes së gjuhës shqipe tek brezat e rinj që rriten larg atdheut.

Një mirënjohje e veçantë iu shpreh edhe prindërve që kontribuuan për ta bërë këtë ditë edhe më të bukur. Znj. Elda Janji, me shumë bujari, solli tortën festive të aktivitetit, ndërsa znj. Nertila Gegolli-Hoxha kontribuoi me pretzels dhe tollumba nga Anila’s Kitchen për të gjithë fëmijët, duke shtuar ëmbëlsi dhe buzëqeshje në festën tonë.

Falënderime të veçanta shkojnë edhe për fotografin Armir Koka, i cili, me profesionalizëm dhe pasion, fiksoi në fotografi emocionet më të bukura të kësaj dite, duke krijuar kujtime të çmuara që do të mbeten gjatë në zemrat e nxënësve, familjeve dhe komunitetit tonë.

Një nga momentet më emocionuese të ceremonisë ishte përshëndetja e nxënësve të klasës së pestë, të cilët përfunduan me sukses rrugëtimin e tyre në Shkollën Shqipe “Gjuha Jonë”, duke mbyllur një kapitull të rëndësishëm të lidhjes së tyre me gjuhën amtare.

Me krenari të veçantë u përgëzuan nxënësit e diplomuar të vitit shkollor 2025–2026: Alen Janji, Aiden Zebib, Luis Bajlas, Sara Tabaku, Dion Brami, Daren Zeneli, Aiden Zela, Emma Pajollari, Anna Maria Plaku dhe Doel Beqollari.

Këta nxënës, gjatë viteve të shkollimit në gjuhën shqipe, jo vetëm mësuan të lexojnë e të shkruajnë në gjuhën e prindërve të tyre, por forcuan lidhjen me kulturën, traditat dhe identitetin shqiptar. Ata janë dëshmia më e bukur se gjuha shqipe jeton e trashëgohet me dashuri edhe larg trojeve tona.

Në shenjë respekti dhe vlerësimi, Shoqata Shqiptaro-Amerikane “Bijtë e Shqipes” nderoi me Certifikatë Mirënjohjeje prindërit e nxënësve të klasës së pestë për përkushtimin dhe mbështetjen e vazhdueshme ndaj shkollës shqipe dhe ruajtjes së identitetit kombëtar tek brezat e rinj.

Festa vijoi më tej mes muzikës, pica, pijeve, këngëve dhe valleve, duke sjellë buzëqeshje, gëzim dhe momente të paharrueshme për të gjithë të pranishmit.

Një falënderim i përzemërt për mësuesit, prindërit, vullnetarët dhe çdo mbështetës që kontribuon në këtë mision fisnik – ruajtjen e gjuhës, kulturës dhe identitetit shqiptar në diasporë.

Urime të gjithë nxënësve për përfundimin me sukses të vitit shkollor 2025–2026! Pushime të mbara dhe shihemi sërish në shtator, me edhe më shumë dashuri për gjuhën tonë të bukur shqipe – gjuhën e zemrës sonë.

CYRIH – Në ambientet e Bibliotekës Pestalozzi në Cyrih u mbajt mbrëmja tematike me titull “Çështja çame: Histori, të drejtat e njeriut dhe dialog”, e organizuar nga Fondacioni Çamëria “Hasan Tahsini” në bashkëpunim me LIDHJA SHQIPTARE NË BOTË

Në panel morën pjesë drejtuesi i Fondacionit Çamëria “Hasan Tahsini”, Alket Veliu, juristi Nazmi Jakurti, akademiku dhe diplomati Prof. Dr. Pëllumb Xhufi, diplomati dhe shkrimtari Luan Rama, Prof. Dr. Bashkim Kuçuku si dhe filantropi Lazim Destani. Të pranishëm ishin gjithashtu veprimtarë, intelektualë dhe pjesëtarë të komunitetit shqiptar në Zvicër.

Mbrëmja u hap nga Nazmi Jakurti, i cili falënderoi drejtoreshën e bibliotekës, Suela Jorgaqi, delegacionin e ardhur nga Shqipëria dhe të gjithë pjesëmarrësit. Ai theksoi se një ditë më parë çështja çame ishte ngritur edhe në Organizatën e Kombeve të Bashkuara, duke bërë të ditur se Fondacioni Çamëria “Hasan Tahsini” kishte dorëzuar dokumentacion përkatës lidhur me këtë çështje. Në fjalën e tij, Jakurti u ndal te nevoja për drejtësi dhe trajtim të dinjitetshëm të kësaj teme historike.

Filantropi Lazim Destani falënderoi organizatorët për ftesën dhe shprehu kënaqësinë për pjesëmarrjen në këtë aktivitet, duke përshëndetur të pranishmit.

Në vijim, gazetari dhe publicisti Enver Robelli foli për rëndësinë e mbrojtjes së të drejtave të shqiptarëve kudo që jetojnë, duke përmendur sfidat me të cilat përballen shqiptarët në rajon. Ai theksoi nevojën për mobilizim dhe bashkëpunim më të gjerë kombëtar.

Fjalë rasti mbajti edhe drejtoresha e Bibliotekës Pestalozzi, Suela Jorgaqi, e cila falënderoi pjesëmarrësit dhe prezantoi fondin e librave në gjuhën shqipe që posedon biblioteka. Ajo njoftoi se në fund të aktivitetit pjesëmarrësit do të kishin mundësinë të vizitonin ambientet e bibliotekës dhe të njiheshin më nga afër me koleksionin e saj.

Një moment i veçantë i mbrëmjes ishte paraqitja e një grupi të udhëhequr nga stilistja Balaj Flora, ku katër pjesëmarrës të veshur me kostume tradicionale çame surprizuan delegacionin e ardhur nga Shqipëria dhe të pranishmit në sallë.

Prof. Dr. Pëllumb Xhufi u ndal gjerësisht te historia e Çamërisë, duke trajtuar zhvillimet historike dhe sfidat me të cilat është përballur popullsia çame ndër vite.

Diplomati dhe shkrimtari Luan Rama foli për dimensionin njerëzor të çështjes çame, duke shprehur shqetësimin për humbjen graduale të identitetit dhe trashëgimisë kulturore të çamëve që jetojnë në Greqi.

Ndërkaq, Prof. Dr. Bashkim Kuçuku u fokusua në zhvillimet më të reja historike, duke trajtuar aspektet që lidhen me të drejtat dhe trajtimin e komunitetit çam në periudha të ndryshme.

Në fjalën e tij, Alket Veliu vlerësoi bashkëpunimin me Lidhjen Shqiptare në Botë dhe organizatat shqiptare brenda dhe jashtë trojeve shqiptare. Ai kujtoi kontributin e shqiptarëve çamë gjatë periudhës së luftës në Kosovë, duke bërë paralele mes përvojave historike të dëbimit të popullsisë çame dhe vuajtjeve të shqiptarëve të Kosovës. Veliu prezantoi gjithashtu aktivitetet e fondacionit dhe theksoi nevojën që çështja çame të zërë më shumë vend në tekstet shkollore.

Në vazhdim, Nazmi Jakurti ritheksoi se nuk duhet të ketë dallime mes shqiptarëve, ndërsa vlerësoi kontributin e gazetarit veteran Rexhep Rifati.

Rexhep Rifati ndau përvojat nga vizita e tij në Çamëri, duke folur për trashëgiminë historike dhe kulturore të krahinës, si dhe për ngjashmëritë mes komuniteteve shqiptare të shpërndara në vende të ndryshme.

Pjesa e fundit e aktivitetit iu kushtua diskutimit të hapur me pjesëmarrësit, të cilët parashtruan pyetje dhe ndanë mendimet e tyre mbi çështjen çame dhe sfidat me të cilat përballen komunitetet shqiptare në rajon.

Mbrëmja u përmbyll me një vizitë në ambientet e bibliotekës, ku pjesëmarrësit patën mundësinë të njiheshin me fondin e librave në gjuhën shqipe dhe të zhvillonin biseda e njohje të mëtejshme mes tyre në një atmosferë miqësore.

Marrë nga “Besainfo Ch”