Rafael Floqi – Page 28 – Dielli

Vizita e Papës dhe fushata presidenciale

September 23, 2015 by dgreca

Nga Rafael Floqi/

Papa Françesku do të jetë udhëheqësi i parë i Kishës Katolike që do të mbajë një fjalim gjatë një seance të përbashkët të Kongresit amerikan më 24 shtator. Ligjvënësit amerikanë po përgatiten për të dëgjuar komentet e Atit të Shenjtë, i njohur si “Papa i të varfërve”.

Në Kongresin amerikan, padurimi ka arritur temperatura të larta ndërkohë që pritet fjalimi i Papa Françeskut gjatë një seance të zgjeruar. Më i ekzaltuar nga të gjithë është personi që e ftoi, kreu i Dhomës së Përfaqësuesve, John Boehner, i cili është një katolik i devotshëm. Në një video të posaçme, zoti Boehner tha se ligjvënësit janë të interesuar për atë që ka për të thënë Papa.

“Është mënyra se si ai u afrohet të varfërve. Ka dhe disa pikëpamje që ngjallin polemika, por ai është Papa!” Ndryshimi i klimës, Kuba dhe varfëria janë çështjet që Shtëpia e Bardhë do t’i ketë në krye të rendit të ditës, kur Presidenti Barack Obama të përshëndetet me Papa Franceskun të mërkurën. Por përtej temave politike të nxehta, një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë tha se të dy burrat do të trajtojnë subjekte të ndryshme nëse mund të ngrihen, pasi Papa është i prirur për të vepruar kështu. “Presidenti ka dëgjuar nga Papa opinionet për një numër çështjesh që ata të dy kujdesen,” tha zyrtari. ” Dy koncepte të gjera që përcaktuan edhe takimin e parë mes Obamës dhe Papa Françeskut, të mbajtur në mars 2014 në Vatikan qenë: Konflikti dhe varfëria.

Papa u ka kërkuar me forcë katolikëve në të gjithë Evropën për të pritur numrin masiv të refugjatëve sirianë qe aktualisht kërkojnë strehim nga vendi i tyre i shkatërruar nga lufta. Vatikani vetë ka strehuar një familje siriane, dhe u ka kërkuar kishave të bëjnë të njëjtën gjë. SHBA janë angazhuar për të marrë në rreth 10.000 refugjatë sirianë më shumë në vitin e ardhshëm fiskal,më shumë pritet pas kësaj, ndërsa disa kombe të vogla kanë marrë në dhjetëra mijëra. Nuk është e qartë se si Papa do ta trajtojë këtë mospërputhje.

Por Papa duket të përqëndrohet më shumë për në bazë të përbashkët në takime me liderët, me çështjet e sikletshme që të mos dalë në një mënyrë konfrontuese. Në Kubë, në vend që ta qortonin ashpër regjimin e Kastros për dekada e kufizimit të lirisë për popullin e vet, presidenti Raul Kastro u largua duke u thënë gazetarëve se Papa po bën atë ta konsiderojë kthimin në gjirin e Kishës Katolike duke u lutur përsëri.

Por, disa analistë thonë se këto pikëpamje mund ta bëjnë zotin Boehner të pendohet për ftesën që bëri. Papa Françesku ka folur haptazi për rreziqet që i kanosen planetit tonë nga padrejtësitë ekonomike dhe ndryshimi klimatik, si dhe ka mirëpritur marrëveshjen bërthamore me Iranin. Pikëpamjet e Papës për këto çështje janë të afërta me ato të Presidentit Obama.

“Kur ai të thotë në Kongres se p.sh. duhen mirëpritur emigrantët dhe refugjatët, ose se duhet mbrojtur mjedisi, atëherë demokratët do të duartrokasin me zjarr. Po republikanët çdo bëjnë, do rrinë duarkryq? Nëse duartrokasin do mërzisin konservatorët” , shpjegon prifti analist Thomas Reese.

Një ligjvënës republikan, Paul Gosar, tha se do ta bojkotojë fjalimin për shkak të përqëndrimit të Papës tek tematika e ndryshimeve klimatike.

Nga demokratët, përfaqësuesi Luis Guterrez, vuri në dukje kontrastin ndërmjet përkushtimit të Papa Françeskut ndaj emigrantëve dhe retorikës së ashpër anti-emigracion të kandidatit republikan Donald Trump. “Papa Françesku është e kundërta e zotit Trump; është antidota ndaj këtij helmi.”

Në fakt, ardhja e papës të martën në Uashington në mënyrë të pashmangshme shihet në kuadër të sfondit dhe garës agresive presidenciale të 2016, pavarësisht nga fakti se shumë nga ata që garojnë e kanë distancuar veten nga politikat e Papës.

Shtatë prej 15 kandidatëve republikanë të nominuar janë ose e kanë praktikuar fenë katolike, që është më shumë se më parë. Fushata Demokratike përfshin një katolik, me shumë – ish guvernatorin e Maryland Martin O’Malley, i cili po ashtu planifikon të marrë pjesë në meshën në Uashington të mërkurën. Dhe nuk mund të jetë edhe një tjetër demokrat katolik, nëse në garë do të futet nënpresidenti Biden. Ndërkohë, fushata është duke u larguar nga çështjet që prekin parimet e doktrinës katolike dhe deklarimet e fundit të Papës.Në disa nga këto fusha – përfshirë edhe ndryshimet klimatike, pabarazinë ekonomike, emigracionit dhe marrëdhëniet me Kubën – Demokratët kanë një aleat tek Papa Françesku.

“Unë nuk jam një katolik, por unë jam një admirues i madh i Papës, sepse unë mendoj për atë që ai është duke u përpjekur të bëjë, ta marrë institucionin e nderuar, Kishën Katolike Romake, dhe ta verë në një themel të fortë të shkrimeve të shenjta tek fjalët e Krishtit “, tha favoritja kryesore Hillary Rodham Clinton, një metodiste, ABC News në fillim të këtij muaji.

Në çështje të tjera të politikës, duke përfshirë edhe debatin mbi mos financimin e Planifikimit Familiar dhe të mbrojtjes se lirisë fetare, mësimet e kishës mbeten ne një linjë më me republikanët – edhe pse Papa Francesku iu jepet atyre një ton më të zbutur.

“Ai flet me elegancë dhe thjeshtësi të tillë për gjërat që janë me vërtetë të rëndësishme. Unë mendoj se vendimet që ai është duke bërë lidhen me sigurimin e tregimin e mëshirës për njerëzit – për gratë që kanë pasur aborte, apo divorce – gjë që e bën më të lehtë për njerëzit që të shpëtojnë nga një mënyrë tradicionale katolike e të trajtuarit të problemeve – dhe kjo është fantastike , “tha Jeb Bush.

Vështirësia në vënien e një etiketë ideologjike Papës, shpjegon edhe atë pse vizita e Papës ka marrë relativisht pak diskutime gjatë fushatës dhe ajo zakonisht del kur kandidatët janë pyetur në lidhje me të nga gazetarët.

Çdo cikël zgjedhor sjell një tjetër diskutim “votën katolike.” Vihet re se shpesh se asnjë kandidat në historinë moderne nuk ka fituar një shumicë popullore për president, pa pasur shumicën e katolikëve në vend.

Por kjo është e gabuar t’i mendosh e katolikët, të cilët përbëjnë një të pestën e popullsisë së vendit, si një bllok, thotë John C. Green, një studiues kryesor i kryqëzimin të fesë me politikën që drejton Institutin C. Bliss Ray të politikave të Aplikuara në Universitetin e Akron. Një e treta e të gjithë katolikëve janë jo të bardhë dhe kryesisht hispanikë – dhe ata votojnë fort Partine Demokratike, thotë Green.

Mbeten dy të tretat, që janë gati të ndarë në mënyrë të barabartë midis republikanëve me prirje të katolikëve tradicionale, e progresistëve të cilët janë të prirur të votojnë për demokratët dhe të moderuarve të cilët janë “zgjedhësit thelbësorë.”

Kandidatët janë duke i ofruar Papa Franceskut një mirëseardhje të ngrohtë – dhe një përqafim të kujdesshëm. Edhe pse ata kanë shprehur admirim për të dhe stilin e tij gjithëpërfshirës, ata kanë theksuar se nuk pajtohen me shumë nga politikat e tij.

“Unë nuk do të shkoj në meshë për politikat ekonomike apo për gjëra politike”, tha Bush në qershor, pas publikimit nga Papa të qarkores prej 192-faqesh që fajësonte ndikimin e djegies së lëndëve djegëse fosile dhe veprimtarisë njerëzore për ndryshimet klimatike.

Në krye të denoncimeve të pabarazisë të Papa Fraceskut është “rrënja e së keqes shoqërore” që shkakton problemet e të varfërve që duhet të “zgjidhet rrënjësisht, duke refuzuar autonominë absolute të tregjeve dhe spekulimet financiare”. Kjo deklaratë e Papës që është lexuar gjerësisht si një qortim i kapitalizmit.

Disa konservatorë, gjithashtu kanë qenë kritikë ndaj Papës për rolin e tij në ndërmjetësimin rifillimin e marrëdhënieve diplomatike me Kubën.

Edhe kur Papa Francesku ishte në Havanë të dielën, Gov Chris Christie (RN.J.), një katolik praktikues, i tha CNN-it: “Unë thjesht mendoj se Papa ishte e gabuar. Eshtë fakt, se pagabueshmëria e tij është në çështjet fetare, jo në ato politike. “

Senatori Marco Rubio (R-Fla.), një tjetër katolik, shprehu një pikëpamje të ngjashme në ABC. Ndërsa ai e ndjek Papën “100 për qind” në çështjet shpirtërore, duke përfshirë mësimet mbi shenjtërinë e jetës, Rubio tha: “Papa, si individ, si një figurë e rëndësishme në botë, ka edhe mendimet e tij politike. Dhe me ato, sigurisht, ne jemi të lirë të pajtohemi ose jo me to.”

Në ciklet zgjedhore të kaluara – dhe nën papët e fundit – kanë qenë më shpesh demokratët të cilët janë vënë në mbrojtje nga prononcimet e zyrtarëve te Vatikanit dhe katolikëve në Shtetet e Bashkuara.

Në vitin 1960, kur John F. Kennedy kërkonte të bëhej presidenti i parë katolik i vendit, ai shkoi përpara një audience armiqësore të (priftërinjve) ministrave protestantë në Houston për të thënë: “Unë besoj në një Amerikë, ku ndarja e kishës nga shteti është absolute; ku asnjë prelat katolik nuk do te pyetet nëse zgjedhim nje president katolik dhe se si do të veprojmë “

Kohët e fundit, kur senatori John F. Kerry (D-Mass.) konkurroi për president si lider për listën Demokratike në vitin 2004, kryepeshkopi i St Louis paralajmëroi kandidatin që mbështet të drejtat e abortit “të mos paraqitej për kungim” në kishë. Mohimi i Kungimit është një izolim që i rezervon të ligji kataolik për gjithë “ata që vazhdojnë me mëkate të mëdha.”, Kerry tha se ai do të vazhdonte të shkonte në meshë dhe për të marrë kungimin pavarësisht paralajmërimit .

Nuk ka asnjë shenjë se zyrtarët katolike po kërcënojnë ndonjë përballje të tillë me politikanët e secilës palë në këtë kohë.

Dhe madhështisë dhe eksitimit që rrethon vizitën është e vështirë që çdo politikan t’i rezistojë. Edhe republikanët,të cilët nuk pajtohen me disa prej deklarimeve të Papës Francesku po planifikojnë të marrin pjesë në disa nga paraqitjet e tij. Të paktën tre pretendentët të GOP-së – Rubio dhe senatorë republikanë Ted Cruz (Tex.) Dhe Rand Paul (Ky.) – Do të jetë në audiencë kur Francis do t’i drejtohet ne një sesion të përbashkët të Kongresit të enjten.

Gov i Ohios John Kasich, i cili u rrit si katolik, por u bë një protestant, tha gjatë një aktivitet të kohëve të fundit të fushatës në Neë Hampshire se ai kishte konsideruar marrjen pjesë në disa nga takimet e Papës.

“Unë kurrë nuk kam takuar një Papë,” tha Kasich. “Por unë nuk mendoj se unë mund ta bëja.

“Ajo që më pëlqen në lidhje me Franceskun është se ai është një djalosh i cili është per gjera pro besimit, dhe jo aq shumë per gjera ku thuhet “mos” për gjërat që duhet të bëjmë për të qenë njerëz më të mirë,” shtoi Kasich.

Edhe pse vizita e Françeskut ka gjasa të ketë një ndikim të menjëhershëm në garën presidenciale, ajo mund të vazhdojë të kumbojë gjatë – veçanërisht pasi vendi po shkon në një fushatë të përgjithshme zgjedhore.

Ajo çka do të pasojë pas çështjeve që Papa Françesku do të ngrerë gjatë vizitës së tij, tha David Campbell, kryetar i departamentit të shkencave politike në Universitetin e Notre Dame,është se “Kjo nuk është aq shumë që ai do të na tregoje se çfarë të mendojmë”, tha Campbell.

Papa mund të thotë gjëra të tjera të pakëndshme edhe për demokratët, si për martesën e homoseksualëve apo abortin. Zoti Reese shpreson që Papa t’i japë këtë mesazh Kongresit:

“Shpresoj që t’u bëjë thirrje të lënë mënjanë dasitë partiake dhe se është koha të bashkohen për të zgjidhur problemet e vendit dhe të botës. Këtë mesazh do ta duartrokasë i gjithë populli amerikan.”

Ndoshta do të duhet vizita e Papës që anëtarët e Kongresit të ndërpresin luftën e brendshme dhe të punojnë së bashku.

Ambasadori Hugh Grant:Mbreti Zog dhe shqiptarët më 6 Prill kërkuan mbështetje tek Amerika

September 17, 2015 by dgreca

NGA RAFAEL FLOQI/

Marrëdhëniet diplomatike mes Shqipërisë dhe SHBA-së e kanë pikënisjen më 28 korrik të vitit 1922, kur ende shteti shqiptar sapo kishte rikonfirmuar pavarësinë.

Vendimi për lidhjen e marrëdhënieve diplomatike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës ka ardhur natyrshëm pas vetos që presidenti amerikan Woodrow Wilson vuri në Konferencën e Paqes në Paris duke i rikthyer pavarësinë Shqipërisë.

Presidenti pasardhës i Wilson-it, Warren Harding, emëroi si ambasador të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë, Ulysses Grant Smith, i cili e nisi misionin diplomatik më 4 Dhjetor 1922.

Deri në vitin 1939 Shqipëria ishte thjesht një komb i preferuar për SHBA-në aq sa dhjetëra amerikanë vërshuan në vendin tonë jo vetëm si diplomatë, por edhe si biznesmenë, themelues shkollash e deri në investitorë ekspeditash për të zbuluar pasuritë e nëntokës sonë.

Kjo do të vazhdonte deri në vitin 1939 kur Shqipëria e humbi pavarësinë e saj pas pushtimit të vendit nga Italia dhe largimit të Zogut nga vendi. Ambasadori amerikan në atë kohë në Tiranë, Hugh Grant, i ofroi tre pasaporta amerikane Zogut: një për vete, një për mbretëreshën Geraldinë dhe një për Lekën e sapolindur, të cilat u refuzuan nga ai.

Hugh Gladney Grant (1888-1972) në kujtimet e tij te botuar gjysme shekulli me parë rrëfen takimin e tij me Zogun pikërisht në prag të pushtimit italian. Eshte interesante qe ambasadoret amerikanë, te cilet nuk pertojnë të thonë realitetin sidomos ne kujtime, shkruajnë me superlativa për Ahmet Zogun. Në një paragraf të shkruar nga Hugh Gladney Grant, paragraf i cili, tek e fundit përbën thelbin e kujtimeve të tij në lidhje me këtë temë shkuhet: “Besoj se historia në gjykimin e saj të fundit, të paanshëm dhe të drejtë, do ta permendë Zogun e parë, Mbretin e Shqiptarëve, si një nga udheheqësit me të famshëm politikë dhe ushtarakë, si një prijës patriot dhe trim, me një inteligjencë dhe zgjuarësi të jashtezakonshme, me te cilat mundi të përballojë dhe të zgjidhë problemet e koklavitura të mbajtjes gjallë të popullit liridashës dhe patriot shqiptar.

Vërtet këtu ka edhe mjaft subjektivizëm dhe një këndvështrim personal, por ky këndveshtrim përbën edhe qëndrimin shtetëror të Shteteve të Bashkuara. Më 7 prill në ndryshim nga qendrimi anglez që në thelb thoshte se pushtimi i Shqipërisë nga Italia fashiste mund të ishte një shkak për të cilin bota do të hynte në luftë. E vetmja fuqi botërore që bëri një dënim të plotë kundër pushtimit të Shqipërisë nga Italia fashiste ishin Shtetet e Bashkuara, por kjo natyrisht në qerthullin e politikës paqësore të SHBA të kohës.

Me aprovimin e Presidentit Rusvelt sekretari amerikan i shtetit Kordel Hull bëri një deklaratë zyrtare ku dënohej pushtimi fashist i Shqipërisë. Në të duke pasur parasysh rrethanat e kohës dhe qendrimin amerikan për të ruajtur paqen ( ngjarjet e Perl Harbour nuk ishin ndodhur ende), thuhej:

“Pushtimi i dhunshëm dhe me forcë i Shqiperise është padyshim një kërcënim shtesë për paqen në botë.Do të ishte dritëshkurtësi të mos e venin në dukje këtë zhvillim të mëtejshëm. Çdo kërcënim i paqes i shqetëson seriozisht të gjithë kombet dhe dhunon vullnetin e popujve që qeveritë e tyre të mos i çojnë popujt e vet drejt Luftës, por drejt udhës së paqes. Është mëse e nevojshme të shtojmë se si efekt i paevitueshem i këtij incidenti, marrë së bashku edhe me incidente të tjera të ngjashme, është shkatërrimi i më tejshëm i mirëbesimit dhe stabilitetit ekonomik të çdo vendi në botë, duke prekur edhe mirëqënien tonë.” *1

Dhe në raportin e mëposhëm vetë ambasadori Grant thotë që të rinjtë që erdhën deri në mjediset e oborrit të ambasadës kërkonin mbështetjen e SHBA kundër pushtimit Italian. Shembulli i presidentit Willson ndihma që ai pat dhënë pavarësisë së Shqipërisë vazhdonte të ishte i gjallë. Ambasadori amerikan natën e 7 Prillit, duke iu druajtur përleshjeve në rrugë kishte mbledhur të gjithë amerikanët në Legatën Amerikane . Pas bashkimit të Shqipërisë me kurorën e Viktor Emanuelit, Ambasada amerikane në Tiranë u mbyll zyrtarisht në 16 shtator 1939, ndërsa diplomati Grant u largua më 27 Shtator.

Më poshtë po japim raportin e ambasadorit Grant lidhur me takimin me Zogun në 6 prill 1939, ku shprehet qartë situate psikologjike e Mbretit Zog , para veprimit të largimit të tij që është parë si një dobësi e tij apo “tradhti kombëtare” .

***

Sot në mesditë,zhvillova një audiencë me mbretin Zog, ku Mbreti bëri deklaratën e mëposhtme e cila në thelb thotë*2 : “Disa ditë më parë ministri italian në Shqipëri më prezantoi mua disa kërkesa të caktuara të cilat, sipas gjykimit tim, synojnë vendosjen e një protektorati mbi Shqipërinë, gjë të cilën unë e refuzova kategorikisht ta merrja në shqyrtim. Propozimi ishte i tillë që drejtpërdrejt ose tërthorazi do të dëmtonte integritetin dhe pavarësinë e vendit tim. Sereqi, Ministri i ri Pergjithshëm në Itali, më pas pati një bisedë me Musolinin dhe Cianon, me të cilët kishte ‘Nënshkruar më 2 janar 1937, *3

Ku ai paraqiti pikpamjet e mia. Dje pasdite ministri italian bisedoi për dy orë me mua dhe më paraqiti më pas disa kërkesa, të cilat të marra së bashku ishin më shumë sesa një protektorat mbi Shqipërinë.

Ministri italian tha se donte një përgjigje për qeverinë e tij nga unë sot brenda orës 12-të. Unë refuzova t’i mirrja në konsideratë kërkesat e tij ,të cilat do të rezultonin, sipas mendimit tim, në një protektorat. Ministri italian pohoi se kërkesat nuk do të përbënin një protektorat .

Kërkesave të paraqitura nga Ministri italian më drejtoheshin mua në emër të Mbretit e kërkonin që ne t’u siguronin,: (1) kontrollin e të gjitha porteve, rrugëve të komunikacionit dhe aeroporteve në rast se pavarësia e Shqipërisë do të ishte në rrezik, (2) vendosjen e një organizatori italian në çdo ministri shqiptare, i cili do të kishte rangun e ofiqarit nën ministrin shqiptar; (3) që italianët në Shqipëri të kishin të drejta të barabarta civile dhe politike me shqiptarët; (4) si dhe ngritjen e nivelit të legatës italiane në Tiranë dhe të legatës shqiptare në Romë në rangun e ambasadave.

Në lidhje me kërkesën e parë,. tha mbreti, ai e kishte informuar ministrin Italian, që pranonte që kjo të bëhej vetëm sipas marrëveshjes të mëparshme, ku thuhej se vetëm në rast se do të lejohej zbarkimin e trupave italiane në Shqipëri, vetëm nëse ai do të kërkonte dhe do të binte dakord. Mbreti tha se ai e kishte refuzuar kërkesën e dytë dhe se ai nuk do të binte dakord për organizatore italianë pasi kjo nuk i dukej e nevojshme meqë këshilltarë të të tillë ekzistonin në disa ministri edhe në kohën e tashme. Për pikën e tretë Mbreti tha se binte dakord vetëm me dhënien e të drejtave civile e italianëve, pasi po të bëhej plotësimi i kërkesave të tjera , kjo do të thoshte se italianët edhe mund të zgjidheshin në Parlamentin Shqiptar dhe mund të zotëronin toka në Shqipëri.

Mbreti tha se ishte dakord me kërkesën e katërt.

Mbreti deklaroi më tej se ai kërkoi që ministri italian ta takonte ministrin përsëri në mëngjes dhe do t’i paraqiste kërkesën për nënshkrimin e një dokumenti që përmbante kërkesat italiane. Mbreti tregoi më tej se për shkak të insistimin të disa prej ministrave të tij do të duhej që do ta rishqyrtonte vendimin dhe kërkoi nga ministri italian që ta mbante çështjen pezull deri në orën 6-të të asaj mbrëmjeje, në mënyrë që t’i jepte kohë kabinetit shqiptar dhe një delegacioni që e përfaqësonte atë të kishte një mundësi për ta shqyrtuar çështjen.

Ai tha se Kryeministri dhe Ministri i Jashtëm ishin caktuar për t’i dhënë përgjigje qeverisë dhe ministrit italian. Mbreti tregoi se në funksion të kërkesave për ministrit të tij, ai e kishte lënë Kabinetin dhe Parlamentin të bënte zgjedhjen e tyre. Në përgjigje të pyetjes sime kategorike. nëse Qeveria do t’i rezistonte me forcë zbarkimit të trupave italiane në rast se qeveria shqiptare vendoste t’i refuzonte këto kërkesa, Mbreti u përgjigj se ai kishte urdhëruar mobilizim e përgjithshëm dhe evakuimin e popullsisë civile nga Durrësi. Madhëria e tij tha se Shqipëria nuk kishte shumë ushtarë vetëm 373 dhe se ai kishte qenë në gjendje të dërgojnë vetëm dy batalione në portin e Vlorës. Njësitë e tjera tha ai ishin vendosur në pozicione strategjike.

Ai tha se pjesa tjetër e [me mosveprim të dukshëm] ishin civilë të cilëve u ishin shpërndarë armë. Mbreti tregoi se nuk do të ishte e mundur për ushtrinë e tij t’i rezistonte shumë gjatë ushtrisë së fuqishme e të pajisur mirë italiane. Ai tha se rezistenca shqiptare do të jetë një protestë kundër agresionit italian dhe një demonstrim për botën, se shqiptarët nuk do të vdesin pa bërë luftë.

E pyeta Mbretin nëse ai kishte marrë ndonjë inkurajim a mbështetje nga anëtarët e Antantës Ballkanke *4 apo nga Anglia dhe Franca. Ai u përgjigj se ministri i tij në Beograd e kishte informuar atë se Qeveria jugosllave besonte se Italia ishte vetëm duke bërë blof dhe nuk bëhej fjalë për ta pushtuar Shqipërinë. E pyeta Mbretin, nëse ai kishte ndonjë mesazh të cilin Madheria e Tij i do të kërkonte dhe do të binte dakord t’ia transmetoja Qeverisë sime. Mbreti u përgjigj se ai do të ishte i kënaqur, nëse unë do t’i përcillja Presidentit Roosevelt, urimet e tij të përzemërta dhe miqësore dhe theksoi se në gjykimin e tij demokracitë e mëdha duhet të vendosin të përforcuar pika si në Shqipëri ku ato me sukses do të mund të përballonin agresionin e fuqive totalitare

Sjellja e përgjithshme e mbretit ishte e qetë, por gjatë bisedës që zgjati për gati një orë ai manifestoi emocione të forta, sidomos kur deklaroi se agresioni italian nuk do të përmbushej në Shqipëri, ashtu siç kishte ndodhur në Çekosllovaki. “Ai tha se ai në asnjë rrethanë nuk do të binte dakord të nënshkruante dorëzimin e vendit të vet, siç kishte bërë Presidenti i Republikës Çekosllovake. Ai iu referua kësaj dhe faktit se italianët nisën ofensivën e tyre në momentin kur Mbretëresha ishte duke lindur një fëmijë me një hidhërim që shquhej në zërin e tij. Në këtë moment të veçantë ai vështronte nga dritarja dhe unë munda të shoh qartë lotët që përbushnin sytë e tij. Në këto momente ai mezi po kontrollonte veten. Ai të jepte përshtypjen e një njeriu që ndjente një zhgënjim të hidhur, për faktin se ai kishte qenë tradhtuar në mënyrë vulgare.

Në orën 4: 30 të pasdites 50 avionë italianë të grupuar në skuadrone nga 10-të fluturuan në një lartësi të madhe mbi Tiranë duke ardhur nga jugperëndimi dhe duke u zhdukur në drejtim të bregut perëndimor të Adriatikut. Ndërsa aeroplanët po fluturonin lart,një demonstratë e jashtëzakonshme po zhvillohej nga një turmë prej disa mijëra shqiptarësh qe organizuar në sheshin kryesor të Tiranës. Qindra të rinj shqiptarë po bënin thirrje për të armë për të mbrojtur vendin e tyre. Një delegacion nga turma tentoi të takohej pasdite vonë dhe në orën 08:00 me Mbretin. Përafërsisht 2,000 rinjt shqiptarë dhe djem që mbanin flamuj shqiptarë thërisnin: “Rroftë Shqipëria, rroftë liria jonë, rrofshin Shtetet e Bashkuara dhe presidenti Roosevelt kur ata hynë në kompleksin legatës dhe parakaluan nëpër territorin përreth.

Kabineti i veçantë dhe parlamenti në takimin në fillim të kësaj mbrëmje votoi për t’i refuzuar kërkesat italiane dhe për të rezistuar me forcë zbarkimin e trupave italiane, por tregoi se ata do të ishin të gatshëm për të diskutuar me Qeverinë Italiane “Traktatin Italo-Shqiptar të Aleancës” për të sqaruar cështjet, per të cilat tani janë në mosmarrëveshje në me detyrimet ushtarake. Në lidhje me këtë u sugjerua, joformalisht që Ministri italian t’i transmetonte Qeverisë së tij, sugjerimin qe gjenerali Parianti, Sekretari italian i luftës i cili disa vite më parë kishte shërbyer si shef i Departamentit Ushtarak të Gjykatës Mbretërore, të vinte në Shqipëri, në mënyrë që të diskutonin pikat e kësaj çështjeje. Ministri italian, për këtë jam i informuar në mënyrë të besueshme, nuk i ka dhënë shumë inkurajim e sugjerimin, por besohet se ai do t’ia transmetojë kërkesën qeverisë së vet.

Duket se qeveria shqiptare jo vetëm kërkon kohë për një zgjidhje të vështirë me të cilat është duke u ballafaquar, duke kerkuar kohë por është duke luajtur për herë të pare me kërkesën e sigurimit të asistencës nga jashtë si për të siguruar gjithashtu një mundësi për largimin e sigurt të Mbretëreshës që lindi dje në mëngjes një fëmijë.

*****

1 Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I: Albania and King Zog,.

By Owen Pearson

2 – See Foreign Relations, 1939 vol H

3 , League of Nations Treaty Series, vol. clxxvti, p. 241 ; for agreement signed April 16, 1938, reaffirming the 1937 agreement, see League of Nations Treaty Series, vol. cxcv, p. 77. 1Ronald Hugh Campbell, British Minister in Yugoslavia. * Earl of Perth, British Ambassador In Italy. • British Secretary of State for Foreign Affairs. “Prince Regent of Yugoslavia. a not printed. a Revue de Droit International, 1937, vol. 19, p 372

4 – See Foreign Relations, 1938, to I. i, pp. 657 .

Analiza: A mund të shkaktojë ISIS një 11 shtator tjetër?

September 11, 2015 by dgreca

Nga Rafael Floqi*/

Rritja e fuqisë së grupit ektremist Shteti Islamik ishte mjaft e beftë. Ajo i kapi Shtetet e Bashkuara në befasi verën e kaluar, kur organizata mori nën kontroll pjesën më të madhe të Irakut verior, duke u zgjeruar më pas dhe në Sirinë fqinje. Por shumë analistë thonë se grupi – i cili u krijua nga radhët e al-Kaidës në Irak – ka qenë prej vitesh në organizim e sipër. Edhe para se forcat amerikane të iknin nga Iraku në vitin 2011, ISIS po ndërtonte një forcë ushtarake profesionale, duke nxitur trazira sunite dhe duke ndërmarrë fushata brutale bombardimesh dhe vrasjesh barbare. Grupi krenohet me 50 mijë luftëtarë në Siri dhe 30 mijë në Irak, duke rekrutuar 6 mijë të tjerë vetëm muajin e kaluar.

Ky është një grup mizoria e të cilit alarmoi dhe vetë al-Kaidën dhe që po e shfrytëzon me sukses luftën civile në Siri dhe sundimin sektar të Irakut për të mbledhur armë, pasuri dhe ndikim me një shpejtësi të madhe, thotë David Kilcullen, arkitekti i shtimit të trupave luftarake në Irak në vitin 2006. Zoti Kilcullen aktualisht kryeson CAERUS, një firmë sigurie dhe e strategjive të zbulimit në Uashington. Sipas tij, ISIS e ka lënë në hije al-Kaidën:

“Është organizatë shumë më e aftë ushtarakisht, është shumë më e pasur, ajo kontrollon territorin, kontrollon infrastrukturën kryesore dhe ky është me të vërtetë një kërcënim shumë më dramatic, sesa ai që kemi parë nga al-Kaida. Ata kanë fituar miliona dollarë nga rrëmbimet dhe shpërblimet prej tyre. Tani ata janë grupi më i pasur terrorist në botë, me zotërime, që kapin një vlerë prej më shumë se 450 miliardë dollarësh.”

Si në Siri dhe Irak, ISIS po krijon embrione qeverisjeje duke ndjekur shembullin e Hezbollahut, i cili vepron si një organizëm i ngjashëm me një shtet në Liban. Madje kohët e fundit ata nxorrën edhe monedhën e tyre.

Sulmi vdekjeprurës i dy burrave në një ekspozitë të karikaturave te Profetit Muhamed pranë Dallas para disa kohësh tha veterani i CIA-s Michael Morell, ishte thjesht frymëzuar nga Shteti Islamik.

Por është vetëm një çështje kohe para se grupi xhihadist të jetë në gjendje pë të drejtuar sulmet më të përpunuara në tokën amerikane që mund të rezultojnë në viktima masive. “Nëse ne nuk do ta vendosim ISIS nën kontroll, ne kemi për ta parë këtë lloj sulmi,” si lloji i sulmit të al-Kaedës nisur në 9/11, i tha Morell, gazetës “USA Today”.

Deri tani, përpjekjet e SHBA nuk kanë qenë efektive në kundërvënien me sukses ndaj shtetit Islamik në rekrutimin e qindra të konvertuarve amerikanë, thotë ai, “dhe ne nuk e kemi atë fuqi, sepse është shumë e vështirë për ta bërë këtë gjë.” Morell eshte nje ekspert i njohur ai ndodhej pranë Presidentit George W. Bush në një shkollë fillore në Florida në vitin 2001, kur presidentit iu tha se ishin rëmbyer avionë të linjave ajrore dhe qenë rrëzuar në Qendrën Botërore të Tregtisë, dhe ai ishte po në Shtëpinë e Bardhë me presidentin Obama gati një dekadë më vonë, kur për herë të parë u dëgjua fjala, që Navy Seal 6 kishte vrarë Osama bin Ladenin.

Morell ka shkruar një përmbledhje të përvojave të tij, pas 33 vjetesh punë në CIA, duke përfshirë edhe dy pozita si ushtrues detyre i drejtorit të prgjithshëm ,të botuara të martën me titull “Lufta e Madhe e kohës sonë: Nga Al Kaida tek ISIS, Lufta e CIA-s kundër terrorizmit”.

Teza e tij qendrore është: Kjo “luftë e madhe”, e cila tashmë ka testuar sigurinë kombëtare të vendit dhe politikën e saj, ka të ngjarë të shtrihet për dekada të tëra dhe më gjatë. “Për aq sa unë mund të parashikoj,” thotë ai. Vetëm të premten e kaluar, niveli kërcënimit në bazat amerikane ushtarake u ngrit në nivelin më të lartë ne 10 ne parg të përvjetorin e 9/11, pjesërisht për shkak të shqetësimit në lidhje me sulmin Teksasit që la dy sulmues të vdekur. “Ne jemi patjetër në një fazë të re të një kërcënimi global terrorist” Sekretarja e Sigurisë Kombëtare Jeh Johnson paralajmëroi në ABC e Fox News të dielën.

Dhe kryetari i Komisionit të Sigurisë “Homeland Security” në Kongress Mike McCaul, republikan nga Teksasi, ka thënë se përdorimi i sofistikuar i Internetit nga grupet e ISIS-it ‘do të thotë se “me të vërtetë, se terrorizmi është bërë viral.”

“Do të ishte një gabim të mendohej se al-Kaeda ka vdekur, së bashku me bin Laden në Abbottabad”, thotë Morell.

Ndërsa udhëheqja e al-Kaedës në Afganistan dhe Pakistan është asgjësuar, degët e tjera të grupit kanë lulëzuar, duke përfshirë al-Kaedën në Gadishullin Arabik, me bazë në Jemen. “Ata sot e kanë aftësinë për të sjellë një avion në Shtetet e Bashkuara”, thotë Morelli. “Në qoftë se kjo do te ndodhte nesër, unë nuk do të isha i befasuar. Ai thote se si CIA dhe agjencitë e tjera të inteligjencës amerikane nuk e llogaritën mirë ndikimin e Pranverës Arabe. Pasi nisën demonstratat pro-demokracisë që përfshinë të gjithë Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, ata arritën në përfundimin se ato do ta shkatërronin al-Kaidën për shkak se ajo do të “godiste narrativën e Alkaedës se vetëm dhuna mund të çonte në ndryshime politike.”

Gjë që doli që ishte vertet “krejtësisht e gabuar,” thotë ai. Qeveritë që pasuan nuk ishin në gjendje apo të gatshme për të luftuar ekstremizmin.

Pëe sulmet e 2012 në Bengazi që la katër amerikanë të vdekur, Morell ve në dukje se përse Departamenti i Shtetit nuk i është përgjigjur një kërcënimi në rritje atje me forcimin e sigurisë për punonjësit e saj, ashtu si edhe CIA. Por ai gjithashtu vë pyetje përpjekjet e republikanëve në Kongres për të sugjereruar se ishte në lojë një lloj komploti. Bengazi është “fëmija deshtak” i ndërhyrjes së politikës në sigurinë kombëtare.”

Ai argumenton se mbledhja nga NSA-së në masë të të dhënave të thirrjeve telefonike në Shtetet e Bashkuara, duke përfshirë edhe nga miliona amerikanëve të padyshuar për ndonjë keqbërje, ka qenë “një mjet shumë i rëndësishëm” kundër terrorizmit, edhe pse ai pranon se është e vështirë të tregojnë se çfarë komploti të veçantë ajo ka ndërprerë. Më vonë një gjykatë federale apeli arriti në përfundimin e programit ishte i paligjshëm, dhe Kongresi tani po debaton nëse do të rishikojë mënyrën se si ajo punon para se të skadojë afati. “Sikur të kishte qenë ai program para 9/11, do te kishim një shans të mirë që të dëgjonim 19 rrëmbyesit të komunikonin me njëri-tjetrin, “thotë ai. Një duzinë vjet më vonë, kur qëllimi i programit u zbulua nga ish-kontraktori i NSA Edward Snowden, peisazhi politik ka ndryshuar.

“Reagimi i publikut në vitin 2013 ishte:” Jo nuk mund t’i besojmë qeverisë? ” Por do të kishte qenë një reagim krejtësisht i ndryshëm në vitin 2001, (kur) sulmet e 9/11 sapo kishin ndodhur. ” Edhe më pas agjencia nuk pranoi të tërhiqej, Cheney ka vazhduar të thotë në deklarata publike se ka pasur një lidhje që bëri të mundur një veprim amerikan kundër Irakut.

“Ndikimi ishte i madh,” kujton Morell, dhe kishte kontribuar në besimin e shumicës së amerikanëve se Iraku kishte një rol në sulmet e 11 shtatorit.

“Unë u ula në tryezë me babain tim një vit pasi filloi lufta në Irak, dhe kam thënë diçka që ngrinte një pyetje në lidhje me nëse kjo ishte gjëja më e drejtë për të bërë apo jo”, kujton Morell-i. “Babai im përplas dorën mbi tavolinë derisa piruni kërceu jashtë dhe tha:” Por, Iraku shkatoi 9/11! ” Unë i thashë, “Jo, ata nuk e bënë, babi. Unë e di. Më beso. Unë e di.” Ndersa tani luftëtarët nga al-Kaida po lidhen me Shtetit Islamik të Irakut dhe Levanti (ISIS) dhe marshuan në Raka, në Siri.

Pamjet e fundit tronditëse të ushtarëve amerikanë të masakruar nga grupi ekstremist ISIS, vijnë si një mesazh kërcënimi për Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në publikimet e rradhës në rrjetet sociale ISIS-I, kërcënon Amerikën dhe qytetarët e saj se do të jenë shënjestër nga çdo mysliman në botë. Ata paralajmërojnë amerikanët të ruhen pasi një tjetër tragjedi si ajo e 11 shtatorit do të mund të përsëritet. Ky sulm virtual është shoqëruar me pamjet e torturave të ushtarëve amerikanë gjatë periudhës që ata ndodheshin në Irak dhe vjen si reagim pas ndërhyrjes së SHBA-së. Ekstremistët e shtetit islam kanë publikuar një video me të cilën kërcënohen të gjithë amerikanët duke i paralajmëruar se do të përsëritet sulmi i 11 shtatorit të vitit 2001. Në video thuhet se lëvizja e xhihadistëve është më e fuqishme qysh prej kohës kur Al Kaida sulmoi në New York dhe Washington para 14 viteve dhe tash janë të gatshëm që prapë të sulmojnë SHBA-në.

Ekstremistët e ISIS-it paralajmërojnë se nuk ka “Siguri për asnjë amerikan në botë” dhe se ata janë të aftë dhe mjaft të fortë “që përsëri ta kallin Amerikën”. Video xhirimi që quhet “Do ta kallim Amerikën” i fton pjesëtarët e ISIS-it që ta sulmojnë SHBA-në. Në video po ashtu janë paraqitur disa nga krimet më të rënda që ekstremistët kanë bërë siç janë prerja e kokës së gazetarit dhe pilotit. Aty paraqiten të shtënat në Paris dhe Otavë, duke thënë se pas Francës dhe Kanadasë, është radha e SHBA-së. “Me leje të Allahut së shpejti do ta përsërisim 11 shtatorin”, thuhet në xhirimin e ISIS-it që me fotografi përcillen raportet e mediave në sulmin e Kullave binjake.

Shumë ekspertë thonë se elementi që tërheq drejt ISIS dhe bashkëpunim nga grupe të tjera, është suksesi ushtarak i Shtetit Islamik. Por të tjerë thonë se ISIS nuk ka kaluar ndonjë provë të vërtetë ushtarake. Brian Jenkins, ekspert i terrorizmit, thotë se zona kryesisht sunite e Irakut ishte një pre e lehtë.

“Nuk është se ISIS ishte një forcë e pamposhtshme, e cila mundi ushtrinë irakiane, thjesht ndodhi që ushtaria e Irakut u largua, duke lënë një vakum që ISIS ishte në gjendje ta mbushte.” “Siria tani është një mozaik me territore të zotëruara nga qeveria dhe territore të mbajtura nga ky apo ai grup. Ndërsa Iraku de facto është i ndarë në zona sunite, shi’ite dhe zona kurde.”

Zoti Jenkins thotë se edhe një ndërhyrje e gjerë ushtarake perëndimore nuk do të ishte në gjendje të ribashkonte Sirinë dhe Irakun. Maksimumi që mund të arrihet – argumenton ai – është që të “përmbahet kaosi” brenda zonës së konfliktit, i cili mund të zgjasë për dekada me radhë.

Por shumë ekspertë thonë se ISIS duhet të ndalet. Ata e shohin rritjen e ISIS-it si zhvillimin më të rëndësishëm në xhihadin ndërkombëtar, që nga 11 Shtatori 2001. Vëzhguesit thonë se ISIS ka marrë rolin e udhëheqësit së rrjeteve globale terroriste kundër Perëndimit. Grupe të mëdha ekstremiste – që nga Abu Saiaf dhe Jamaat Islamia në Azinë Lindore, deri tek Boko Haram në Afrikë – e kanë zhvendosur besnikërinë e tyre nga al-Kaida tek kjo organizatë e re terroriste e pamëshirshme.

Prandaj duke perifrazuar Brehtin do të thosha, “Njerëz jeni vigjilentë!”.

Kristo Floqi: Kujtime si u krijua Federata Vatra

April 29, 2015 by dgreca

Nga Rafael Floqi/
Federata Panshqiptare Vatra mbush sot 103 Vjet, duke u bërë atë organizimim më jetëgjatë të shqiptarëve në të dyja anët e Atlantikut dhe në mbarë botën shqiptare. Ajo u brujt nga dy faktorë, nga atdhedashuria e shqiptarëve dhe ndikimi i demokracisë amerikane.
Patrioti Kristo Floqi, është nismëtar i krijimit të Federatës Panshqiptare Vatra dhe është ndoshta i vetmi dëshmitar i ngjarjes që ka shkruar kujtimet e tij rreth kësaj ngjarje.
Ka në këto kujtime sa fakte dhe perjetime vetjake të raporteve me figura të tilla sa të mëdha si Noli e Konica, por dhe dëshmi faktike të këtij çasti historik. Ka në këto kujtime ka edhe fërkime dhe hatërmbetje, tipike mes shqiptarësh që ndoshta e çuan Kriston më vonë që të jepte dorëheqjen nga kryesia. Noli në Kalendarin e Vatrës botuar me 1918 jep një përmbledhje telegrafike te fillimeve të Vatrës kur pohon se “Më Prill 28, 1912. U themelua në sallën e Rishes se Bostonit, 227 Tremont Street, Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA prej Shoqërive BESA-BESEN, FLAMURI I KRUJES, K0MBETARE dhe DALLENDYSHJA, nënë chairmanesín’ e At Fan Nolit. Komisioni i Perkohëshme u zgjoth keshtu: Sekretar At Fan Noli, arkëtar Lambí Çikozi, organizatorë të Dégëve Faïk Bé Konitza dhe Kristo Floqi, manager i DIELLIT Kristo Kirka, inspektorë të DIELLIT Paskál Aleksi, Elia Tromara, Kosta Vasil. Me 14 Korrík, 1912, u mbajt ne Lawrence Hall, 724 washington Street, Boston, i pari Kuvént i Federatës nën chairmanesín’ e Z-it Lambi Kréshpani dhe u zgjoth i pari Komision i régullshme i Federates kështú: Sekretár i Pergjithshme i Vatrës dhe Redaktor i Diellit Faik Bé Konitza, arkëtár Lambi Çikozi, kontrollorë Kristo Floqi, Paskál Aleksi, Vangjél Gjika dhe Josíf Pani, dhe manager i DIELLIT Kristo Kirka. Gjithe ky Kuvend mbajti një seancë të dytë me 28 Korrík per te votuar buxhetin dhe nje seance të tretë me 11 Gusht, ku akseptoj demicjen e kontrollorëve Kristo Floqi, Paskál Aleks dhe Vangjél Gjika dhe zgjodhi ne vent te tyre ZZ. Andrea Kristo, Koli Cakuaqi dhe At Fan Noli.”
Por po sjell ketu, kujtimet e Kristo Floqit që u botuan më 1937 në revistën LEKA me rastin e 25 vjetorit të Pavarësisë, në shenjë respekti të tij si nismëtar dhe krijues i Federatës ashtu siç i ka shkruar ai dhe me gjuhën e kohës.

“Çështja u ashpërua fort dhe persekutim i rrebtë filloj kundra nesh me burgime, me internime, me dënime e tjera, etj., sa jeta jonë u bë e paduruar. Shumë nacionalistë u shtërnguan të hikin natën me vapore, ose me kaike, tuke kaluar Adriatikun, dhe disa muar malet. Midis këtyre të dytëve isha edhè unë i riu u shtërngova te shkonj në Cakranj të Mallakastrës, ku kishim Etat-Mazhorin tonë, nënë kryesinë e Bektash Cakranjit. Po kur e pamë që ish e pamundur të qendronim edhé në malet akoma, u nevojitmë të shpërdahemi, kështu që një mëngjes të bukur u gdhimë në Brindisi me disa shokë dhe, mbassi e pamë që s’kishim shpresë të ktheheshim më në Atdhé, muarmë rrugën e gjatë dhe pas dhjetë ditsh kishim mbrijtur në Boston të Shteteve të Bashkuara.
Natyrisht në Boston s’munt të ushtronim avokaturën, po edhè s’munt të rijnim edhè pa punë, kështu që u shtërnguam të hapim një restaurant me klientë shqiptarët punëtorë të fabrikave në Natick. Mass. Po nuk shkuan 4 muaj dhe restauranti jonë falimentoj, se u shpërndanë më të shumtët e klientëve tonë dhe nevoja na shtërngoi të çajmë barkazi Shtetet e Bashkuara e të zemë vent në qytetin e bukur Salt-Lake City të shtetit UTAH, pranë Kalifomis ku kisha një kunatin t’em, z. Kristo Poçi, që merreshe atjè me disa punëra. Aty qendrova deri më 20 të Shtatorit 1911.
Në atë kohë, shoqëria famoze Shqiptare BESA-BESEN e Bostonit, që kishte organin e saj propagandues DJELLIN, që e redaktonte z. Faik Konitza me titullin DJELLI e FLAMURI nuk shkonte mirë me redaktorin e saj. Shqiptarët ishin ndarë në dy partina, prej të cilavet partija më e vogël favorizonte z. F. Konizën, kur se ana tjetër. shumica nuk e deshtë, kështu që z. Konitza u shtërngua të tërhiqet prej redaksisë, e cila mbeti vakante.
Parija e shoqëris BESA-BESEN ahere. e sidomos dy nga anetarët e saj z.z. Llambi Çikozi dhe Kolë Rodhja u adresuan né mua dhe më proponuan redaktimin e DJELLIT me një rrogë mujore prej 50 dollarësh, tuke m’u lutur ta pranonja. Sa do që isha ngatëruar me disa punë të frytshme dhe kisha vënë një bazë të mirë fitimesh tregëtare, u shtërngova ta pranonj atë detyrë dhe kështu më 20 Shtator 1911 lashë fëmijën t’ime në Salt-Lake City dhe ardha në Boston, Mass, ku atdhetarët e atij qyteti dhe të rrethinave më pritnë shumë bukur e me enthusiasmë të patreguar. Të nesërmet mernja përsipër redaktimin e DJELLIT.
I shtërnguar qysh ditët e para të vizitonj kollonit e ndyshme Shqiptare të Shteteve të Bashkuara, fillova që javën e parë të shetit katund më katund, tuke mbajtur konferenca e tuke inkurajuar patriotët Shqiptarë në propagandën nacionale, e cila kish marë asi kohe një zhvillim e përparim të mjaftë. Qellimi i konferencavet ishte sidomos për një bashkim të përgjithshem midis kollonive të ndyshme dhe pikërisht të disa shoqërive Shqiptare. me një program të njejtë patriotik, në mënyrë që të pushonte antagonisma që kishin njëra me tjetrën, e cila ishte shkak i ndalimeve të përhapjes së ndjenjavet kombëtare, pengim që e forconin më tepër edhe intrigat e parreshtura të disa atdhetarëve tonë, që ushqenin mendime grekomane për dëmin tonë e të Kombit.
Këtë qellim e vazhdova me nji aftësi të palodhur e me insistim dhe u trumbetova shpeshherë me anen e DJELLIT në nji mënyrë bindëse e me arësyje të gjalla me shumë se tre muaj e me 100 e ca konferenca, deri sa konstatova se mundimet e mija nuk shkuan kot. Kollonit e ndryshme u bindnë më së fundi se duhej të bëhej nji bashkim i përgjithëshëm me nji qendrë, Bostonin.
Dita historike e 11 Dhetorit 1911 shënoj një periudhë të ré për Shqiptarët e Amerikës. Atë ditë arritnë në Boston me qindra Shqiptarë, si delegatë të shoqërive të ndryshme, po edhè individualë. Salla e gjërë e hallit RATHBONNE u mbush plot, sa shumë veta u shtërnguan të qendrojnë më këmbë dhe qindra të tjerë mbetnë jashtë.
Në atë mbledhje a ndoth edhe Fan Noli, i cili ato ditë kishte ardhur nga Russija, kur se z. Faik Konitza, me gjithë ftimet e shpeshta e miqësorë që i bëmë vetë edhé me miq të tjerë, nuk figuroj në atë mbledhje me që edhe shoqrija e Indianës (Gary-Indiana), që quhej SKENDERBEU e kishte emëruar përfaqsues e i lutej të asistonte në atë mbledhje me rëndësi. Z. F. Konitza u mjaftua të më dergonte një letër. e cila u këndua në mbledhjen dhe përmbajtja e saj ishte këjo:
I dashur Z. Floqi,
”E mora letrën t’uaj sot pas dreke dhe ju kthej përhirime për Çalët “miqësije dhe nderimi që më thoni. Për fat të zi jam fare i penguar të “Dielën, as se dinja se kishit mbledhje këtë të djelë (ndonëse në katër numra ”të Djellit ishte caktuar dita e mbledhjes dhe zotnis Konitza i dërgohej gazeta rregullisht) dhe ai do më ftojë edhe kështu u lidha gjetkë për pasnesër.
”Ato që më thoni për bashkimin janë të pëlqyera edhè pa dyshim duhet të bëhet në gjefshim një formulë të drejtë që ta mbarojmë pa prishur ”punët që kemi trajtuar gjer tani me shumë mundime. Kemi komitetin ”tonë këta (Flamurin e Krujës) dhe nuk shohim ndonjë arësyje që ta prishim. Ësht e udhës të prishen punëra pa rregull e pa program, por jo ”punera të ndertuara me kujdes. Besoj këto ti përqafoni dhe të më jepni ”të drejtë.“
Mbetem juaji me besë,
FAEK KONITZA d.v.
Mbledhja kuptoj nga kjo letrë qëllimet e Z. F. Konitza, që ajy nuk e shihte me sy të mire një Bashkim të këtillë, për të cilin nuk deshtë të sakrifikojë shoqërin “Flamuri i Krujës“ të formuar prej tij e që numuronte 10-12 antarë gjithsej. Z. Konitza nuk kishte qeif ta mernja unë bajrakun, prandaj si ky, si Fan Noli na qitnin gjithë- një pengime. Këto i kishin kuptuar Shqiptarët e atjeshëm dhe unë veçanërisht ja u diktonja herë pas heret me anën e DJELLIT, organit tonë. —
Këtu shënojmë me pak fjalë shoqëritë që existonin aso kohet në Amerikën e Veriut dhe të cilat ne mundoheshim ti bashkonim që të gjitha. Shoqëritë ishin këto: Më e madhja së gjithash ishte shoq. BESA-BESEN, pasonte shoq. ARESIMI e Korçarëvet, shoq. DALLENDYSHE e Neë Yorkut, shoq. KOMBTARE e Ëorcesterit, shoqëritë MALLJ I MEMEDHEUT dhe PERLINDJA e Jamestoënit, shoqë- rija LIDHJA, Shoq. GJERGJ SKENDERBEU, shoq. HYLLI AFERDITA, Shoq. BASHKIMI, shoq. M1REBERESE, shoq. PERPARIMI, dhe komiteti i z. F. Konitza FLAMURI I KRUJES.
Posa u këndua lista e delegatëve të ardhur, unë, si nisiatori i asaj mbledhjeje propozova të zgjidhet një kryetar që të kryesojë atë mbledhje, si dhe seancat e tjera që do të bëheshin më von dhe, që ti bënja nder At Fan Nolit, proponova të zgjidhet ajy si kryesonjës, por Fan Noli shpjegoj e tha se kryesija më përkiste mua si nisiator i asaj mbledhjeje, i cili isha njëkohësisht edhè organizatori i asaj. Assambleja unanimisht ahere më zgjodhi mua dhe si sekretar patriotin e sgjuar e të aftë z. Llambi Kreshpanin. Kështu hapa mbledhjen, tuke shpjeguar me një fjalë të gjatë historikun e veprimeve tona dhe qellimin e mbledhjes dhe më së fundi ju dhashë fjalën me radhë oratorëve që dëshironin të flisnin.
Pasi u shkëmbyen disa fjalime midis oratorëve të ndryshëm, një nga delegatët e dërguar, z. Marko Adams propozoj të zgjidhet një komision prej 4 vetash nga më të çquarit midis nesh dhe si të tillë caktoj z.z. Fan Nolin, Kristo Floqin, Faik Konitzën dhe Paskal Aleksin, dhe ky komisjon, si pas shpjegimeve të oratorit, do te merrte përsipër organizimin e një Federate të madhe Panshqiptare me marrëveshjen e të gjitha shoqërive që existonin.
Propozimi i z. Marko Adams gjet pëlqim unanimisht dhe u prit me brohori e duartrokitje. Kështu ajo mbledhje mori funt dhe na u ngarkua neve të katërve barra që të merreshim vesh me shoqi- shoqin dhe të caktonim bazat e para të një bashkimi të dëshiruar, si edhe kanunoren e shoqërisë.
Vendimi i parë që muarm né, mbassi u mblothmë, ishte të caktonim një sekretar, me të cilët do shkëmbeheshîn mendimet e shoqërive dhe si të këtillë emëruan At Fan Nolin, i cili e pranoj. Njëkohësisht u lajmërua edhè ç’do shoqëri që té dërgonte në qendër nga një delegat përfaqsues fuqi-plotë që të vepronte së bashku me né për hesap të shoqërisë që e dërgonte.
Rekordi i parë që çpallmë ishte ky:
Të katër të nënshkruarit, të zgjedhur prej Asamblesë si komisjon për të gjetur udhën e një bashkimi të të gjitha shoqërive Shqiptare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës u mblothmë e vendosmë:
I. Të pyeten të gjitha shoqëritë e kollonit e tjera, ku nuk existojnë shoqëri, në u pëlqen një bashkim i përgjithëshëm.
II. Si e dëshirojnë Bashkimin, në forme qendrore, apo si një Federatë.
III. Me ç’farë soj qellimit e dëshirojnë, me qellim politik, letrar, apo me qellim propagande-popullore.
IV. Në rast se u pëlqen ky bashkim, kur munt të kenë
zgjedhë delegatët e tyre për të ardhur në Boston e për të themeluar bashkimin. Njëkohësisht i lajmëronim se Komisjoni i të katërve zgjodhi për sekretar rev.’ At Fan Noiin me adresë P. O. Box 2445, Boston, Mass me, të cilin do. të bëheshin marrëveshjet. Gjithashtu i lajmëronim se mbledhja e aferme . do bëheshe më 3 Marsit 1912. ” \
Komisjoni î Bashkimit,

F. KONITZA, KR. FLOQI, AT FAN NOLI,. P. ALEKSI.
Pak më von ishin zgjedhur këta delegatë përfaqsuës e fuqiplotë:
Për shoqërinë BESA-BESEN z. LIambi Çikozij për .shoq. MIREBERESE Rev. At Naum Cerrja, për shoq. KOMBETARE të Ëorcesterit z. Kostika Treska, i cili u zëvendësua prej Kosta Vasilit, për shoq. PERLINDjA dhe MALLI i MEMEDHEUT të Jamestoënit .z;. Kostaq Kotta, për shoq. DALLENDYSHJA të Neë Jorkut e ARESIM1 i; Kr. Kirka dhe për komitetin FLAMURI i KRl/JES z. plia -Tromarra:
Në nji mbledhje që u mbajt më 24 marsit 1912 u vendos të bëhet kanunorja e Shoqërisë, qellimi i së cilës do të ishte për propagande popullore.
Tani mungonte embri i Federatës dhe kështu u mblothmë të gjithë, organizatorë e delegatë që ta gjenim embrin e ta pagëzonim shoqërinë. Gjithsecili prej nesh proponoj edhè nga një embër, kush emrin PLUGU, kush PARMENDA një tjetër proponoj embrin KASTRIOTI, një tjetër embrin SKENDERBEU, një tjeter proponoj embrin PERLINDJA e gjithashtu, por asnjë prej syresh nuk gjente pëlqimin e duhur. Fundi i fundit Fan No!i na heth në mes embrin VATRA. U pame sy ndër sy me njëri-tjetrin, jo se embri ishte i keq, po si kur s’na goditje mire në vesh, por Fan Noii me elokuencën e tij na dha disa sqarime e shpjegime të tjera sinjinkative e kështu na bindi të gjithëvet edhe e pranuam unanimisht me brohori e duartrokitje. Kështu pra, Shoqërija jonë e madhe mori titullin FEDERATA PANSHQIPTARE VATRA. Mbi këtë u paraqit edhe kanunorja e nënëshkruar prej të gjithëvet, e cila u këndua me kujdes të math, u rah e u bisedua mirë dhe u pranua, tuke u mbajtur një proces- verbal, të cilin e nënëshkruam të gjithë, organizatorë e delegatë.
Dita e 28 Prillit 1912 ka qënë dita e fundit e bisedimeve për VATREN dhe këjo ditë munt të quhet ”dita historike e krijimit të VATRES“ e cila kaqe shumë i sherbeu Atdheut në kohërat e rrezikshme që pasuan më vonë, shërbime me të vërtet patriotike që nuk do të harrohen kurrë.
Rekordi i 28 Prillit 1912, që ish rekordi i IX, përmbante
zgjedhjen e Pleqësisë së VATRES. Si pleq të këtillë u zgjodhen unanimisht z.z. Fan Noli, Llambi Çikozi dhe Kristo Kirka. Si organizatorë për formimin e degëve të ndryshme të Federatës u zgjedhë z.z. Faik Konitza dhe Kristo Floqi dhe si kontrollorë u zgjodhë z.z. Paskal Aleksi, Elia Tromarra dhe Kosta Vasili.
Po punën më të rëndë e më të vështirë tani e kishin organizatorët, se psè këta të dy duhet të vijnin degë më degë e kolloni më kolloni që t’ u mbushnin mendjen më të shumëve të hyjnin në Federatën si anëtarë, do organizoheshin pas kuptimit të shoqërisë dhe të zgjithnin se cila degë, ose kolloni pleqësinë e saj. Ç’ do organizator duhej të mbante edhë nga një konferencë të gjatë, shpjeguese të qellimeve të Federatës, por në mënyrë që njëri organizator të mos largoheshe nga tjetri në themën që do zhvillonte, sepsè fjalët duhet të kishin po një kuptim të përbashkët. Kështu edhè u bë.
Kur u mshtuallm të dy me z. Faik Konitzën për të ndarë e për të rregulluar midis nesh kollonit e degët e ndryshme, u ndoth edhe Fan Noli. Z. Konitza zgjodhi vetë ato prej kollonive, ose de- gavet që ishin më të pëmbledhura e më numerike në anëtare, po edhè mê të sigurta për t’ u organizuar, kur se mua më la ato më0 të shumat e më të vështirat, ku ishin elementa me gjithfarësojesh mendjeje, që s’munt ti futnje lehtë në rrugë, sepse në më të shumat e këtyre kollonive gjendeshin edhè shumë grekomanë shqiptarë, që përdornin ç’ t’u vinte ndër ment e ç’ të mundnin që të ndalonin shokët e tyrë të bëheshin anëtarët e shoqërisë VATRA. Me gjith atë unë s’i kundrështova z. Konitzës, që të mos 600 vinte ndo një mosmarrëveshje e të çarteshe puna. Pra, z. Konitza, zgjodhi këto degë: Të Lynn-it, të Ëorcester-it, të Manchester-it, të Southbridge-it dhe të Central-Falls-it. Fan Noli, si miku e bashkë- punuësi i z. Konitzës u ofrua të organizojë edhè ajy, bashkë me meshet që do mbante në kishët, degët e Bostonit, të Natichkut dhe të Cochituatetit. Mua më lanë: Degët Milford, So. Framingham., Marlboro, Hudson, Taunton, Neë Bedford, Bideford Me, Saco AIe, Leëiston, Sanford, Augusta. N. H., Concodr N. H., Franklin, Penacook dhe disa të tjera mê të vogla, ku duhej të përmblidheshin nga 3-4 kolloni më një, sepsè nuk ishin kompletuar anëtarët, për aresye se ç’do degë që do formohej duhej të kishte të paktën 21 anëtarë, kur se në këto kolloni të dores së dytë unë kisha të takonj ku 4, ku 6 edhe ku më pak anëtarë, e kështu ishte nevoja t’i konsantronj në një katund, ose qytet që të gjithë, duke formuar një degë. Dhe këto ishin vështirsinat më të mbëdha për mua, po me gjith ato nuk u dëshpërova, po e mora punen përsipër. Më së fundi i kemi organizuar të gjitha, po ç’kemi hequr e sidomos unë, një Zot e di. Kështu punët e VATRES gjer këtu shkonin shumë mirë, edhe mirë vazhduan deri më 14 të Korrikut 1912.
Federata VATRA, si pas kanunores do të kryesohej prej një sekretari e jo kryetari, i cili sekretar do ngarkohej po me ato detyra e të drejta që munt të kish edhè kryetari dhe ky do paguhej nga 20 dollarë në muaj. Veçanërisht, mbassi me anën e kanunores edhè gazeta DJELLI, organi i VATRES do të ishte në kontrollin e Shoqërisë dhe gjithashtu edhè redaktori i DJELLIT do paguhej si nga hera, po tani prej Federatës, e jo si më parë prej shoq. BESA- BESEN, e cila u konfundua si edhè të tjerat në Federatën VATRA, prandaj Mbledhja e Pergjithëshme e Federatës, që përbëhej prej kryetarëve të të gjitha degavet e kollonive, duhej tani të zgjithte definitivisht edhè për një mot-mot gjithë parinë e Federatës, do me thënë organet e saj veprues, që ishin, si thamë, sekretari, redaktori i Djellit, menazheri i Djellit, arkëtari dhe komisjoni ose kontrollorët e Federatës. Gjer ahere si sekretar ishte Fan Noli, që u zgjoth përkohësisht prej nesh në formimin e sipër të VATRES dhe redaktor e drejtues i DJELLIT isha unë.
Z. Konitza në këtë kohë trimujore që kaloj prej ditës së 28 Prillit e deri më 14 Korrik, që po bëjmë fjalë, nuk la mjet pa përdorur për të bërë propagandë midis kryetarëve të degëve të ndryshme që do të votonin, si e si të bëheshe ky sekretar i Federatës, për arësye se ish edhè ngushtë financiarisht e vuante mjaft Un i shëkonja këto vepërime të z. Faik Konitzës, po nuk kisha psè të çqetsohesha, se unë kisha redaksinë e Djellit dhe munt të rronja familisht (psè kisha edhè familjen aty në Boston, ku jetoniin bashkarisht edhè me kryeministrln e sotme, z. Koço Kotta, me gruan e tij) e prandaj jo vetëm që nuk i solla ndonjë pengim z. Konitzës në këto veprime e përpjekje, po përkundrazi i ndihmonja edhè vetê, tuke porositur kryetarët e degëve edhè miqtë e mij të veçantë ta ndihmonin dhe ta zgjithnin bilè si sekretar, që të jetonte edhè ajy si né, passi edhè Fan Noli ishte prift e s’kish nevojë të bëheshe sekretar i Federatës. Mua s’ më prishte punë se të ishte ajy sekretar, do me thënë kryetar i VATRES e unë redaktor i gazetes, mjaftonte puna të vejë mirë.
DR. KRISTO FLOQI

Dy fakte të panjohura për Nolin

March 18, 2015 by dgreca

Një CV e Nolit për 25 vjetorin e klasës se tij në Haward . Noli u mbajt internuar në Ellis Island për disa kohe/
Nga Rafael Floqi/
Për figurën e Fan Nolit është folur shumë por sidoqoftë çdo dokument autentik ka rëndësi Rastësisht duke kërkuar për diçka tjetër hasa në ketë botim të Hawardit të bërë me rastin e 25 vjetorit të Klasës të ndjekur nga Noli në vitin 1912
Libri është hartuar nga sekretari RAYMOND S. WILKINS i cili me rastin e botimit me 14 Maj 1937 shkuante “ Kam besim the pres që ju të gjithë të bini dakord se ky libër është me vlerë dhe i këndshëm. Libri është ndërtuar në baze të corucilim vitae të studentëve dhe te fotografive te tyre. Wilkins i cilëson ato si një tregim i detajuar personal me vetëpërmbajtje, modesti, heshtje, drojë, inerci, vetë-ndërgjegje, për të përmendur vetëm disa nga karakteristikat, që çuditërisht shihen edhe ne këtë CV të Nolit. E rëndësishme është se në ketë libër libër ka lënë edhe një biografi CV me dorën e tij, vetë Fan Noli i cili ndoqi kolegjin e Hawardit nga viti 1909-1912dhe u diplomua me notën AB cum laude. Është interesant fakti se në këtë vit kur është botuar kjo CV Noli vetë deklarohet si i tërhequr nga jeta politike dhe i përkushtuar punës kishtare dhe muzikës.
“Pasi u ktheva në Shtetet e Bashkuara në 1931 kam qëndruar jashtë politikës. Dhe unë tani jam duke studiuar muzikë, duke trajnuar koret për kishat e mia dhe shkruar sonata, fuga dhe koncerte për kor dhe orkestër. Kjo tërheqje dhe vetë deklarim i Nolit siç duket lidhet me faktin që pikërisht pasi qe kthyer në Amerike, pas Revolucionit të Qershorit dhe pas pjesëmarrjes në KONARE dhe në veprimtari revolucionare dhe si pasojë edhe e spiunimeve të ndryshme edhe nga vetë brenda diasporës si dhe nga prishja e marrëdhënieve me Konicën. Noli është mbajtur i Internuar “me kërkesë të mbretit” në Ellis Island për një farë kohe, siç pohohet edhe në Librin “ Emigrantë të shquar në Ellis Island” , pohohet se ai është mbajtur aty në Tetor te vitit 1932. Ne fakt sipas faqes Acenstry.com Noli kërkesën për remigrim e kishte bërë me kërkesë të Vatrës.

Ja çfarë shkruan në jetëshkrimin e vet Fan Stilian Noli.
FAN STiLIAN NOLI
LINDUR në Ibrik Tepe, Adrianopojë, Turqi, më 6 janar, 1881.
PRINDËRIT: George Stilian Noli, Maria Golaçi.
STUDIOI NË: Gjimnazin grek, Adrianopojë, Turqi.
NDOQI KOLEGJIN : 1909-1912. DIPLOMUAR me A. B. 1911.
I pamartuar.
PROFESIONI: Peshkop i Kishës Shqiptare në Amerikë.
ADRESA: 16 Blagden St., Boston, Mass.
Pasi u ktheva në Shtetet e Bashkuara në 1931 kam qëndruar jashtë politikës. Dhe unë tani jam duke studiuar muzikë, duke trajnuar koret për kishat e mia dhe shkruar sonata, fuga dhe koncerte për kor dhe orkestër.
PUBLIKIME: “Historia e Gjergj Kastrioti Skënderbeu. Luftërat e tij kundër turqve, 1414-1468, “(në shqip);
Poezi të botuara në gazeta të ndryshme shqiptare.
Kam përkthyer në shqip: Libra të Shërbimit të Kishës Ortodokse Shqiptare;
Nga William Shekspiri, Hamletin, Othellon, Makbethin, Julius Caesarin,
Nga Henrik Ibsen: Armikun e popullit,
Nga Lady Ingerd i Osterrad;
Nga Blasco Ibanez: Kasollja;
Nga Edgar Allan Poe: Korbi;
Nga Henry Wads Worth Longfellow: Scanderbeg, nga Rrëfenjat e Hanit anës rrugës: Skënderbeu,
Nga Miguel de Cervantes Saavedra: Don Kishoti; nga Omar
Khayam: Rubaiat; si dhe poezi të ndryshme dhe tregime të shkurtra të publikuara në
gazetat shqiptare.
Kam hartuar dhe redaktuar në gjuhën shqipe: Një libër himnesh fetare për kor të përzier, që përmban një shkrirje mes riteve te kishës Ruse dhe Bizantine, me tekst shqip për katër zëra.
PERGJEGJESI DHE OFIQE:
Redaktor i gazetës shqiptare “ Dielli” Boston, 1915-1916; president i Federatës Shqiptare të Amerikës “Vatra” 1915-1918;
president i delegacionit shqiptar në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë, Zvicër, 1920-1921,
1924, anëtar i Parlamentit shqiptar në Tiranë-Shqipëri,
1920-1924; Ministër i Punëve të Jashtme të Shqipërisë, 1922,
Peshkop Mitropolit i Durrësit dhe primat i Shqipërisë, 1923-1924;
Kryeministër dhe duke vepruar si regjent i Shqipërisë, 1924.
Anëtar : i Kishës Shqiptare të Shën Gjergjit, Boston, Massachuset.