(Thirrje historike për përgjegjësi kombëtare, bashkim strategjik dhe forcimin e Kosovës, Shqipërisë dhe hapësirës shqiptare në rrugën drejt një të ardhmeje evropiane)

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Zëri i historisë dhe amaneti i brezave

Historia e një kombi nuk është vetëm kujtimi i së kaluarës; ajo është një thirrje e gjallë që vjen nga thellësia e shekujve dhe na kujton detyrimet që kemi ndaj vetes, ndaj atyre që na paraprinë dhe ndaj brezave që do të vijnë pas nesh. Ajo është zëri i të parëve tanë që na flet përmes sakrificave, vuajtjeve dhe përpjekjeve të pandërprera për liri, identitet dhe dinjitet.

Kombi shqiptar është një nga popujt më të lashtë të Evropës, një komb që gjatë rrjedhës së historisë ka përballuar stuhi të mëdha, pushtime të gjata, padrejtësi të shumta dhe përpjekje të vazhdueshme për dobësimin e qenies së tij kombëtare. Megjithatë, përballë çdo sfide, shqiptari ka ruajtur atë që është më e shenjta: gjuhën, kulturën, kujtesën historike dhe dashurinë për atdheun.

Në çdo periudhë të vështirë të historisë sonë, ka qenë pikërisht ndërgjegjja kombëtare ajo që e ka mbajtur gjallë shpirtin shqiptar. Në kohët kur mungonin liritë politike, kur padrejtësitë rëndonin mbi popullin tonë dhe kur ekzistenca jonë vihej në pikëpyetje, brezat tanë nuk hoqën dorë nga shpresa. Ata ruajtën besimin se një ditë drejtësia do të triumfonte dhe se populli shqiptar do të kishte vendin e tij të merituar mes kombeve të lira.

Sot, kur shikojmë rrugën e gjatë të kaluar, nuk mund të mos ndiejmë një emocion të thellë dhe një respekt të jashtëzakonshëm për të gjithë ata që sakrifikuan për këtë ditë. Pas çdo arritjeje që kemi sot qëndron një histori dhimbjeje, qëndrese dhe sakrifice. Pas çdo flamuri që valëvitet lirshëm qëndrojnë duart e atyre që e mbrojtën atë në ditët më të vështira.

Pavarësia e Kosovës, shteti shqiptar dhe lidhja e shqiptarëve me botën demokratike janë arritje të mëdha historike. Ato nuk erdhën rastësisht, por janë rezultat i një rrugëtimi të gjatë, ku ndërthuren përpjekjet politike, diplomatike, intelektuale dhe sakrificat e njerëzve të zakonshëm që bartën mbi vete peshën e historisë.

Por çdo arritje historike sjell me vete edhe një përgjegjësi të re. Liria nuk është vetëm një dhuratë që merret; ajo është një përgjegjësi që duhet ruajtur çdo ditë. Shteti nuk është vetëm një simbol; ai është një amanet që kërkon përkushtim, drejtësi dhe mençuri. Pavarësia nuk është vetëm një datë historike; ajo është një detyrë e përhershme për ta forcuar dhe zhvilluar vendin.

Sot, Kosova dhe Shqipëria ndodhen përpara një kapitulli të ri historik. Sfida jonë nuk është më vetëm mbijetesa kombëtare, por ndërtimi i shteteve të fuqishme, demokratike dhe të zhvilluara. Kjo kërkon institucione të qëndrueshme, sundim të ligjit, arsim cilësor, ekonomi të fuqishme, diplomaci profesionale dhe një kulturë politike ku interesi publik vendoset mbi interesat e ngushta.

Në këtë rrugëtim, uniteti kombëtar merr një kuptim të veçantë. Ai nuk është thirrje për të zhdukur dallimet apo mendimet e ndryshme, sepse demokracia ndërtohet mbi pluralizëm dhe debat. Por uniteti është aftësia për t’u bashkuar rreth çështjeve themelore: mbrojtjes së shtetit, zhvillimit të shoqërisë, ruajtjes së identitetit dhe garantimit të një të ardhmeje më të mirë për brezat e rinj.

Historia na ka mësuar se përçarjet e brendshme shpesh kanë qenë dobësi që të tjerët kanë tentuar t’i shfrytëzojnë. Prandaj, përgjegjësia jonë sot është të nxjerrim mësime nga e kaluara dhe të ndërtojmë një frymë të re bashkëpunimi, ku dallimet të shndërrohen në pasuri demokratike dhe jo në pengesa për interesin kombëtar.

Në emër të Zotit, në respekt të kujtimit të të gjithë atyre që sakrifikuan për lirinë tonë dhe me përgjegjësi ndaj brezave që do të vijnë, duhet të pyesim veten:

Çfarë po bëjmë sot që Kosova dhe Shqipëria të jenë më të forta nesër?

Kjo pyetje nuk i drejtohet vetëm institucioneve dhe udhëheqësve politikë. Ajo i drejtohet secilit prej nesh: intelektualëve, profesorëve, studentëve, të rinjve, sipërmarrësve, diplomatëve dhe çdo qytetari që e ndien veten pjesë të këtij rrugëtimi historik.

Sepse një komb nuk ndërtohet vetëm nga ata që shkruajnë historinë, por edhe nga ata që me punën e tyre të përditshme e bëjnë atë histori të vlefshme.

Kosova dhe Shqipëria janë jo vetëm trashëgimi e së kaluarës, por edhe amanet i së ardhmes.

Mësimet e historisë dhe detyrimi për unitet kombëtar

Historia e kombit shqiptar është një libër i madh i shkruar me përpjekje, sakrifica dhe qëndresë. Në çdo faqe të saj gjenden gjurmët e një populli që nuk pranoi të zhdukej përballë stuhive të kohës, që nuk lejoi të humbte gjuhën, kulturën dhe identitetin e tij, edhe atëherë kur rrethanat historike ishin jashtëzakonisht të vështira.

Kjo histori nuk është vetëm një pasuri e së kaluarës, por një përgjegjësi e madhe për të tashmen. Ajo na kujton se liria dhe dinjiteti kombëtar nuk janë dhurata të rastësishme, por vlera të fituara me mund, sakrificë dhe qëndresë.

Nga epoka madhështore e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut, i cili u bë simbol i qëndresës shqiptare dhe evropiane ndaj pushtimeve, te Lidhja Shqiptare e Prizrenit, e cila shprehu fuqishëm vetëdijen politike dhe kombëtare të shqiptarëve, nga shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë më 1912 deri te rruga e gjatë e Kosovës drejt lirisë dhe shtetësisë, historia jonë dëshmon një ideal të pandryshueshëm: ruajtjen e qenies kombëtare dhe të drejtës për të jetuar të lirë e me dinjitet.

Por historia nuk është vetëm kujtesë e lavdisë. Ajo është edhe mësim. Ajo na tregon se në periudhat kur shqiptarët kanë qenë të bashkuar rreth qëllimeve madhore, kanë arritur të kapërcejnë sfida që dukeshin të pamundura. Ndërsa në momentet kur kanë mbizotëruar ndasitë, mungesa e koordinimit dhe interesat e ngushta, pozita jonë kombëtare është dobësuar.

Ky mësim historik nuk duhet të na mbushë me pesimizëm, por me urtësi. Një popull i mençur nuk jeton vetëm me kujtimet e plagëve të së kaluarës; ai i shndërron ato në forcë për të ndërtuar një të ardhme më të mirë.

Sot, shqiptarët kanë përpara një realitet të ri historik. Republika e Kosovës është një shtet i pavarur dhe Republika e Shqipërisë është pjesë e aleancave të rëndësishme ndërkombëtare. Këto janë arritje të mëdha që duhet të ruhen dhe të zhvillohen me përgjegjësi të lartë shtetërore.

Por shteti nuk forcohet vetëm nga shpallja e pavarësisë. Ai forcohet nga cilësia e institucioneve, nga besimi i qytetarëve, nga drejtësia, nga zhvillimi ekonomik dhe nga aftësia për të mbrojtur interesat legjitime në arenën ndërkombëtare.

Prandaj, detyra e brezit tonë është më e madhe se çdo herë më parë. Brezat e kaluar luftuan për të na sjellë lirinë; brezi ynë duhet të punojë që kjo liri të shndërrohet në mirëqenie, zhvillim dhe stabilitet.

Duhet të kuptojmë se uniteti kombëtar në kohën moderne nuk matet vetëm me emocione, por me aftësinë për të bashkëpunuar, për të ndërtuar politika të mençura dhe për të mbrojtur interesat e përbashkëta përmes institucioneve demokratike.

Uniteti nuk do të thotë që të gjithë të mendojnë njësoj. Një komb i lirë ka mendime të ndryshme, debate dhe alternativa. Por mbi çdo dallim duhet të qëndrojnë vlerat themelore që na bashkojnë: identiteti, liria, shteti, gjuha, kultura dhe e ardhmja e brezave tanë.

Në një botë ku sfidat globale po ndryshojnë me shpejtësi, asnjë shoqëri nuk mund të përparojë përmes përçarjes së brendshme. Forca e një kombi buron nga aftësia për të bashkuar dijen me përgjegjësinë, politikën me interesin publik dhe krenarinë kombëtare me standardet demokratike.

Sot kemi nevojë për një vetëdije të re kombëtare: një vetëdije që nuk shikon vetëm atë që kemi humbur, por edhe atë që mund të ndërtojmë; që nuk mbetet vetëm te dhimbja e së kaluarës, por punon për shpresën e së ardhmes.

Sepse historia na ka treguar se liria fitohet me sakrificë, por ruhet me mençuri. Ajo fitohet në momente të jashtëzakonshme, por mbrohet në jetën e përditshme përmes institucioneve të forta, qytetarëve të përgjegjshëm dhe një shoqërie që nuk harron rrënjët e saj.

Në kujtim të të gjithë atyre që dhanë jetën për këtë tokë dhe në respekt të brezave që bartën peshën e historisë, kemi detyrimin të ecim përpara me një qëllim të përbashkët:

Të ndërtojmë shtete të forta, shoqëri të drejta dhe një të ardhme ku sakrifica e së kaluarës të marrë kuptimin e saj të plotë.

Sepse një komb që ruan kujtesën, kultivon dijen dhe ndërton unitetin, nuk ka vetëm histori për të treguar – ka edhe një të ardhme për të fituar.

Përgjegjësia e institucioneve dhe elitës kombëtare në ndërtimin e shtetit

Një komb nuk dëshmohet vetëm në momentet e betejave historike, por edhe në mënyrën se si ndërton paqen, drejtësinë dhe zhvillimin pas arritjes së lirisë. Fitorja më e madhe e një populli nuk është vetëm çlirimi nga padrejtësia, por aftësia për të krijuar një shtet ku qytetari jeton me siguri, shpresë dhe dinjitet.

Shteti është forma më e lartë e organizimit të vullnetit të një populli. Ai nuk përfaqëson vetëm kufijtë, flamurin dhe institucionet formale, por mishëron sakrificat e brezave, ëndrrat e atyre që luftuan për liri dhe përgjegjësinë e atyre që sot kanë në duart e tyre drejtimin e së ardhmes.

Prandaj, ndërtimi i shtetit nuk është vetëm detyrë e një qeverie apo e një institucioni të veçantë. Ai është një mision kombëtar ku duhet të kontribuojnë të gjithë: udhëheqësit politikë, institucionet e drejtësisë, intelektualët, akademikët, mësuesit, sipërmarrësit, diaspora dhe çdo qytetar që e ndien veten pjesë të këtij vendi.

Çdo funksion publik është një amanet i madh. Ai nuk duhet parë si privilegj personal, por si një përgjegjësi ndaj historisë dhe ndaj brezave që do të vijnë. Një ministër, deputet, diplomat, gjyqtar, prokuror, profesor apo drejtues institucional duhet ta kuptojë se pozita që ushtron nuk i përket vetëm atij, por i është besuar nga qytetarët dhe nga vetë shteti.

Historia e kombeve tregon se shtetet dobësohen jo vetëm nga presionet e jashtme, por edhe nga dobësitë e brendshme. Kur mungon drejtësia, kur cenohen institucionet, kur interesi personal vendoset mbi interesin publik, atëherë dëmtohet besimi i qytetarëve dhe dobësohet themeli i shtetit.

Prandaj, sundimi i ligjit duhet të jetë shtylla kryesore e çdo shoqërie demokratike. Një shtet i fortë është ai ku ligji është i barabartë për të gjithë, ku qytetari ka besim te drejtësia dhe ku korrupsioni, keqpërdorimi i pushtetit dhe padrejtësia nuk gjejnë hapësirë.

Për Kosovën dhe Shqipërinë, forcimi institucional është edhe një përgjegjësi historike. Pas një të kaluare të vështirë, ku shpesh shqiptarët janë përballur me mungesë të drejtash dhe padrejtësi, sot detyra jonë është të ndërtojmë modele shtetërore që respektojnë plotësisht lirinë, demokracinë dhe dinjitetin njerëzor.

Në këtë proces, roli i elitës intelektuale është i pazëvendësueshëm. Një komb nuk mund të ecë përpara pa njerëzit e dijes, pa universitetet, pa shkencën, pa kulturën dhe pa mendimin kritik. Intelektuali nuk duhet të jetë vetëm vëzhgues i kohës së tij, por zë i ndërgjegjes shoqërore dhe udhërrëfyes drejt së ardhmes.

Profesorët, studiuesit, shkrimtarët dhe njerëzit e kulturës kanë një detyrë të veçantë: të ruajnë kujtesën historike, të edukojnë brezat dhe të kontribuojnë në krijimin e një shoqërie ku dija dhe merita vlerësohen mbi interesat e ngushta.

Sepse fuqia e një kombi nuk matet vetëm me numrin e banorëve apo me pasuritë natyrore. Ajo matet me cilësinë e njerëzve të tij, me nivelin e arsimit, me fuqinë e institucioneve dhe me aftësinë për të krijuar një vizion të përbashkët.

Një rëndësi të veçantë ka edhe bashkëpunimi ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë. Ky bashkëpunim duhet të jetë një forcë zhvillimi dhe përparimi në fushat e arsimit, kulturës, ekonomisë, shkencës, sigurisë dhe diplomacisë. Ai duhet të ndërtohet mbi respektin reciprok, mbi interesat e qytetarëve dhe mbi parimet e fqinjësisë së mirë dhe së drejtës ndërkombëtare.

Në këtë rrugë, diaspora shqiptare përbën një pasuri të jashtëzakonshme kombëtare. Për dekada ajo ka ruajtur lidhjen me vendlindjen, ka mbështetur familjet, ka kontribuar në çështjet kombëtare dhe ka dëshmuar sukses në shumë fusha të jetës në vendet ku jeton. Sot, potenciali i saj profesional, ekonomik dhe intelektual duhet të lidhet edhe më fuqishëm me zhvillimin e Kosovës dhe Shqipërisë.

Por mbi të gjitha, duhet të ndërtojmë një kulturë të re të përgjegjësisë. Një kulturë ku pyetja kryesore nuk është vetëm “çfarë përfitoj unë?”, por “çfarë mund të bëj unë për vendin tim?”.

Sepse shteti ndërtohet nga mijëra veprime të vogla të përgjegjshme dhe nga miliona vendime të marra me ndërgjegje.

Në emër të atyre që sakrifikuan për lirinë tonë, duhet ta kuptojmë se ndërtimi i shtetit është vazhdimi i luftës së tyre me mjete të reja: me dije, me ligj, me punë dhe me përgjegjësi.

Ata na lanë amanet lirinë. Detyra jonë është t’u lëmë brezave një shtet të fortë.

Roli i rinisë, diasporës dhe vizioni për të ardhmen kombëtare

Çdo komb e ka një pasuri që është më e madhe se çdo burim tjetër: brezat e rinj. Ata janë vazhdimësia e historisë, bartësit e kujtesës kombëtare dhe ndërtuesit e së ardhmes. Një shoqëri që kujdeset për rininë e saj, kujdeset për vetë ekzistencën dhe zhvillimin e saj.

Sot, brezi i ri shqiptar trashëgon një realitet që brezat para tij e kanë ëndërruar me dekada: mundësinë për të jetuar në liri, për të studiuar, për të krijuar dhe për të ndërtuar të ardhmen pa barrën e padrejtësive që rënduan mbi paraardhësit tanë.

Por liria që iu dha brezit të sotëm nuk duhet të shihet si një përfundim i rrugës. Ajo është fillimi i një misioni të ri. Të rinjtë shqiptarë duhet të jenë forca e dijes, e inovacionit, e profesionalizmit dhe e ndryshimit pozitiv. Ata duhet të jenë brezi që e shndërron sakrificën e së kaluarës në zhvillimin e së ardhmes.

Një komb nuk mund të ndërtohet vetëm duke u mbështetur në kujtesën historike; ai duhet të investojë në shkolla, universitete, shkencë, teknologji dhe krijimtari. Sepse betejat e kohës moderne nuk fitohen vetëm me forcën e zemrës, por edhe me forcën e dijes.

Prandaj, detyra jonë si shoqëri është t’u krijojmë të rinjve mundësi reale: arsim cilësor, vende pune, hapësira për zhvillim profesional dhe një mjedis ku talenti dhe puna vlerësohen mbi lidhjet personale dhe privilegjet.

Një i ri shqiptar nuk duhet të ndihet i detyruar ta kërkojë fatin e tij larg vendit të lindjes. Ai duhet të ketë mundësinë të ndërtojë ëndrrën e tij në Kosovë, në Shqipëri dhe kudo ku jetojnë shqiptarët. Kjo është një nga përgjegjësitë më të mëdha të shtetit dhe të shoqërisë.

Diaspora – ura e fuqishme mes atdheut dhe botës

Historia e shqiptarëve jashtë trojeve tona është një histori sakrifice, pune dhe përkushtimi. Diaspora shqiptare për dekada ka qenë një shtyllë e rëndësishme e mbështetjes ekonomike, kulturore dhe kombëtare.

Shqiptarët në mërgim kanë ruajtur gjuhën, traditat dhe lidhjen shpirtërore me vendin e origjinës. Ata kanë ndihmuar familjet e tyre, kanë kontribuar në zhvillimin e komuniteteve shqiptare dhe kanë luajtur rol të rëndësishëm në ndërgjegjësimin ndërkombëtar për çështjet shqiptare.

Por sot, në epokën e dijes dhe të globalizimit, diaspora duhet të shihet jo vetëm si mbështetje financiare, por si një kapital i madh njerëzor, profesional dhe intelektual.

Brenda diasporës shqiptare gjenden mijëra profesionistë, studiues, profesorë, sipërmarrës dhe ekspertë të fushave të ndryshme. Përvoja dhe njohuritë e tyre duhet të lidhen më fuqishëm me zhvillimin e Kosovës dhe Shqipërisë.

Një shtet që di ta bashkojë potencialin e qytetarëve të vet brenda dhe jashtë vendit, ndërton një urë të fuqishme drejt zhvillimit. Diaspora nuk duhet të jetë vetëm kujtim emocional i atdheut, por partner aktiv në ndërtimin e tij.

Një vizion i ri për shekullin e zhvillimit shqiptar

Shekulli i ri kërkon një qasje të re. Koha e sfidave të mëdha historike nuk duhet të na gjejë të ndarë, por të përgatitur. Ne duhet ta ndërtojmë të ardhmen jo vetëm me krenari për atë që kemi qenë, por me përgjegjësi për atë që duam të bëhemi.

Vizioni ynë duhet të jetë një Kosovë dhe një Shqipëri të zhvilluara, demokratike dhe të respektuara ndërkombëtarisht; vende ku qytetari ka besim te shteti, ku ekonomia ecën përpara, ku arsimi është themel i shoqërisë dhe ku të rinjtë shohin shpresë.

Kjo kërkon një ndryshim të madh në mënyrën e të menduarit. Duhet të kalojmë nga kultura e reagimit te kultura e planifikimit; nga ndarja te bashkëpunimi; nga interesat e ngushta te vizioni afatgjatë kombëtar.

Nuk duhet të harrojmë se bota i respekton kombet që respektojnë veten. Një komb fitoi respekt kur ndërton institucione të forta, kur zhvillon ekonominë, kur investon në dije dhe kur vepron me përgjegjësi në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Në këtë rrugë, uniteti kombëtar mbetet një vlerë themelore. Jo një unitet i kohëve të vjetra, por një unitet modern: bashkim rreth dijes, zhvillimit, shtetit të së drejtës dhe interesit të përbashkët.

Sepse e ardhmja nuk u përket atyre që vetëm kujtojnë të kaluarën, por atyre që kanë guximin ta ndërtojnë atë.

Brezi i sotëm shqiptar ka marrë nga historia një amanet të madh. Detyra jonë është që atë amanet ta shndërrojmë në një realitet më të mirë për brezat që do të vijnë.

Uniteti kombëtar, partneritetet ndërkombëtare dhe përgjegjësia për paqen e zhvillimin

Historia e popujve dëshmon se asnjë komb nuk e ndërton të ardhmen vetëm duke u mbështetur në forcën e vet të brendshme. Në një botë të ndërlidhur, ku sfidat politike, ekonomike dhe të sigurisë janë gjithnjë e më komplekse, zhvillimi dhe mbrojtja e interesave kombëtare kërkojnë mençuri, diplomaci të përgjegjshme dhe partneritete të qëndrueshme.

Për shqiptarët, rruga drejt lirisë dhe shtetësisë ka qenë gjithmonë e lidhur edhe me përpjekjen për të fituar mbështetjen e botës demokratike. Në momente të rëndësishme historike, miqësitë dhe aleancat ndërkombëtare kanë luajtur një rol të rëndësishëm në mbështetjen e paqes, sigurisë dhe stabilitetit në hapësirën shqiptare.

Sot, Republika e Kosovës dhe Republika e Shqipërisë kanë përgjegjësinë që këto partneritete t’i kultivojnë me seriozitet, besueshmëri dhe vizion afatgjatë. Marrëdhëniet me aleatët strategjikë duhet të ndërtohen mbi bazën e vlerave të përbashkëta: demokracisë, lirisë, sundimit të ligjit dhe respektimit të të drejtave të njeriut.

Një komb i përgjegjshëm nuk kërkon vetëm mbështetje nga miqtë e tij, por dëshmon se është vetë një partner i besueshëm. Kjo arrihet përmes institucioneve funksionale, diplomacisë profesionale, zhvillimit ekonomik dhe një shoqërie që respekton standardet demokratike.

Prandaj, forcimi i shtetit të Kosovës dhe zhvillimi i mëtejshëm i Shqipërisë nuk janë vetëm çështje të brendshme. Ato janë pjesë e një vizioni më të gjerë për paqen dhe stabilitetin në Evropën Juglindore.

Uniteti si forcë e interesit kombëtar

Në çdo periudhë të historisë, shqiptarët kanë qenë më të fortë kur kanë ditur të bashkohen rreth çështjeve të rëndësishme. Bashkimi nuk ka nënkuptuar gjithmonë të njëjtin mendim, por ka nënkuptuar aftësinë për të vendosur interesin e përgjithshëm mbi ndarjet e përkohshme.

Sot, sfidat tona nuk kërkojnë më vetëm reagime emocionale, por një strategji të qartë kombëtare. Kjo strategji duhet të mbështetet mbi zhvillimin ekonomik, forcimin institucional, ruajtjen e identitetit kulturor, avancimin arsimor dhe një diplomaci aktive.

Dashuria për atdheun nuk duhet të mbetet vetëm një ndjenjë e bukur shpirtërore. Ajo duhet të shfaqet përmes punës, përgjegjësisë dhe përkushtimit për të ndërtuar një shoqëri më të mirë.

Një qytetar që respekton ligjin, një mësues që edukon brezat, një studiues që zhvillon dijen, një sipërmarrës që krijon vende pune dhe një zyrtar që shërben me ndershmëri – të gjithë janë pjesë e ndërtimit kombëtar.

Kombet nuk forcohen vetëm në momentet e mëdha historike. Ato forcohen çdo ditë, përmes miliona veprimeve të ndershme të qytetarëve të tyre.

Përgjegjësia ndaj kujtesës dhe së ardhmes

Një nga detyrimet më të mëdha të një kombi është të ruajë kujtesën e tij historike. Popujt që harrojnë sakrificat e tyre humbin një pjesë të identitetit të tyre. Por kujtesa nuk duhet të jetë vetëm kthim te dhimbja; ajo duhet të jetë burim force për ndërtim.

Ne duhet t’i kujtojmë heronjtë, dëshmorët dhe të gjithë ata që sakrifikuan, jo vetëm me fjalë nderimi, por duke ndërtuar një shoqëri sipas idealeve për të cilat ata luftuan.

Ata ëndërruan një popull të lirë.

Ata sakrifikuan për një shtet me dinjitet.

Ata luftuan që brezat e ardhshëm të jetonin më mirë.

Prandaj, përgjegjësia jonë është të mos e humbim këtë mundësi historike.

Sot kemi detyrë të ndërtojmë një të ardhme ku shqiptari të jetë krenar jo vetëm për historinë e tij, por edhe për institucionet, ekonominë, arsimin dhe standardin e jetës që krijon.

Thirrje për një frymë të re kombëtare

Koha kërkon një frymë të re kombëtare: një frymë që bashkon patriotizmin me qytetërimin, krenarinë me përgjegjësinë dhe identitetin me zhvillimin.

Patriotizmi i shekullit XXI nuk matet vetëm me fjalë, por me aftësinë për të ndërtuar. Ai matet me respektin për shtetin, me mbrojtjen e demokracisë, me përkushtimin ndaj arsimit dhe me punën për mirëqenien e qytetarëve.

Kjo është rruga që duhet të ndjekim: një rrugë ku Kosova dhe Shqipëria ecin përpara me besim, duke ruajtur miqësitë ndërkombëtare, duke forcuar institucionet dhe duke investuar te njeriu.

Sepse në fund të fundit, forca më e madhe e një kombi nuk është vetëm ajo që shihet jashtë, por ajo që ndërtohet brenda shpirtit të tij.

Një komb me kujtesë, me dije dhe me unitet nuk ka frikë nga e ardhmja.

Mesazhi përfundimtar për brezat – Kosova dhe Shqipëria, amaneti i së kaluarës dhe shpresa e së ardhmes

Në fund të këtij reflektimi mbi historinë, sakrificën, unitetin dhe përgjegjësinë kombëtare, mbetet një e vërtetë e madhe që duhet ta mbajmë gjithmonë në zemër: asnjë komb nuk e ndërton të ardhmen pa e njohur thellësinë e rrënjëve të veta.

Kombi shqiptar nuk është vetëm një emër në hartën e Evropës. Ai është kujtesë e gjallë e një populli që ka kaluar nëpër shekuj të vështirë, por që ka ruajtur shpirtin, gjuhën, kulturën dhe identitetin e tij. Është historia e brezave që nuk u dorëzuan, e familjeve që ruajtën traditat, e intelektualëve që mbajtën gjallë dijen dhe e luftëtarëve që sakrifikuan jetën për lirinë.

Sot, kur shohim pas rrugëtimin tonë historik, kemi arsye të jemi krenarë. Por krenaria e vërtetë nuk qëndron vetëm në atë që kemi qenë, por në atë që jemi të aftë të bëhemi.

Sepse historia nuk na ka sjellë deri këtu që ne vetëm të kujtojmë sakrificat e së kaluarës. Ajo na ka sjellë deri këtu që ne të ndërtojmë një të ardhme që i jep kuptim atyre sakrificave.

Prandaj, brezi i sotëm shqiptar ka një mision të madh historik: të ruajë lirinë, të forcojë shtetin dhe të ndërtojë një shoqëri ku çdo qytetar të ndihet i barabartë, i respektuar dhe me shpresë për të ardhmen.

Duhet ta kuptojmë se shteti nuk ndërtohet vetëm nga institucionet, por nga ndërgjegjja e njerëzve që e përbëjnë atë. Një shtet është aq i fortë sa janë të forta vlerat e qytetarëve të tij. Drejtësia, ndershmëria, puna, dija dhe përgjegjësia janë themelet mbi të cilat ndërtohet një komb i qëndrueshëm.

Sot kemi nevojë për një brez që nuk e sheh atdheun vetëm si një simbol emocional, por si një përgjegjësi konkrete. Një brez që e kupton se dashuria për vendin shprehet përmes punës, dijes, profesionalizmit dhe kontributit për shoqërinë.

Në këtë rrugëtim, duhet të ruajmë gjithmonë frymën e bashkëpunimit ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë, duke e zhvilluar atë në të gjitha fushat: në arsim, kulturë, ekonomi, shkencë, siguri dhe diplomaci. Forca jonë qëndron në aftësinë për të ndërtuar ura bashkëpunimi dhe për të krijuar mundësi të reja për qytetarët tanë.

Duhet të kujtojmë gjithashtu se diaspora shqiptare është një pjesë e pandarë e këtij rrugëtimi. Ajo është dëshmi e fuqisë së shqiptarëve kudo në botë dhe një pasuri e madhe për zhvillimin tonë kombëtar.

Por mbi të gjitha, duhet të ruajmë besimin te vetja. Një komb që humbet besimin te vetja humbet energjinë për të përparuar. Ndërsa një komb që beson në vlerat e tij, që respekton historinë dhe punon për të ardhmen, mund të përballojë çdo sfidë.

Në emër të Zotit, në nderim të të gjithë atyre që dhanë jetën për lirinë tonë, në respekt të brezave që vuajtën dhe në përgjegjësi ndaj fëmijëve tanë, le të ndërtojmë një të ardhme ku sakrifica e tyre të mos mbetet vetëm kujtim, por të jetë themel i një shoqërie më të drejtë dhe më të zhvilluar.

Le të mos harrojmë:Liria është amanet.�Shteti është përgjegjësi.�Kombi është dashuri dhe detyrë.

Prandaj, detyra jonë është të ecim përpara me urtësi, unitet dhe besim. Të ndërtojmë një Kosovë dhe një Shqipëri ku historia dhe e ardhmja takohen; ku krenaria kombëtare bashkohet me përgjegjësinë qytetare; ku kujtesa e sakrificave shndërrohet në energji për zhvillim.

Sepse vetëm një komb që di të bashkojë kujtesën me vizionin, dijen me përgjegjësinë dhe lirinë me drejtësinë, mund të sigurojë vendin e tij të merituar në familjen e kombeve të lira.

Kosova dhe Shqipëria nuk janë vetëm trashëgimi e së kaluarës. Ato janë amanet i brezave që luftuan, përgjegjësi e brezit tonë dhe shpresë e brezave që do të vijnë.

Le ta mbajmë këtë amanet me nder. Le ta ndërtojmë këtë të ardhme me punë. Le ta ruajmë këtë liri me mençuri.

PËR UNITET, DINJITET DHE SHTETNDËRTIM – PËR NJË TË ARDHME MË TË FORTË TË KOMBIT SHQIPTAR.