Prof.Begzad Baliu/

Me rastin e 600-vjetorit të lindjes së Gjergj Kastriotit Skënderbeut (1405-1468) janë zhvilluar shumë aktivitete shkencore, kulturore e madje politike. Janë të paktë studiuesit dhe njerëzit e kulturës, të cilët nuk janë angazhuar të japin një kontribut sado modest për njohjen dhe vlerësimin e këtij personaliteti me përmasa kombëtare e europiane.

Në këtë rrjedhë një kontribut të rëndësishëm ka dhënë edhe njëri prej krijuesve tanë në fushë të letërsisë e kulturës në Suedi, shkrimtari Sokol Demaku, duke përkthyer njërën prej veprave të trashëgimisë skenderbeguane në gjuhën suedeze, atë të Stefan Zanoviqit, Den store Castriotto af Albanien kallad Scanderbeg. Historia. Stockholm: Anders Zetterberg, 1788. Të dhënat bibliografike në thonë se vepra është shkruar në gjuhën suedeze të shekullit XVIII. Është botuar në shtypshkronjën: Anders Zetterberg. Lloj i veprës: histori e romanizuar/biografi heroike. Tekst i mbishkruar sipas traditës barletiane. Botimi në gjuhën shqipe: Stefan Zanoviq, E quajti Kastrioti i madh i Shqipërisë Skënderbeu: Historia. Përkthyer nga Sokol Demaku (nga suedishtja e vjetër, sipas Sven Esselius). Prishtinë, 2024. ISBN: 978-91519-5595-7.

Të dhënat enciklopedike e bibliografike veç tjerash na thonë se Stefan Zanoviq (i njohur edhe si Stiepan Zanović) ishte një figurë e shekullit XVIII, me origjinë nga hapësira dalmato-ballkanike (zakonisht lidhet me Budvën ose zonat përreth Adriatikut), i cili u bë i njohur në Evropë si aventurier, shkrimtar dhe intelektual i shtirur. Ai veproi në një kontekst kulturor tipik për epokën e iluminizmit, duke lëvizur midis oborreve dhe qendrave urbane evropiane, ku ndërtoi identitete të ndryshme sociale dhe kulturore. Në literaturën enciklopedike nordike ai paraqitet si një figurë margjinale, por karakteristike për kulturën kosmopolite dhe shpesh spekulative të shekullit XVIII.

Zanoviq u dallua për prodhimin e teksteve historiko-letrare dhe për një prirje të fortë drejt fabulimit dhe stilizimit të figurave historike. Vepra e tij për Skënderbeun – Den store Castriotto af Albanien kallad Scanderbeg. Historia (Stockholm, 1788) – përfaqëson pikërisht këtë tip diskursi: një përzierje e historiografisë, moralizimit dhe retorikës heroike, e cila mbështetet në traditën e Marin Barleti, por e transformon atë në një narrativë të përshtatur për publikun evropian të kohës. Në këtë aspekt, Zanoviq nuk është historian në kuptimin kritik modern, por një ndërmjetës diskursiv i miteve historike.

Në biografinë e tij, ai mbetet një figurë kontradiktore: i përfshirë në aventura politike dhe mashtrime identitare (duke pretenduar herë pas here prejardhje fisnike ose role të fabrikuara), ai përfundoi jetën në kushte tragjike në fund të shekullit XVIII. Enciklopeditë evropiane, përfshirë traditën suedeze, e trajtojnë atë si shembull të tipit “aventurier intelektual”, një figurë që qëndron në kufirin midis kulturës së lartë dhe manipulimit letrar, duke reflektuar tensionet midis dijes, autoritetit dhe fabulës në epokën e iluminizmit.

Ndërmjet Barletit dhe Zanoviqit

Studimi në fjalë ndërtohet mbi një premisë të qartë metodologjike dhe teorike: teksti i Stefan Zanoviq nuk përfaqëson një burim historik autonom, por një konstrukt diskursiv sekondar, i ndërtuar mbi matricën historiografike të Marin Barleti. Në këtë kuptim, analiza nuk synon të verifikojë faktografinë historike, por të zbulojë mekanizmat e riartikulimit të figurës së Skënderbeut në një kontekst të ri kulturor, duke u mbështetur në një qasje të integruar historiko-filologjike, intertekstuale dhe semiotike. Kjo qasje lejon të kuptohet procesi i kalimit nga një historiografi humaniste, e strukturuar mbi modelin latin dhe mbi retorikën klasike, në një diskurs iluminist evropian, ku historia funksionalizohet si instrument i ideologjisë, i etikës dhe i modelimit kulturor.

Në rrafshin strukturor, analiza dëshmon një vazhdimësi të qartë të modelit barletian, pasi Zanoviq ruan skeletin kronikal të rrëfimit: origjinën fisnike të Kastriotëve, fazën e pengmarrjes dhe të edukimit në oborrin osman, rikthimin në atdhe dhe ciklin e luftërave kundër Perandorisë Osmane. Kjo strukturë nuk është një krijim origjinal, por një riprodhim i një modeli të konsoliduar historiografik, i cili funksionon si bazë për ndërtimin e mëtejshëm të rrëfimit. Megjithatë, në nivelin interpretativ, kjo vazhdimësi shoqërohet me një zhvendosje të rëndësishme: ajo që te Barleti paraqitet si një paradoks providencial i historisë, te Zanoviq riformulohet si një proces racional dhe pedagogjik i formimit të heroit, duke reflektuar një ndryshim të thellë në mënyrën e konceptimit të historisë dhe të individit.

Transformimi më i dukshëm ndodh në nivelin e diskursit dhe të strukturës narrative, ku rrëfimi historik zëvendësohet nga një narrativë e dramatizuar dhe moralizuese. Ndërhyrjet alegorike, si prologu me Menandrin (Burrë i fortë) dhe CLEARC-un (Modelin etik të heroit), nuk kanë funksion informativ, por vendosin një horizont etik, duke e orientuar interpretimin e figurës së Skënderbeut drejt një sistemi vlerash universale. Kështu, historia largohet nga funksioni i saj dokumentues dhe shndërrohet në një formë të artikuluar të filozofisë morale, ku rrëfimi shërben për të edukuar dhe për të modeluar perceptimin e lexuesit.

Në prizmin karakterologjik, figura e Skënderbeut pëson një zgjerim të rëndësishëm semantik dhe funksional. Nga një hero historik dhe ushtarak, i artikuluar si mbrojtës i krishterimit dhe i rendit evropian, ai shndërrohet në një model etik dhe politik, që mishëron virtyte universale si drejtësia, maturia dhe vetëkontrolli. Ky transformim realizohet përmes një strategjie diskursive që thekson cilësitë morale dhe shoqërore të figurës, duke e zhvendosur fokusin nga akti historik drejt normës etike.

Në këtë mënyrë, Skënderbeu nuk mbetet më vetëm një figurë e së kaluarës, por bëhet një model antropologjik dhe normativ për shoqërinë. Në nivelin e përfaqësimit të luftës, analiza evidenton një kalim nga një strukturë historiko-retorike drejt një estetike të hiperbolës dhe të dramatizimit. Përshkrimet e betejave te Zanoviq karakterizohen nga amplifikimi numerik dhe nga ndërtimi i një imazhi të epërsisë absolute të heroit, duke e transformuar luftën nga një fakt historik në një spektakël narrativ. Më e rëndësishmja, ky proces shoqërohet me një vetëdije të qartë të autorit për natyrën e mitizimit, çka e dallon atë nga modeli barletian dhe e vendos tekstin në një nivel më të avancuar refleksiv, ku historia dhe narrativa ndërthuren në mënyrë të ndërgjegjshme.

Në konceptin ideologjik dhe kulturor, shtesat që sjell Zanoviq janë vendimtare për kuptimin e figurës së Skënderbeut në kontekstin e shekullit XVIII. Figura universalizohet dhe integrohet në një sistem evropian referencial, ku ajo vendoset në marrëdhënie me figura të tjera paradigmatike të historisë botërore. Njëkohësisht, artikulohet një diskurs politik i tipit iluminist, në të cilin Skënderbeu paraqitet si model i sovranitetit dhe i autonomisë politike. Paralelisht, estetizimi i narrativës dhe futja e elementeve të ndjeshmërisë dhe të jetës shoqërore e afrojnë tekstin me format e romanit historik dhe të letërsisë së shekullit XVIII, duke e shndërruar atë në një strukturë hibride midis historiografisë dhe letërsisë.

Në këtë rrjedhë, analiza dëshmon një proces të trefishtë të ndërtimit diskursiv të figurës së Skënderbeut: ruajtjen e strukturës historike të modelit barletian, transformimin e narrativës në një diskurs moral dhe estetik, dhe shtimin e një shtrese të re ideologjike dhe kulturore, të karakterizuar nga universalizimi evropian dhe nga artikulimi i vlerave iluministe. Si rezultat, figura e Skënderbeut kalon nga një hero i kronikës historike në një simbol kompleks kulturor dhe konceptual, që funksionon si model etik, politik dhe antropologjik në horizontin e Evropës së shekullit XVIII.

Rafaela Prifti/

Ledia Xhoga brought the rich landscape of Misinterpretation to the Fan Noli Cultural Center and Library in a virtual event last Sunday afternoon, April 26. The 2025 Booker Prize nominated author walked us through her haunting story of an Albanian woman in present day New York, a character defined by susceptibility to other people’s pain. Misreadings anchor the mini-plots of her debut novel, weaving the nuances of translation into the complexities of human intimacy. Thanks to her authentic storytelling and warmth, it was an afternoon of literary discovery and wonder that truly deserves an Encore!

Real places – Raw emotions Sunday’s book talk revealed just how much reality grounds Ledia Xhoga’s fiction. From the streets of New York to the historic castle of Berat, Albania, the story’s locations, right down to the specific hotel, are places readers can visit both on the page and in person. Even the bridge on the Slovakian-Hungarian border, a question put to the author by Director Bob Tochka, is real. In fact, Xhoga once considered applying for a fellowship based there.

The novel’s Albanian-ness is woven into gestures, dialogue, in silences. Her narrative captures these subtle nuances with intensity that it is no surprise she has already been approached for film adaptations.

Budding Bards Take Heart! For aspiring writers, Ledia offered a dose of reality and encouragement: reaching a final of revisions and tireless drafting and revision. The great news? She has already submitted her next novel and the Fan Noli Cultural Center and Library is ready for it. We’re even hopeful Ledia will join us in person for the launch. It seems the ‘secret weapon’ was the lure of Shkodra Byrek brought all the way from Braintree. Behold the taste of home!

Poets Welcome For poets doubting their move into prose, Xhoga views a poetic background as a major advantage in building impactful narratives.

Missed the Sunday talk? Artan Malaj’s photos can get you into the mood of the event, while Fan Noli Cultural Center will post a short video soon. Stay tuned for more highlights from our conversation with the author ️

Want to listen? Misinterpretation is available as an audiobook in both UK and US versions across most major platforms.

Why it matters? Authentic storytelling by Albanian writers elevates our cultural footprint in the contemporary world of the arts. Supporting the talented writers honors our rich literary heritage and inspires the creators of tomorrow.

Before our next live event, take a moment to read this earlier interview with Ledia Xhoga, author of Misinterpretation, longlisted for the 2025 Booker Prize.

https://gazetadielli.com/conversation-with-ledia-xhoga…

——————————————————————–

Prezantimi i librit Misinterpretation në bashkëbisedimin përmes Zoom me autoren Ledia Xhoga të dielën na fali befasi të këndshme dhe zbulime të reja interpretimi të novelës së saj të parë, kandiduar në listën e gjatë të Booker Prize 2025.

Këto mbresa dhe foto nga artisti Artan Malaj përcjellin atmosferën e takimit mujor të serisë së librit Peter dhe Naum Prifti në Qendren Kulturore dhe Bibliotekën Fan Noli në Boston.

#LediaXhoga#Misinterpretation#FanNoliCulturalCenter#ThePeterandNaumPriftiDistinguishedBookSeries#Bookstagram

Nga Anila Kadija/

Intervistë me Altin Gjonin.

Një histori e shkurtër karriere?

Historia ime filloi si ajo e shumë adoleshentëve që fillojnë të luajnë kitarë dhe pastaj nuk dorëzohen kurrë. Ajo ndjenjë “cool” dhe liri për të luajtur muzikë mbeti me mua dhe më pas e përqendrova tërë jetën time në të. Që nga fillimi në dhomën time të gjumit në Tiranë duke dëgjuar grupe rock, deri më sot shumë gjëra kanë ndryshuar. Si muzikant nuk kam studiuar muzikë formalisht dhe kam pasur dhe kam mënyrën time të frymëzuar nga idhujt e mi në mënyrën se si mendoj për instrumentin dhe muzikën.

Tani, shumë vite më vonë, jam kitarist me grupin londinez Rusty Halo, grupin shqiptar Erina & The Elementals, dhe vazhdoj karrierën time si muzikant midis dy vendeve, Shqipërisë dhe Anglisë, në bashkëpunim me artistë të ndryshëm dhe vepra solo, si dhe me shumë bashkëpunime si muzikant edhe me producent artistë ndërkombëtarë. Gjithçka ndryshoi për mua kur fillova karrierën time të incizimit online nga dhoma e një miku në Tiranë, gjë që më prezantoi me artistë nga e gjithë bota dhe më ndërtoi muzikalisht, por edhe me mundësitë që më u hapën nga vendi ku fillimisht nënshkrova me labelin e Mançesterit 1043 recordings me grupin tim, por edhe si artist solo.

Jeta ime ka qenë gjithmonë një ekuilibër midis performancës, por edhe një prekje biznesi ose mënyrës se si funksionojnë gjërat nga prapa. Kur u transferova në Mbretërinë e Bashkuar, shkove me një bursë Chevening nga Shteti Britanik, ku studiova industrinë muzikore, dhe gjithashtu fillova iniciativën e parë në Shqipëri për një program trajnimi për industrinë muzikore. Isha gjithashtu kryetar i konferencës së parë të industrisë muzikore në Tiranë, e cila mblodhi mbi 50 folës nga Mbretëria e Bashkuar, rajoni dhe bota.

Kohët e fundit, pas një viti si anëtar i bordit të British Albania Culture & Arts, një organizatë misioni i së cilës është të ndërtojë ura kulturore midis Anglisë dhe Shqipërisë, u zgjodha kryetar i organizatës dhe ne vazhdojmë të krijojmë evente, të hapim mundësi të tjera, të mbështesim artistët ashtu siç më kanë mbështetur ata mua. Një anë tjetër e imja është shkrimi i artikujve ose promovimi online, i cili ishte një pasion që më vonë u përzie me pasionin tim tjetër për muzikën dhe më dha mundësinë të shkruaja për marka muzikore si Digitech, Cort Guitars, etj.

Koncerti më emocional?

Në fakt ka pasur shumë, dhe secili për arsyet e veta. I fundit mendoj se ishte në shkurt të vitit 2026 me Sara Payman në Apollo Hammersmith për të mbështetur Alban Skënderajn, ishte i veçantë sepse kishte një kuptim të madh të një skene legjendare, ku nuk mund ta imagjinoja kur isha fëmijë se do të isha në gjendje të shkelja si spektator, e lëre më si muzikant në skenë.

Ndërsa po luaja, mendoja “kjo është e njëjta pamje që ka parë Brian May i Queen ose kushdo që ka luajtur këtu më parë”.

Nata e Kadaresë, e cila ishte vetëm pak ditë më parë në Apollo, ia vlen të përmendet gjithashtu sepse ishte një lloj emocioni tjetër për të përformuar dhe për të drejtuar muzikalisht dhe artistikisht një mbrëmje kaq të veçantë. Ndjesia kur je i rrethuar nga miq në skenë nga vendi në vend, njerëz që i takova rastësisht vite më parë përmes muzikës dhe tani mblidhemi për të luajtur në një skenë në Londër. Do të doja të përmendja edhe finalen e Festivalit të Këngës me orkestrën e RTSH dhe grupin tim në Tiranë ‘Erina & The Elementals’.

E para që të la pa frymë?

Herën e parë që zbulova vërtet Pink Floyd, veçanërisht solon e David Gilmour në këngën ‘High Hopes’, ishte ndoshta momenti më i rëndësishëm i jetës sime si i rritur që më çoi aty ku jam sot, jo si një nivel suksesi, pasi nuk mendoj se ekziston në fushën tonë siç e perceptojnë njerëzit, por si një zgjedhje që bëra në jetë.

Fakti që jam në Mbretërinë e Bashkuar vjen gjithashtu nga një rastësi kur u punësova për të regjistruar kitara në internet për një producent anglez i cili pa se kisha veshur një bluzë të Pink Floyd dhe më punësoi. Ai producent është tani një nga miqtë e mi më të ngushtë i cili performoi gjithashtu me mua në Natën Kadare, një anëtar i bordit të BACA dhe personi që më ftoi në Mbretërinë e Bashkuar për herë të parë si lektor i ftuar në universitetin ku punon ‘Future Works’ në Mançester.

Njerëz interesantë në art që keni takuar?

Do të thoja se njerëzit me të cilët bashkëpunoj sot janë të gjithë interesantë sepse më sfidojnë të kem një qasje të ndryshme ndaj muzikës ose vetë bashkëpunimit. Kam takuar njerëz të famshëm në art, siç kanë bërë shumë të tjerë, për mus secili prej tyre ishte “interesant” në atë që unë vlerësoj, kështu që mendoj se ndikimi vjen nga personi që ju ndikon më shumë.

Të rrugëtosh me kolegë?

Sot, nuk mund të bëhesh as shkrimtar vetëm, më tha dikush dikur, dhe unë i besoj. E njëjta gjë vlen për gjithçka në muzikë apo kudo në art. Edhe ata muzikantë që kanë karrierë solo nuk kanë realisht karrierë solo, sepse është bashkëpunim në muzikë, dhe ndonjëherë mosmarrëveshjet në grupe janë ato që krijojnë këngët ose albumet më të vlefshme.

Sipas përvojës sime, kur kalova vite duke punuar me muzikantë ose në sipërmarrje të ndryshme artistike ose biznesi, momentet kur mësova të lija egon time dhe të isha më fleksibël ose i hapur ndaj mendimeve ose ndërhyrjeve të të tjerëve ishin kur pata rezultatet më të mira.

Është gjithmonë e vështirë në art, sepse ka shumë mënyra se si gjërat mund të jenë të drejta. Por mendoj se është e rëndësishme të jesh i hapur, por edhe të dish se cili është thelbi i asaj që po krijon dhe pse po e krijon atë. Kjo të ndihmon të kuptosh se çfarë është diçka që përmirëson punën tënde, ose çfarë është diçka që e largon atë nga emocioni origjinal.

Diçka e çmendur me adrenalinë që të bën të ngresh pesha?

Kafe në mëngjes me muzikë! Muzika nuk ka shumë rëndësi në zhanër, por nëse është ajo për të cilën jam i apasionuar në këtë moment, më bën të ndihem i ngarkuar gjatë gjithë ditës. Pastaj, sigurisht, çdo performancë live me band të plotë elektrik ka atë efekt.

Kur ke kitarën në dorë, çfarë ndodh?

Përpiqem të shkëputem nga e kaluara ose e ardhmja dhe të jem në moment. Të jem ‘në zonë’ dhe të transmetoj atë që kam brenda, i lirë në instrument.

Kur jam vetëm duke luajtur kitarë akustike ose edhe elektrike, gjithmonë synoj të mos luaj këngë, por të krijoj diçka në moment që nuk tingëllon si një ‘bllokim’ ose improvizim pa ndikim, por si muzikë që përcjell diçka.

Ndërsa në studio si muzikant studioje ose producent, jam aty për t’i shërbyer këngës, për ta drejtuar muzikalisht aty ku duhet dhe për të qenë i saktë, pa dyshime në atë që bëj. Në skenë është një qasje e ndryshme, emocioni dhe momenti janë më të rëndësishëm dhe e gjej veten më të lirë dhe më të vërtetë se në çdo moment tjetër.

Njerëz të mirë?

Pafund për të qenë i sinqertë. Mendoj se fati im më i madh është që jam i rrethuar nga njerëz të tillë që më mbështesin sepse më duan vërtet. Nëse do të filloja me emra, do të zgjaste shumë sepse në vite të ndryshme ka pasur gjithmonë njerëz të tillë, si në Shqipëri me muzikantët e parë që më pranuan si pjesë të tyre.

Midis tyre do të përmendja mikun tim, producentin dhe kitaristin, Dario Meci i cili më mësoi gjithçka që di për regjistrimin dhe më hapi derën çdo mbrëmje për të regjistruar në shtëpinë e tij kur nuk kisha mundësi të blija pajisje, ose në Mbretërinë e Bashkuar ku jo vetëm artistë, por edhe miq dhe mentorë si Tomorr Kokona ose ndonjë anëtar tjetër i BACA më kanë ndihmuar dhe ende vazhdojnë të më mbështesin.

Këta njerëz janë edhe disa që nuk i kam takuar kurrë, por arti i tyre dhe mënyra se si e përcjellin atë ka qenë arsyeja pse tani kam një kitarë në dorë. Midis tyre, do të veçoja kitaristin Tom Bukovac nga Nashville, i cili vitet e fundit ka qenë mentori im muzikor, jo vetëm në kitarë.

Familja?

Familja ime gjithmonë më ka mbështetur në mënyrën e vet. Ajo që dua të them është se unë nuk vij nga një familje muzikantësh, por vij nga një familje që e vlerëson të bukurën dhe e kupton përpjekjen time për ta ndjekur atë. Mendoj vërtet se nëse ata do të kishin pasur drejtimin në rininë e tyre ose nëse do të kishte qenë e mundur, të dy prindërit e mi do të kishin qenë muzikantë. Vëllai im është gjithashtu artist në zemër, në fund të fundit, ai ishte personi që solli kitarën time të parë në shtëpi kur unë nuk e dija se çfarë ishte.

Gjëja që kam vlerësuar më shumë është liria për të zgjedhur atë që dua dhe se ata më kanë dhënë vlera që mendoj se më bëjnë të ndihem krenare për veten time.

Të rinjtë shqiptarë?

Mendoj se janë të etur për gjëra që mund t’i prekin vërtet emocionalisht dhe t’i përfshijnë më shumë në njohjen e vetvetes. Mendoj se mungesa e artit si një gjë parësore në Shqipëri ka lënë një boshllëk që nuk kam përshtypjen se ata nuk e kuptojnë dhe që i ka bërë të pandjeshëm dhe të painteresuar për bukurinë ose arritjen e më të mirës për veten e tyre.

Do të thoja se ekziston një rreze drite krijuese midis të rinjve dhe në shumë aktivitete me Kulturën dhe Artet Britanike-Shqiptare e kemi zbuluar këtë, por mendoj se nevojitet më shumë ndihmë në gjërat themelore, si ofrimi i artit në shkolla, skena të vogla për të performuar, etj.

Bashkëpunime?

Aktualisht, bashkëpunimi i fundit ishte me pianistin francez Julian Gaiffe me të cilin publikuam EP-në ‘Clouds’ me regjistrimet tona live në studio në Londër.

Jam në përgatitje për një vazhdim të atij projekti, një bashkëpunim me një kitarist nga Tirana, Xhon Treni, si dhe publikime të reja me grupin britanik ‘Rusty Halo’.

Vështirësia, ku keni ngecur ndonjëherë?

Unë shpesh dhe vazhdoj të përballem me atë ndjesi të “humbjes së kuptimit” në përpjekjet e mia artistike. Kishte një periudhë kur isha më i ri kur nuk luaja kitarë për javë të tëra dhe periudha e “kthimit” ishte gjithmonë sfiduese. Gjithashtu, periudha kur isha i bllokuar në një skenë të vogël muzikore kur isha i vendosur vetëm në Tiranë më bëri të mos zhvilloja veten si muzikant. Këto janë gjithmonë sfida, mendoj se ato gjithmonë përsëriten në çdo nivel ose vend, mendoj se thjesht jam bërë më i mirë në përballimin e tyre.

Një mesazh i fortë rock?

Krijimi i vërtetë, ai që vjen nga një vend i sinqertë dhe i pastër, është gjithmonë ai që do të mbijetojë dhe do të mbetet. Pavarësisht faktit se mediat sociale ose çdo presion për të qenë “i shpejtë”, “të bëjmë atë që dëshiron publiku” ose për të qenë gjithmonë “online” ka hedhur një hije mbi ne sot, sepse humbasim mundësinë. E vërteta është se bota do që ne të jemi ata që jemi, jo kopje të të tjerëve ose “produkte” të shpejta që ndjekin trendet.

Join the Albanian American Club of Westchester for an unforgettable evening at our Legacy on the Runway: Spring Fashion Showcase. Experience a stunning celebration where tradition meets modern style, highlighting the beauty of Albanian heritage through both traditional veshje and contemporary fashion.

The event will take place on Thursday May 14th at 6:00 PM, hosted at Lotus Threads New York in Tuckahoe. Guests will enjoy an elegant and vibrant atmosphere filled with culture, style, and community, as models take the runway showcasing pieces from different regions of Albania alongside modern designs.

Come celebrate with us, connect with the community, and immerse yourself in a night that honors our roots while embracing today’s fashion. The evening will also include raffles, with proceeds supporting our AACW College Scholarship Fund.

Event Highlights:

• Live fashion showcase featuring traditional Albanian costumes and modern styles

• Cultural celebration bringing together community and heritage

• Raffles supporting the AACW College Scholarship Fund

• Elegant, social, and high-energy atmosphere

Pricing:

$60 AACW Members

$80 Non-Members

How to Attend:

CLICK HERE to reserve your ticket or send payment via Zelle to:

home@albanianamericanclub.com

Spots are limited—secure your ticket today and be part of a night celebrating culture, fashion, and legacy.

Vepra që na vënë në mendime 

 Viron Kona

Shkrimtar e studiues

      Skënder Kamberi, “Piktor i Popullit”, “Mjeshtër i Madh”, ndër piktorët e  spikatur të vendit tonë në 30 vitet e fundit të shekullit të kaluar dhe në vazhdim të mijëvjeçarit të ri, derisa mbylli  sytë në prill të këtij viti (2026). Ai ishte kurdoherë mbresëlënës me karakterin e tij të papërsëritshëm, por mbi të gjitha me vlerat e larta artistike, kolorin dhe origjinalitetin e pikturave të tij. 

Skënder Kamberi

    (1939 – 2026)

      Në pikturat e Kamberit, pothuajse të gjithë elementët tërheqin vëmendjen, të vënë në mendime sa herë që ndodhesh përpara tyre: edhe kompozicioni, edhe vizatimi, edhe kolori… dhe, shpejt, shikuesi arrin  në konkluzionin se ka përpara një piktor të kompletuar të kohëve moderne. Veprat e  tij janë tashmë të njohura dhe gurë themeli në historinë e pikturës shqiptare: “Buka e duarve tona”, “Kthimi i nëndetëseve”, “Betimi i Vrana Konti”, “Vajza e valëve”, “Kosovarja”, “Në Belvederë në Vjenë sikur pashë Skënderbenë“,“Otranto, 1997”, portreti i luftëtarit Sali Vranishti…etj. etj. Lista e veprave të tij është e pafund, numërohen mbi 1400 piktura… 

1.Tabloja “Në Belvederë në Vjenë…”                    

2.Tabloja “Buka e duarve tona”

      Skënderi nuk përsëriste asnjëherë vetveten, por krijonte vazhdimisht, ai kishte zërin e tij, mendimin  tij, penelin dhe kolorin e tij. Të njihje Skënder Kamberin, duhej të njihje shpirtin e tij krijues, impulset shpërthyese, energjitë e pandalshme që vrullonin nëpërmjet “armës” së tij, penelit të magjishëm skënderian.  

      Kam pasur kënaqësinë dhe privilegjin ta njihja Skënder Kamberin që në rininë time. I mblidheshim përqark në studio, bashkëbisedonim dhe shfaqnim mendimet tona për veprat  e tij, teksa Skënderi, duke punuar, na dëgjonte me një buzagaz të lehtë, shikim të çiltër  dhe me ndjenjë respekti, i bindur se  ne  që i vinin në studio dhe shprehnim dëshirën t`i qëndronim pranë kur ai punonte, ia donim dhe ia vlerësonim punët e shkëlqyera që realizonte me penelin e tij të magjishëm, sikurse e donim Skënderin edhe si shokë e mik, si njeri të formuar dhe me kulturë. E teksa ne shfaqnim respektin ndaj tij për shfrytëzimin në maksimum të kohës, ai hiqte një çast vështrimin nga piktura:

-E dini se ç`më thoshte Çabej në një bisedë: ”Po të flesh 1 orë apo, qoftë  edhe gjysmë ore pasdite, ditën e ndanë në dy ditë dhe punon i freskët deri në orët e vona”.

-Po ja, ti Skënder po mëson edhe gjermanisht, ku e gjen kohën? – e pyesnim.

-T`ju them një sekret! Ja më dëgjoni: sa herë që rruhem në mëngjes, përpara pasqyrës ngjisë disa fjalë e fjali në gjermanisht dhe gjatë gjithë kohës që rruhem, i përsëris ato me zë pa pushim. Dhe,  kini parasysh se, unë, rruhem çdo ditë…”

Hëm! Vërtetë i çuditshëm ky Skënderi! Ku s`i vete mendja! – thoshim ne me njëri-tjetrin.

Nestor Jonuzi, Viron Kona, Skënder Kamberi, 

                             Vlorë 1979      

     Uniteti i Skënder Kamberit dhe Piktorit tjetër të Popullit  Nestor Jonuzi, ndihmuan shumë në krijimin rreth viteve 70 dhe 80 të shekullit të kaluar, në krijimin e “Shkollës vlonjate të pikturës”. Ky unitet, shkathtësoi atëherë degën e shkrimtarëve dhe artistëve krijues vlonjatë, të cilët duke respektuar krijimet e njëri – tjetrit, jo vetëm në pikturë, por edhe në muzikë, letërsi, skulpturë, qeramikë etj., mblidheshin vazhdimisht, bashkëbisedonin, shfaqnin mendime, debatonin dhe largoheshin me përshtypje dhe emocione të reja nga studiot e  punës të kolegëve të tyre. 

       Karakteri tepër i veçantë i  Skënderit, në njohje të parë,  të bënte të vije buzën në gaz për pasionin me të cilin ai fliste, vullnetin që tregonte, dëshirën e mirë dhe botën e tij të pasur, humanizmin dhe kulturën e veçantë. I vëmendshëm në bisedë, një njeri që të shihte në sy kur flisje me të, Skënderi ishte i drejtpërdrejtë, e shprehte gjithnjë hapur atë që mendonte, pa u druajtur se çdo të mendonin të tjerët për fjalët dhe mendimet e  tij. Edhe atëherë, para viteve 90-të, edhe në vitet e demokracisë, kur punonte me ritëm dhe shpaloste vrulle të reja të pasionit të tij krijues, ishte po ai Skënder, energjik dhe vital, aspak xheloz, por gjithnjë kërkues në rrugën e  tij. 

        Duke hedhur këto shënime, sjellë në kujtesë edhe disa nga pyetjet dhe përgjigjet  që i mora atij në një intervistë, para shumë vitesh, më saktë më 16. 06. 2000, të cilën atëherë e  botova te gazeta “Pasqyra’.

-Ndjeni konkurrencë në pikturën tuaj? – ishte kjo njëra nga pyetjet që  i bëra atëherë. 

Skënderi m`u përgjigj: 

“-Nuk konkurroj kurrë. Bilbili këndon për qejf të vetë. E jo për të konkurruar me ndonjë zog tjetër. Lulet kanë secila ngjyrat e veta e nuk konkurrojnë me ferrat. Ngjyrat e peshqve dhe të fluturave, u përkasin atyre e jo për të konkurruar me kafshë e insekte të tjera. Konkurrenca është rudiment i njeriut, që e ndalon të bëhet njeri i së ardhmes. Unë jam pak xheloz për muzikën, e cila është më superiore se figurativi, por në asnjë mënyrë të konkurroj. Fusha  e muzikës ka shumë konkordanca me pikturën. Madje janë bërë eksperimentime shkencore që puqen me figurativin, po prapë se prapë mua më çudit sesi veshi të superoj syrin! Ai të jetë më i rëndësishëm se të parit? Po mallkimi bëhet: “Mos paç sy!”, “U bëfsh qorr!” e, nuk thotë:  “Mbetsh shurdh!” Muzika është diçka hyjnore, piktura: shpirtërore, njerëzore.

Dega e Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të rrethit të Vlorës, 1984.

-Sa ka ndikuar Vlora, njerëzit dhe natyra e saj në krijimtarinë tuaj?

-Vlora është qyteti i fëmijërisë sime, i rinisë, i burrërisë, është qyteti i paraardhësve të mi, qyteti ku u linda dhe krijova familjen time, e, mbi të gjitha është krijimtaria ime pjellore në fushën e pikturës. Vlora më ka frymëzuar për qindra peizazhe. Po, përse e lashë Vlorën? Kur bëhej luftë në Firence, Mikelanxhelon e  gjeje në Romë. Arti kërkon një qetësi shpirtërore specifike, gjë që pjesërisht kohët e  fundit më mungoi. Vlonjatët e  dinë mirë se jam i lidhur tepër me artin e, për hir të tij, mund të më justifikojnë që u largova prej Vlorës dhe erdha këtu në Tiranë.

-Keni ndonjë pikturë të kohës së monizmit për të cilën sot do të kishit dashur të mos e kishit bërë? Sa i lirë ose i penguar jeni ndjerë në atë kohë?

-Asnjë. Të gjitha i kam bërë me ndjenjë e racionalitet: Kultura të bën të lirë e jo skllav. Mua s`më kanë penguar kurrë konceptet e shumta patriarkale me të cilat ndeshesha përditë në shkollë, në studio e ambiente të ndryshme. Rrotat e mia për progres nuk janë ndalur nga askush edhe pse kanë vënë cipenj nën rrota. Pra çdo gjë e kam bërë me vetëdije e dashuri. Nuk kthej kokën prapa, s`jam nga ata që bëhen pishman për atë që kam nxjerrë nga studioja ime. E kam ndjerë veten të lirë, sepse  e vlerësoja artin tim. Ndofta më quani mendjemadh, – por edhe modestia e tepruar është mendjemadhësi. Si artist kam reflektuar me art kohën e bashkëkohësve të mi, detyrë imperative për çdo krijues. Më vjen keq që u zgjata, por edhe pyetja provokon për një epokë që ka shumë e shumë për të folur e shkruar…Koha që kalon Shqipëria në tranzicion prek edhe artin. Artistët e vendit, më të shumtët janë larguar, sidomos të rinjtë, por këta që janë punojnë e krijojnë këtu me shumë sforco e strese, nën diktaturën financiare. E ardhmja e artit është në dorë, jo vetëm të artistëve, por edhe të zhvillimit total të vendit”.

Zemra e “Mjeshtrit të Madh” dhe “Piktorit të Popullit”  Skënder Kamberi ka ndalur, por arti ynë, Vlora dhe populli ynë fisnik, do t`i ruajë në kujtesë veprat e piktorit të madh, pikturat e mrekullueshme skënderiane.