• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Princi  i gojëtarisë dhe mbledhësi i thesareve të Malësisë…

July 17, 2026 by s p

Me rastin e 50 – vjetorit të vdekjes së Mirashë Lucë Gojçajt ( 1933-1976)

 Gjekë Gjonaj

Mësues, gazetar, folklorist dhe intelektual i përmasave kombëtare

Në historinë kulturore të Malësisë së Madhe ka figura që, megjithëse nuk patën mundësi të jetojnë gjatë, lanë gjurmë të pashlyeshme në kujtesën kolektive të popullit të tyre. Njëri ndër ta është pa dyshim Mirash Luca Gojçaj (1933–1976), mësues, gazetar, studiues i folklorit dhe mbledhës i palodhur i trashëgimisë gojore shqiptare.

Kanë kaluar pesë dekada nga ndarja e tij e parakohshme nga jeta, por emri i Mirash Gojçajt vazhdon të përmendet me respekt në Malësi, në Kosovë dhe në diasporën shqiptare. Ai i përket atij brezi intelektualësh që e kuptuan se ruajtja e identitetit kombëtar nuk bëhet vetëm me veprim politik, por edhe me mbledhjen, studimin dhe trashëgimin e vlerave shpirtërore të popullit.

Rrënjët familjare dhe formimi intelektual

Mirash Luca Gojçaj u lind më 15 dhjetor  1933 në Skorraq të Hotit, në një familje me tradita atdhetare dhe përparimtare. Babai i tij, Lucë Gojçaj, ra dëshmor në Luftën  Nacionalçlirimtare në  Deçiq, më 15 dhjetor të vitit 1944, ndërsa edukimi i tij u formësua nën përkujdesjen e nënës Terezë dhe frymës tradicionale të Malësisë.

Qysh në fëmijëri u njoh me botën e pasur të rrëfimeve popullore, këngëve, legjendave dhe zakoneve malësore. Kjo pasuri shpirtërore do të bëhej më vonë themeli i veprimtarisë së tij shkencore e kulturore.

Shkollën fillore e kreu në vendlindje dhe në Tuz. Më pas vazhdoi studimet në Shkollën Normale në Gjakovë. Edhe pse sëmundja e detyroi përkohësisht t’i ndërpriste studimet, ai nuk hoqi dorë nga arsimi. Punoi si mësues në Radoniq të Gjakovës dhe njëkohësisht përfundoi me sukses Shkollën  Normale në Prishtinë. Më vonë kreu Shkollën e Lartë Pedagogjike në Shkup, në Degën Gjuhë dhe Letërsi Shqipe.

Kthimi në Malësi – zgjedhje e ndërgjegjshme

Në një kohë kur shumë intelektualë shqiptarë kërkonin të ndërtonin karrierën e tyre në qendra më të zhvilluara urbane, Mirash Gojçaj bëri zgjedhjen e kundërt.

Pas viteve të studimit dhe punës në Gjakovë, Prishtinë e Shkup, ai u kthye në Malësi. Ishte një vendim që buronte nga bindja se treva e tij kishte nevojë për kuadro të arsimuara dhe për njerëz të përkushtuar ndaj zhvillimit kulturor e arsimor.

Nga viti 1966 deri më 1969 ai shërbeu si drejtor i shkollës në vendlindje. Ish-nxënësit dhe bashkëpunëtorët e kujtojnë si pedagog të përkushtuar, njeri të urtë, të drejtë dhe me kulturë të gjerë.

Në shërbim të fjalës shqipe

Në shkurt të vitit 1969, Mirash Gojçaj filloi punën si gazetar në redaksinë shqipe të Radio Titogradit (sot Radio e Malit të Zi). Në atë kohë ky ishte praktikisht i vetmi medium elektronik në gjuhën shqipe në Mal të Zi. Për shtatë vjet me radhë ai realizoi lajme, reportazhe, kronika, biseda dhe emisione kushtuar jetës së shqiptarëve në Malësi, Ulqin, Krajë dhe treva të tjera shqiptare. Krahas punës në radio, bashkëpunoi me gazeta dhe revista në Kosovë e Maqedoni, duke krijuar ura komunikimi ndërmjet shqiptarëve në hapësira të ndryshme etnike.

Folklori – pasioni i jetës së tij

Kontributi më i madh i Mirash Gojçajt lidhet me mbledhjen dhe ruajtjen e folklorit shqiptar.  Si bashkëpunëtor i jashtëm i Institutit Albanologjik të Prishtinës dhe i Degës së Folklorit të drejtuar nga prof. Anton Çeta, ai iu përkushtua sistematikisht mbledhjes së krijimtarisë gojore në Malësi. Në këtë veprimtari bashkëpunoi me personalitete si Dom Simon Filipaj, Vinçenc Malaj, Fran Zef Jankaj, Atë Kolë Berisha dhe Ismail Doda.

Për Mirashin, folklori nuk ishte vetëm objekt studimi. Ai e konsideronte atë si dokument të identitetit kombëtar. Në një bisedë me probatinin e tij, mësuesin  Gjon Gjonaj, në Triesh, ai shprehej: “Malësia është një thesar i trashëgimisë së popullit tonë. Kjo pasuri shpirtërore na ka mbrojtur gjatë shekujve nga asimilimi dhe zhdukja. Prandaj kemi detyrim kombëtar ta ruajmë.”

“Thesare të Malësisë” – monument i kujtesës popullore

Kulmi i veprimtarisë së tij shkencore është vepra “Thesare të Malësisë”, botuar pas vdekjes në vitin 2006 nga Misioni Françeskan në Tuz. Në këtë vëllim prej 207 faqesh përfshihen: vajtime dhe gjamë, këngë dashurie. këngë historike, këngë kreshnike, balada, përralla, mallkime, fjalë të urta, frazeologji, legjenda toponimike. 

Libri përbën një nga përmbledhjet më të rëndësishme të folklorit të Malësisë së Madhe në gjysmën e dytë të shekullit XX.

Vlerësimet e studiuesve

Në parathënien e veprës,Prof. dr. Anton Nikë Berisha  thekson se materialet e mbledhura nga Mirashi dëshmojnë pasurinë krijuese të malësorëve dhe aftësinë e tyre për ta ruajtur trashëgiminë shpirtërore brez pas brezi. Sipas Berishës, mbijetesa e këtyre krijimeve lidhet drejtpërdrejt me botën e brendshme të malësorit dhe me ndjenjën e tij të fortë të identitetit.

Patër Pashku Gojçaj e vlerëson Mirashin si një intelektual që kuptoi herët se ruajtja e trashëgimisë kulturore është kusht për mbijetesën e identitetit shqiptar.

Akademia përkujtimore në Detroit

Tridhjetë vjet pas vdekjes së tij, Misioni Françeskan i Tuzit organizoi në Detroit një akademi përkujtimore kushtuar figurës së Mirash Gojçajt. Në këtë aktivitet morën pjesë personalitete të diasporës shqiptare, studiues dhe klerikë, të cilët vlerësuan kontributin e tij në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Publicisti Zef Pergega ka thënë se vepra e Mirash Gojçajt  është një digë kundër harresës dhe një udhërrëfyes për brezat që kërkojnë rrënjët e identitetit të tyre.

Mirash Gojçaj në kujtesën popullore

Përmasat e figurës së tij pasqyrohen edhe në krijimtarinë popullore. Rapsodi i njohur Sali Mani i kushtoi vargje prekëse, ku ndër të tjera thotë:

“Ai mungon si gur i rrallë, 

por me vepër rron i gjallë…”

Këto vargje përmbledhin më së miri vendin që Mirash Gojçaj zë në kujtesën e Malësisë.

Përfundim

Mirash Luca Gojçaj ishte më shumë se një mësues, gazetar apo folklorist. Ai ishte një ndër mbrojtësit më të përkushtuar të kujtesës kulturore të Malësisë së Madhe. Në një kohë kur shumë vlera tradicionale rrezikonin të humbnin, ai i mblodhi, i dokumentoi dhe ua përcolli brezave të ardhshëm.

Vdekja e tij në moshën 43-vjeçare, më 2 korrik 1976,  ndërpreu një veprimtari që premtonte edhe më shumë, por nuk mundi ta ndalë ndikimin e veprës së tij. Sot emri i Mirash Gojçajt qëndron krahas atyre personaliteteve që me punë të heshtur, por me vlerë të madhe, i dhanë kulturës shqiptare një pasuri të qëndrueshme dhe të pazëvendësueshme.

Filed Under: Reportazh

Shqipëria e Vogël në Bronx: Një Komunitet i formuar nga historia, vështirësia dhe shtëpia

July 16, 2026 by s p

Nga Edon Alibegu, MS, LAC, MHC — Anëtar, Këshilli për Bashkëpunim me Diasporën – Emigrantët e Malit të Zi

Këtë javë, New York City e bëri zyrtare.

Administrata e Kryetarit Zohran Mamdani publikoi një hartë me tridhjetë enklavat e emigrantëve në pesë bashkitë e New Yorkut — promovuar si pjesë e fushatës Neighborhood Passport të qytetit, para Kupës së Botës FIFA 2026 — dhe Shqipëria e Vogël në Bronx është në të. Krah për krah me Chinatownin, Ukrainën e Vogël, Haitin e Vogël dhe Guyanën e Vogël, komuniteti shqiptar i Bronxit ka lagjen e tij tani të njohur zyrtarisht nga qyteti i New Yorkut në një hartë zyrtare bashkiake.

Për këdo që ka ecur nëpër Arthur Avenue një të shtunë në mëngjes, ka dëgjuar dialektin gegë që rrjedh nga kafenetë, ose ka parë shqiponjën dykrenare që fluturon nga ballkonet e Pelham Parkway, njohja është shumë vonë. Për shqiptarët që ndërtuan këtë lagje — shumë prej tyre refugjatë nga luftërat që copëtuan Jugosllavinë në vitet 1990 — kjo është diçka më e thellë se njohja zyrtare. Është rikonfirmim i drejtësisë.

Harta ngjalli polemika të menjëhershme, jo për shkak të përfshirjes së Shqipërisë së Vogël, por për shkak të asaj që u la jashtë: Italia e Vogël, një nga lagjet më të famshme të emigracionit në historinë amerikane, mungonte nga versioni i parë i hartës, duke provokuar një reagim të ashpër nga Lidhja Italiane-Amerikane për të Drejtat Civile. Kryetari Mamdani ka njoftuar që do ta shtojë Italinë e Vogël në hartë pas kritikave. Por gjatë gjithë polemikës, vendi i Shqipërisë së Vogël në hartë nuk është vënë kurrë në dyshim. Ajo i takon atje. Ja pse.

Një Komunitet i Thellë Tri Gjenerata

Shqiptarët kanë qenë pjesë e indit të New York City që nga fillimi i viteve 1900, por Bronxi u bë zemra e rrahjes së Amerikës shqiptare. Fillimet e komunitetit atje i paraprijnë me dekada luftërave të viteve 1990 që shumë amerikanë i lidhin me valën shqiptare. Midis shqiptarëve të parë që gjetën rrugën e tyre drejt Bronxit ishin edhe shqiptarët e Malit të Zi — familje nga Ulqini, Tivari, Gucia dhe malësia e Veriut — të cilët filluan të mbërrinin pas Luftës së Dytë Botërore, të nxitur nga presioni i regjimit komunist jugosllav, diskriminimi ekonomik dhe mungesa e mundësive nën sundimin e Titos. Ata erdhën si burra të rinj që kërkonin punë, shumë prej tyre me kontakte me familje nga Kosova që kishin ardhur para tyre, dhe u vendosën në lagjet veriore dhe verilindore të Bronxit — Pelham Parkway, Belmont dhe Morris Park — duke formuar shtresën e parë institucionale të komunitetit.

Këta pionierë nga Mali i Zi ndërtuan lidhjet e para — me punëdhënësit italianë, me zonjushët e ndërtesave hebraike, me fisin shqiptar të Bronxit që ende po merrte formë. Shumë punuan në ndërtim dhe shërbim ushqimor, kursyen me disiplinë të rreptë dhe sponzorizuan vëllezërit, kushërinjtë dhe bashkëkohësinjtë e tyre të vijnë pas tyre. Ata nuk e flisnin me zë të lartë historinë e tyre — ata ndërtuan me të.

Bashkë me ta erdhën edhe shqiptarët nga Kosova dhe nga trojet e tjera shqiptare të ish-Jugosllavisë, duke u vendosur kryesisht në të njëjtat zona. Ata gjetën një afri natyrore me italo-amerikanët nëpërmjet atributeve të përbashkëta kulturore, historisë së përbashkët, dhe madje edhe prejardhjes së përbashkët — arbëreshët e Italisë Jugore janë pasardhës të shqiptarëve që ikën nga Perandoria Osmane shekuj më parë. Shumë të ardhur shqiptarë gjetën punësimin e tyre të parë në restorante dhe dyqane me pronarë italianë, dhe shumë prej tyre i bënë të tyret ato restorante.

Kisha e Zojës së Shkodrës, themeluar në Bronx në vitin 1969, u bë shtylla kurrizore e jetës komunitare shqiptare katolike — vend takimi për familjet nga Kosova, Mali i Zi dhe Shqipëria veriore njëlloj, duke shërbyer një popullsi që kapërcente kufijtë rajonalë dhe fetarë. Themeluar gjithashtu në New York në prill 1912 nga dy emigrantë shqiptarë pionierë — Fan S. Noli, peshkop katolik, dhe Faik Konica, studiues mysliman — organizata VATRA u bë institucioni i parë i madh patriotik shqiptaro-amerikan, para se vetë Shqipëria të shpallte pavarësinë e saj më 28 nëntor 1912. Sot VATRA vazhdon të jetë ndër organizatat më të respektuara të diasporës.

Vitet 1990: Strehim pas Luftërave

Asnjë dekadë nuk e formoi Shqipërinë e Vogël më thellë se vitet 1990. Asnjë dekadë nuk e transformoi praninë shqiptare në New York në mënyrë më dramatike. Rënia e komunizmit në Shqipëri midis viteve 1990 dhe 1992 hapi emigracionin masiv për herë të parë prej gjenera­cionesh. Mijëra njerëz arratiseshin nga varfëria, paqëndrueshmëria politike dhe shembja e skemave piramidale që lanë pa kursime shumicën e popullsisë shqiptare në 1997. Njëkohësisht, konflikti në përshkallëzim në Kosovë, që kulminoi me Luftën e Kosovës 1998–99, dërgoi një valë të dytë refugjatësh duke kërkuar siguri në Shtetet e Bashkuara, shumë prej të cilëve u vendosën në New York.

Një valë imigrimi masiv erdhi në 1992 me shpërbërjen e Jugosllavisë dhe vazhdoi gjatë gjithë dekadës, me shqiptarë nga Shqipëria, Mali i Zi, Serbia dhe Republika e Maqedonisë së Veriut që emigruan në Shtetet e Bashkuara si refugjatë lufte. Këto nuk ishin statistika abstrakte. Ishin familje — nëna, baballarë, gjyshërinj, fëmijë — që kishin parë shtëpitë e tyre të digjeshin, fqinjët të zhduken dhe të ardhmen e tyre të tretet, dhe që bënë udhëtimin drejt Amerikës duke mbajtur pak më shumë se gjuhën dhe kulturën e tyre.

Kosovarët shqiptarë që mbëritën në 1999 erdhën si refugjatë lufte nën leje humanitare formale, jo si migrantë ekonomikë, pothuajse tërësisht nga qytetet dhe fshatrat e Kosovës — Prishtina, Peja, Gjakova, Prizreni, Mitrovica. Shumica erdhën në Bronx, New Jersey veriore dhe Yonkers, ku gjetën komunitetet shqiptare tanimë të konsoliduara nga ata që kishin ardhur para tyre — shqiptarët e Malit të Zi dhe të Kosovës që kishin punuar, kursyer dhe ndërtuar heshtazi për dekada. Ata nuk mbëritën në zbrazëti. Mbëritën në një lagje që kishte tashmë gjuhën e tyre në tabelat e dyqaneve, ushqimin e tyre në dyqane, flamurin e tyre nëpër dritare. Bronxi nuk thjesht priti diasporën shqiptare të viteve 1990 — ai tashmë ishte ajo.

Ndërtimi i një Lagjeje

Kontributi i komunitetit shqiptar në Bronx shkon shumë përtej pranisë kulturore. Historia më e madhe e suksesit shqiptar ka qenë në pasuritë e paluajtshme. Shqiptarët tani zotërojnë deri në një të tretën e ndërtesave private në Bronx. Shumë filluan si mbikëqyrës ndërtesash dhe, nëpërmjet viteve të kursimeve dhe sakrificës, u bënë pronarë. Administratori i ndërtesave shqiptar u bë institucion i Bronxit — i njohur për besueshmërinë, zgjuarsinë dhe lojën afatgjatë.

Zgjerimi i bizneseve shqiptare transformoi Arthur Avenue, dikur i njohur si “Italia e Vogël,” në atë që quhet tani “Shqipëria e Vogël.” Mund t’i dëgjoni edhe vetë italianët të thonë se nuk është më Italia e Vogël, por Shqipëria e Vogël. Me kalimin e kohës, kriminaliteti ra, lagjet u stabilizuan dhe Bronxi u bë një qendër komfortabël për familjet. Transformimi i Bronxit Jugor nga shkatërrimi i viteve 1970 në një lagje të banueshme ka shumë autorë — dhe familjet shqiptare janë ndër më të rëndësishmit.

Lagja sot është gjithashtu e përcaktuar nga tre rrugë që mbajnë emrat e figurave të shquara të kombit shqiptar. Rruga e parë mban emrin Nënë Tereza — shqiptarja nga Shkupi që u bë simbol botëror i dashurisë dhe sakrificës njerëzore. Rruga e dytë ndan emrin me Fan Nolin — i vendosur në këndin e Morris Park Avenue dhe Tenbroeck Avenue — themeluesin e Kishës Ortodokse Shqiptare, studiues i Universitetit Harvard dhe themelues i VATRA-s, organizatës patriotike shqiptaro-amerikane e themeluar në New York në vitin 1912. Rruga e tretë dhe më e fundit — e inauguruar me ceremoni të madhe në maj 2022 në këndin e Crescent Avenue dhe Adams Place — mban emrin Gjergj Kastrioti Skënderbeu, heroi kombëtar i Shqipërisë, fisnik dhe komandant ushtarak që për 25 vjet mbajti larg Perandorinë Osmane në shekullin e 15-të. Ceremonia e zbulimit të pllakës u mbajt para një turme të madhe shqiptaro-amerikanësh, ligjvënësish dhe zyrtarësh të New Yorkut, që festuan me këngë dhe valle. Propozimi u bë nga ish-anëtari i Këshillit Bashkiak dhe aktivisti shqiptaro-amerikan Mark Gjonaj.

Kryetari Eric Adams deklaroi se ishte “nder të marrë pjesë në emërtimin e rrugës Gjergj Kastriot Skënderbeu” dhe shtoi: “Ne jemi shtëpia e komunitetit më të madh shqiptar në Amerikë. Kur flas për New Jorkerët e mirë, flas për shqiptarët — jeni punëtorë, të përkushtuar, besoni në sigurinë publike dhe cilësinë e jetës. Nuk ju shoh si pjesë të një grupimi elektoral — ju shoh si vëllezërit dhe motrat e mi.”

Njohja Zyrtare — Në Skenën Botërore

Harta e Shqipërisë së Vogël në Bronx e bëri debutimin e saj si pjesë e Serisë së Ilustrimeve të Enklavave të Imigrantëve të Zyrës së Kryetarit për Çështjet e Imigrantëve — hera e parë që komuniteti shqiptaro-amerikan u shfaq në hartat zyrtare të Qytetit të New Yorkut, një moment historik për komunitetin. Tani, nën Kryetarin Mamdani, ajo hartë po promovohet në të gjithë botën gjatë Kupës së Botës FIFA 2026 — duke vendosur Shqipërinë e Vogël në Bronx në të njëjtën skenë ndërkombëtare me vetë turneun. Shqipëria e Vogël në Bronx është shtëpi e mbi 60 bizneseve shqiptaro-amerikane dhe mbi 100,000 shqiptarëve që jetojnë në New York. Lagja nuk përkufizohet në metra katrorë — matet me zemrën e banorëve të saj, të mbushur me trashëgimi dhe simbolikë.

Një Shënim Personal

Si shqiptaro-amerikan me rrënjë familjare në Ulqin, Mali i Zi — një nga komunitetet e para që dërgoi bij e bija të vet në Bronx, shumë kohë para luftërave — e ndiej rëndësinë e kësaj njohjeje në një mënyrë që shkon përtej asaj civike. Kur i parët nga komuniteti im mbëritën në Bronx, ata nuk erdhën me fanfare. Erdhën me duart bosh dhe me zemrën plot. Ndërtuan me heshtje, sakrifikuan me dinjitet dhe lanë pas një trashëgimi që sot mban mbi 60 biznese, tre rrugë me emra shqiptarë dhe një lagje të njohur nga vetë qyteti i New Yorkut.

Njerëzit që ndërtuan Shqipërinë e Vogël nuk erdhën këtu si pushtues. Erdhën si mbijetues. Erdhën duke folur një gjuhë që askush tjetër në qytetin e tyre të ri nuk e kuptonte, duke mbajtur një histori që shumica e amerikanëve nuk e kishin dëgjuar kurrë, duke i takuar një populli që kishte kaluar shekuj duke mbrojtur identitetin e tij ndaj forcave dërrmuese.

Çdo grup i ri emigrantësh sjell në New York pikat e veta të forta dhe të dobëta. Shqiptarët sollën familje të ngushta, ndjenjë të fortë nderi dhe dëshirë të rreptë për pavarësi. Ata gjetën, në Bronx, një lagje që dinte diçka për luftën. Dhe e bënë të tyren.

Njohja zyrtare e Shqipërisë së Vogël nuk është thjesht njohje e një lagjeje. Është njohje e një populli — kuraji, sakrificës dhe kontributit të tyre të qëndrueshëm ndaj qytetit dhe vendit që e bënë shtëpinë e tyre. Këtë javë, New York City e tha. Zyrtarisht. Para gjithë botës.

Filed Under: Reportazh

Gala Koncerti në Ohër – Festë e artit dhe bukurisë

July 14, 2026 by s p

Julika Prifti/

12 korrik 2026 – Në Ohër po shkoja për herë të parë. Jo vetëm për t’u njohur me qytetin e lashtë por edhe për të ndjekur interpretimin e sopranos shqiptare me famë botërore, Ermonela Jaho.

Për herë të parë në historinë 66-vjeçare të festivalit “Vera e Ohrit”, që zhvillohet për 40 ditë, nga 12 korriku deri më 20 gusht, Gala Koncerti hapës do të drejtohej nga një soprano shqiptare. Krah saj do të interpretonte tenori amerikan Charles Castronovo, ndërsa Orkestra e Operës dhe Baletit të Maqedonisë do të drejtohej nga dirigjenti italian Mario Boemi. Kisha ardhur me kohë nga Nju Jorku për ta parë Ermonela Jahon edhe në një skenë tjetër, më modeste se ajo e Metropolitan Opera. Pyesja veten nëse ajo do të mund të sillte të njëjtat emocione në teatrin antik të ndërtuar në shekullin II.

Teatri antik ndodhet mes dy kodrave dhe gëzon një akustikë të shkëlqyer. Rruga drejt tij nuk është e lehtë, pasi kalon nëpër kalldrëm e tatëpjetë, por kur mbërrin në majë, shpërblehesh me një pamje mahnitëse të qytetit dhe liqenit.

Në të dy anët e hyrjes së teatrit qëndronin dy të rinj të veshur me të zeza, me një objekt ndriçues të kuq mbi kokë, që tërhiqnin menjëherë vëmendjen e spektatorëve që vinin grupe-grupe. Pas hyrjes, disa vajza të reja, të veshura me elegancë dhe me kapele karakteristike, u ofronin të pranishmëve dhurata të vogla simbolike: freskues, peceta dhe suvenire të tjera.

Në shkallët prej guri të teatrit ishin vendosur jastëkë të kuq me logon e bardhë “A1”, një nga sponsorët kryesorë të festivalit. Aty-këtu shihje edhe kuba të mëdhenj të kuq me të njëjtën logo, që shërbenin njëkohësisht si dekor dhe reklamë.

Dy prezantues të televizionit maqedonas u uruan mirëseardhjen autoriteteve, të ftuarve dhe spektatorëve. Më pas Presidentja e Republikës së Maqedonisë së Veriut, Gordana Siljanovska-Davkova, ministri i Kulturës dhe Turizmit, si edhe drejtuesi artistik i festivalit pershendeten shkurt dhe me shumë dinjitet duke theksuar rëndësinë që ka arti në jetën e njerëzve dhe për rolin e tij si urë lidhëse mes kulturave dhe popujve. Drejtori i festivalit, Gjorgji Cuckovski, tha se:

“Prej më shumë se gjashtë dekadash, ‘Vera e Ohrit’ ka formësuar hartën tonë shpirtërore dhe kulturore. Tema e këtij viti, ‘Love’, është një traditë që lidh kulturat dhe popujt.”

Pas fjalëve përshëndetëse, që zgjatën rreth njëzet minuta dhe u përkthyen në anglisht në ekranin e madh pas orkestrës, u ndez flakadani i festivalit, i vendosur në anën e djathtë të teatrit. Për një çast u krijua ndjesia sikur ishim kthyer në lashtësi.

Koncerti u hap me “Dance of the Hours” nga opera La Gioconda e Amilcare Ponchiellit, interpretuar nga Orkestra e Operës dhe Baletit. Mes duartrokitjeve të ngrohta dhe entuziaste u shfaq Ermonela Jaho. Ajo interpretoi arien “Io son l’umile ancella” nga opera Adriana Lecouvreur e Francesco Cileas.

Nën qiellin blu të natës së Ohrit, fustani i saj elegant, i ndriçuar nga projektorët, e bënte të dukej si një hënë e zbritur mbi skenën antike. Zëri i saj i kthjellët, melodioz dhe teknikisht i përsosur të krijonte ndjesinë se ajo kishte lindur për këto role. Çdo notë kalonte përmes shpirtit të saj. Nuk këndonte thjesht muzikën, por jetonte me personazhin.

Interpretimi i saj magjepsi publikun, si në ariet solo, ashtu edhe në duetet me tenorin e njohur amerikan Charles Castronovo i cili u prit me admirim të madh. Zëri i tij i ngrohtë, elegant dhe interpretimi plot finesë u ndërthurën në mënyrë të përkryer me ndjeshmërinë artistike të Ermonelës. Ata ishin partnerë të denjë për njëri-tjetrin, duke krijuar momente të rralla bukurie artistike.

Në fund të mbrëmjes, duartrokitjet e gjata dhe ovacionet në këmbë dëshmuan se publiku kishte përjetuar një natë të jashtëzakonshme. Për mua, ishte një privilegj ta shihja Ermonela Jahon në një skenë krejt ndryshe nga Metropolitan Opera, por me të njëjtën madhështi artistike. Teatri antik i Ohrit nen qiellin e hapur, pranë liqenit krijuan një atmosferë që do të mbetet gjatë në kujtesën time si një mbrëmje koncertale dhe një festë e artit, e kulturës dhe e bukurisë njerëzore.

Filed Under: Reportazh Tagged With: Julika Prifti

Albanian americans support the protests in Tirana

July 13, 2026 by s p

Neviana Zhgaba/

Albanians from Michigan, Pennsylvania, Massachusetts, Connecticut, Washington DC, Virginia, New Jersey, New York, and beyond gathered on Saturday, July 11th in front of the United Nations in support of the 42nd consecutive day of peaceful demonstrations in Albania.

The Albanian-American diaspora stood in solidarity with the people of Albania, who continue to call for:

• The repeal of the 2024 amendments to the Law on Protected Areas (Law No. 21/2024).

• The repeal of the Strategic Investments legal framework and other legislation affecting protected areas and cultural heritage.

• A constitutional two-term limit for the office of Prime Minister.

• Electoral reform, greater transparency in political financing, and a new constitution approved by referendum.

• The resignation of the current government and the establishment of a non-partisan transitional government to oversee democratic reforms.

Thank you to everyone who made the journey and stood together under one flag, united by our shared love for our homeland! 🇦🇱🦩

Filed Under: Reportazh

Çanta e shpinës nuk është thjeshtë një çantë, është shtëpia e saj që e merr me vete

July 11, 2026 by s p

Nga Elbadanza – New York/

Giulia Muça, 18 vjeçe nga Portoferraio, niset për tre javë në Joffrey Ballet School falë një burse studimi. Giulia kërcen që kur ishte tre vjeç e gjysmë. Hapat e saj të parë i hodhi me mësueset Christina Parrini dhe Irene Ferrari. Pasioni i saj e çoi në shkollën Elbadanza dhe më pas te hip-hopi, pasioni i saj i vërtetë. Ajo u formua në shkollën Elbadanza me mësuesen e hip-hopit Allyne Veraz dhe nën drejtimin e drejtoreshës Maria Paola Gori. Gjatë rrugëtimit të saj ka marrë pjesë në shumë workshope me mjeshtër të njohur kombëtarë dhe ndërkombëtarë në Itali. Ishin pikërisht ata që i dhanë bazat për të arritur deri këtu. Kjo është hera e dytë që Giulia fiton një bursë studimi për në New York. Në vitin 2022 ajo ishte në Broadway Ballet School.

Tani e pret etapa më e rëndësishme: programi intensiv veror i kërcimit hip-hop në Joffrey Ballet School, një nga akademitë më prestigjioze në botë. New York-u nuk të pyet nëse je e lodhur. Të pyet nëse je gati!

Sepse në çantën e shpinës duhet të kesh gjithçka: ëndrrat, djersën, vendosmërinë, kureshtjen, dëshirën për t’u argëtuar dhe edhe një palë rroba për më pas. 😊

Është e vështirë, është lodhëse dhe të lë kallo në këmbë… Ja ku është Giulia me flokët e gjatë, me hap të vendosur dhe kufje në vesh duke dëgjuar listën e këngëve të koreografisë.

Të gjithë vrapojnë për në punë me këmishë ose me xhaketë lëkure ngjyrë kafe. Giulia, përkundrazi, vrapon sepse po punon për ëndrrën e saj. Askush nuk e shikon, secili bën garën e vet. Ajo, me çantën e zezë në shpinë, shkon të djersitet, të bjerë dhe të ngrihet përsëri. Ky është New York-u: një mijë jetë që takohen në një tunel. Dhe, në mes të të gjithëve, është një vajzë që po ndërton ëndrrën e saj, hap pas hapi, stacion pas stacioni.

Sa e rëndë është kjo çantë… Plot me vendosmëri, por ajo e ka mendjen të lehtë, sepse pas pak do të kërcejë.

Çdo ditë është një garë. Nga Bronx-i në Queens, duke kaluar nga Rockefeller dhe Times Square, por “kjo është ajo që doja”, tregon Giulia. Për të, New York-u është ky: shi, metro e mbushur plot, shtatë orë në sallën e kërcimit dhe më pas perëndimi i diellit mbi East River, në Long Island City, për të marrë frymë përsëri. Tre javë intensive ku mësohet të kërcesh, por edhe të jetosh në një qytet që nuk fle kurrë.

Për Ishullin e Elbës kjo është një arsye krenarie. Një vajzë që çon emrin e Portoferraios deri në Manhattan, me forcën e dikujt që niset nga një ishull i vogël për të mbërritur në një metropol të madh. Pas kthimit, objektivi është i qartë: të sjellë në shtëpi gjithçka që do të ketë mësuar dhe të vazhdojë të ndjekë ëndrrën e saj. Qoftë Zoti ai që udhëheq çdo hap të jetës tënde, Giulia.

Filed Under: Reportazh

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • …
  • 193
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Deklaratë e Unionit të Gazetarëve Shqiptarë
  • Guximi për të qenë vetvetja
  • Gjuha shqipe në pasqyrën e poliglotisë evropiane: Dëshmia e “Lutjes së Zotit” te Lorenzo Hervás y Panduro
  • “Mes shkencës dhe dritës” – një roman për njeriun modern
  • KOSOVA NË SESIONIN E 81-TË
  • Për Bujar Alimanin, “Virgjereshën” dhe kinematografinë shqiptare
  • PETRO NINI LUARASI NË AMERIKË 1904-1908 — NJË MISION PATRIOTIK
  • KOSOVA MES KONSOLIDIMIT KUSHTETUES DHE AFIRMIMIT NDËRKOMBËTAR
  • NËSE UASHINGTONI MBRON SOVRANITETIN E VET PËRBALLË NJË GJYKATE NDËRKOMBËTARE, KOSOVA DUHET TË KETË TË DREJTËN TË HAPË DEBATIN E VET KUSHTETUES PËR DHOMAT E SPECIALIZUARA
  • Pse arrestimi i kreut të SHISH është një dështim shtetëror
  • “Si shihet atdheu nga larg”
  • Në besnikërinë ndaj Shqipnisë…
  • Shqiptarët dhe Europa…
  • SHQIPTARËT NË MAL TË ZI DHE IDENTITETI SI PJESË E VLERAVE TONA KOMBËTARE
  • ÇËSHTJA ÇAME NË PUNIMET E ASAMBLESË KUSHTETUESE TË VITIT 1924

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT