Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Pesë vjet luftë

by

Redaksionalja e Faik Konicës në 5-vjetorin e Revistës Albania/

nga Rafael Floqi/*

Transkriptuar në shqipen e sotme, duke ruajtur tingëllimin në toskërisht/

Në revistën “Albania” që u botua nga Faik Konica në vitet 1897-1909 u paraqiten rregullisht artikuj redaksionale polemizues. Në trashëgiminë e Konicës vendin kryesor e zë publicistika. Ai paraqitet si një nga themeluesit dhe mjeshtrit e publicistikës shqiptare. Për afro gjysëm shekulli ai shkroi me qindra artikuj, pamflete, polemika, shënime, ese etj. të cilat i botoi në organet që drejtonte vetë. Tema qëndrore e publicistikës së Konicës në revistën “Albania” do të jetë ajo atdhetare, problemet e lëvizjes kombëtare, fati i Shqipërisë, rrugët për çlirimin kombëtar etj. Nga ana tjetër, ai do t`i kushtojë vëmendje të posaçme ndriçimit të historisë së popullit shqiptar, zbulimit dhe propagandimit të vlerave të tij etno-kulturore, e veçanërisht krijimit të një gjuhe letrare shqipe.Por rasti i Faik Konicës, intelektual i dorës së parë në kohën e Rilindjes, është shembulli më flagrant (përvec ai i Gjergj Fishtës) i censurimit, mohimit, të mos themi asgjësimit kulturor të një prej figurave më të ndritura në historinë e kulturës shqipe.

Ai në Shqipërinë socialiste u trajtua si person jo-ekzistues dhe kryevepra e tij, revista “Albania”, u mohua për 50 vite në radhë. Urrejtja e qarqeve sunduese të Shqipërisë ndaj Faik Konicës mori përmasa paranoide. Kjo urrejtje, ky mohim, me të vërtetë shkaktoi një dëme të madhe; pikëpamjet e intelektualëve shqiptarë rreth zhvillimit të kulturës shqiptare u shtrembëruan, sepse e vërteta, se “Albania” kishte luajtur një rol vendimtar në jetën kulturore shqiptare gjatë fazës së dytë të Rilindjes kombëtare, u la në heshtje, dhe kush guxoi të shkruante pozitivisht për Konicën dhe veprat e tij do të bënte vetëvrasje politike dhe shoqërore!  Por dhe ky pamflet redaksional i botuar me rastin e pesë vjetorit të numrit të parë të “revistës Albania” tw gjithw dashakeqwve e anti shqiptarwve u pwrgjegjet

“Munt të pyesin disa — të gjitha këto i paska bërë « Albania ». Atyreve qi pyesin këtë se kujtojnë që unë dua të lëvdoj veten, u përgjigjem : Direktori i « Albanies » s’ bëri gjë fare ; po të gjitha këto e kanë burimin në mundimet e bashkëpunëtorëve t’ « Albanies». Atyreve qi pyesin me shpirt-ligësî, u thomi: Shqipëtarët e nesërm do të gjykojnë”.

****

Me këtë numër, po mbushen pesë vjet që dolli « Albania ». Pesë vjet mundîme, punë, luftë për bashkëpunëtorët e « Albanisë » ; pesë vjet sëmundje e hidhërim për kurvat  shërbëtore te Turkut a almitsa të Moskovit. Ne na kundërshtuan pa pushim, duke shpresuar sot vdekjen t’onë për nesër, duke rënë nesër në dëshpërim, e ashtu gjer me këtë ditë.

E ç’kundërshtim ? Jo faqeza, jo sheshit, jo me arsye, siç u përket burrave të vërtetë, po prapa kurrizit, n’ errësirë, me gënjeshtra, si kurva që janë e do të mbeten. Sa për ne, ç’ do herë q’ u-rëfye nevoja, ua ngjeshëm fora dackat armiqve t’ane, duke provuar se sa do se mos shpirt-ndyrët janë shpirt-ndyrë e harbutët harbutë. Po më të shumët herë pushuam, se atdhetaret qi ligjërojnë të Përkohshmen presin prej nesh punë më të dobishme se të japim mësime të kotta në zuzarë të paturpshëm.

Punet qi priteshin prej nesh, bashkëpunëtorët e « Albanies • me durim, me fie dashuri të thelle t’atdheut, me në hollim te bukur, i vunë mb’ udhe. Vjershëtorë të vërtetë, shkrimtarë të kulluar, gjykatës të drejtë të punëve të politikës, mbijtën pake nga pakë e u-bashkuan tok. Me sa levdatë, me sa të mburrur, mundim të botojmë më postë një vjershë të Geg Postrippes, aq të hieshëm, aq të zgjedhur në fjalët, aq të mbaruara sa meriton t’u- jipet, për shembull gjithë vjershëtorëve t’ anë.

Geg Postrippa e shume te tjerë qi me fie mënyre a me fie tjatër po zbukurojnë gjuhën shqipe,si do kishin rëfyer fuqin’e mjeshterin’e vetë në mos kishin një të përkohëshme të tyre, — në të cilën drejtori e pati kurdoherë për nder të hiqet mbë ane e t’ u lejë vendin e parë ! Shoqëri të nxehta u-krjuan kudo, nënë kryesin atdhetarësh mendje-lartë, libra popullore mbijtën me të gjitha anët si lule, e duke shtyre njeri tjatërin, u-ndesnë vatëra kombëtare ditë për ditë. Shqiperia e sipërme, qi në kohet e shkuara u-be sa herë vegla e Sulltanëve kundër Shqipërisë së poshtme, zuri të përkujdeset edhe ajo me dashuri të madhe, e, në vaftë përpara pa qendruar, fie anë e Gegerisë do t’ i shkojë gjithë viset e tjera të Shqipërisë për punët kombëtare. Do me thënë munt të pyesin disa — të gjitha këto i paska bërë « Albania ». Atyreve qi pyesin këtë se kujtojnë që unë dua të lëvdoj veten, u përgjigjem : Direktori i « Albanies » s’ bëri gjë fare ; po të gjitha këto e kanë burimin në mundimet e bashkëpunëtorëve t’ « Albanies». Atyreve qi pyesin me shpirt-ligësî, u thomi: Shqipëtarët e nesërm do të gjykoinë. Atyreve qi pyesin dhelpërisht e kurvërisht, u pshtyjmë këto fjalë : Mjaft me gënjeshtra, harbutë të poshtër ! S’ kini ju turi të gjykoni punë të tilla, po hiqni e -bëni zaptien siç ‘ e kini pasur ghithmotin « zananë ».

E na rroftë Shqipëria e vertetë !

Fk K-tza

*Botohet me rastin e Vitit Të Faik Konicës(2016),  shpallë nga Federata VATRA

ANALIZE- Beteja politike “post-Scalia”

by

nga Rafael Floqi -Michigan/
Gjyqtari Antonin Scalia, anëtari më jetëgjatë i Gjykatës Supreme të tanishme dhe një udhëheqës intelektual i lëvizjes ligjore konservatore, vdiq të shtunën, por pas vdekjes së tij nisi një betejë e menjëhershme politike me rëndësi për të ardhmen e afërt dhe me gjerësi kombëtare.
Gjykatësi 79 vjeçar Scalia, u gjet i vdekur në një vendpushim gjuetie në Teksas, pasi ai nuk u paraqit për të ngrënë mëngjes, tha policia, duke sqaruar pse shkaku i të vdekjes së tij nuk ishte raportuar menjëherë.
Presidenti Obama, që nuk pajtohej me jurisprudencën Scalias e vlerësoi atë, si një figurë e rëndësishme dhe si një “mendje brilante juridike [e cila] ka ndikuar në një brez të tërë gjyqtarësh, avokatësh dhe studentësh, që i pat dhënë thellësisht formë peizazhit ligjor amerikan.”
Obama tha se ai do të emëronte një pasues, edhe pse lidershipi republikan i Senatit dhe një kandidat presidencial republikan thanë se konfirmimi i tij gjatë periudhës zgjedhore ishte i pamundur dhe jashtë çdo diskutimi.
Po pse synohet që të bllokohet angazhimi i presidentit Obama për ta zëvendësuar gjykatësin e ndjerë të Gjykatës së lartë? Pse ka ky zëvendësim aq rëndësi të madhe për republikanët sa që bëri që vetë Mitch McConnell, të luajë poker për ta bllokuar këtë veprim të presidentit. Dhe përgjigja është jo vetëm tek rëndësia, por tek ajo partiake pasi kjo do të thotë edhe humbje e shumicës republikane në Senat. Po pse, qysh?
Ky është një hap i guximshëm dhe i kuptueshëm i projektuar për të parandaluar zgjedhjen e një gjykatësi të majtë pas vdekjes së papritur të Antonino Scalias këtë fundjavë.
Nga ana tjetër presidenti dhe demokratët mund të fitojnë pikë nëse supozohet se presidenti do të zgjidhte një kandidat hispanik, një afro-amerikan apo aziatiko amerikan dhe për më tepër nëse kandidatura që ai do caktonte do të ishte një grua. (Kjo ishte ajo që ç’ka demokratët bënë për të ri-aktivizuar koalicionin pro-Obama. Ishte në fakt ky veprim që nxiti fitoret e tij në vitin 2008 dhe 2012. Në qoftë se ai nuk do të zgjidhte një kandidat nga minoritetet, kjo do të bënte që numri i votuesve tradicionalë që do të ktheheshin në favor të demokratëve në këto zgjedhje do të ishte shumë më i pakët në numër.
Në Las Vegas, për shembull, Hillary Clinton, tha qartësisht duke mbështetur Obamën se do të ishte e pafalshme, nëse republikanët nuk do t’i jepnin mundësi për një seancë miratimi të nominuarit të presidentit. Dhe ajo theksoi edhe faktin e shqyrtimit të ligjit të kontrollit të imigracionit, për të cilin gjykatësit patën rënë dakord ta shqyrtonin kohët e fundit. Por dhe më i rëndësishëm është vendimi i lidhur me aktet e Presidentit Obama për Daca dhe DAPA për vendimet administrative për ndotjen dhe emisionet e karbonit.
Nëse nuk do të ketë shpejt një gjykatës të ri të emëruar, atëherë si në rastet e tjera, ky vendim që sapo u gjykua do të mbesë në vend. Dhe ky do të ishte një lajmi keq.”
Vdekja e papritur Scalias hedh një re pasigurie edhe në lidhje me një mandat të Gjykatës Supreme për të plotësuar shqyrtimet e disa prej çështjeve më të diskutueshme me të cilat përballet kombi, si : aborti, të drejtat e kundërshtive fetare në mandatin e pagimit nga sigurimet për kontraceptivët, ligjin e kujdesit të përballueshëm shëndetësor, [Obama Care], si dhe përcaktimet e kompetencave të presidentit në lidhje me emigracionin dhe deportimet.
Duke pasur parasysh se një e katërta e popullsisë në Nevada ku ka kaukaz është hispanike del se përtej të qenit një betejë e hapur për garën presidenciale, kjo është gjithashtu një çështje e hapur për Senatin për të pasuar zëvendësimin e vendit të senatorit Harry Reid një vend në të cilin demokratët do të emërojnë një grua latine dhe republikanët do të emërojë një burrë të bardhë.
Po të marrim të drejtën e abortit, për shembull, Marco Rubio është kundra abortit, madje edhe në rastet e përdhunimit dhe incestit. Për gratë, për shembull frika e përmbysjes perspektiva e përmbysjes së vendimit Roe kundër Qenie Wade po bëhet shumë më reale. “Kur unë të jem president i Shteteve të Bashkuara, do të emëroj dikë si gjykatësi Scalia,” deklaroi senatori Rubio nga Florida të dielën.
Por edhe ambjentalistët kanë vetëm një muaj kohë, gjer kur gjykata të japë qëndrimin e saj mbi Planin e energjisë së pastër të Obamës. Gjykata e ardhshme do të duhet të përcaktojë të ardhmen e industrisë së qymyrit në Shtetet e Bashkuara. Kjo do të ketë ndikim edhe në votime, sepse bizneset e interesuara do të hedhin me shumë para në garën elektorale.
Vdekja juristit Scalia e lë Gjykatën Supreme me katër gjykatës me bindje të djathta: Kryetarin e Gjykatës John Roberts, gjyqtarët Clarence Thomas, Samuel A. Alito Jr. – dhe Kennedy. Scalia të cilin e pat emëruar Ronald Reagani bëhej bashkë shpesh herë edhe me gjykatësit liberalë veçanërisht në çështjet sociale, të tilla, si martesat mes homoseksualëve. Katër gjykatësit e tjerët janë liberalë: Ginsburg, Stephen G. Breyer, Sonia Sotomajor dhe Elena Kagan.
Përkundër dallimeve të mprehta ideologjike mes tyre, gjykatësit megjithatë shpallin shpesh herë prirjet e tyre personale të afrimit me njëri-tjetrin dhe kjo ishte veçanërisht karakteristike për Scalian.
Por tani në fushën politike, kjo përplasje mund të minojnë përpjekjet e republikanëve të Senatit për të treguar se janë të aftë për të qeverisur vetëm pa bërë asnjë gabim. Dhoma e sipërme do të bluante të njëjtin qëndrim në qoftë se GOP, do të vazhdonte të mbante këtë kërcënim. Demokratët që janë të prirë për t’i penguar, nëse republikanët do të luajnë fort. Në fund të fundit, edhe pse, nuk është ende e vërtetë asgjë, demokratët mund të shkaktojnë pengesa procedurale ndaj Kryetarit te Komisionit Juridik, Chuck Grassley që ai të mbajë seancë e diskutimit me të emëruarin e Obamës. Pika më e fuqishme e presionit janë shtatë kandidatët e GOP, që nevojiten të rizgjidhen këtë vit, në ato shtete ku u mbajtën zgjedhje në vitin 2012.
Logjika e thjeshtë të thotë se cilado parti që do ta fitojë Shtëpinë e Bardhë në nëntor do të kontrollojë edhe Senatin. Ky është natyrisht, faktori kryesor megjithatë ata nuk janë të bindur se do të jetë ky përcaktuesi. Demokratët duhet të marrin katër ulëse në zgjedhjet e jashtme për të fituar Senatin, dhe kjo është e kuptueshme Ata mund të marrin edhe vendin që mund të linte bosh Clintoni edhe nëse ajo do të humbiste edhe Kolegjin Zgjedhor. Mësimet e vitit 2014, tregojnë këtë, pasi demokratët humbën secilin prej shtatë vendeve që ata kishin për të mbrojtur në shtetet, ku Mitt Romney kishte humbur dy vjet më parë.
Dhe nuk mundet që të ndodhë në një vakum. Nëse Obama e di me siguri, ai mund të zgjedhë dikë që i jep palës së vet ndikimin maksimal politik kundrejt tezën të funksionarëve republikanë dhe ai mund të zgjedhë në mes Monica Marquez është e para gjykatëse Latine dhe haptazi pro homoseksuale në Gjykatën e Lartë në Kolorado, që përsëri do të jetë një shtet i rëndësishëm, Prokuroren e Përgjithshme Loretta Lynch që është një grua afroamerikane. Lucy Koh që është e para gjykatëse qarku aziatikoamerikane në rrethin e Kalifornisë Veriore. Ai mund të zgjedhë edhe dikë që mund të konfirmohet më parë unanimisht nga Senati për t’i shtuar peshë sulmeve retorike, nëse republikanët do të jenë hipokritë në qëndrimet ndaj figurës që ai do të zgjedhë.
– Por çfarë gurësh do të luajnë republikanët në politikë? Bllokimi i zgjedhjes së gjyqtarëve, historikisht ka motivuar bazën e tyre, donatorët si dhe Kongresin SH.B.A. më shumë se sa liberalët. Ajo thjesht do të tingëllonte si shumë zhurmë në Uashington. McConnell, nuk është një figurë e preferuar e organizatave të bazës [grass roots], gjithashtu ka nevojë për të mbajtur bazën e tij me radhë të ngjeshura. Në mes të një fushate primare presidenciale, do të ishte e papranueshme që republikanët që të dukeshin si pulla për kamerdaren e Obamës.
Chris Christie ofroi një rrëfenjë paralajmëruese për anëtarët GOP. Kur flluska e tij në New Hampshire plasi, kundërshtarët filluan ta sulmojnë atë për mbështetjen që i kish pas dhënë gjykatëses Sonia Sotomayor, ndërsa ai ishte duke konkurruar për guvernator të shtetit të New Jersey në vitin 2008. Christie nuk bëri komente. Por aleatët dhe rivalët pranuan që përmendja e Sotomayor ishte një pikë kthese për fushatën e tij.
Republikanët iu shmangen sfidave kryesore, por ata nuk do të mbështesin çdo kandidat të Obamës.
Shumica e Republikanëve ende besojnë në D.C. se në Trump ose Cruz do të humbasin zgjedhjet e përgjithshme. Shpresa e tyre është që një vend i lirë, në Gjykatën Supreme do të mund të ndihmojë bazën e vullnetarëve konservatore, për të bërë punë për fitoren e vendeve të rrezikuara Senatit.
“Disa demokratë kanë shpresë në emërimin apo marrjen e një vendi senatori, duke e detyruar Presidentin Obama që të ulet dhe të bëjë zgjedhje të tjera për Gjykatën e Lartë para largimit nga detyra,” Presidenti është i interesuar për një kandidat në moshë të re për të shërbyer për një periudhë të gjatë kohore. Kjo sqaron atë pse humbja e Scalias është aktualisht në rend të ditës pikërisht tani.
“Në betejat afatshkurtra, konservatorët mund të dalin me siguri fitimtarë, si në shumicën e rasteve të fundit të shqyrtuara para gjykatës. Ata mund ta fitojnë dhe ta ruajnë status quo-në në vend që t’i japin një formë të re në të ardhmen Gjykatës Supreme”, shkruante Robert Barnes, një korrespondent i Gjykatës së Lartë. Megjithatë po bëhet e qartë se “Gjykimi i pathyeshëm i Skalias dhe inteligjenca e tij e ashpër do të lënë gjurmë të qëndrueshme – jo vetëm në mënyrën se si do të zgjidhet gjykatësi i ri i Gjykatës së Lartë në të ardhshmen por dhe në përcaktimin se si mund të ndihmojë për ta transformuar në të ardhmen e vetë Gjykatës.” Ashtu siç tha Prokurorja e Përgjithshme, Loretta E. Lynch në një deklaratë për figurën e Scalias se ai ishte “Një luan i ligjit amerikan, që na la trashëgimi kursin e drejtimit, dhe varet nga të gjithë ne, nga çdo amerikan sesi do ta mbajmë gjallë dhe drejt dialogun tonë kombëtar kushtetues, ashtu siç na e la ai “.

Martin Shkrelin të gjithë e urrejnë dhe asnjë se kupton

by

Nga Rafael Floqi/
A është shqiptari më i pasur, një djall apo engjëll? A ka ai një zgjuarsi gjeniu, apo megalomaninë e një “ self made man” të llastuar i shoqërisë së sotme? A po luan ai në fillin e perit të një ekuilibristi apo të Ujku të Wall Streetit? Pse ndryshe nga çdo CEO i fushës ai kërkon të shfaqet me shumë sesa të fshihet?
Thjesht paranojë, apo një lojë me e thellë?
Këto janë pyetje që edhe pse disa herë hapur, disa herë fshehur, siç pohon shtypi amerikan për figurën ekscentrike, të këtij biznesmeni shqiptaro- amerikan, duhen bërë për ta kuptuar fenomenin “Shkreli”. Të cilin mediat shqiptare që s’lenë dukuri dhe akte “të ulëta”të shqiptarëve jashtë Shqipërisë, pa pasqyruar, pasi i vunë në kryetituj me “copy- paste “ epitetin “ shqiptari më urryer”, këtij biznesmeni 30 –vjeçar shqiptar, që s’ka bërë as gjë të keqe për vendin e vet, dhe madje e kanë lënë në skaj të vëmendjes mediatike, si një diçka që na turpëron, që na ndot si komb, por s’mënojnë të botojnë edhe librat e killerit shqiptar në shërbim të mafiozit Xhon Gotti.
Në çdo veprim të një individi i arsyeshëm ka një motiv. A është Martin Shkreli një mazohist apo “një hero” në luftën kundër “ Big farma”? Apo lufton ai me mullinjtë e erës…
Kështu edhe unë i përfshirë në një beriha mediatik, s’e pata analizuar më thellë këtë fenomen, por disa komente në shtypin Amerikan më vunë në mendime, sidomos kur pashë se për ilaçin që më duhet ta përdor çdo ditë për diabetin, sigurimet paguanin 400 dollarë në muaj, dhe madje po njëjti ilaç veç dhjetë herë më i përqendruar inshurancat nuk e mbulonin dot pagesën, pse kushtonte super shtrenjtë? Atëherë fillova të interesohem më shumë për të. Sidomos, kur të enjten në mëngjes, personi “më i urryer në Amerikë” arriti në Kapitol Hill, për një ballafaqim të shkurtër, por të paharrueshëm me institucionin më të akuzuar në Amerikë, Kongresin e SHBA, për të cilin amerikanët thonë se e urrejnë shumë, por duket jo dhe aq mjaftueshëm sa për ta ndryshuar. Dhe ky person ishte Martin Shkreli, një shqiptaro-amerikan, drejtor ekzekutiv i një kompanie farmaceutike që i pëlqen të luajë zuzarin, nëse do, i cili vendos vetë, nëse do të jetë i kënaqur, apo i zemëruar me Kongresin e SHBA në përputhje me rrethanat. Donald Trump me të drejtë mund të quhet një personazh polarizues, por pse të mos jetë edhe Shkreli, i cili, edhe pse duket se nuk ka aq fansa të çmuar për të balancuar kritikat e tij të panumërta, mund edhe t’i sigurojë ata. Ai e ka kuptuar parimin e sotëm të massmedias , se “Mjafton të flasë media, qoftë edhe keq për ty, dhe kjo është mirë”.
Shkreli arriti famën, kur kompania e tij, Turing Pharmaceuticals, bleu një medikament të quajtur Daraprim, i cili përdoret për të trajtuar toxoplasmosis, një sëmundje që mund të jetë fatale për pacientët me H.I.V., dhe kur pas blerjes të së drejtave të medikamentit, Turing e ngriti çmimin e tij nga më pak se njëzet dollarë për tabletë, në shtatëqind e pesëdhjetë dollarë.(?!)
Kjo ishte shumë e lartë, edhe sipas gjykimit të shumë njerëzve që e njohin mirë këtë fushë të industrinë, dhe për shumë të tjerë. Ekspertët e quajtën këtë një rritje “të
pajustifikueshme”, ndërsa ata që diskutojnë mbi situatën në internet për këtë, përdorin gjuhë më pak të kontrolluar në rrjetet sociale duke e sharë atë siç i thonë me libër shtëpie.
Shkreli në fillim tha se do ta ulte çmimin, por kjo s’i qetësoi dot kritikët e vet. (Pasuan shkrime dhe tituj. “Martin Shkreli dhe pse uli çmimin e ilaçit është ende një qelbësirë”). Pastaj ai tha se nuk do ta ulte, gjë që rriti sërish zemërimin -tek njerëzit që e quajtën atë “bro pharma”, personifikimi i një drejtuesi të industrinë mjekësore të zhgaravitur keq.
Por Shkreli në intervista, dhe më shpesh në videot on line të transmetuara nga guva e tij të errët, duket një njeri i zgjuar gjithë mend, një tru disi i vështirë për t’u kuptuar, një villain apo si një gjeni i së keqes. Ai flet me madhështi për planet e tij dhe nuk mërzitet së fshehuri përbuzjen për të gjithë ata që se kuptojnë, sepse çmimet më të larta dhe fitimet më të larta, mund të jetë një ndihmë për zhvillimin e industrisë dhe për pacientët, për shkak se të ardhurat e tyre mund të financojnë hulumtimet shtesë dhe zhvillimin e barnave të reja”, shkruante gazeta “New Yorker”.
Më pas, në dhjetor, ai u akuzua për shtatë akuza për mashtrim, lidhur me një hedge fond që kishte bashkëthemeluar, dhe nga i cili ai dha dorëheqjen më vonë madje edhe si C.E.O. i Turing. Por, deri atëherë, “poshtërsitë e tij” kishin marrë një kthesë të çuditshme. u zbulua se ai kishte paguar dy milionë dollarë për një, një-farë albumi të padëgjuar nga kush, nga grupi Wu-Tang Clan, dhe më pas nisi një grindje me reperin më të madh të klanit, Ghostface Killah i cili e akuzon Shkrelin duke kërkuar këtij të fundit 2 million dollarë kompensim. Eshtë e qartë se ai kërkon vëmendje, edhe pse nuk ishte gjithmonë e qartë se çfarë ai donte të bënte me atë vëmendje. Por duke parasysh seç ndodhi të enjten kur Komiteti Dhomës së Përfaqësuesve për Mbikëqyrjen dhe Reformën Qeveritare vendosi t’i jepte atij një mësim, por i dha Shkrelit nga na tjetër, më shume vëmendje mediatike.
Seancat e Kongresit gjithmonë përfshijnë një farë mase një lojë teatri. Por “shfaqja Shkreli”, shkruan New Yorker megjithatë, “s’ ishte gjë tjetër veçse teatër, madje një formë tepër sureale e tij”.
Në seancën dëgjimore Trey Gowdy, një republikan nga Karolina e Jugut, mori një rol udhëheqës. Ai i tha Shkrelit: “Keni një mundësi e madhe, në qoftë se ju doni t’i edukoni anëtarët e Kongresit në lidhje me çmimet e ilaçit, dhe të na sqaroni atë që ju e keni quajtur rasti ‘i akuzave fiktive’ kundër jush.” ?
Shkreli vazhdonte të mos i përgjigjej pyetjeve të komisionit, kështu Gowdy provoi një qasje të ndryshme. “Ne mund të flasim edhe për blerjen e një-sigle të Wu-Tang Clan? A është ky një emër albumit-apo një emër grupi? ”
Në këtë pikë, avokati Shkrelit, Benjamin Brafman, u përkul përpara, nga një karrige pas klientit të tij dhe i pëshpëriti diçka në vesh. Shkreli e dëgjoi, pastaj përsëriti tw njetë përgjigje që ai kishte dhënë gjithë mëngjesin: ” Sipas këshillës së avokatit, kërkoj zbatimin e privilegjit tim të Amendamentit të Pestë, kundër vetë-inkriminimit dhe me respekt refuzoj t’i përgjigjem pyetjes suaj”
Gowdy më pas iu kthye kryetarit të komisionit, Jason Chaffetz, një republikani nga Utah. “Zoti. Kryetar, “tha Gowdy, i mbushur me zemërim:” Unë jam i habitur se një bisedë në lidhje me një albumet që ai ka blerë mund t’i nënshtrohet inkriminimit.” Marrja në pyetje vazhdoi në këtë mënyrë, dhe Shkreli ndonjëherë duke trokitur gishtërinjtë, ndonjëherë duke qeshur, dhe nganjëherë duke rrudhur vetullat, sikur ai nuk mund të besonte se ata ishin duke u marrë me të për një diçka qesharake. Avokati Brafmani më vonë shpjegoi se klienti i tij po vuante nga “lodhja nervore”, por vetë Shkreli paraqiti një gjendje të kthjellët mendore më vonë, kur reagoi nëpërmjet Twitter-it:
“Vështirë ta pranoj se këta debila përfaqësojnë popullin dhe qeverinë tonë”,
Askush, dhe aq më pak Shkreli, nuk duhet të jetë i habitur nga performanca e së enjtes që frymëzoi një raund të ri të shfaqjes “Shkreli”. Ndoshta pjesëmarrësi më i etur i saj ishte Jake Tapper, nga CNN-i, i cili kritikoi ” nënqeshjen e vetëkënaqur” të Shkrelit dhe shtoi disa komente të dhunshme e të menjëhershme: “Jam i sigurt se ka shumë individë të sëmurë atje, të cilët mund të dëshirojnë t’ia ngrinë buzëqeshjen në buzë Shkrelit, duke i dhënë fund të biznesit të tij me një lopatë dhè.”
Por a ishte performanca Shkrelit një fakt më i dënueshëm se sa ajo e ligjvënësve? Elijah Cummings, nga Maryland, është demokrati më i lartë në atë komision, ai e përdori kohën e tij thjesht për të lëshuar një sharje. “Dikush ka paguar për këto barna, tatimpaguesit do të duhet të paguajnë disa prej tyre,” tha ai. “Ata janë zgjedhësit tanë.”
Në fakt, është e vështirë të kuptohet se saktësisht se kush është duke paguar për Daraprim-in. Shkreli dhe Turing kanë pohuar se spitalet dhe kompanitë e sigurimeve do të paguajnë, ndërkohë që pacientët, të cilët nuk mund ta përballojnë atë ilaç do të kenë zbritje, ose do ta marrin falas. Madje Nancy Retzlaf, zyrtarja më e lartë e shitjeve e Turing, i tha komisionit në lidhje me përpjekjet e kompanisë së saj për t’ua dhënë ilaçin falas njerëzve që nuk mund ta përballonin çmimin. Marrëveshjen që ajo e përshkroi, dukej si një lojë fjalësh, një kombinim i çmimeve marramendëse të larta, bisedimeve misterioze të korporatave, dhe akteve të bamirëse, si ai i rastit në fjalë, nuk qe shumë më e ndryshëm nga pjesa tjetër e sistemit tonë mjekësor.
Madje Cummings veproi sikur Shkreli të ishte i vetmi person, që mund të parandalonte që një sistem rrënuar të ndreqej. “Unë e di që ju jeni duke qeshur, por unë jam shumë serioz, zotëri,” tha ai. “Nga mënyra si unë e shoh situatën , ju mund të hyni në histori si djalë i pangopur, drejtuesit i një kompanie barnash, ose ju mund ta ndryshoni sistemin, po, apo jo?”. Cummings ka qenë në Kongres qysh nga viti 1996, dhe ai është një besimtar i fortë i fuqinë së qeverisë për të përmirësuar industrinë farmaceutike nëpërmjet rregullave. E megjithatë, ai ishte duke iu lutur një ish-drejtori të një kompanie relativisht të vogël farmaceutike për të “ndryshuar të gjithë sistemin”? Kjo dukej si një akt abdikimi prej tij.
Komisioni i udhëhequr nga republikanët nuk ishte më mbresëlënës. Për të thënë se Turing kishte siguruar fitime panevojshme, komiteti paraqiti dokumente që tregonin se kompania kishte mbajtur një festë luksoze me shumë shpenzime, përfshirë edhe hedhje fishekzjarrësh, si edhe u kishte dhënë se disa prej drejtuesve të saj një rritje rroge me gjashtë shifra. Dhe më vonë ishte John Mica, një republikan nga Florida, i cili është zotuar ta “mbajë qeverinë sa më larg nga shtretërit e pacientëve të sëmurë që e mori fjalën. “Pavarësisht skepticizmit të tij për ndërhyrjen e qeverisë, ai shprehu alarmin pse disa çmime të ilaçeve kanë” arritur qiejt. “Edhe më shumë se kolegët e tij, ai dukej i befasuar prej mosbindjes të Shkrelit si dëshmitarit kyç, për të folur dhe se ai nuk mund ta kuptonte si mundej një qytetar i thjeshtë “të tregohej më aspak i respektueshëm ndaj qeverisë së tij dhe në një moment, ai kërcënoi se do të shikonte Shkrelin me përbuzje.
Saga Daraprim ka aq shumë të bëjë me mënyrën si vepron FDA (Administrata Federale e Ushqimeve dhe Drogave) sesa me vetë rastin Shkreli. P.sh. edhe pse patenta e këtij bari ka skaduar, në vitet pesëdhjetë, procesi i certifikimit si gjenerik nuk është kryer. Procesi i licensës për barnat gjenerikë nga ana e F.D.A. është mjaft i sikletshëm dhe për momentin, kushdo që e zotëron Daraprim ka një monopol virtual në Amerikë. (Përtej detit, ilaçi është shumë më lirë.)
Një nga dëshmitaret e së enjtes ishte Janet Woodcock, një zyrtare e F.D.A. përgjegjëse për vlerësimin e drogave. Mica e pyeti atë në lidhje me raportet se një numër barnash kohët e fundit kishin dyfishuar apo katërfishuar çmimet. Woodcock tha se : “Kongresi nuk i kishte dhënë me të vërtetë, ndonjë autoritet për caktimin e çmimeve, FDA-së kështu tha ajo ne nuk i kontrollojmë ato”. “Nëse Mica dëshiron të ulë çmimet e barit duke inkurajuar konkurrencën, atëherë ai duhet të përqendrohet në ndryshimin e procesit rregullator. Dhe ai duhet të jetë i vetëdijshëm se plani i tij do të kërkojë më shumë e jo më pak angazhim nga sipërmarrësit mjekësorë.
“Një nga gjërat më të çuditshme rreth argumentit anti-Shkreli është se që ai duhet të shfaqet i tronditur për faktin se një drejtues ekzekutiv i një biznesi mjekësor është i motivuar nga qëllimi i fitimit. Dhe një nga gjërat më të çuditshme në lidhje me vetë Shkrelin është se ai nuk duket se është i motivuar nga fitimi, të paktën, jo tërësisht.
Vjeshtën e kaluar, Derek Lowe, një kimist dhe bloger për shkencën, ka kritikuar planin e Shkrelit për të rritur çmimet, si një “ide e tmerrshme”, sepse një plan i tillë përbënte “një rrezik serioz për të gjithë kontrollin e strukturës së çmimeve të industrisë, pasi kërkonte më shumë kontroll, shqyrtime dhe rregullime të thella “. Ai madje i bëri thirrje industrisë farmaceutike ta denonconte Shkrelin për të mbrojtur modelin e saj të biznesit. Nga këndvështrim ekonomik. strategjia Shkreli duket e mundshme. Të paktën një person i afërt me Shkrelin tregoi se ata kanë rënë dakord. Në një nga dokumentet “demaskuese” të zbuluara nga komisioni, tregohej sesi një punonjës ekzekutiv i paidentifikuar, thoshte ai në e-mail dhe i lutej Shkrelit për të mos rritur çmimin e Daraprim përsëri, duke thënë se rrezikohej nga një tjetër stuhi mediake dhe se “Investitorëve thjesht nuk u pëlqejnë këto gjëra”,. Përgjigja e Shkrelit ishte gjakftohtë dhe jo angazhuese: “Ne mund të presim disa muaj me siguri.” Pat thënë ai. Kjo gjë duket si plan.
Po të ishte vërtet një drejtues ekzekutiv i pangopur do të mbante një profil shumë më të ulët sesa Shkreli: nuk do të bënte një rritje eksponenciale të çmimeve që të dilte në titujt e medias, vetëm të mërzitshme, por dhe të besueshme, pa intervista, pa tweets, dhe absolutisht pa ndonjë grindje me artistët e hip-hop-it. Një drejtues ekzekutiv i vërtetë, i pangopur do të qëndronte pak a shumë anonim, në hije. (Sa C.E.O.-ve të kompanive të tjera farmaceutike, ua dini emrin?)
Por Shkreli kështu duket se i ka bërë një shërbim dhe ka provuar, një pikëlidhje në mes parave dhe mjekësisë. Ju mund të mos bini dakord me vlerësimin e tij, por duhet të mendoni në mënyrë që të kuptoni shërbimin që ai na ka bërë duke treguar se çfarë është e ligjshme. Ai na ka ndihmuar të mendojmë se ne mund të dëshirojmë ta ndryshojmë, dhe të asaj që ne mund të kemi nevojë të mësojmë se si duhet të jetojmë.
Kjo ka frikësuar industrinë farmaceutike sa në twiteer dikush e pyeste Shkrelin, se CEO-ja i Biogen, George Scangos thotë se ju mund të keni çmime të shëndetshme të ilaçeve dhe të keni industri të shëndetshme ose ‘ të shkallmoni ‘ çmimet dhe ta dëmtoni industrinë”.
Të premten, vetë Martini mori në internet në webcast pyetje nga audienca. Ai i pyeste ata nëse njerëz të cilët ishin “të gatshëm ta urrenin mund të debatonin me të”. Dhe për rreth tetë orë, duke filluar rreth orës 9 të mëngjesit, ai u përgjigj pyetjeve të rreth 600 shikuesve në Spreecast, një platformë falas e transmetimit në Internet, duke ndërvepruar me ta, ai mbante veshur një T-shirt të gjelbër, ndërsa rrinte ulur në apartamentin e tij rrumpallë në New York. Në LiveStream e tij, Shkreli tha se kishte marrë pyetje nga audienca, por kishte refuzuar të përgjigjej para Kongresit, sepse ai konsideronte se anëtarët e Kongresit e kishin thirrur atë në mënyrë jo etike, pasi ata nuk ishin të interesuar të dëgjonin përgjigjet e tij, por vetëm të nxirrnin në pah se ai ishte i motivuar thjesht nga interesi vetjak për pasuri. Në këtë video-stream, Shkreli u përpoq t’i nxirrte në pah praktikat e tij të caktimit e çmimeve me një dritë më pozitive. Në përgjigje të një pyetësi nga Afrika se çka e detyroi atë ta bënte ilaçi i tij më të shtrenjtë, Shkreli tha se ai do jepte falas për Afrikën një tjetër ilaç jetëshpëtues, që është në pritje të miratimit FDA. Më pas, ai pohoi se krijimi i një ilaçi shpëton jetë, dhe kjo tregon se “ai është duke bërë disi punën e Zotit këtu”.
Hetuesit federalë ndoshta, tani do të jenë duke parë këtë stream tani dhe duke regjistruar dhe hetuar çdo fjalë të tij. Por le të kalojmë në politikë tani. Shumica e kandidatëve presidenciale pretendojnë se i përbuzin politikanët në Uashington, por, të enjten, Shkreli e vuri përbuzjen në praktikë, dhe ndihmoi për ta ilustruar atë. Por pse ai tregohet i sinqertë edhe kur sinqeriteti nuk paguan(?) A mund të ketë ndonjë dyshim nëse Hillary Clinton, pas paraqitjes së saj të fundit para Gowdy dhe disa nga kolegët e tij, do të kishte dashur që të dërgonte një mesazh, si ai Shkrelit që vjeshtën e kaluar. Trump ka thënë se Shkreli “i duket si një çun i llastuar”; por në fakt, ai është i biri i një portieri ndërtese, i lindur nga prindër emigrantë nga Shqipëria. Dhe shikojeni atë tani! Vërtet, ai ka disa padi për t’u shqetësuar. Por ai është një njeri i famshëm i ngritur me forcat e veta, në sajë të një plani biznesi, që e bën të vështirë për ne që t’i injorojmë inkoherencat dhe mosefikasitetin e industrisë sonë mjekësore. Ai që duket, sikur rrotullon sytë para anëtarëve të Kongresit, bën biseda me gjithë mend të thella me komentues të rastit në internet, dhe, ndryshe, nga shumica e figurave tona publike, ai kurrë nuk ka mësuar artin e të lënit pas dore apo atë kacavjerrjes të shkallëve sociale. Ai është një mishërim i Endrrës Amerikane, American Dream, një kujtim i vrazhdë e shpirtit të lirë që e ka bërë këtë vend të madh dhe të jashtëzakonshëm. Ndoshta duhet thënë “Shkreli për President! Nëse të gjithë kandidatët presidencialë në fushatën e në New Hampshire bënin thirrje kundër qeverisjes në Washington, duke e akuzuar si përgjegjëse për vështirësitë ekonomike të tyre. Zgjedhësit duke u shprehur kundër dërgimit në Uashington të atyre që pretendojnë se i urrejnë, duhet të mendojnë se më tepër se gjithë fjalimet false të kandidatëve, akti i Shkrelit, përqeshja që ai i bëri Kongresit, dëshmon se një ditë ai mund të bëhet më i dashur sesa i urryer.
Pse çka Trump-i më shumë.

Jeta anekdotike e Faïk beg Konicës

by

Nga Guillaume Apollinaire/
Përkthyer nga Rafael Floqi/
Botohet me rastin e Vitit te Faik KONICES, Shpallur nga VATRA/
Guillaume Apollinaire u lind më 26 August 1880, në Romë dhe vdiq më 9 Nëntor në 1918, ishte një poet dramaturg tregimtar, romancier e kritik arti francez me origjine polake. Apollinaire konsiderohet ndër të parët poetë të fillim-shekullit të 20-të, si një nga mbrojtësit më në zë të kubizmit, dhe babai i surrealizmit. Atij i jepet krediti për krijimin e termit kubizëm (1911) që përshkruan një lëvizje të re artistike, me termin “Orphizëm” (1912), dhe termi “Surrealizëm” (1917) qe e përdori për të përshkruar punët e Erik Satie. Ai shkroi një nga veprat e para të quajtura si surrealiste, dramën Gjinjtë e Thiresias (1917), e cila u bë baza e operës me të njëjtin emër në 1947. Dy vjet pasi qe plagosur në Luftën e Parë Botërore, ai vdiq nga epidemia e gripit Spanjoll të 1918-ës në moshën 38- vjeçare.
Apollinaire u zhvendos nga Roma në Paris ku dhe u bë një nga anëtarët më popullorë të komunitetit artistik të Parisit (si të Montmartre dhe Montparnasse). Ndër miqtë dhe bashkëpunëtorët e tij të kësaj periudhe është dhe Faik Konica, që siç duket, edhe nga shkrimi zë një vend të nderuar krahas figurave të tilla legjendare të artit si Pablo Picasso, Henri Rousseau, Gertrude Stein, Max Jacob, André Salmon, André Breton, André Derain, , Blaise Cendrars, Pierre Reverdy, Alexandra Exter, Jean Cocteau, Erik Satie, Ossip Zadkine, Marc Chagall,Marcel Duchamp and Jean Metzinger. Ai u dashurua me Marie Laurencin, të cilën e identifikonte shpesh si muzën e tij.
Ky shkrim me kujtimet e Apolinerit për miqësinë dhe figurën e Faik Konicës është përkthyer nga origjinali frëngjisht prej meje, sipas botimit në revistën prestigjioze letrare franceze Mercure de France maj- qershor1912 — Tome XCVII “ në rubrikën LA VIE ANECDOTIQUE, me titull Faik beg Konitza”. Kjo është një dëshmi e drejtpërdrejtë se si e sa e vlerësonte poeti i madh shqiptarin e madh, gjë që nuk ka nevojë për komente.

********
Ndër burrat që kam njohur, të cilët i kujtoj me kënaqësi, njëri nga më të veçantët është, Faik Bej Konica. Ai u lind në Shqipëri, pak a shumë 40 vjet më parë, në një familje që i mbeti besnike ritit katolik. Kjo “shqipe” u rrit në Francë, gjer në moshën 20-vjeçare, ku madje ai ishte gati të hynte si rishtar në manastirin e Grande Chartreuse. Këtu nuk qulli gjë, dhe pak nga pak, zelli fetar iu tha, duke kaluar nga indiferentizmi fetar tek një lloj antiklerikalizmi të ngjashëm me atë, që e gjemë tek Merimeja. (Prosper Merime romancier i njohur francez, R.F)
Ai donte të vazhdonte studimet e veta, por meqë kishte një dashuri të zjarrtë për Atdheun e vet, Shqipërinë, ai kthehet në Turqi dhe konspiron kundra shtetit turk, ku sipas të thënave të atij vetë, qe dënuar dy herë me kusht .
Ai kthehet më pas në Francë, gjuhën dhe letërsinë e së cilës e njihte në mënyrë të admirueshme dhe lidhet me të gjithë ata që merreshin me punët e Shqipërinë.
Meqenëse liria që ai gëzonte këtu, nuk i dukej e mjaftueshme, ai iku dhe u vendos në Bruksel, në rrugën Shqipëria, (Rue d’Albanie) për të themeluar një revistë erudite: Albania, që merrej me politikë, dhe më shumë me letërsi, histori, filologji. Ai do t’i jepte më shumë jetë lëvizjes kombëtare shqiptare; duke e pastruar gjuhën shqipe nga termat e pasakta dhe parazite, me të cilat ishte mbushur, dhe e shndërroi atë në pak vite, nga një dialekt i pagdhendur fshatarësh, në një gjuhë të bukur, të pasur dhe të zhdërvjellët.
Por atij edhe liria, ashtu siç kuptohej në Bruksel, nuk i pëlqente më, qe njësoj si ajo që kishte pat hasur në Paris. Madje një herë, ai vetë u ndesh në rrugë me një agjent të policisë, që e pyeti . Cila është kombësia jote? – Unë jam nga Shqipëria ( Je suis d’Albanie.) – Ku banoni ? – Në rrugën Shqipëria. (Rue d’Albanie) – Çfarë profesioni keni ? – Unë drejtoj revistën Albania. . Më pas pasi kaloi një natë në postën e policisë, tw nesërmen agjenti i policisë i tha patriotit shqiptar “ Për një kohë, unë kujtoja se t’i po talleshe me mua”..

I zhgënjyer nga Brukseli, Faik beg Konica u nis për në Londër. Ai braktisi shtypshkronjën e tij të vogël, të përbërë veç me fonte platini, ku kishte krijuar dhe shtypur veprat e tij të vogla, që sot janë mjaft të rralla. Shtypshkronja nuk e zgjati punën shume, pasi punëtori i vetëm që ai e kishte zgjedhur për të radhitur germat në stampë, ia bëri ato të papërdorshme.

Qe viti 1903, në Londër kur e njoha Faik beg Konicën, Ai banonte në Oakley Crescent, City Road, E.C. Unë nuk e kisha parë kurrë më parë atë. Ai më kishte ftuar të kaloja ndonjë ditë tek ai dhe më pat ftuar, duke thënë se do të më priste tek stacioni i trenit. E lamë që ai të kishte një shenjë që unë ta njihja. Ishim marrë vesh që të mbante një orkide në thilenë e xhaketës. Treni im mbërriti, në peronin e Victoria-Station me shumë vonesë, dhe unë vura re se të gjithë zotërinjtë e pranishëm aty mbanin një orkide në thile. Si do ta njihja shqiptarin tim? Mora një taksi dhe mbërrita në shtëpinë e tij, në momentin kur ai po dilte prej saj për të blerë një orkide.
Qëndrimi im në Londër ishte tërheqës. Faik bég Konica kishte një pasion për klarinetën, oboen dhe kornon angleze. Ai kishte në sallonin e tij, një koleksion të vjetër të këtyre instrumenteve prej druri. Ndërsa prisnim për të ngrënë, në mëngjes dhe vakti mbërrinte gjithnjë me vonesë, mikpritësi im luante arie te vjetra , duke qëndruar ulur, me sytë poshtë, me pamje serioze para pupitrës. Pastaj vinte një vakt ala shqiptarçe, do me thënë, pa fund. Në çdo dy ditë ai kishte dëshirë për të ngrënë për ëmbëlsirë kremkaramel, të cilin unë nuk e shijoja. Ndërsa ai binte vdekur për të. Dhe të nesërmen kishte puding me qumësht kokosi, të cilin unë e pëlqeja shumë, por ai nuk e hante. Dreka zgjaste kaq shumë aq sa nuk arrita të vizitoja ndonjë muze në Londër, sepse gjithmonë ne mbërrinim aty, kur ishin duke u mbyllur dyert.

Prandaj ne bënim shëtitje të gjata, gjatë së cilave unë arrita të njoh se çfarë shpirti fin dhe i kultivuar kishte Faik beg Konica. Ashtu si pothuajse të gjithë shqiptarët prej dere të mirë, ai ishte pak hypocondriak dhe u preka veçanërisht nga miqësia që ai më tregoi sa më dukej në disa pika se mos ishte plëngprishës.
Kjo lloj paranoje shfaqej herë-herë në mënyrë shumë të çuditshme. Nëse ai hynte në një dyqan për të blerë diçka, dilte andej me frikën se dyqanxhiu do ta ndiqte pas, duke pretenduar se ai i kishte vjedhur: « Si rrjedhojë, theksonte ai, si do të mundem unë t’ia provoj atij që nuk kam vjedhur?»

Kur jetonte në Londër, Faik Konica po riorganizonte bibliotekën e vet. Ai i pat shitur të gjithë librat, për të zgjedhur botime angleze ku teksti ishte i shtypur me karaktere kaq të vegjël, sa që nevojitej një lupë, për t’i lexuar. Ai kishte formuar kështu një bibliotekë të plotë,të konsiderueshme të cilën e mbante të gjithën në një raft të vogël. Dhe prej librave të vjetër ia pat ruajtur veç Fjalorin e de Bayle, (Dictionnaire Historique et Critique një fjalor biografik i shkruar nga Pierre Bayle (1647–1706) R.F), që ai e mbante për mjeshtrin e vet, dhe fjalorin e Darmesteter-it. Admirimin më të madh në letërsi ai kishte për Remy de Gourmont, për të cilin ai kishte njohuri të thella, saqë më vonë, kur gjeta një portret të tij ia dërgova.
Faik beg Konica, si një Beyle tjetër, kishte gjithnjë, maninë e pseudonimeve. I ndërronte ato shpesh. Në kohën kur e njoha unë, ai e quante veten Thrank-Spirobeg, sipas emrit të një heroi të një romani historik të Léon Cahun, që ishte në një farë mënyre një kryevepër dhe vepra më e mirë e frymëzuar nga historia e brendshme e shqiptarëve. Por duke parë se tipografët e ngatërronin shpesh drejtshkrimin e pseudonimit të tij në Thrank-Spiroberg, Faik bej Konica vendosi ta mbante ashtu. Po kjo nuk zgjati veç dy apo tre vjet; më pas ai mori një pseudonim të ri me të cilin do të nënshkruante një vepër shumë të pasur e të mirëshkruar, që titullohej : “Ese mbi gjuhët artificiale”, nga Pyrrhys Bardyli.

Unë kalova edhe një herë tjetër ca kohë në Londër tek Faik beg Konica, që ndërkohë ishte martuar dhe banonte në Chingford. Ishte pranverë, barisnim nëpër fusha dhe kënaqeshim duke kaluar kohën duke luajtur golf… Pak para mbërritjes sime, Faik beg Konica pat blerë pula, për të pasur vezë të freskëta; por kur ato bënë vezë ishte e pamundur t’i haje. Në fakt, si mund të hash vezë pulash kur ushqimi i tyre është vetëm vetvetja ? Këto pula rriteshin aty dhe hanin vezët e tyre, kjo e bënte Faik bég Konica të arrinte ne atë pikë sa ti shihte ata shpendë të mjerë me tmerr, duke mos i lënë të dilnin nga koteci i tyre i vogël, ku ato ngordhën duke ngrënë njëra- tjetrën, me përjashtim të njërës, që qëndronte fitimtare, e cila jetoi për ca kohë në vetmi. Kjo ishte ajo që arrita ta shoh unë. Ajo ishte shndërruar në një pulë të egër dhe të marrë; meqë ishte e zezë dhe qe dobësuar aq shumë, sa ishte shndërruar si një korb, dhe madje para se të nisesha i kishin rënë edhe puplat, dhe ishte shndërruar në një farë miu arash.

Faik beg Konica e botoi revistën “Albania”me kujdes të madh. Në kopertinë ai kishte, si logo armët e mbretërisë së ardhshme të Shqipërisë të dizajnuar nga një skulptor francez me talent, të cilit ia kam harruar emrin. Ai vdiq në rrethinat e New York-ut, gjatë rrëzimit gjatë një udhëtimi me ballonë. Puna që Faik beg Konica bënte për të redaktuar artikujt e tij dhe avashtësia , ishin shkaku që revista botohej gjithnjë me vonesë. Në 1904, kishin dalë numrat e 1902-shit, dhe në 1907, kishin dalë rregullisht numrat e 1904–ës. Revista franceze” L’Occident “ ishte e vetmja që mund të rivalizonte me Albania-n në këtë pikë.

Pa filluar revolucioni xhonturk, Faik Konica mendonte të kthehej në vendin e vet. Por ngjarjet nuk e lejuan. Ai u nis në mënyrë të papritur për në Amerikë në momentin kur po ziente revolta shqiptare. Ai më shkroi një herë para se të nisej dhe më vonë nuk pata lajme nga ai. Unë e dija se në SHBA kishte një koloni të madhe dhe të pasur shqiptare. Unë mendoja se ai kishte marrë përsipër restauruesin e gjuhës shqipe. Mua më vinte keq që ai nuk më mbante më në korrent për aventurat e tij, gjersa vitin e kaluar gjeta rastësisht në një librari, numrin e parë të një botimi të titulluar Trumbéta e Krujës, do me thënë Trompeta e Krujës, që ishte kryeqyteti i Skënderbeut. Aty pashë që Faik beg Konica banonte në Saint Louis, në Missouri, dhe që kishte hequr dorë nga të shkruarit në frëngjisht, gjuhë të cilën e njihte shumë mirë, por kishte përdorur anglishten që e fliste shumë keq.

I shkrova në Saint Louis, por nuk mora përgjigje. Gjer kur ditët e fundit, një letër e ardhur nga Chicago-ja do t’ma kujtonte shqiptarin tim. Ishte dërguar nga një farë Benjamin DeCasseres (në një fjalë të vetme me dy shkronja të mëdha). Por shkrimi i zarfit nuk linte asnjë dyshim, qe ishte shkrimi i Faik beg Konicëa, i vogël i plotë, i ngjashëm me atë të shtypshkronjës ku qenë shtypur veprat me shkrimin e Petrarkës. E hapa letrën. Ajo përmbante një farë prospekti për t’u shtypur në dy faqe, në anglisht të titulluar “Prelude”, dhe me dedikimin « të gjithë atyre që më nxitën në egoizmin tim militant». Ishte një farë proze poetike, plot me fraza filozofësh dhe imazhesh biblike ku do të përmendja Beethovenin, Goethen, etj. Ishte kjo një lamtumirë e veçantë e bërë nga Faik beg Konica të cilin e kisha njohur e me të cilin kisha ndërprerë çdo marrëdhënie miqësore dhe nuk kam më ndonjë shpresë që ta rishoh .
Ai kishte hequr dorë nga Evropa, nuk e botoi më Trompetën e Krujës, madje vetë Shqipëria nuk ishte më pjesë e preokupime të tij. Atë ia kishte lenë në dorë biznesmenëve të Michiganit e pasardhësve dhe shokëve të Gjergj Kastriotit,( bëhet fjalë për Alehandro Castriotin R.F) pasi ai kishte braktisur tashmë nostalgjinë e një Evrope shumë të kultivuar, dhe qe shndërruar në një poet të zhgënjyer, me drojet e mërgimit, dhe, padyshim, pa katër vëllimet e mëdha të Fjalorit të Bayle-s.

A është Donald Trump një “agjent sekret” demokrat?

by

Nga Rafael Floqi-Michigan/
Udhëheqësit republikanë janë duke u akuzuar kohët e fundit për mbajtjen e disa takimeve sekrete, lëshimin e një memoje konfidenciale dhe bërjen e denoncimeve publike – për një qasje dhe shprehje të një gjendje paniku, mbi atë çka Donald Trump-i është duke bërë në partinë e tyre. Dhe është e mjaftueshme kjo, për të bërë, që disa të besojnë se zotit Trump, nuk i intereson në thelb fitorja e Partisë Republikane, pasi ai nuk është një republikan me zemër. Ndaj mundet, që Donald Trumpi, të jetë një agjent sekret i dyfishtë, i dërguar nga demokratët për të shkatërruar partinë Republikane nga brenda?
Ish-guvernatori i Floridës Jeb Bush, i cili e ka bartur barrën më të madhe të akuzave ndaj tij, më shumë se disa nga kandidatet e tjerë presidencialë republikanë, mendon se ka edhe një mundësi të tillë.
“Ndoshta Donaldi pat negociuar një marrëveshje me miken e tij Hillary Clinton,”, tweet-i zoti Bush, gjatë kësaj jave, pasi zoti Trump citoi një sondazh, që tregonte se mbështetësit e tij do të rrinin me të, edhe nëse ai do të largohej nga Partia Republikane, dhe se vazhdimi i tij këtë rrugë do ta çonte atë, sidoqoftë, në Shtëpinë e Bardhë.”
Miliarderi nga New York-u ka një histori luhatjesh politike. Të paktën, ai ishte fillimisht republikan, pastaj u kthye në një demokrat pro-abortit, dhe tani, është një deklarues i zjarrtë i frymës, konservatore populiste, kundër-emigracionit.
A mund të jetë kjo situatë përsëritja e fundit “brand-it” politik të zotit Trump? A mund të jetë kjo vetëm një dinakëri e mbuluar dhe përpunuar nga një sabotator liberal, i cili do t’ia lerë bombën në dorë partisë, duke kërcënuar unitetin e asaj partie, që ai u zotua se do ta mbështeste?
Ai i nënçmon kolegët e tij republikanë. Ai e ka tërhequr partinë drejt të djathtës nativiste, në konflikt të drejtpërdrejtë me qëllimin e përcaktuar nga strategët e GOP në vitin 2013, për të apeluar për një komb më të larmishëm etnikisht. Ai është duke ua marrë oksigjenin politik kandidatëve të tjerë, duke e bërë shumë të vështirë për ta, që të përcjellin mesazhet e tyre. Në fund të fundit, shumë ekspertë thonë se ai është duke e bërë shumë më të vështirë që një republikan t’i fitojë zgjedhjet e përgjithshme vjeshtën që vjen. Dhe, se ndoshta ai e bën atë me qëllim.
Kjo teori që po vlonte shumë kohë para akuzës së fundit të zotit Bush në Twitter.
“Nëse Donald Trump, është një urith demokrat i vendosur në Partinë Republikane, gjërat do të ndërpriteshin e ngatërroheshin disi dhe sjellja e tij do të ishte më ndryshe?” argumentonte komentuesi politik konservator, George Voluntair, në korrik. “Unë nuk mendoj se ai është i tillë.”
Por pak më shumë se një javë më vonë, kongresisti republikan, Carlos Curbelo nga Florida e quajti z. Trump “një kandidat fantazmë, i rekrutuar nga e majta për të krijuar vetëm një cirk politik.” Duke vënë në dukje atë çfarë ç’ka përbën themelin e teorive konspirative të Trump-it.
“Z. Trump ka një miqësi të ngushtë me Bill dhe Hillary Clinton,” tha ai. “Ata ishin të pranishëm në dasmën e tij të fundit. Ai ka kontribuar për mbështetjen e Klintonëve. Ai ka kontribuar në fushatat e Senatit për Klintonët. E gjitha kjo, është shumë e dyshimtë.”
Sigurisht Z. Trump ka kontribuar, gjithashtu, edhe për shumë republikanë. Atij i pëlqen të mburret duke thënë, madje, se ai ka “blerë” politikanët e të gjitha ngjyrave”. Dhe ftesa e dasmës e zotit Trump ishte një ftesë për të gjithë elitën e Nju Jorkut, pjesë e së cilës janë padyshim, Klintonët.
Por ka edhe shumë gjëra të tjera.
Është, e dyshimtë gjithashtu – për ata që janë të gatshëm të dyshojnë, të paktën – është “mister” një telefonatë e bërë në mes të z. Trump dhe Bill Klintonit, në maj, një muaj para se manjati i pronave të patundshme, të deklaronte pjesëmarrjen e tij në ringun presidencial.
Detajet e asaj telefonate janë mbajtur të fshehta, por kjo nuk i ka ndaluar konservatorët të spekulojnë se fara e një plani makiavelian mund të jetë hedhur qysh aso kohe.
Disa mendojnë se Hillary Clinton përfiton sa herë që Donald Trumpi thotë diçka të diskutueshme.
“Klinton inkurajoi përpjekjet Trump për të luajtur një rol më të madh në Partinë Republikane dhe i ofroi atij pikëpamjet e veta mbi peizazhit politik aty,” raportoi në atë kohë gazeta, Washington Post.
Komentatori konservator Brian Cates është më pak i kujdesshëm, kur thotë se:
“Trump nuk është hedhur në këtë garë për shkak të dashurisë së tij të thellë të qëndrueshme për Amerikën, apo prej së qenit një republikan i mirëfilltë, apo për shkak të kujdesit ndaj konservatorizmit, Trump u fut në këtë garë, sepse Bill Klintoni ia kërkoi atij këtë gjë.”
Dhe qysh atë ditë fatale, në mes të qershorit, kur ai zbriti nga një shkallë e artë lëvizëse e ndërtesës së zyrës së tij, për të njoftuar kandidaturën, zoti Trump ka dominuar skenën politike, si me deklaratat ndaj emigrantëve meksikanë, myslimanëve, e kandidatëve të tjerë, të medias dhe çdo gjëje tjetër, që ia kap syri”.
Në fakt, Noah Rothman-i analisti i revistës Commentary, të cilit i dedikohet modeli i spiunit për z. Trump, argumentonte se ai lëshon deklaratat e veta, pikërisht në kohën “kur ka një tendencë të shtypit për të pasqyruar në media veprimet skandaloze të politikanëve demokratë”.
Z. Trump, për shembull, i bëri komentet e tij në lidhje me mbylljen e kufijve amerikanë për të gjithë myslimanët, vetëm një ditë, pasi pa reagimin e dobët ndaj fjalimit të presidentit Barak Obama mbi të ashtuquajturin shtet islamik.
Skandalet për serverin e email-eve të favorites Demokratike, Hillary Clinton, dhe veprimet e mëvonshme të saj, gjatë sulmit ndaj konsullatës në Bengazi në vitin 2012 kanë qenë gjithashtu mbytura nga Trumpomania mediatike.
“Një fakt, asnjë nga këto ngjarje, nuk krijon një lidhje shkak-pasojë, por koincidenca është aq shpesh e pranishme, sa shpesh herë, Donald Trump, i ka shpëtuar demokratët, nga nofullat e një cikli të tmerrshëm lajmesh dhe hetimesh përcëlluese të shtypit,” përfundon ai.
Pastaj përsëri, duke pasur parasysh numrin dhe kohën sa herë Z. Trump i ka bërë këto akuza flakë ndezëse, qe zënë menjëherë gjithë titujt e gazetave, i ka bërë konservatorët t’i perceptojnë ato si tepër të dëmshme dhe bash në momentin kur akuzat ndaj demokratëve do të duhej të kishin zënë vendin kryesor në titujt e gazetave. Ndaj nuk është për t’u habitur, se lista e shembujve të Rothmanit është aq gjatë.
Por, siç duket, madje dhe paranoiakët duket se paskan armiq realë. Edhe në mos qoftë ashtu siç shkruante poeti amerikan, Ralph Waldo Emerson “Mos më lini mua të bëj gabimin e zakonshëm të ëndërroj se po përndiqem, sa herë që dikush më kundërshton”, të paktën, për momentin, ka disa republikanë që po e shohin Donald Trumpin, shumë më tepër si një armik sesa një kundërshtar.